Kitob O‘qi

#YKF2026
Tanlovda kimlar ishtirok etishi mumkin?
🎬
18–35 yoshdamisiz? Sizda kutubxona sohasini rivojlantirishga xizmat qiladigan innovatsion g’oya bormi? Unda bu imkoniyat aynan siz uchun!
📌
Alisher Navoiy nomidagi O’zbekiston Milliy kutubxonasi tomonidan
2026-yil 29–31-iyul kunlari “Yosh kutubxonachilar” Respublika ilmiy-amaliy forumi
o’tkaziladi.
Forum doirasida
“Innovatsion loyihalar” tanlovi
ham bo’lib o’tadi.
Tanlovda
18 yoshdan 35 yoshgacha bo’lgan barcha yoshlar
, qaysi sohada ishlashidan qat’i nazar, ishtirok etishi mumkin.
Muhimi — sizning loyihangiz
axborot-kutubxona sohasini rivojlantirishga qaratilgan bo’lishi kerak.
Eng yaxshi loyihalar
Gran-pri hamda I, II va III o’rinlar
bilan taqdirlanadi.
🗓
Forum:
29–31-iyul
📍
Batafsil ma’lumot va ariza topshirish:
https://yoshlar.miku.uz
“Kutubxona sohasining kelajagini birgalikda yarataylik! Batafsil ma’lumot va ariza topshirish uchun —
https://yoshlar.miku.uz
Arizalar qabuli 22-iyulga qadar davom etadi!
📱
Rasmiy sahifalarimizga obuna bo‘ling
Telegram
l
Instagram
YouTube
l
Facebook
l
Twitter
l
Website

🌐
O‘rta asr Sharq olimlari ilk mexanik avtomat-robotlarni qanday yaratganlar?
1. Oltin davr robototexnikasi: Kompyuterdan avvalgi kibernetika
IX–XIII asrlarda Sharqda “aqlli qurilmalar” (hiyal) ilmi gullab-yashnadi.
Qadimgi muhandislar
biz bugun foydalanayotgan avtomatik boshqaruv tizimlariga
asos solganlar.
Banu Muso aka-ukalari (IX asr): Avtomatika ustalari
▪️
Bag‘doddagi “Bayt ul-Hikma” (“Donishmandlar uyi”)da faoliyat yuritgan uch aka-uka olim “Ajoyib qurilmalar kitobi”ni yozgan. Ularning yuzlab ixtirolari orasida
avtomatik naychi
ham bo‘lgan.
▪️
Uning ichida hozirgi zamon musiqa qutichalaridagidek qoziqchalari bor aylanuvchi baraban joylashgan edi.
▪️
Qoziqchalar nay klapanlarini ochib-yopuvchi richaglarga bosim o‘tkazgan, havo esa gidravlik tizim yordamida uzatilgan.
Bu dunyodagi birinchi dasturlashtiriladigan musiqiy avtomat edi.
Al-Jazariy (XII asr): Robototexnika otasi
Agar Banu Muso aka-ukalari dasturlashni yaratgan bo‘lsa,
Ismoil al-Jazariy avtomatlar dizaynini mukammallikka yetkazdi
.
Uning gigiyena uchun yaratgan eng asosiy ixtirosi
—
qo‘l yuvish avtomatidir
.
🔹
U qanday ishlagan:
Mehmon qo‘lida ko‘za ushlab turgan xizmatkor haykali yoniga kelgan.
Yashirin richag bosilganda ko‘zadan suv oqa boshlagan
.
🔹
Harakatlar silsilasi:
Suv tugagach, robot ichidagi suzgichlar va ag‘dariluvchi idishlardan iborat murakkab tizim ishga tushgan
. Qisqa tanaffusdan so‘ng
(mehmon qo‘lini sovunlab olishga ulgurishi uchun)
xizmatkor unga avtomatik tarzda sochiq va ko‘zgu “uzatgan”.
🔹
Tirsakli val:
Aynan Al-Jazariy o‘z mashinalariga birinchi bo‘lib aylanma harakatni ilgarilanma harakatga o‘zgartiruvchi detal — tirsakli valni o‘rnatgan
. Bugungi kunda birorta ham ichki yonuv dvigateli ushbu uskunasisiz ishlay olmaydi.
2. Yangi yo‘nalish: “Kipu” — Inklar “tugunli interneti”ning siri
Sharqda siyoh bilan risolalar yozilayotgan bir paytda,
Inklar imperiyasi dunyoda yagona so‘zsiz va harfsiz yozuv — Kxipu (kipu)ni yaratdi.
🔸
Tizim tuzilishi:
Kipu asosiy ipdan iborat bo‘lib, unga lama yungi yoki paxtadan to‘qilgan yuzlab rang-barang tolalar bog‘langan
. Bu tolalarga turli shakllarda va bir-biridan har xil masofada tugunlar tushirilgan.
🔸
Qadimgi uchlik kod:
Uzoq vaqt davomida kipular hosil yoki soliqlarni sanash uchun oddiygina hisoblagich (cho‘t) deb hisoblab kelingan. Biroq zamonaviy tadqiqotchilar
(kompyuter tahlilidan foydalanib)
bu ma’lumotlarni kodlashning to‘laqonli uch o‘lchamli tizimi ekanini aniqladilar
.
🔸
Unda hamma narsa muhim edi:
ipning rangi
(24 dan ortiq tus)
, arqonning eshilish yo‘nalishi
(chapga yoki o‘ngga)
, tugun turi
(“sakkizlik”, oddiy yoki murakkab)
va uning asosiy ipdagi joylashuvi.
🔸
Imperiya ma’lumotlar tarmog‘i:
Maxsus choparlar
(chaskilar)
And tog‘laridagi inklar yo‘llari bo‘ylab yugurib, kipuni estafeta tayoqchasidek qo‘ldan-qo‘lga uzatishardi.
Poytaxt Kusko shahridagi hukmdor sanoqli kunlar ichida aholining aniq statistikasini, olis viloyatlardagi oziq-ovqat zaxiralarini yoki qo‘shin uchun buyruqlarni bilib olishi mumkin edi.
Bu jundan yasalgan XV asrning haqiqiy “optik tolali interneti” edi.
Bog‘lovchi rishta
Al-Jazariy barabanidagi qoziqchalar va inklar ipidagi tugunlar
XX asrda birinchi raqamli kompyuterlarni ishga tushirgan
ikkilik kod va perfokartalarning ilk ajdodlaridir
.

#YKF2026
ALISHER NAVOIY NOMIDAGI O‘ZBEKISTON MILLIY KUTUBXONASI YOSH KUTUBXONACHILAR FORUMI
ARIZALAR QABULI TUGASHIGA 3 kun qoldi!
Shoshiling!
Fikrlaringizni loyihaga aylantiring, kelajakka qadam qo‘ying!
YOSH KUTUBXONACHILAR
VI FORUMI
📅
29–31 IYUL, 2026
Ariza topshirish uchun:
https://yoshlar.miku.uz
G‘oyangiz – kelajakka hissa!
📱
Rasmiy sahifalarimizga obuna bo‘ling
Telegram
l
Instagram
YouTube
l
Facebook
l
Twitter
l
Website

#diqqat_javob
❗️
Statistika ma’lumotlariga ko’ra, Fransiyada u transport eng ko’p ishlatiladigan
harakat vositasi
hisoblanadi va kuniga
60 mln
kishi uning yo’lovchisiga aylanadi.
⁉️
Diqqat savol:
ushbu transport vositasining nomi nima?
👍
To’g’ri javob:
LIFT
@kitoboqiuz
✅
Kanalga obuna bo‘lishni va yaqinlaringizga ulashishni unutmang

#fifa_2026
❗️
Bugungi uchrashuvda qaysi jamoa g’alaba qozonadi?
✍️
Javobingizni izohlarda yozib qoldiring
1. ENGLAND
🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿
❤️
2. ARGENTINA
🇦🇷
👍
@kitoboqiuz
✅
Kanalga obuna bo‘lishni va yaqinlaringizga ulashishni unutmang

Kitob O‘qi
pinned a photo

#diqqat_savol
❗️
Statistika ma’lumotlariga ko’ra, Fransiyada u transport eng ko’p ishlatiladigan
harakat vositasi
hisoblanadi va kuniga
60 mln
kishi uning yo’lovchisiga aylanadi.
⁉️
Diqqat savol:
ushbu transport vositasining nomi nima?
✍️
Javobingizni izohlarda yozib qoldiring
@kitoboqiuz
✅
Kanalga obuna bo‘lishni va yaqinlaringizga ulashishni unutmang

📚
YOSH KUTUBXONACHILAR FORUMI
Alisher Navoiy nomidagi O‘zbekiston Milliy kutubxonasi tomonidan joriy yilning
29-31-iyul kunlari Yosh kutubxonachilar forumi
tashkil etilmoqda.
Forum kutubxona sohasida faoliyat yuritayotgan yosh mutaxassislarning kasbiy salohiyatini oshirish, o‘zaro tajriba almashish, innovatsion yondashuvlarni keng joriy etish hamda istiqbolli tashabbuslarni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan.
Forum doirasida quyidagi tadbirlar tashkil etiladi:
seminar-treninglar;
soha ekspertlari bilan uchrashuvlar;
madaniy-ma’rifiy tadbirlar;
sport va intellektual o‘yinlar.
“Innovatsion loyihalar” tanlovi
Forum doirasida kutubxona sohasini rivojlantirishga xizmat qiluvchi innovatsion g‘oya va loyihalarni aniqlash, ularni qo‘llab-quvvatlash, ommalashtirish hamda amaliyotga joriy etishni rag‘batlantirish maqsadida
“Innovatsion loyihalar” tanlovi
o‘tkaziladi.
Ro‘yxatdan o‘tish: Forumda ishtirok etish oldindan ro‘yxatdan o‘tish asosida amalga oshiriladi.
🔗
Ro‘yxatdan o‘tish havolasi
.
yoshlar.miku.uz
Ushbu sayt orqali, Ishtirok etish tartibi, forum dasturi, tanlov nizomi hamda boshqa batafsil ma’lumotlarga ega boʻlishingiz mumkin!
Barcha yosh kutubxonachilarni forumda faol ishtirok etishga taklif etamiz.
📱
Rasmiy sahifalarimizga obuna bo‘ling
Telegram
l
Instagram
YouTube
l
Facebook
l
Twitter
l
Website

Bizni kuzatib boring!
#YKF2026
📱
Rasmiy sahifalarimizga obuna bo‘ling
Telegram
l
Instagram
YouTube
l
Facebook
l
Twitter
l
Website

#Top_10
📊
Dispetcherlik xizmati va adabiyotlarni berish kafedralarida
2026-yil iyun oyida
foydalanuvchilar tomonidan eng ko‘p buyurtma berilgan adabiyotlar top
10 taligi
bilan tanishing.
📱
Rasmiy sahifalarimizga obuna bo‘ling!
✅
Telegram
l
🌐
Instagram
l
📹
YouTube
l
✅
Facebook
l
🕊
Twitter
l
🌐
Website