Select your region
and interface language
We’ll show relevant
Telegram channels and features
Region
avatar

Çağla Üren

caglauren
Dünya genelinden bilim, teknoloji ve sağlık haberlerini aktardığım Telegram kanalım. Zaman zaman sinema/TV'deki gelişmelerden de bahsederim. | İletişim: @urencagla | Dış haber editörü: https://www.indyturk.com/article-author/çağla-üren
Subscribers
1 435
24 hours
5
30 days
Post views
632
ER
44,04%
Posts (30d)
3
Characters in post
1 591
Insights from AI analysis of channel posts
Channel category
Politics
Audience gender
Male
Audience age
25-34
Audience financial status
Middle
Audience professions
Technology & Software Development
Summary
February 22, 16:51

Silikon Vadisi patronlarına pek çok şey deniyor: Teknofaşizm, teknofeodalizm vs. Ancak hangi partiye yakın olursa olsunlar paylaştıkları bir "ütopyaları" var. Bir zamanlar bunlara "teknoliberteryen" diyorduk. Ben halen öyle diyorum. Peki ne istiyor bu adamlar, kısaca bahsedelim:
📌
Teknoliberteryenlik eski usul egemen devletlerin ortadan kalktığı, "teknoloji kardeşliğinin", dizginsiz serbest piyasaların hüküm sürdüğü bir vizyon.
Kabaca, ekonomik liberalizmin teknolojiye uyarlanmış hali. Eskiden hükümet teknoloji sektöründe olmasın istiyorlardı; tıpkı bireylerin yaşamı boyunca asgari bir rol üstlenmesi gerektiği gibi.
📌
Silikon Vadisi'nin bürokrasi karşıtı dünya görüşü, Apple'ın tam anlamıyla mevcut düzeni yıkmayı önerdiği ünlü "1984" reklamında ayyuka çıkmıştı. Ridley Scott'un yönettiği, Metropolis filminden ve George Orwell'ın 1984 romanından esintiler taşıyan reklam filminde bir kadın, siber-punk bir dünyada büyük bir ekrana balyoz fırlatarak ekranı parçalıyor ve "Big Brother"ın propagandası altındaki halkı "özgürleştiriyordu."
Obama döneminde büyük ölçüde bu yönde politikaları uygulatabildiler.
📌
Ancak sonra bir şeyler değişti. Trump'ın 2016'daki ilk zaferinden sonra, üst düzey teknoloji liderleri Trump Tower'da bir toplantıya katıldı ve bir söz aldı; Trump teknoloji düzenlemelerini hızla azalttı ve bunlar da ihya oldular.
Artık işler değişmişti. Silikon Vadisi artık Amerikan devletinden kaçmak yerine onun kaynaklarını kullanabilir, yönetime angaje olabilirdi.
Paypal mafyasından, eski Coinbase CTO’su Balaji Srinivasan mesela. 2013'te Silikon Vadisi'nin ABD'den "nihai çıkışını" savunacak kadar ileri giderken, 2017'nin başında Twitter geçmişini silmiş ve meslektaşı Peter Thiel ile birlikte Trump'ın kabinesini kurma rolü üstlenmişti. Hatta Srinivasan'ın ismi Gıda ve İlaç Dairesi'nin liderliği için konuşulmuştu.
🧷
Patantez: Silikon Vadisi'nde "PayPal mafyası" diye anılan bir ekip var. Zamanında PayPal'in çeşitli kademelerinde görev almış isimlerden oluşuyor, aralarında Elon Musk da var, David Sacks ve Marc Andreessen gibi yatırım babaları da. Fahri liderleri Palantir ve PayPal kurucusu Peter Thiel.
🧷
📌
2020'de iktidara gelen Joe Biden yönetimi ise büyük teknoloji şirketlerine karşı çok daha sert davrandı. Tekel karşıtı davalar birbirini izledi. Özellikle sosyal medya devleri yeni yönetime yaranmak için Trump'ın hesaplarını kapatmaya kadar gittiler. Bu dönemde Trump'la araları ciddi açıldı.
📌
Ancak yakın zamanda bir şey daha oldu. Trump yeniden aday oldu be başkan yardımcısı olarak da JD Vance'i seçti.
Vance, PayPal mafyasının sıkı bir dostu ve partneriydi. Hatta Peter Thiel, önceki seçimlerde Vance'in Ohio'dan Senato koltuğu kazanması için 10 milyon dolar harcamıştı.
📌
JD Vance gelince buzlar hızla eridi ve teknoloji liderlerinin hepsi Trump'ın arkasında sıralandı. Bizzat kendileri söylüyor: "Trump'ın zaferi boğazımıza basan çizmenin kalkmasıydı."
📌
Teknoliberteryenler 2000'lerde devlet müdahalelerine tamamen karşı bir ekip olarak görülüyordu ama bugün bu karşıtlık neredeyse sadece söylemde kaldı. Zira artık PayPal ekibi başta olmak üzere silah sanayisinden uzay araştırmalarına kadar pek çok alanda faaliyet gösteren teknoloji devleri, hükümet fonlarından ciddi biçimde yararlanıyor. Yine önemli bir kısmı siyasetin çeşitli kademelerinde aktif görev de alıyor.
Siyaset bilimcilere göre teknoliberteryenlerin bugünkü rengini belirleyen iki önemli strateji var: İçeride ifade özgürlüğünü savunarak hükümet fonlarını ele geçirmek, dışarıda ise vergi cennetleri, kripto paralarla serbestiyi savunurken, her türden otoriter devletle iş birliği yapmak.

February 17, 12:22

Yeni bir çağa girdik. ABD artık "dünyanın polisi" rolüyle ilgilenmiyor; teknoloji şirketleri aracılığıyla tüm dünyanın sahibi olmak istiyor. Ve Palantir uzun süredir bu çabaya liderlik ediyor.
📌
Palantir öyle herhangi bir firma değil. Biliyorsunuz, Gazze'den Latin Amerika ve Avrupa'ya kadar İsrail ve ABD çıkarları ve savaşı için gözetim/veri teknolojileri sağlamasıyla tanınıyor. Palantir size yardım ediyorsa ilgilendiğiniz bölgede neredeyse kuş uçsa haberiniz olur. Şimdi Pentagon yapay zeka şirketlerini de bu işe dahil edip uçan kuşu otomatikman vurmak istiyor.
📌
Pentagon'un yapay zeka şirketlerini bu amaçla kullanmasını sağlayan firma yine Palantir. ABD, Maduro'yu yakalamak için Claude dil modelini kullanmış ve bunu da Palantir üzerinden yapmış.
📌
Palantir'in kurucusu Peter Thiel, ödeme sistemi PayPal'in de kurucusu. Silikon Vadisi'nde "PayPal mafyası" diye anılan bir ekip var. Zamanında PayPal'in çeşitli kademelerinde görev almış isimlerden oluşuyor, aralarında Elon Musk da var, David Sacks ve Marc Andreessen gibi yatırım babaları da.
📌
Siyasetten teknolojiye Silikon Vadisi'nde her şey bu adamların elinden geçiyor. İstediklerini parlatıp istediklerini batıracak güce sahipler. Liderleri tabii ki Peter Thiel.
📌
Trump'ın yeniden seçilmesinde de PayPal mafyasının rolünün olduğunu düşünüyorum. Silikon Vadisi bir ara Trump'la bozuşmuş durumdaydı. Trump akıllılık etti ve kendine yardımcı olarak JD Vance'i seçti. JD Vance de PayPal Mafyası yoldaşlarından. Vadi, adamın adını duyar duymaz hizaya dizildi.
📌
Şimdilerde Trump gitsin JD Vance başkan olsun fikrine soyunmuş durumdalar. Artık dünyayı doğrudan yönetmek istiyorlar ve Palantir bu hayali gerçekleştirmede en önemli rolü oynayacak şirket.

February 17, 12:21

Yapay zeka distopyası arıyorduk, sonunda bulduk. İddiaya göre Pentagon, ünlü yapay zeka firması Anthropic'i "ya bize teknoloji sağlarsın ya da seni düşman kategorisine alırız" diye tehdit ediyor ve tabii Anthropic üzerinden Google ve OpenAI'ı da uyarıyor.
📌
Popüler dil modeli Claude'un geliştiricisi Anthropic’in kullanım kuralları, Claude’un şiddeti kolaylaştırmak, silah geliştirmek ya da gözetim faaliyetleri yürütmek amacıyla kullanılmasını yasaklıyor. ABD Savunma Bakanlığı ise bundan rahatsız.
📌
Axios’a konuşan üst düzey bir Pentagon yetkilisi, Anthropic geri adım atmazsa şirketin “tedarik zinciri riski” diye etiketleneceğini söylemiş.
Şirket böyle etiketlenirse adeta Çin firması muamelesi görecek. Pentagon’la çalışan çok sayıda şirket, kendi iş akışlarında Claude kullanmadığını belgelemek zorunda kalacak ve bu Anthropic için felaket zarar demek.
📌
Axios'a konuşan Anthropic yetkilisine göre geri adım atarlarsa Pentagon, teorik olarak, askeri üs yakınında yaşayan, askeri politikaları çevrimiçi eleştiren, silah sahibi olan veya gösterilere katılmış sivilleri otomatik olarak mimleyebilecek sistemler kurabilirmiş.
Kısaca ABD ordusu, dünyanın dört bir yanında savaş amacıyla yapay zeka şirketlerini kullanmak istiyor. Kullanması önünde yasal bir engel yok çünkü gözetim teknolojilerine yönelik mevcut yasalar yapay zeka döneminin öncesinden kalma. Boşluklar var.
📌
Yakın zamanda Maduro'nun yakalandığı Venezuela operasyonunda Pentagon'un Claude kullandığı ortaya çıkmıştı. Firma ile bakanlık arasındaki kriz de böyle ayyuka çıktı.
📌
Pentagon’un Anthropic’e karşı sert tutumu, OpenAI, Google ve xAI ile yürütülen müzakerelerin de tonunu belirliyor.

February 04, 19:34

Epstein nasıl Epstein oldu?
Öğretmenlikten Bear Stearns’e yükseldi. Burayı karıştırıp soruşturulduktan sonra adı Steven Hoffenberg ile saadet zincirine karıştı. Sonra "talihi" döndü ve ilk büyük 'balina'sı Leslie Wexner'ı (Victoria's Secret) yakaladı. İngiltere'de hükümetten ekonomi politikaları bilgilerini sızdırdı, servetini büyüttü. Kız arkadaşlarından istifade etti, Maxwell ile tanışmasından sonra fuhuş ağı kurdu. Peki istihbaratla bağlantısı var mıydı? Ortadoğu'da kimlerle ilişki kurdu? 2008'de hapis cezası aldıktan sonra sermaye dünyası, bilim-kültür dünyası ona neden yeni bir imaj inşa etmesinde yardım etti?
Epstein'in nasıl Epstein olduğunu 10 başlıkta inceledik Euronews Türkçe'de.
https://tr.euronews.com/2026/02/04/is-dunyasindan-devlet-iliskilerine-epstein-nasil-epstein-oldu

February 02, 15:31

Herkese selamlar. Epstein belgeleriyle ilgili sosyal medyada tartışılan teorileri topladım, arşivden kontrol edip esasen yazışmalarda ne konuşulduğunu aktarmaya çalıştım.
Özet:
https://x.com/i/status/2018345339674149355
Dosya:
https://tr.euronews.com/2026/02/02/epstein-belgelerinde-dogru-ve-yanlislar-yamyamlik-pandemi-gates-rothschild-ve-hitler-iddia

January 31, 16:04

Yapay zeka camiasında yeni bir çılgınlık var: OpenClaw (Clawdbot ve Moltbot olarak da biliniyor). Kaçırma korkusu çekenler için özetleyelim, toplaşalım. OpenClaw aslında bağımsız bir girişimcinin çıkıp gerçekten işe yarayacak bir yapay zeka ortamı inşa etme arayışının ürünü.
📌
Hani OpenAI ve Google'ın yapabileceği ama yapmadığını düşündüğümüz bazı şeyler var ya (Mesela WhatsApp, Telegram vb gibi hâlihazırda iletişim kurduğunuz platformların içinde yaşayan, sizden soru beklemeyen, sizin işlerinizi gerçekten hatırlayıp takip edebilen, sabahları size kendiliğinden işlerinizi hatırlatan, ayrı bir soru cevap arayüzü değil de gerçek biriymiş gibi her yerden erişebildiğiniz bir sanal asistan), işte bunları yapacak bir yapay zeka ajanı geliştirmiş. Pek çok kişi için OpenClaw, Siri’nin baştan beri olması gereken şeyin vücut bulmuş hali.
📌
Ayrıca şokomelli bir getirisi daha var. MoltBook diye bir sosyal ağı var ve bu ağa kendi yapay zekanızı salıyorsunuz, diğer yapay zekalarla sosyalleşiyor. Komutla kendiniz konuşturup işin eğlencesini kaçırmayı deneyebilirsiniz ama müdahale etmezseniz sadece yapay zeka ajanlarının kendi aralarında sosyalleşip alt forumlar kurduğu, varoluşsal tartışmalar yaptığı ve insanlarını çekiştirdiği bir alan burası. En son 32 bin yapay zeka kullanıyordu bu Reddit benzeri forumu.
📌
Şimdi her şey bu kadar şokomelliyse neden hepimiz buna geçmiyoruz? Bu şokomelli işlere diğer firmaların girmemesinin bir nedeni de güvenliği sağlamanın zorluğu.
Şöyle düşünün: bu kadar şeyi yapabilen yapay zeka, özel verilere, mesajlaşma kanallarına ve bazı durumlarda bilgisayarlarda komut çalıştırma yetkisine bile sahip olur. Peki hackerlar buna sızmanın yolunu bulsa sizi bir güzel yiyip bitirmez mi? Bitirir efenim. Bu yüzden denemek isteyenler yedek bir bilgisayar veya sanal işletim sistemi gibi çözümler üzerinden kurmayı düşünse iyi olur.
📌
Nasıl kuruyoruz? İşte orası da ayrı bir zorluk. Açık kaynaklı bir proje, büyük bir alkış alalım. Ama kodlara bakıp kurmak büyük ölçüde sizin yeteneklerinize kalmış, birazcık yazılım bilgisi gerektiriyor. Sıradan kullanıcının şu anda alamayacağı bir risk. Ama yapay zekanın neler yapabildiğini ve işin nereye gideceğini görmek açısından bu bilgiye de mahzar olamız önemliydi :) saygılar:)

January 27, 19:05

Uçtan uca şifreleme vaadine rağmen Whatsapp ekibinin mesajlarımızı açıp okuyabildiği iddiasıyla dava açıldı.
Çok ses getirdi bu dava ama olayın içyüzü göründüğünden karmaşık. Davanın casus yazılımları da ilgilendiren bir entrika olması mümkün. Haydi açıklayalım:
📌
Şimdi öncelikle şunun bilinmesi şart: Davayı açan hukuk bürosu Quinn Emanuel. Bu ekip, devletlerin başka devletlere ve aktivistlere, milletvekillerine karşı siber savaşta kullandığı casus yazılım Pegasus'un sahibi NSO grubu (WhatsApp'ın açtığı davada) savunan hukuk firması.
Meta geçen yıl NSO'ya dava açtı. Çünkü Pegasus casus yazılımı, WhatsApp'ın sesli arama özelliğindeki bir güvenlik açığını kullanarak 1400'den fazla kullanıcının telefonuna gizlice yüklenmiş olmasıydı. Yani açıkçası hacker faaliyeti yapmıştı bu şirket. WhatsApp tabii davayı kazandı;
mahkeme NSO’yu yaklaşık 170 milyon dolar tazminat ödemeye mahkum etti. İşte o davada NSO'yu WhatsApp'a karşı Quinn Emanuel savundu.
Yani WhatsApp, NSO'ya "Bizi hacklediniz" davası açıp kazanmışken; NSO'nun avukatları şimdi "WhatsApp zaten güvenli değil" diyerek kullanıcılar üzerinden karşı dava açıyor.
📌
Peki uçtan uca şifreleme nedir ve WhatsApp bizim mesajlarımızı görebilir mi?
Meta, popüler mesajlaşma uygulamasına uçtan uca şifreleme özelliğini ilk olarak 2014'te getirmeye başladı. Bugün kullanıcılar uygulamada başka bir kişiyle sohbet ederken bu şifreleme özelliği kullanılıyor.
Şöyle işliyor: Mesajlaşan taraflar için birer çift anahtar üretiliyor. Gönderilen mesajlar şifreleniyor ve bu şifre yalnızca alıcının elindeki anahtarla açılabiliyor. Yani üçüncü taraflar bu anahtara sahip olmadığı için mesajın içeriğine erişemiyor.
Bunu WhatsApp icat etmedi; Signal icat etti. Bu yüzden Signal protokolü diye biliniyor. WhatsApp bu protokolü benimseyen birçok şirketten biri.
📌
Peki hiç açık olamaz mı?
Pekala olabilir. Örneğin daha önce kullanıcıların "report" özelliğini kullanarak şikayet ettiği mesajları moderatörlerin görebildiği, bu özellikte şifrelemenin atlatılabildiği ortaya konmuştu. Şirket, kullanıcı birini şikayet ederek o mesajı kendisi paylaştığı için bunun aslında uçtan uca şifrelemeyi bozmadığını, aksine topluluk standartlarını korumak için gerekli olduğunu savunmuştu.
📌
Peki WhatsApp bize neden iyilik yapıyor uçtan uca şifreleme getirerek?
Çünkü öncelikle kullanıcılarını Signal'e veya Telegram'a kaptırmak istemiyor. Ha bir de kendisini de korumuş oluyor. Hükümetler veri istediğinde "Ben mesajları okuyamıyorum ki size vereyim" diyebiliyor.

January 27, 17:15

Meta; Instagram, Facebook ve WhatsApp için ücretli sürüm ve abonelik test etme kararı almış. Instagram'da sınırsız reels göndermenin sona ereceği iddia ediliyor. Peki ne biliyoruz? Hangi özellikler ücretli olacak?
📌
Ücretli sürümlerde, Meta'nın yakın zamanda satın aldığı Çinli Manus yapay zeka modeline dayanan özellikler görebiliriz. Parayı veren, yapay zeka ile video oluşturma, otonom asistanlar ve gelişmiş analiz araçlarına sınırsız erişim hakkına sahip olabilir.
📌
Instagram, bazı kullanıcılara 20 dakikaya kadar uzun Reels çekme imkanı tanımaya başladı. Bu uzun formattaki içeriklerin paylaşım limitlerinin ileride aboneler için düzenlenebileceği konuşuluyor.
📌
Meta’nın bazı bölgelerde (özellikle ABD ve İngiltere) test ettiği bir modelde; ücretsiz kullanıcıların paylaşabileceği bağlantı ve bazı yapay zeka destekli içeriklerin sayısına sınır getirilmesi gündemde. Ama abonelik sistemine ilişkin net bir bilgi yok.
📌
Temel özelliklerinse ücretsiz kalacağı söyleniyor.

January 21, 19:42

Selamlar X algoritmasının kodları açıklandı. Şöyle küçük bir analiz yazmaya çalıştım, işinize yararsa ne mutlu:
https://x.com/i/status/2014047888012091508

January 18, 09:00

Dünya çapında çocukları esir almış dağınık bir suç sistemi var: The Com.
“Community” kelimesinin kısaltması The Com, hiyerarşik bir örgüt ya da klasik bir suç çetesi değil. Çoğu 16-25 yaş, bazıları yalnızca 11 yaşında olan binlerce kişiden oluşan gevşek ve sınırları belirsiz bir çevrimiçi ağ.
📌
Bu ağlardaki kişiler genellikle “statü, güç, kontrol, kadın düşmanlığı, cinsel tatmin ya da aşırı ve şiddet içerikli materyallere takıntı” gibi motivasyonlarla hareket eden genç erkeklerden oluşuyor.
📌
Ağ, video oyunu hileleriyle başlayan “masum” denemelerden, siber saldırılara ve çocuklara yönelik istismar ve fiziksel şiddet suçlarına kadar uzanıyor.
📌
The Com ile bağlantılı son olaylardan biri, Pornhub’ın hacklenmesiydi. Saldırıyı gerçekleştiren ShinyHunters, The Com’un geniş ağından çıkan yapılardan biri.
📌
Hareketin damarlarından biri IRL Com ve bu ekip dijital ortamda organize olsa da eylemlerini gerçek hayata taşıyor. Okullara bomba ihbarları yapma, ücret karşılığı şiddet uygulama gibi “şiddet hizmeti” ilanları bile veriyorlar. Bir diğeri aylar önce de konuştuğumuz 764 grubu. Grubun hedef aldığı çocuklar, kendilerine veya başkalarına zarar vermeye, cinsel içerikli görüntüler üretmeye ya da intihara zorlanıyor. FBI bir süredir bu ağın peşinde.
📌
Üstelik uzmanlara göre bu çocukları bu hale getiren ideoloji burada, yine gerçek hayatta. Andrew Tate vb. kadın düşmanı, çete lideri gibi profillerden etkilenen çocuklar The Com'la ilk temas kurulduğunda zaten belirli fikirlere sahip oluyor, yani zaten zehirlenmeye başlamış oluyor. Kimisi para, kimisi güç ve çevre için gruplara dahil oluyor, kimisi de şantajla devam ediyor.
📌
Bunlar öyle okyanus ötesi mevzular değil, eşinizin dostunuzun çocuğu bu gruplarla temas halinde olabilir. FBI'dan Türkiye'ye de dosya geldiği filan konuşuluyor. Ailelerinse bazen hiç haberi olmuyor. Eğer bu gibi durumlara dair tanıklığınız varsa ulaşabilirsiniz DM'den.