Bek Olimjon
Ramazon muborak bo'lsin azizlar!
Muammoli vaziyat
Ko'pchilik uchun tanish holat.
Bir muammo ustida o'ylanamiz. Siqilamiz. Ba'zan nima qilishni bilmay qolamiz.
Bunday vaziyatlarda eng yaxshi yechim bu "muammoni" bir do'st yoki ustozga aytib berish.
Maslahat so'rab emas, shunchaki aytib berish.
Bu nima beradi:
- Muammoni aytib berish jarayonida unga o'zimiz yechim topishimiz ehtimoli katta
- Do'st yoki ustoz muammoga boshqa burchakdan qaragani uchun bizga ko'rinmagan yechimni aytishi mumkin
- Muammoni aytib berishlik hissini o'zi bizni yengillashtiradi
Bek Olimjon
17.02.26
Norvegiya
Video o'yinlar
Oila borasida tajribasi juda katta do'stim aytgan edi.
"10 yoshdan keyin bolalaring do'stingga aylanishi kerak. Do'stlar orasida sir bo'lmaydi"
Bola birdaniga do'stga aylanib qolishi qiyin.
10 yoshgacha bo'lgan vaqtda ular bilan imkon qadar yaqin bo'lish kerak ekan.
Bunga yordam beradigan yechimlardan biri - birga video o'yinlar o'ynash ekan.
Yaqinda qizim bilan Xboxda bir video o'yinni birga o'ynashni boshladik.
Suhbatlar uchun tuganmas mavzular berdi.
Bek Olimjon
16.02.26
Norvegiya
PS. Haftasiga 3 soatdan ko'p o'ynamaymiz
Yuqumli xarakter
Xarakterlar yuqumli bo'ladi.
Birga ko'p vaqt o'tkazadigan odamlar xarakteri bizga yuqadi.
Agar kimnidir qo'lida ishlayotgan bo'lsak, mana bu savolni o'zimizga berishimiz juda muhim.
Men boshlig'imga o'xshagan odam bo'lishni xohlaymanmi?
Javob
yo'q
bo'lsa, ishni o'zgartirishga harakat qilish kerak.
Bek Olimjon
15.02.26
Norvegiya
Soch turmagi
99,999% odamlar tirikchiligi tashqi ko'rinishiga bog'liq emas.
Shunday bo'lsada, juda ko'pchilik soch turmagi (prichoskasi) qanday turganiga juda ko'p e'tibor beradi.
Ayrimlar shu darajadaki ular uchun soch turmagi o'zligiga (identity) aylangan. Sochi yaxshi bo'lmasa ko'chaga ham chiqmaydi.
Barchani e'tibori bizda deb o'ylaymiz.
Buni psixologiyada "spotlight effect" deyiladi.
Aslida hamma o'z prichoskasi bilan band.
Hech kimni na siz va na meni sochim bilan ishi bor.
Shunday ekan, soch turmagidan ko'ra foydaliroq ishlarga vaqt sarflash kerak.
Vaqt qisqa.
Bek Olimjon
14.02.26
Norvegiya
PS. Soch turmagi o'rniga boshqa narsalarni ham qo'ysa bo'ladi
Rivojlanish talabi
Uzoq muddatli rivojlanish o'zimizga kichik va'dalar berish va ularni har kuni bajarish orqali keladi.
Misol uchun men jismoniy holatimni 100km yugura olish darajasiga olib chiqmoqchiman.
Bunga shunchaki orzu qilish orqali erisha olmayman.
Mehnat talab etadi.
Mehnat, har kuni, uzoq muddatda, ozgina-ozginadan yugurish orqali tanani tayyorlab borish orqali bo'ladi.
Buni bilim, boylik orttirishga ham qo'llash mumkin.
Bek Olimjon
13.02.26
Norvegiya
O'tmishga qaytish va undan qaytib kelish
Bola bilan haqiqiy, mazmunli va xotirada qoladigan suhbatlar siz kutmagan vaqtlarda bo'ladi.
Bunday lahzalarni qadrlash kerak.
* * *
Bugun mashinada ketyapmiz. 8 yoshli qizim
"Dada, men bir narsani o'ylasam miyam huddi kompyuter error bergandek to'xtab qoladi" dedi.
Bu holatda menda reaksiya qilishni ikki yo'li bor.
1.
"Ha, o'zi shunday bo'ladi"
deyish yoki
2.
"Zo'rku, menda ham ko'p bo'ladi bunday holat. Nima ekan u? Aytingchi o'xshashmikin"
deyish.
Men birinchisini tanladim (hazil).
"Dada, tushuntirishga qiynalaman buni. Misol, mana bitta odam o'tmishga qaytsa, bir nimanidir o'zgartirsa va ortga qaytsa, ammo hozirgi vaqtdan bir soat oldinga qaytsa, nega o'zgarish bo'lmaydi?
"
"Qizim, menda ham error beryapti"
dedim.
* * *
Mana shunday vaziyatlarda, bolaga
"men yaxshi tushunmadim unchalik, yana bir marta tushuntiring menga"
deyish juda muhim.
Shunda bola "ma'ruzachi" rolini egallaydi va to'liq tushuntirishga o'tib ketadi. Bo'lmasdan, diqqat bilan eshitish kerak.
Haqiqiy suhbatlar mana shunday lahzalarda bo'ladi.
Mana shunday suhbatlar orqali, rishtalar mustahkamlanadi. Bolalikda qurilmagan rishtalar, keyinchalik o'ta nimjon bo'ladi.
Bek Olimjon
12.02.26
Norvegiya
Tanlanma ilmsizlik
Biz ko'p narsani o'rganishni xohlaymiz.
Muammo shuki, o'rganadigan bilim juda ko'p.
Ma'lumot juda ko'p.
Bularni 99,9999% qismini o'rganish imkoniyatimiz yo'q.
Umr juda qisqa, yetmaydi.
Shuning uchun "tanlanma ilmsizlik" yo'li bir yechim.
Tanlanma ilmsizlik nima?
U o'zimiz uchun keraksiz bo'lgan bilimlarni olmaslikkka faol harakat qilishimiz.
Muhim savol: "qaysi bilimlar keraksiz?"
Men uchun o'z maqsadimga yaqinlashtirmaydiganlari.
Bek Olimjon
Norvegiya
11.02.26
Kamtarlik
"Kamtar bo'lishga harakat qilish bu kibr belgisi" degan gap eshitib qolib hayron bo'ldim.
Muallif tushuntirdi keyin.
"Kamtar bo'lishimiz kerak deymiz. Bu yaxshi xislat deymiz. Ammo kamtar bo'lishga harakat qilish aslida nima degani?
Misol qilib bilimli bo'lishni olaylik. Kamtar bo'lishlik degani sen zo'r bilsang ham, buni ko'rsatmagin, bu borada kamtar bo'lgin degani.
Bu insonni "men ko'p bilaman, bilimliman" degan xulosaga kelgani uchun "men endi kamtar bo'lishim kerak" deb o'zini nazorat qilishga undash. Aslida esa "men bilimliman" degan xulosani o'zi kibr.
Agar o'sha inson "meni bilganim bir tomchi bo'lsa, bilmaganim okean" degan xulosaga kelsa, kamtar bo'lishga harakat qilishga sabab qolmaydi.
Odam o'zini qanchalik kuchsiz ekanligini his qilishi orqali, taslim bo'lish imkoniyatlari yanada ko'payadi.
Bek Olimjon
10.02.26
Norvegiya
kecha - bugun - ertaga
bugun qanday kun?
bugun biz kecha ertaga deb havotirga tushgan kun
bugun esa ertani o’ylab havotirdamiz
ammo bugunni yashab o’tmoqdamiz
bir muddat to’xtab o’ylash kerak bo’lgan holat
ertani juda ko’p o’ylaymiz,
bugunni unutamiz
bilmaymizki,
ertagacha nafasimiz bormi hali…
Bek Olimjon
09.02.26
Norvegiya