Abdulhamid Yoqubov || Essays

Me’yor
Iqtisodda “diminishing returns” degan tushuncha mavjud
Qisqa ma’nosi bir ishga resurs kirgizishning koʻpayishi doim ham natijani koʻpaytiravermaydi
Masalan deylik qorningiz och, bitta somsa yesangiz, sal pal qorin toʻyadi
2 ta yesangiz yaxshi
4 tada qorningiz toʻliq toʻyadi va sogʻlikka foydali
Endi shundan keyingi har bir somsa sizga yomon ta’sir qiladi
Masalan 5- yoki 6- si oshqozonni qiynasa
15- 16- lari sizni boʻktirib qoʻyishi mumkin
Ish jarayonlarida ham tasklar input bilan yaxshilashadimi yomonlashadimi ajratib olish kerak
Ba’zilari yaxshilashadi, ba’zilari esa shu kabi effektga ega
Masalan:
- Sotuvchilar soni
- Bir budgetga nisbatan reklamalar soni
Va hokazo
Shunday ekan har qanday jarayonda qaror qabul qilishdan avval bu qaysi turdagi jarayon ekanini aniqlab keyin resurs sarflasa arziydi deb oʻylayman
Sizda qanaqa experience bu borada?

Hayit muborak

90% odamdan oʻtib ketishni uchun 2 narsaning ustida qattiq ishlashingiz yetarli
1. Kuchli xohish
2. Mas’uliyat

Boshqalarning qilayotgan ishlari uchun muhokama (hukm) qislangiz, siz aynan o'sha vaziyatda qachondir bo'lishingiz ehtimoli yuqori
Odam qiziq mavjudot, boshqalardan o'zini afzal deb topadi va boshqalarning har xil gunohlari yoki uning nazdida noto'g'ri bo'lgan ishlari uchun muhokama qiladi
"Xuddi man undan afzalroqman" - degan gapni boshqacha qilib aytadi
Lekin oxirgi yillarda kuzatuvimga ko'ra kim bir odamni bir ishda muhokama qilgan bo'lsa o'sha vaziyatda ko'ryapman
Ikkinchi turmushni yomonlab, “man hech qachon” deganlar, yana turmush qilganini
Va'dasida turolmaganlarni qattiq qoralaganlarning va'dasida buzganini
va hokazo
Yuqoridagilar yumshoqroq misollar, bundan battarlari qancha
Xulosam shundaki, hech kimni muhokama qilmayman, chunki uni vaziyatini bilmayman
Boshqalani yomonlagan odamlardan uzoq bo'lishga harakat qilaman, chunki uni ham shu holat kutib turgan bo'lishi mumkin

Bilasizlarmi nega millionerlar nisbatan qaraganda kam?
Chunki $50K ga yaxshi mashina va $100K ga yaxshi uy beradi

Kutilmalar haqida
Kichikligimda shu 30 largacha uy joy, mashina va stabil ish kabi masalalarni hal qilishni maqsad qilgan edim
Ko'pchilik kabi, oyiga $1000 kelib tursa bo'ldi degan fikrlar bilan ish boshlaganman
Keyinchalik kitoblar o'qidim kutilmalarim, maqsadlarim o'zgardi, birinchi $1000 ni topganimda esa hayotim boshqacha bo'lishini tushundim
Ma'lum vaqt o'tgandan keyin esa faqat o'zim xohlagan ish bilan shug'ullanishni boshladim
Keyin sekin tadbirkorchilik, status o'yinlariga kirishdim
Shu qadar kirishib ketganimdan, tug'ilib o'sgan joyimga yillab bormadim
Lekin ma'lum bir vaqt kelganda
mani yoshimdagilarning kelajakka umidin
i yo'qotishgandek ko'rindi
Yani bir xil ish bilan, oylik xarajatlarini yopib olganidan xursand bo'ladigan bo'lishdi
Umid yo'qolgandek
Ularni tushunaman, chunki ular ajoyib yoshda, ba'zi birgi sinfdoshlari, do'stlari uydagilarning biznesini ancha oyoqqa qo'yib olib yaxshi mashinalar haydashadi
Oilalari ham tashqaridan havas qilarlik
Bazilari esa umuman hali uy-joy qilish tugul, o'qishni bitirib hali bir joyga stabil o'rnasha olmadi
Bittasini bo'lsa umuman, instagramdan kuzatadi
Mol dunyo sirasidan yashayotgan hayot tarzi nereal'dek tuyiladi
Bu yoshda har qanaqa tanishni topish mumkin, holati sandan aaaaancha oldindagini ham, ancha orqadagini ham
Muhimi ko'zdagi olov yo'qolmasligi
Rostdan orzu'larga harakat yo'qolmasligi
Xarajatlar ham yopiladi, mashina ham olinadi, uy ham, oila ham
Muhimi o'sha soat ertalabki 6:00'da repetitorga borgandagi intizom, unga borish uchun 4:00 turish, molning suvini berib 5:00 da nonushta qilib avtobusga ulgurishga qilingan harakat yo'qolmasa bo'lgani chamamda
Esimda, matematikaga borar edik, chunki realligiga ishonardik

Agar ideangiz yo'q bo'lsa, o'qing
Agar idea bor lekin uni tushuntira olmasangiz yozing
Agar realizatsiya qila olmayotgan bo'lsangiz, quring (qilishni boshlang)

Umrimda yashaganim sari anglaydigan avtorlarim bor
Ulardan eng koʻp duch keladiganim Charlie Munger
Tadbirkorlik afsonasi, self-made milliarder, dunyodagi eng katta kapital boshqaruvchi kompaniya asoschilaridan biri
Afsuski yaqinda olamdan oʻtgan
Uning fikrlari boʻlsa biz bilan
Bazilarini yozaman:
1. “First $100K is a bitch” - Birinchi $100 000 koʻppak, lekin sam bunga erishishing kerak
Keyin sal osonlashadi
2. Show me incentive, i will show outcome - Manfaatlarni koʻrsat, man sanga natijani koʻrsataman
3. Inversion - Nima qilsam yutaman deb emas, nima qilsam yutkazaman deb fikrla va qoch
Masalan nima qilsam erta turaman? Emas, nima qilsam kech turaman?
Javob: Kech uxlasam; shunday ekan ertalabda 100 ta budilnik qoʻyishmas, kech uxlashdan qochish yechim
4. Big money isnt in selling or buying, it is in waiting - Katta pullar olishda ham sotishda ham emas, kutishda (compound)
5. I succeeded because i have long attention span - Man muvaffaqqiyatga erishganimning sababi man uzoq vaqt fokus qila olaman
Qayta qayta oʻqish, amal qilish zarur boʻlgan quote’lar deb oʻylayman
Afsuski bu odam oramizda endi yoʻq
“Ozgina aqlliroq va tezroq boʻlganimda bir qancha trillion dollarga ega boʻlishim mumkin edi, umuman olganda man natijalarimdan u qadar mamnun emasman”
(C) Charlie Munger

Ishingiz yoqmay ketsa nima qilish kerak yoki erkinlikning badali
Bu post ko'proq zero'dan ketayotganlar uchun to'g'ri keladi, agar uydagilar boy bo'lsa yana yaxshi
Amerikada FIRE - (Financial Independence, Retire Early movement) nomli harakat bor
Yani ular 30 yoshgacha moliyaviy mustaqil bo'lishga harakat qilishadi, bunda yoshlikdagi xarajatlarni qisqartirib daromadning 70% gacha investitsiya qilishga asoslangan
Moliyaviy mustaqillik nima degani? Sizning passiv daromadingiz aktiv xarajat va xohishlaringizni yopishi
Deylik sizda oylik $5000 xarajat bor, Amerikada yillik xarajatni 25 ga ko'paytirishadi, yani 5000x25x12=1 500 000
$1.5M kapitali bor odam, yillik 4% risksiz daromad qilish imkoniga ega (ularda)
Endi bu ko'rinish sizga juda katta sondek tuyilishi mumkin
Keling O'zbekiston holatiga buramiz, masalan siz hozir 23 yoshdasiz va oylik $2500 xarajatingiz bor oylik
Bizning sharoitda ko'chmas mulk yillik 12% gacha yillik daromadlilikka ega
Siz FI ga erishishingiz uchun 2500x12x8.5=255 000 pul kerak ekan
Agar oyiga $3000 daromad qilayotgan bo'lsangiz, yillik $30000, oylik $2500 dan yig'sangiz va bu pulga deylik, uy olib ijara qo'ysangiz:
Yillik qo'shimcha $3600 agar to'g'ridan to'g'ri hisoblasa 12 yil, lekin compund interest bilan hisoblaganda 6-7 yil
Bu degani 30gacha mustaqillikka erishish mumkin ekan
Fikrlar:
- Atrofdagi har xil yaltiroq oʻyinchoqlar sizni qiziqtiradi, chalgʻimang
- Qaysi holatda ekaningizdan qat'iy nazar birinchi o'rindagi maqsadlaringizga shuni qo'shib qo'yishingiz lozim deb hisoblayman
Agarda biror qilayotgan ishingiz yoqmasa va xohlagan ishingiz bilan shug'ullanishni xohlasangiz, aynan shu haqida o'ylang va samaradorlikni oshirib maqsadga tezroq borish haqida fikr qiilng
Shunda balki hozirgi qilayotgan ishingizni ham rivojlantirishga jiddiy kirshishingiz mumkin
- Sayohatdan pul tejamang (sayohatda tejash mumkin
😁
)
Omad

Man vodiylikman, oddiyroq shahardan va umrimda tatib ko'rmagan taomlarim ko'p edi
Doim ritualdan chiqish uchun har xil taomlar tatib ko'rishni yaxshi ko'raman
Agarda siz endi daromad topishni boshlagan yoki umuman hayotingizga yangilik qilmoqchi bo'lsangiz albatta tatib ko'rishingiz kerak bo'lgan turfa millatlardan yaxshi taomlar ro'yxati:
• Xinkali
• Xarcho (sho'rva)
• Chashashuli
• Moshkichra, Halim
• Qurtoba
• Katsu-Curry
• Dorado
• Pizza Neopaletano
• Tomahawk
• Xorazmcha osh
• Beshbarmoq
Esimga kelganlari shular, restoranlarga, fast-food'larga unchamasman)
Ko'p reaksiya bo'lsa qaysi restoranlarda zo'rlari borligini aytaman deymi
😂