Nodir Jonuzoq | she’r va shuur

​​
ELLIK YOSH SHEʼRI
Kechagina uchqur bo‘zbola edim,
Birpasda ellikni urdimmi, do‘stlar?!
Qolipga sig‘magan so‘z – nola edim,
Quyulmoq azaliy udummi, do‘stlar?!
Telba daryo edim – loyqa, bo‘tana,
Sapchirdim pishqirib, qo‘zg‘ab po‘rtana,
Nihoyat, sokinman, tiniqman, mana,
Yo‘lni tinch o‘zanga burdimmi, do‘stlar?!
Ilhom hamla qilib, ayladi asir,
Izmida so‘z izlab, chopdim muttasil,
Xayolimda qurdim ko‘p sheʼriy qasr,
Asli bir kapa uy qurdimmi, do‘stlar?!
Hijrat bu – qismat, deb ko‘nib keldim men,
Uyga qaytsam, o‘yga cho‘mib keldim men,
Cho‘qqiday otamni ko‘mib keldim men,
Qoshida o‘g‘ilday turdimmi, do‘stlar?!
Taqdirga taʼnam yo‘q – bo‘lmadi xasis,
Tegramda neʼmatlar aylanar hadsiz,
Boshimdan o‘rgilar shu Vatan aziz,
Gardini ko‘zimga surdimmi, do‘stlar?!
Ilohiy marhamat turar ufurib,
Qayg‘umni bir onda ketgay supurib,
“Xudoyim!” desam, oh, kelgay yugurib,
Chorlasa, U tomon yurdimmi, do‘stlar?!
Ming qulluq, neniki xohlasam – bo‘ldi,
Shu buyuk izzatni oqlasam bo‘ldi,
So‘nggi dam imonim saqlasam bo‘ldi,
Asrab qololsam bas burdimni, do‘stlar!
— — — — —
ЭЛЛИК ЁШ ШЕЪРИ
Кечагина учқур бўзбола эдим,
Бирпасда элликни урдимми, дўстлар?!
Қолипга сиғмаган сўз – нола эдим,
Қуюлмоқ азалий удумми, дўстлар?!
Телба дарё эдим – лойқа, бўтана,
Сапчирдим пишқириб, қўзғаб пўртана,
Ниҳоят, сокинман, тиниқман, мана,
Йўлни тинч ўзанга бурдимми, дўстлар?!
Илҳом ҳамла қилиб, айлади асир,
Измида сўз излаб, чопдим муттасил,
Хаёлимда қурдим кўп шеърий қаср,
Асли бир капа уй қурдимми, дўстлар?!
Ҳижрат бу – қисмат, деб кўниб келдим мен,
Уйга қайтсам, ўйга чўмиб келдим мен,
Чўққидай отамни кўмиб келдим мен,
Қошида ўғилдай турдимми, дўстлар?!
Тақдирга таънам йўқ – бўлмади хасис,
Теграмда неъматлар айланар ҳадсиз,
Бошимдан ўргилар шу Ватан азиз,
Гардини кўзимга сурдимми, дўстлар?!
Илоҳий марҳамат турар уфуриб,
Қайғумни бир онда кетгай супуриб,
“Худойим!” десам, оҳ, келгай югуриб,
Чорласа, У томон юрдимми, дўстлар?!
Минг қуллуқ, неники хоҳласам – бўлди,
Шу буюк иззатни оқласам бўлди,
Сўнгги дам имоним сақласам бўлди,
Асраб қололсам бас бурдимни, дўстлар!
2026
@n_jonuzoq

​​
HAMDARDLIK
Ajal sharbatini totar har banda,
Dunyoda omonat erur har odam.
Kim bo‘lsin, olamdan bir kun o‘tganda,
Uning hurmatiga tutilar motam.
Va lek har mavzuda zid qutblar bor,
Mavjud har jabhada manfiy va musbat.
Maʼnoli yashagan marhum – baxtiyor,
Umrini sovurgan bo‘lsa – musibat.
Birodar, boshingiz bo‘lsin sog‘-omon,
Bizni ham bu xabar ko‘p mahzun etdi.
Lekin figʻon chekmang... Bu Yaxshi Inson
Xudodan mukofot olishga ketdi!..
— — — — —
ҲАМДАРДЛИК
Ажал шарбатини тотар ҳар банда,
Дунёда омонат эрур ҳар одам.
Ким бўлсин, оламдан бир кун ўтганда,
Унинг ҳурматига тутилар мотам.
Ва лек ҳар мавзуда зид қутблар бор,
Мавжуд ҳар жабҳада манфий ва мусбат.
Маъноли яшаган марҳум – бахтиёр,
Умрини совурган бўлса – мусибат.
Биродар, бошингиз бўлсин соғ-омон,
Бизни ҳам бу хабар кўп маҳзун этди.
Лекин фиғон чекманг... Бу Яхши Инсон
Худодан мукофот олишга кетди!..
12.03.2026
@n_jonuzoq

​​
BAHORGA SAVOL
Bahor, daraxtlarni gulga to‘ldirib,
Qo‘qqis qor, do‘l bilan urganing nadir?!
Chechaklar umidin yanchib, so‘ldirib,
Qish to‘nini kiyib turganing nadir?!
Navro‘ziy nozlanib, bezangan shoxlar
Qahraton qahrini unutgan edi.
Mayin raftoringga ishongan bog‘lar
Qalbidan saralab gul tutgan edi.
Ochgandi suqnazar ko‘zdan yashirin
Muhabbat, sir to‘la tugunchasini –
Arzanda go‘dakday erka va shirin,
Beg‘ubor, rango-rang gulg‘unchasini.
O, qanday munavvar edi-ku taʼbing,
Falak sof tutgandi qirg‘in, qasdlardan!
Yo ibrat oldingmi bog‘cha, maktabni
O‘t bilan chirmagan yovuz kaslardan?!
Iblislar – bezraygan yuzida kulgi,
Og‘ushin ochadi farishta taxlit...
Nahot, sen ulardan oldingmi ulgi,
Razil, shum kuchlarga qildingmi taqlid?!
Yo riyo kaftidan taralgan sovuq
Adovat yog‘dirgan muz olqishmisan!?
Yo ko‘klam libosin aylagan sovut,
Aldamchi va makkor qora qishmisan!?
Injima, so‘zlarim botsa gar og‘ir,
Men ham seni suyib, qalbim ochgandim.
Yorug‘ umidim deb – yuragim og‘rir –
Tullak kimsalardan senga qochgandim.
Ular-ku haqqini olgay bir kuni,
Ilohiy kuch bilan kelsang ufurib –
Yerdagi bor fitna, zulm, qutquni
Bir toza nasiming ketgay supurib...
Iltijom – zulmatning yuzini tilgan,
Xaloskor, oydinruh nahor bo‘lib kel.
Har g‘unchani asrab doyalik qilgan,
Qishga qo‘l bermagan Bahor bo‘lib kel!
— — — — —
БАҲОРГА САВОЛ
Баҳор, дарахтларни гулга тўлдириб,
Қўққис қор, дўл билан урганинг надир?!
Чечаклар умидин янчиб, сўлдириб,
Қиш тўнини кийиб турганинг надир?!
Наврўзий нозланиб, безанган шохлар
Қаҳратон қаҳрини унутган эди.
Майин рафторингга ишонган боғлар
Қалбидан саралаб гул тутган эди.
Очганди суқназар кўздан яширин
Муҳаббат, сир тўла тугунчасини –
Арзанда гўдакдай эрка ва ширин,
Беғубор, ранго-ранг гулғунчасини.
О, қандай мунаввар эди-ку таъбинг,
Фалак соф тутганди қирғин, қасдлардан!
Ё ибрат олдингми боғча, мактабни
Ўт билан чирмаган ёвуз каслардан?!
Иблислар – безрайган юзида кулги,
Оғушин очади фаришта тахлит...
Наҳот, сен улардан олдингми улги,
Разил, шум кучларга қилдингми тақлид?!
Ё риё кафтидан таралган совуқ
Адоват ёғдирган муз олқишмисан!?
Ё кўклам либосин айлаган совут,
Алдамчи ва маккор қора қишмисан!?
Инжима, сўзларим ботса гар оғир,
Мен ҳам сени суйиб, қалбим очгандим.
Ёруғ умидим деб – юрагим оғрир –
Туллак кимсалардан сенга қочгандим.
Улар-ку ҳаққини олгай бир куни,
Илоҳий куч билан келсанг уфуриб –
Ердаги бор фитна, зулм, қутқуни
Бир тоза насиминг кетгай супуриб...
Илтижом – зулматнинг юзини тилган,
Халоскор, ойдинруҳ наҳор бўлиб кел.
Ҳар ғунчани асраб доялик қилган,
Қишга қўл бермаган Баҳор бўлиб кел!
10.03.2026
@n_jonuzoq

​​
АЁЛ ҚАСИДАСИ
Йил ўтибди бир пасда –
Саккизинчи март бугун!
Саралайди гулдаста
Яна аҳли мард бугун.
Нафис туҳфа ахтариб,
Қовоқ бошлар ғовлайди.
Бой бўлсин ёки ғариб,
Ҳамма чўнтак ковлайди.
Қайнаб ётар гулдўкон,
Заргарларнинг иши “беш”!
Яқин йўлолмас бу он
Бегонамас, ҳатто хеш.
Совға излаб тушда ҳам,
Безовта мизғиган кўп.
Ёлғиз ёки бўлиб жам,
Жонҳалак изғиган кўп...
Не учун бундай ғавғо?
Сабаби шу – шубҳа йўқ –
Сизга муносиб совға,
Сизга арзир туҳфа йўқ!
Ноёб хилқатсиз! Буюк
Тангрининг шоҳ асари.
Қадрлисиз ва суюк –
Йилу ой ўтган сари.
Минг йилда очилган гул
Олдингизда оддий хас.
Ҳуснингиз кўриб, буткул
Тўкилади – чидолмас.
Рақобатга бермас дош
“Кўҳи Нур” олмоси ҳам –
Қошингизда оддий тош,
Йўқ, қадри ундан-да кам.
Бу ҳаёт боғидаги
Энг чиройли гулсиз Сиз!
Тириклик тожидаги
Қиймати йўқ дурсиз Сиз!
Таъбингиз тоза мутлоқ,
Сезилгай, турсак бирга:
Бизнинг аслимиз – тупроқ,
Сизники-чи – қобирға!
Ошиқ бўлмоқ биз учун
Мерос Одам Атодан.
Дилга туташган учқун
Жаннатдаги хатодан...
Ҳадис бор – мисли олтин,
Инжуга тенг билик бил:
“Ҳатто отангдан олдин
Онангга яхшилик қил!”
Асл аёл – ёмби-да,
Чин рафиқа – нақ омад:
Соҳибқирон ёнида
Бибихоним – заковат.
Бобуршоҳ зафар қучиб,
Не зўрларни синдирган.
Лек ўзи отдан тушиб,
Сизни суйиб миндирган.
Биз киммиз – буйруқ бериб,
Ақл ва хуш олмасак:
Сизни кўрганда эриб,
Эгардан тушолмасак?!
Пойи фирдавс волида,
Азиз ёр, мунис сингил,
Қанддай қизинг олдида
Мумдай эрийди тош дил.
Мен шоири бечора
Не кўйларда чопмадим,
Шу шеърим ёқса зора –
Бошқа совға топмадим.
Гарчи орзум ҳавойи,
Кимлар сизга байт битган!?
Ҳатто улуғ Навоий
Сизни алқаб, тоқ ўтган.
Аёл – Тенгсиз Мусаввир
Солган энг нодир суврат.
Баҳонгиз билган, ахир,
Теголмас – топмас журъат.
Биз-ку ғофил бандамиз –
Ҳар он талпинмоққа шай.
Гоҳ бир кулги, хандамиз
Дилингиз чил-чил қилгай.
Байрам баҳона шу он
Кўнглингиз олсак, бу – бахт:
Ёнингизда шодумон
Бир умр қолсак хушвақт.
Аслида Сиз – Ҳаётнинг
Бизга энг зўр туҳфаси!
Сиз борки, шўх баётнинг
Тинмагай янгроқ саси.
Бахтингиз билмасин чек,
Майли, бизга дард бўлсин.
Ҳар кун “Суғур куни”дек
Саккизинчи март бўлсин!
2026
@n_jonuzoq

​​
AYOL QASIDASI
Yil o‘tibdi bir pasda –
Sakkizinchi mart bugun!
Saralaydi guldasta
Yana ahli mard bugun.
Nafis tuhfa axtarib,
Qovoq boshlar g‘ovlaydi.
Boy bo‘lsin yoki g‘arib,
Hamma cho‘ntak kovlaydi.
Qaynab yotar guldo‘kon,
Zargarlarning ishi “besh”!
Yaqin yo‘lolmas bu on
Begonamas, hatto xesh.
Sovg‘a izlab tushda ham,
Bezovta mizg‘igan ko‘p.
Yolg‘iz yoki bo‘lib jam,
Jonhalak izg‘igan ko‘p...
Ne uchun bunday g‘avg‘o?
Sababi shu – shubha yo‘q –
Sizga munosib sovg‘a,
Sizga arzir tuhfa yo‘q!
Noyob xilqatsiz! Buyuk
Tangrining shoh asari.
Qadrlisiz va suyuk –
Yil-u oy o‘tgan sari.
Ming yilda ochilgan gul
Oldingizda oddiy xas.
Husningiz ko‘rib, butkul
To‘kiladi – chidolmas.
Raqobatga bermas dosh
“Ko‘hi Nur” olmosi ham –
Qoshingizda oddiy tosh,
Yo‘q, qadri undanda kam.
Bu hayot bog‘idagi
Eng chiroyli gulsiz Siz!
Tiriklik tojidagi
Qiymati yo‘q dursiz Siz!
Taʼbingiz toza mutloq,
Sezilgay, tursak birga:
Bizning aslimiz – tuproq,
Sizniki-chi – qobirg‘a!
Oshiq bo‘lmoq biz uchun
Meros Odam Atodan.
Dilga tutashgan uchqun
Jannatdagi xatodan...
Hadis bor – misli oltin,
Injuga teng bilik bil:
“Hatto otangdan oldin
Onangga yaxshilik qil!”
Asl ayol – yombi-da,
Chin rafiqa – naq omad:
Sohibqiron yonida
Bibixonim – zakovat.
Boburshoh zafar quchib,
Ne zo‘rlarni sindirgan.
Lek o‘zi otdan tushib,
Sizni suyib mindirgan.
Biz kimmiz – buyruq berib,
Aql va xush olmasak:
Sizni ko‘rganda erib,
Egardan tusholmasak?!
Poyi firdavs volida,
Aziz yor, munis singil,
Qandday qizing oldida
Mumday eriydi tosh dil.
Men shoiri bechora
Ne ko‘ylarda chopmadim,
Shu sheʼrim yoqsa zora –
Boshqa sovg‘a topmadim.
Garchi orzum havoyi,
Kimlar sizga bayt bitgan!?
Hatto ulug‘ Navoiy
Sizni alqab, toq o‘tgan.
Ayol – Tengsiz Musavvir
Solgan eng nodir suvrat.
Bahongiz bilgan, axir,
Tegolmas – topmas jurʼat.
Biz-ku g‘ofil bandamiz –
Har on talpinmoqqa shay.
Goh bir kulgi, xandamiz
Dilingiz chil-chil qilgay.
Bayram bahona shu on
Ko‘nglingiz olsak, bu – baxt:
Yoningizda shodumon
Bir umr qolsak xushvaqt.
Aslida Siz – Hayotning
Bizga eng zo‘r tuhfasi!
Siz borki, sho‘x bayotning
Tinmagay yangroq sasi.
Baxtingiz bilmasin chek,
Mayli, bizga dard bo‘lsin.
Har kun “Sug‘ur kuni”dek
Sakkizinchi mart bo‘lsin!
2026
@n_jonuzoq

​​
SHISHA
Anjasha ismli baxtli tuyakash
Rasul roʻzgʻoriga xizmat etardi.
Sarbonlik qilardi gohida yakkash,
Qutlugʻ xonadonni tashib-eltardi.
Rasululloh dedi bir kuni kulib:
“Ohista yur, aslo shoshma, Anjasha,
(Ahli ayoliga ishora qilib)
Tuyalar ustida boʻlganda shisha”.
“Ayol – shisha” demish Nabiy lutf aylab,
Bizlar Anjashamiz, doʻstlar, barimiz.
Ayting, boryapmizmi sekin, avaylab,
Ayting, butunmikan shishalarimiz?
— — — — —
ШИША
Анжаша исмли бахтли туякаш
Расул рўзғорига хизмат этарди.
Сарбонлик қиларди гоҳида яккаш,
Қутлуғ хонадонни ташиб-элтарди.
Расулуллоҳ деди бир куни кулиб:
"Оҳиста юр, асло шошма, Анжаша,
(Аҳли аёлига ишора қилиб)
Туялар устида бўлганда шиша".
"Аёл – шиша" демиш Набий лутф айлаб,
Бизлар Анжашамиз, дўстлар, баримиз.
Айтинг, боряпмизми секин, авайлаб,
Айтинг, бутунмикан шишаларимиз?
@n_jonuzoq

Nodir Jonuzoq | she’r va shuur
pinned «
​​BALLI Barakalla, yashil maydonga tushib, Uchqur otday javlon urganga balli! Boʻriday tashlanib, burgutday uchib, Arslonday qad kerib turganga balli! Futbol bu – ayovsiz jangdir har oni, Goh oyoq, goh lozim yurak darmoni… Bir zumda aridi elning armoni,…
»

​​
QUTLOV
Jahon kinosining eng nodir namunalarini oʻzbek tiliga oʻgirishda gʻayrat koʻrsatib kelayotgan ijodkor doʻstimiz Gʻayrat Saydullayevni 50 yoshga toʻlgani munosabati bilan chin yurakdan tabriklaymiz!
GʻAYRAT
Ne baxt, Doʻstlik degan hay’atimiz bor,
To hanuz soʻnmagan hayratimiz bor.
Siz borsiz – yurakka quvvat berguvchi,
Demak, yuz yoshda ham gʻayratimiz bor!
26.02.2026
@n_jonuzoq

​​
YORUGʻLIK
Zulmatda qotmagil, tur, sham ol, deding,
Shamni oʻchirmasin tund shamol, deding.
Dil – fonus, shishasin artgay ramazon,
Piligin koʻtargay soʻng shavvol, deding.
— — — — —
ЁРУҒЛИК
Зулматда қотмагил, тур, шам ол, дединг,
Шамни ўчирмасин тунд шамол, дединг.
Дил – фонус, шишасин артгай рамазон,
Пилигин кўтаргай сўнг шаввол, дединг.
2023
@n_jonuzoq

NAVOIY
Sirlarini ochar asta Navoiy,
Goh hazin, goh masrur sasda Navoiy.
Ishq do‘konin bunyod qilmish muhtasham,
Har g‘azali — gulgun rasta, Navoiy.
Oshiqadi unga bemor oshiqlar,
Ulashadi shifo xasta Navoiy.
Ulus dardin shimar dilga damo-dam,
Sevinch sochar dasta-dasta Navoiy.
Chechaklarga chang solganda g‘addorlar,
Hayot shavqin ko‘rar xasda Navoiy.
Muxoliflar bigiz sanchsa giz-gizlab,
Qalam yo‘nmas alam-qasdda Navoiy.
Ko‘k toqiga ot qo‘ysa-da xayoli,
Pok nazari mudom pastda Navoiy.
Shaydo dillar davrasida soqiy ul,
Ishq mayidan mangu mast-da Navoiy.
Do‘stlar, shoir bo‘lolmasak, ayb etmang:
Bir millatga o‘zi bas-da Navoiy!
— — — — —
НАВОИЙ
Сирларини очар аста Навоий,
Гоҳ ҳазин, гоҳ масрур сасда Навоий.
Ишқ дўконин бунёд қилмиш муҳташам,
Ҳар ғазали — гулгун раста, Навоий.
Ошиқади унга бемор ошиқлар,
Улашади шифо хаста Навоий.
Улус дардин шимар дилга дамо-дам,
Севинч сочар даста-даста Навоий.
Чечакларга чанг солганда ғаддорлар,
Ҳаёт шавқин кўрар хасда Навоий.
Мухолифлар бигиз санчса гиз-гизлаб,
Қалам йўнмас алам-қасдда Навоий.
Кўк тоқига от қўйса-да хаёли,
Пок назари мудом пастда Навоий.
Шайдо диллар даврасида соқий ул,
Ишқ майидан мангу маст-да Навоий.
Дўстлар, шоир бўлолмасак, айб этманг:
Бир миллатга ўзи бас-да Навоий!
2014
@n_jonuzoq