Oʻzbek tili | Shamshod Raimov

27-aprel, I smena, 36-savol
❓
Quyidagi har bir soʻz bilan ma’nodoshlik hosil qila oladigan shakldoshlik xususiyatiga ega soʻzni aniqlang.
Moʻl
Qalin
Toʻq
https://t.me/Shamshod_Raimov_ona_tili

27-aprel I smena essesi:
Ayrimlar davlat oʻz aholisini kambagʻallikdan himoya qilishga mas'ul deyishsa, boshqalar har bir inson oʻzi bu muammoni hal qilishi kerak, deyishmoqda.
https://t.me/Shamshod_Raimov_ona_tili

26-aprel 1-smenaga tushgan savollar:
5-savol. Qaysi biri uslubiy xato hisoblanmaydi?
Odamlar suratini bezatsa, sen siyratingni beza. Odamlar boshqalar aybidan so‘z ochsa, sen o‘z qusuringni o‘yla.
Javob: tushum kelishigini ko‘makchi bilan almashtirish mumkin
✅
(qusuringni= qusuring haqida)
8-savol.
Fe'llar haqida hukmlarning nechtasi to‘gri?
Iskandar o‘zining yaqin kishilaridan biriga saqlab yurgan sirini aytdi va uni hech kimga oshkor qilmaslikni qayta-qayta ta'kidladi, u esa sirni saqlay olmay boshqasiga aytdi
Javob: 4tasi
✅
1. Harakat nomi shaklidagi fe’l
2. Ko‘makchi fe’lli so‘z qo‘shilmasi
3. Ravishdosh shaklidagi fe'l
4. Sodda va qo‘shma yasama fe'l
9-savol.
Bog‘lovchi vositani qo‘ying
Hayot har kimga tanlovni beradi:
(1) dunyoni o‘zgartir, (2) o‘zingni o‘zgartir.
Javob: yoki
✅
11-savol.
Amal qilinmaydigan bilimni mevasiz shoxga, jonsiz tanaga qiyos qilishadi, zero bilim daraxt, amal esa uning mevasidir
Javob: vositali to'ldiruvchi kesimga tobelangan
✅
10-savol. Kitob so‘zi qaysi so‘zga tobelangan?
Kitob faqat muqovasi zarhalli bo'libgina qolmay, uning mazmuni oltinga teng bo‘lganda qadrli
Javob: qadrli
✅
12-savol. Tinish belgisi bilan bog'liq xatolikni aniqlang.
Ey shoir, xalning dardini olib, umrbod xor bo‘lgan shoir faqat sen bilasan: dard bilan yashamoq go‘zal — yashamoq og‘ir.
Javob: undalmani boshqa gap bo‘laklaridan ajratuvchi tinish belgisi tushirib qoldirilgan
✅
38-savol. Okkozional(muallif to‘qimasi) bo‘lgan qo‘shimchani ma’nodoshi bilan almashtiring
“Alpomish”ni o‘qiding, u qachondir qayerdadir bo‘lgan yo bo‘lmagan voqealar silsilasi, lekin bu muhim emas. So‘zning go‘zalligi va betakrorligi, so‘zning qudratini his qilish va undan ta’sirlanish qo‘lidan keladigan odamni tayyorlash kerak. O‘qirman shuning uchun kerak, kitob shuning uchun kerak.
Javob: o‘quvchi (=o‘qirman)
✅
33. She'rlarim!
Undalmali gap
34. Tanish terak. Ariq yoqasi.
Bo‘tana suv. Shirin loyqa suv
Atov gap
35. Bir so‘z demas aziz odaming
( Bo‘yin eggan taqdir ra'yiga)
Kirish gap
37. Tinish belgisi bilan bog'liq xatolik
Taniqli san'atkor Chexov adabiyotda muammoni yoritish masalasida qisqa qilib; «Yozuvchi muammoni yoritishi mumkin. Ammo uni hal qilish— hayotning ishi.. », — degan edi.
Javob: nuqtali vergul —> ikki nuqta
✅
39. Qavs bilan ajratilishi kerak bo‘lgan birlikni yozing
Eslaymanki, bolalagimdan beri kitoblar bilan o‘ralashaman. Barchamiz biz oilada 5 farzand edik tancha atrofida tizilishib o‘tirgancha...
Javob: biz oilada  besh farzand edik
✅
40. Qarashlarning xilma-xilligi  stol ustidagi olmaga(1) bir bor ko‘rish ilinjida bo‘ynini cho‘zayotgan bolakayning qarashi qanday(2) va hech bir malol chekmay, olmani olib, uni ilhaq bo‘lib turgan bolakayga uzatayotgan uy egasining qarashi qanday ekanligidan farqlash mumkin
a) (1) raqami bilan ajratilgan so‘z tobelangan hokim so‘zni yozing
Javob: bo’ynini cho’zayotgan
✅
b) (2) raqami bilan ajratilgan so‘zga tobelangan so‘z?
Javob: qarashi
✅
41. Gaplarni mazmunan bog‘lang.
1. Go‘zal tabiatli yomg‘ir ming yog‘sin.
2. Bog‘dan lola o‘sadi, sho‘rxok yеrdan o‘t o‘sadi.
a) qanday vosita yordamida?
Javob: lekin
✅
b) o'rtasidagi mazmun?
Javob: zidlik
✅
44-savol
Bo'ldi chun umring kunining vaqti tush.
Nafsi sarkash otini ko'b chopma, tush.
Xobgoh etkil qanoat manzilin,
Yo'qsa hargiz ko'rmagung rohatni tush
a) she'riy parcha janri: tuyuq
✅
b) qaysi so‘z she'riy parcha janrini belgilovchi vosita bo‘lgan? Tush
✅
42-savol
Harflar ichra "mim"ning chunki nuqtasi o‘zi yo‘q
Hayrat ichindamen o‘shul og‘iz ustinda xolidin
a) mim harfi qaysi tana a'zosiga ishora qilgan?
Javob: og'iz
✅
b) shoirni hayratlantirgan narsa nima?
Javob: xol
✅
43-savol.
Nasimekim yuki siym o'lg'ay oxir.
Taharrukda anga biym o'lg'ay oxir
a) raviy: m
✅
b) qofiya turi: muqayyad
✅
18. Matn mazmuniga mos to‘g‘ri shakllantirilgan ma'lumot?
https://t.me/Shamshod_Raimov_ona_tili

26-aprel II smena
1. Imlo, roʻyirost,rutubat
2.Imlo, kundan kunga ,moʻl-koʻlchilik
3. Negative-haqarot
Abzas-xatboshi
4. Nutqada sinonimlik qila oladigan sôzlarni toping
Hassos õtkir sezgir
5.Qaysi amalni qõllash orqali xatolikni tõğirlash mumkin
-dan oʻrniga -ga qoʻyish kk
6.Sôz qõllash bõyicha xatolik bor javobni toping
Informatsion axborot degan javob
7. Morfemik tarkib
Oʻzaro shakldosh soʻz yasovchi
Feʼl yasovchi oʻrniga boʻmoq soʻzini qoʻyib boʻladi degan birliklar bir edi
8. Fe'llar haqidagi tõğri hukmni toping
KFSQ
Ravishdosh
Sodda va qoʻshma yasama feʼl
4 tasi edi
9. Bir shirin soʻz aytar,bir haqorat qilar deganday gap
Bir soʻzi qanday maʼnoni yuzaga chiqargan
Javob:galma-gal bajarilish
10. Kitob sõzi qaysi sõzga tobe boğlangani
Javob :muqovasi edi
13.Kecha va kunduz
14. Oq kema
15. Yõl- yõl poyjoma kiygan bolakay
16. Maymun yetaklagan odam
17. She'r
Nahot sheʼrlar aytdim boʻshliqqa qarab , gumroh degan doʻstlarim degan sheʼr edi
Ilmiy matn Asalarilar haqida
18, qirolicha jamoadan tanlamaydi
19.biologik xususiyat
20 . Xato hukmni toping shaklida
21, xulosani toping
22. Xulosani toping
Badiiy matn Tanqidchi matni
Yozuvchilarni nooʻrin tanqid qilgan odam va yozuvchi haqida
Navoiy ğazali
Baytlardagi tõğri va noto'g'ri hukmlar haqida va qanday she'riy san'atlar ishtirok etgani
28, 1-bayt mazmunini toping
koʻngil qushga qiyoslangan
29. 2-bayt mazmunini toping
Oshiq Farhoddan ortiqligini
30.3-bayt haqida toʻgʻri hukmni toping
Husni taʼlil bor javob
31.4-bayt haqida xato hukm
Yorni sifatlash sanʼati orqali taʼriflagan
32.
Nechta sheʼriy sanʼat ishtirok etgan
1 .laf va nashr
2.ishtiqoq
3.tashxis
4.intoq
Javob 3 ta
33. Ajratilgan bõlak(kirish soʻz boʻlishi ham mumkin)
34. Atov gap
35. Tõliqsiz gap
36. Okkazional qõshimcha bôyicha
Kunbotishcha fikrlaydigan sõzini tõğirlash
37.Xato qõllangan tinish belgini tõğirlash
38Xato qõllangan qõshimchali sõzni tõğirlash
Behalovatlik
39. Ajratilishi boʻlgan kiritmani toping
Javob : yasagan haykaltarosh Anvarov
40.Gaplarni tõğri boğlash va
43. D mutlaq ozoding,
44. Tuyuq
Vujudga chiqargan sõz: Yoshini
https://t.me/Shamshod_Raimov_ona_tili

#esse
⚡️
Esseda leksik xilma-xillikni ta'minlovchi til birliklari:
✅
iboralar;
✅
tasviriy ifodalar;
✅
maqol/matallar;
✅
atamalar;
✅
hikmatli so'zlar.
Ularni qo'llashdagi asosiy eslatma va qoidalar:
✅
esse matnida barchasining bo'lishi majburiy emas;
✅
aynan birortasini qo'llash majburiy emas;
✅
qo'llangan birliklar matn mazmuniga mos bo'lishi lozim;
✅
esse matnida yuqoridagi birliklardan 3 tasi qo'llanilib, 1 tasi qo'llanmasa, ball pasaymaydi.
Kanalga obuna bo'lish:
👇
👇
👇
@Shamshod_Raimov_ona_tili

Testlar yaxshi, insof bilan tuzilgan. Ayniqsa, matnlarni juda qiyin qilib yuborsa kerak degandim. Noyabrda judayam murakkab edi ilmiy matn

Demak, 43-savol o'sha-o'sha, faqat bir bayt emas, ruboiy shaklida soralgan.
Kanalga obuna bo'lish:
👇
👇
👇
@Shamshod_Raimov_ona_tili

Demak, 43-savol o'sha-o'sha, faqat bir bayt emas, ruboiy shaklida soralgan. Kanalga obuna bo'lish:
👇
👇
👇
@Shamshod_Raimov_ona_tili

43-savolda ruboiy berilgan. Qofiya haqida savol. Raviy qaysi harf? Raviyning oʻrniga koʻra qofiya turi?
R, Mutlaq
Koʻrmoq, turmoq... shunaqa uchta soʻz edi qofiya
Kanalga obuna bo'lish:
👇
👇
👇
@Shamshod_Raimov_ona_tili

G'azal Lutfiy qalamiga mansubligi aytilmoqda.
Kanalga obuna bo'lish:
👇
👇
👇
@Shamshod_Raimov_ona_tili