Anatomiya.uz | Tibbiy ta‘lim

Kaft usti kanali
(lot.
canalis carpi
, karpal tunnel)
Bilak va kaft chegarasidagi tor kanal: bukuvchi mushaklar paylari va o'rta nerv shu yerdan kaftga o'tadi.
Devorlari:
•
tubi va yon devorlari
— kaft usti suyaklarining kaft tomondagi botiq yuzasi (
sulcus carpi
);
• medial chegara — no'xatsimon suyak (
os pisiforme
) va ilmoqli suyak ilmog'i (
hamulus ossis hamati
);
• lateral chegara — qayiqsimon (
os scaphoideum
) va trapetsiya suyagi (
os trapezium
) do'mboqlari;
•
tomi
— bukuvchilarni ushlab turuvchi boylam (
retinaculum musculorum flexorum
), u shu suyaklar orasida tortilib, ariqchani kanalga aylantiradi.
Tarkibi — 9 ta pay va 1 ta nerv:
•
m. flexor digitorum superficialis
ning 4 ta payi;
•
m. flexor digitorum profundus
ning 4 ta payi (bu 8 ta pay umumiy sinovial qinda);
•
m. flexor pollicis longus
payi (alohida sinovial qinda);
•
n. medianus
(o'rta nerv).
Kanaldan o'tmaydi:
m. flexor carpi radialis
payi (retinakulum ichidagi alohida bo'lmada),
m. palmaris longus
payi (retinakulum ustida), tirsak nervi va arteriyasi (Guyon kanalida), o'rta nervning kaft teri shoxi (retinakulum ustidan o'tadi).
Klinik ahamiyati:
kanal torayganda o'rta nerv qisiladi —
karpal tunnel sindromi
: bosh, ko'rsatkich, o'rta barmoq va nomsiz barmoqning yarmida uvishish va og'riq, kech bosqichda tenar mushaklari kuchsizlanib, atrofiyaga uchraydi. Kaft teri shoxi kanaldan tashqarida bo'lgani uchun kaftning radial qismi terisi sezuvchanligi odatda saqlanadi.
Eslab qolish:
"9 + 1" — to'qqizta pay va bitta nerv. Tirsak nervi kanalga "kirmaydi", uning o'z yo'li bor — Guyon kanali.
━━━━━━━━━━━━━━━━
Anatomiya biz bilan oson:
✅
T.ME/ANATOMIYA_UZ

Taloq
(lot.
lien
, yun.
splen
)
Limfa tizimining eng katta a'zosi, qorin pardasi bilan har tomondan qoplangan (
intraperitoneal
).
Joylashuvi:
chap qovurg'a osti sohasida, diafragma ostida,
IX–XI qovurg'alar
sathida. Normal holatda qovurg'a ravog'i ostidan paypaslanmaydi.
Yuzalari:
facies diaphragmatica
— qavariq va silliq;
facies visceralis
— botiq, unda qo'shni a'zolar izlari bor:
•
impressio gastrica
— me'da tubidan (eng chuqur iz);
•
impressio renalis
— chap buyrakdan;
•
impressio colica
— yo'g'on ichakning chap egilishidan;
• oshqozon osti bezi dumi — taloq darvozasiga yaqin tegib turadi.
Darvoza
(
hilum lienis
) — visseral yuzada; bu yerdan tomirlar va nervlar o'tadi.
Boylamlari:
lig. gastrosplenicum
— darvozadan me'daning katta egriligiga;
lig. splenorenale
— chap buyrakka, uning ichida taloq tomirlari va oshqozon osti bezi dumi yotadi.
Qon bilan ta'minlanishi:
a. splenica
—
truncus coeliacus
shoxi. Darvoza oldida segmentar shoxlarga bo'linadi; ular o'zaro deyarli anastomoz hosil qilmaydi, bu esa
qisman (segmentar) splenektomiya
qilish imkonini beradi.
Venasi:
v. splenica
oshqozon osti bezi orqasidan o'tib,
v. mesenterica superior
bilan qo'shiladi va
darvoza venasini
(
v. portae
) hosil qiladi.
Innervatsiyasi:
plexus coeliacus
(simpatik) va adashgan nerv (parasimpatik) tolalari.
Klinik ahamiyati:
to'mtoq qorin jarohatida eng ko'p shikastlanadigan a'zolardan biri; chap pastki qovurg'alar sinishida taloq yorilishiga shubha qilinadi — qorin bo'shlig'iga kuchli qon ketishi mumkin.
Eslab qolish:
"Taloq 9 dan 11 gacha ishlaydi" — IX–XI qovurg'alar. Qo'shnilari: me'da, buyrak, ichak, bez dumi.
━━━━━━━━━━━━━━━━
Anatomiya biz bilan oson:
✅
T.ME/ANATOMIYA_UZ

🎉
Ingliz tilini 0 dan o'rganib IELTS 6.5-7.0+ Gacha chiqishni xohlagan har bir Tibbiyot talabasi o'rganib chiqishi shart bo'lgan ingliz tiliga oid eng foydali va top bepul materiallar bazasi:
⭐️
Ingliz tili grammatikasini 0 dan B2 darajagacha õrganish uchun kerak bõladigan top 22 ta darslar tõplami
⭐️
Listening kõnikmasini va luğat boyligini yuqori darajaga kõtaradigan top 30+ video darslar
⭐️
Beginner darajadagilar uchun eng foydali reading kitoblar
⭐️
A2-B1 darajadagilar uchun 25+ "Listening dictation" darslar
⭐️
50+ Listening kõnikmangizni yaxshilashga yordam beradigan cartoon films va movies
⭐️
Medical English darajangizni yaxshilashga yordam beradigan 15+ Medical Movies
⭐️
Eng Top YouTube kanallar
⭐️
Ingliz tili õrganish uchun 4 ta Bepul Top darajadagi saytlar
⭐️
Speaking 6.5-7.0+ qilish uchun eng kerakli kitoblar
⭐️
Vocabulary bazani kuchaytirish uchun top kitoblar
⭐️
Listening 9.0+ qilish uchun eng kerakli kitoblar
❤️‍🔥
Tibbiy Ingliz tili (Medical English) o'rganishni va USMLE sistemasida o'qishni boshlagan barcha tibbiyot talabalari va shifokorlar uchun maxsus ishlab chiqilgan
"Basics of Medical English"
Kitobi
endi sotuvda!
⭐
IELTS dan 6.5-7.0+ olishni xohlaganlar uchun esa
"Online General English"
kurslarimizni sizlarga tavsiya qilamiz!
✅
Yanada ko'proq materiallarga va darslarga ega bo'lish uchun kanalga a'zo bo'ling:
@online_self_study

Son uchburchagi
(lot.
trigonum femorale
, Skarpa uchburchagi)
Sonning old yuzasi yuqori qismidagi topografik soha — oyoqqa boruvchi asosiy tomir va nervlar shu yerdan o'tadi.
Chegaralari:
• yuqoridan (asosi) —
lig. inguinale
(chov boylami);
• medial —
m. adductor longus
;
• lateral —
m. sartorius
(tikuvchi mushak).
Uchi pastga qaragan: tikuvchi mushak uzun yaqinlashtiruvchi mushakni kesib o'tgan joy; bu yerdan
canalis adductorius
boshlanadi.
Tubi:
lateraldan —
m. iliopsoas
, medialdan —
m. pectineus
va
m. adductor longus
.
Tomi:
teri, teri osti kletchatkasi, yuza fassiya va
fascia lata
.
Tarkibi (lateraldan medialga):
n. femoralis
→
a. femoralis
→
v. femoralis
→ son kanali (
canalis femoralis
, limfa tugunlari bilan).
Arteriya, vena va son kanalini
son g'ilofi
(
vagina femoralis
) o'rab turadi;
son nervi g'ilofdan tashqarida
yotadi.
Klinik ahamiyati:
bu yerda son arteriyasi pulsi aniqlanadi; arteriya va vena kateterizatsiya va endovaskulyar muolajalar uchun keng qo'llaniladi. Son kanali orqali
son churrasi
chiqadi — u ayollarda ko'proq uchraydi va qisilishga moyil.
Eslab qolish:
NAVEL — Nerve, Artery, Vein, Empty space, Lymphatics (lateraldan medialga). Chegaralar uchun: "SAIL" — Sartorius, Adductor longus, Inguinal Ligament.
━━━━━━━━━━━━━━━━
Anatomiya biz bilan oson:
✅
T.ME/ANATOMIYA_UZ

Yelkaning rotator manjetasi
(ingl.
rotator cuff
)
To'rtta mushak paylari yelka suyagi boshini kurak bo'g'im chuqurchasida
ushlab turadi
va yelka bo'g'imini barqarorlashtiradi. Hammasi kurakdan boshlanib, yelka suyagining yuqori uchiga birikadi.
1. M. supraspinatus
— qirradan yuqori chuqurchadan boshlanadi,
tuberculum majus
ga birikadi. Qo'lni uzoqlashtirishni (abduksiya)
boshlab beradi
(taxminan dastlabki 15°). Innervatsiyasi:
n. suprascapularis
.
2. M. infraspinatus
— qirradan pastki chuqurchadan,
tuberculum majus
ga. Yelkani
tashqariga buradi
. Innervatsiyasi:
n. suprascapularis
.
3. M. teres minor
— kurakning lateral qirrasidan,
tuberculum majus
ga. Tashqariga buradi. Innervatsiyasi:
n. axillaris
.
4. M. subscapularis
— kurak osti chuqurchasidan,
tuberculum minus
ga. Yelkani
ichkariga buradi
. Innervatsiyasi: yuqori va pastki
nn. subscapulares
.
Qon bilan ta'minlanishi:
asosan
a. suprascapularis
; kichik dumaloq mushakka
a. circumflexa scapulae
va
a. circumflexa humeri posterior
ham qon beradi.
Klinik ahamiyati:
m. supraspinatus
payi akromion ostidagi tor bo'shliqdan o'tadi, shuning uchun
impingement
(qisilish) sindromida eng ko'p shu pay zararlanadi. Manjeta yirtilishlari ko'pincha paylarning degenerativ o'zgarishi fonida yuzaga keladi.
Eslab qolish:
SITS — Supraspinatus, Infraspinatus, Teres minor, Subscapularis. Birinchi uchtasi katta do'mboqqa, oxirgisi — yolg'iz o'zi — kichik do'mboqqa boradi.
━━━━━━━━━━━━━━━━
Anatomiya biz bilan oson:
✅
T.ME/ANATOMIYA_UZ

📹
Tashqi kalla chuqurchalari - Fossae cranii extena
Manba
━━━━━━━━━━━━━━━━
Anatomiya biz bilan oson:
✅
T.ME/ANATOMIYA_UZ

📢
ANATOMIYA FANIDAN MAXSUS KURSGA QABUL BOSHLANDI!
🧠
🩺
Bizda 2 boʻlim boʻyicha qabulga star berdik
📚
KURS YO‘NALISHLARI:
1 - boʻlim
🔵
Nevrologiya — nerv tizimi anatomiyasi
🟢
Esteziologiya — sezgi a’zolari anatomiyasi
2- boʻlim
🟣
Anatomiyani noldan boshlab oʻrganmoqchi boʻlganlar uchun
🌍
Demo darslar :
🌟
https://t.me/Medulla_uz/539
🌟
https://t.me/Medulla_uz/538
▫️
Kursga yozilish va batafsil maʼlumot uchun :
@Manager_Medulla_uz

😡
Ko'krak qafasining avtonom nerv tizimi
🌟
E'tibor bering, bu yerda koʻkrak tarmoqlari oshqozon-ichak tizimi bilan toʻgʻridan-toʻgʻri bevosita bogʻlangan. Shuning uchun, mana shu tarmoqlarning izdan chiqishi oshqozon ichak tizimini faoliyatini izdan chiqaradi.
🚘
Rasm Salmonxon Toʻxtayev tomonidan oʻzbek tiliga tarjima qilindi.
👉
@ANATOMIYA_UZ

🐢
🐢
Siz koʻrayotgan kitobdagi organ rasmlari ertak kabi desam ishonasizmi?
━━━━━━━━━━━━━━━━
Anatomiya biz bilan oson:
✅
T.ME/ANATOMIYA_UZ

📹
Butun kalla topografiyasi
©
Baxtiyor Norbekovich
━━━━━━━━━━━━━━━━
Anatomiya biz bilan oson:
✅
T.ME/ANATOMIYA_UZ