Kislorod

🔥
Dvigatel ichida nima sodir bo‘ladi?
Tashqaridan qaraganda avtomobil dvigateli oddiy metall korpusga o‘xshaydi. Ammo uni kesimda ko‘rsak, ichkarida bir-biri bilan aniq muvofiqlashtirilgan yuzlab harakatlanuvchi detallar ishlashini ko‘rish mumkin.
Porshenlar silindrlar ichida yuqoriga-pastga harakatlanadi, shatun bu harakatni tirsakli valga uzatadi, tirsakli val esa uni aylanish harakatiga aylantiradi. Shu jarayon natijasida dvigatel avtomobilni harakatga keltiradigan mexanik energiyani hosil qiladi.
Yonilg‘i va havo aralashmasining yonishi natijasida hosil bo‘lgan bosim porshenlarni harakatga keltiradi. Klapanlar esa silindrlarga havo-yonilg‘i aralashmasining kirishi va yonish mahsulotlarining chiqishini boshqaradi.
Ya’ni, kapot ostidagi bu murakkab mexanizmning har bir detali o‘z vazifasini bajaradi. Birgina detalning noto‘g‘ri ishlashi butun tizim faoliyatiga ta’sir qilishi mumkin.
Dvigatel — bu shunchaki motor emas, balki mexanika, yonish va muhandislik birlashgan murakkab tizim.
👉
Kislorod

✨
“Bastiliya” nomli noyob hodisa
“Bastiliya” deb ataluvchi Quyosh chaqnashi
Quyoshda kuzatilgan eng kuchli hodisalardan biri hisoblanadi. Olimlarning fikricha, u tarixdagi eng kuchli
geomagnit bo‘ronlarni
yuzaga keltirgan uchta eng yirik Quyosh anomaliyasidan biridir.
Bunday hodisalar Quyosh ulkan miqdorda energiya va zaryadlangan zarrachalarni kosmosga chiqarib yuborganida yuz beradi. Agar bu zarrachalar oqimi Yerga yetib kelsa, kuchli qutb yog‘dularini hosil qilishi, sun’iy yo‘ldoshlar, radioaloqa va navigatsiya tizimlari ishiga ta’sir ko‘rsatishi, hatto elektr tarmoqlarida jiddiy nosozliklarni keltirib chiqarishi mumkin.
Eng hayratlanarlisi shundaki, Quyosh qisqa vaqt ichida nihoyatda katta miqdorda energiya ajratib chiqarishi mumkin. Bunday hodisalarning ta’siri esa Yerdan millionlab kilometr uzoqlikdagi Quyoshda sodir bo‘lishiga qaramay, sayyoramizda sezilishi mumkin.
👉
Kislorod

🏗️
Mexanik greyferli tutqich qanday ishlaydi?
Mexanik greyferli tutqich, shuningdek
greyfer
yoki
clamshell grab
deb ataladi. U yuklarni ko‘tarish va tashish uchun mo‘ljallangan maxsus qurilma bo‘lib, sanoat va qurilishda keng qo‘llaniladi.
Greyfer asosan qum, ko‘mir, shag‘al, don va boshqa sochiluvchan materiallarni yuklash hamda tushirishda ishlatiladi. Ayniqsa, kranlar yordamida katta hajmdagi yuklarni tez va samarali ko‘chirishda juda qo‘l keladi.
Qurilmaning asosiy qismi ochilib-yopiladigan ikki yoki undan ortiq “jag‘dan” iborat. Ular
tros yoki gidravlik yuritma
yordamida boshqariladi. Jag‘lar ochilganda material ichiga kiradi, yopilganda esa yukni mahkam ushlab, kerakli joyga olib boradi.
Oddiy ko‘rinishiga qaramay, greyfer og‘ir va sochiluvchan yuklarni
tez, xavfsiz va samarali
ko‘chirish imkonini beradigan muhim mexanizmlardan biridir.
👉
Kislorod

🏮
Shamol energiyasida ishlaydigan ko‘cha chirog‘i
Bu zamonaviy ko‘cha chirog‘ining yuqori qismiga ixcham
shamol generatori
o‘rnatilgan. U shamol kuchini elektr energiyasiga aylantirib, hosil bo‘lgan energiya orqali chiroqning o‘zini quvvatlantiradi.
Bunday texnologiya elektr energiyasini tejash, zararli chiqindilarni kamaytirish va ko‘cha yoritish tizimini yanada
ekologik hamda avtonom
qilishga yordam beradi.
Kelajak shaharlari uchun aqlli va barqaror yechim!
👉
Kislorod

⚙️
Kikstarter mexanizmi qanday ishlaydi?
Mototsikl va ayrim kichik transport vositalarida dvigatelni elektr starterisiz ishga tushirish uchun
kikstarter
dan foydalaniladi.
Uning ishlash tamoyili oddiy: haydovchi oyoq bilan richagni bosadi va hosil bo‘lgan mexanik kuch maxsus mexanizm orqali dvigatelning tirsakli valiga uzatiladi. Natijada val aylanib, ichki yonuv dvigatelining ishga tushishi uchun zarur bo‘lgan dastlabki harakat hosil bo‘ladi.
Kikstarterning asosiy afzalligi —
akkumulyator yoki elektr starterga bog‘liq emasligi
. Shu sababli akkumulyator quvvati tugagan holatda ham dvigatelni ishga tushirish imkonini beradi.
Oddiy ko‘rinishiga qaramay, uning ichida kuchni bir yo‘nalishda uzatish va richagni dastlabki holatiga qaytarishni ta’minlaydigan tishli g‘ildiraklar, prujina va mufta kabi mexanizmlar mavjud.
👉
Kislorod

🏙
Xitoydagi zamonaviy osmono‘par binolarda zilzilaga qarshi qo’llaniladigan texnologiya
Xitoydagi baland binolarning ayrimlarida zilzila va kuchli shamol paytida yuzaga keladigan tebranishlarni kamaytiruvchi maxsus qurilmalar o‘rnatiladi.
Bunday tizimlar binoning tebranishini qarshi yo‘nalishda muvozanatlab, konstruksiyaga tushadigan yuklamani kamaytiradi. Natijada bino kuchli silkinish vaqtida kamroq tebranadi va konstruksiyaning shikastlanish xavfi pasayadi.
Bu texnologiyalar ayniqsa
osmono‘par binolar
uchun muhim. Chunki bino qanchalik baland bo‘lsa, zilzila yoki shamol ta’sirida uning yuqori qismlaridagi tebranishlar shunchalik kuchli seziladi.
Oddiy qilib aytganda, bu qurilmalar binoning ichidagi
“muvozanatlovchi mexanizm”
vazifasini bajaradi: bino bir tomonga tebransa, tizim unga qarshi ta’sir ko‘rsatib, tebranish amplitudasini kamaytirishga yordam beradi.
Shu sababli zamonaviy muhandislikda bunday qurilmalar baland binolarni xavfsizroq va barqarorroq qilishning muhim yechimlaridan biri hisoblanadi.
👉
Kislorod