Робия Мираббасовна -Невролог
Агар ҳид йўқолса —
таъм ҳам сусаяди.
Огоҳлантирувчи сигналлар ўчади.
Олам сукутга чўмгандек бўлади.
Бурун — бу фақат сенсор эмас.
У фильтр.
У ҳимоячи.
У хотира ва ҳис-туйғуларга олиб борувчи
тўғридан-тўғри йўл.
У атрофингдаги ҳавони жимгина талқин қилади
ва кўзга кўринмас кимёни
тажрибага айлантиради.
https://t.me/clinikarobiya
Бурун.
Юз марказида жойлашган кичик тузилма.
Лекин у инсон танасидаги энг кучли сенсорлардан бирига жавобгар.
Ҳар бир нафас — ахборот.
Кўз билан кўриб бўлмайдиган жуда майда молекулалар
ҳар бир нафас билан бурунга киради.
Ичкарида бу молекулалар
миллионлаб рецепторлар жойлашган
ихтисослашган соҳаларга етиб боради.
Ҳар бир рецептор муайян кимёвий шаклга мос.
Улар биргаликда ҳавони
маънога айлантиради.
Бу — ҳид.
Аммо бурун фақат ҳидни сезмайди.
У ҳавони фильтрлайди,
чанг, бактерия ва майда заррачаларни
нафас йўлларига етиб боришидан олдин ушлаб қолади.
У ҳар бир нафасни иситади ёки совутади,
тананинг ичкарисида жойлашган
нозик тўқималар учун ҳавони тайёрлайди.
Ҳид хотира билан боғлиқ.
Сигналлар бурундан тўғридан-тўғри
миянинг ҳис-туйғулар марказига йўл олади,
онгни четлаб ўтади.
Шунинг учун
битта ҳиднинг ўзи
бир зумда ҳис-туйғу, хотира
ёки инстинктни уйғотиши мумкин.
Бурун таъмни ҳам шакллантиради.
Биз ҳис қиладиган таъмларнинг кўп қисми
ҳид ва тилнинг ҳамкорлигида пайдо бўлади.
Хавотирдан к,утилиш усуллари - психотерапия
Аввало шуни билиб қўйинг: Сизда хавфли ҳолат йўқ.
Сизни қийнаётгани — касаллик эмас, асаб тизимининг ортиқча сигнал бериши.
1️⃣
Назоратни қўлга олиш
Тана сизга сигнал беряпти, лекин қарор қабул қилмаяпти.
Айтиб қўйинг:
«Мен хавфдамасман. Бу — асаб реакцияси.»
Қўрқманг. Қочманг. Кузатинг.
2️⃣
Нафас — асосий қурол
Ҳар сафар безовталик бошланса:
3 сония нафас олинг
6 сония чиқаринг
10 марта
Бу усул доридан тезроқ ишлайди.
3️⃣
Фикрга ишонманг
Безовта фикр келса, шу заҳоти:
«Бу факт эмас. Бу тахмин.»
Шуни айтиб, диққатни бошқа нарсага ўтказинг.
4️⃣
Қочишни тўхтатинг
Безовта қилган жойдан, ҳолатдан қочманг.
📌
Қочиш — асаб тизимига: «Хавф бор» деган сигнални кучайтиради.
Сиз турган жойингизда қолинг. Нафас олинг. Назорат сизда.
5️⃣
Танадаги белгилардан қўрқманг
Юрак тез урадими?
Қўл титрадими?
Бу:
инфаркт эмас
инсульт эмас
ўлим эмас
Бу — адреналин.
У ўтади.
6️⃣
Ички буйруқ
Ҳар куни, айниқса эрталаб айтиб қўйинг:
«Бугун мен ўз асаб тизимимни бошқараман.»
Бу одатга айланса — ховотир чекинади.
ЯКУН
Сиз заиф эмассиз.
Сизда хавфли касаллик йўқ.
Сиз фақат назоратни қайта ўрганяпсиз.
😊
😊
😊
Барқарор кайфиятда юриш: профессионал қўлланма
Асосий тамойил
Кайфият
😁
— бу ҳиссий ҳолат эмас.
У асаб тизимининг функционал режими ҳисобланади.
Бу режим кутилмайди — у онгли равишда ишга туширилади.
1.
Эрталабки фаоллаштириш
Кун бошида ортиқча таҳлил қилинмайди.
15 дақиқалик алгоритм:
юз ва бўйин соҳасига совуқ сув (30–60 сония)
тўғри қомат , елкалар орқага қаратилган
нафас олинг - 4 сек.
нафас чикаринг - 6 сек.
(5 маротаба)
Ички установка:
«Режим фаоллаштирилди.»
2.
Юз ифодаси орқали асаб тизимини бошқариш
Мия ҳолатни юз мушакларининг тонусига қараб баҳолайди.
ёнбош думба мушакларда енгил таранглаштиринг,
лаб бурчаклари нейтрал ҳолда бироз юқори
нигоҳ тўғри йўналтирилган
Бу кулгу эмас.
Бу — ички йиғилганлик ва назорат.
3.
Ички шикоятларни чеклаш
Қуйидаги фикрлар автоматик равишда бекор қилинади:
«хоҳиш йўқ»
«чарчадим»
«кучим қолмади»
Буйруқ беринг узизга:
«Бекор қилинсин.»
Шундан сўнг дарҳол жисмоний ҳаракат: туриш, юриш, тананинг ҳолатини ўзгартириш.
4.
Назорат ҳиссини сақловчи мини-ютуқлар
Кайфият қувончдан эмас, бажарилган вазифалар орқали шаклланади.
Қоида
:
Ҳар 60–90 дақиқада битта якунланган иш.
Ҳатто энг кичиги ҳам аҳамиятли:
иш жойини тартибга солиш
хабарга жавоб бериш
қисқа юриш
Қайд:
«Вазифа бажарилди.»
5.
Тана — кайфиятнинг асоси
Асаб тизими ҳолати тананинг ҳолатига бевосита боғлиқ.
Минимал талаблар:
ҳар 2–3 соатда ҳаракат
етарли сув ичиш
овқатни ўтказиб юбормаслик
Қоида:
«Аввал тана, кейин фикр.»
6. Ижтимоий алоқаларни меъёрлаш
Ортиқча мулоқот асаб тизимини чарчатади.
Кайфиятга салбий таъсир қилади:
узоқ ва мазмунсиз суҳбатлар
шикоятларга тўла мулоқот
юқори эмоционал фон
Принцип
:
Кам сўз — барқарор тонус.
Қисқа жавоблар:
«Қабул қилдим.»
«Тушундим.»
«Бажараман.»
7. Кунни тўғри якунлаш
Кун охирида ички контур ёпилмаса, эртанги барқарорлик бузилади.
Одатга киргизинг:
бажарилган камида 3 та ишни белгилаш
иш фикрларини қуйидаги ибора билан ёпиш:
«Кун якунланди.»
Нима қилиш тавсия этилмайди
❌
илҳомни кутиш
❌
кайфият сабабини ортиқча таҳлил қилиш
❌
кайфиятни кўнгилочар машғулотлар билан “даволаш”
Бу усуллар энергия йўқотилишига олиб келади.
Хулоса
Кайфият мақсад эмас — натижа.
Йиғилганлик → назорат → барқарор ички тонус.
✅
✅
✅
Психотерапия сиз учун к,изикарлими ?
Бу оддий психология эмас , бу одам узининг рухий холатини к,андай назорат к,илиш тартиб к,оидаларини ургатади.
Сизга к,изик булса эмоция к,олдиринг
😊
Бепул
😊
Средняя цена на Консультация психотерапевта в США составляет 175 $, минимальная — 150 $, максимальная — 200 $.