Germaniya 360°

​​
Bugun ertalab ishga kelsam, monitorimda
Xiva.
😊
Windows Spotlight avtomatik ravishda dunyoning turli go'zal maskanlari rasmlarini chiqaradi. Bugun esa navbat Xivaga kelibdi.
Germaniyada turib ish kunimni o'z yurtimning tarixiy shahri manzarasi bilan boshlash kayfiyatimni yanada ko'tardi.
P.S.
Chet elda yashaydiganlarning ko'pchiligi uchun, "vohalik", "vodiylik", "xorazmlik" degan tushunchalar asta-sekin ikkinchi o'ringa tushib boradi. Eng muhimi — Vatan. Qaysi viloyatdan bo'lishingdan qat'i nazar, o'z yurtingning bir parchasi ko'zingga tashlansa, qalbing iliydi.
Germaniya 360°

​​
Allohning izni bilan ko‘plab vatandoshlarimizning o‘qish, ish, Ausbildung va boshqa yo‘nalishlar uchun tayyorlagan hujjatlarini o‘z bilim va tajribamga tayangan holda ko‘rib beraman. Afsuski, ularda juda ko‘plab xatolar bor. Yuqoridagi postlarda ham qanday qilib to‘g‘ri hujjat tayyorlash haqida bir necha bor yozgan edim.
Meni o‘ylantiradigan jihat shuki, muammo odamlarning hujjatlarini noto‘g‘ri tayyorlashida emas, balki bizlarga buni o‘rgatuvchi ta’lim tizimidamikan deb o'ylab qolaman.
Agar ushbu postni ona tili, chet tili yoki informatika o‘qituvchilari o‘qiyotgan bo‘lsa, sizlardan bir iltimosim bor: o‘quvchilaringizga
Motivationsschreiben, Lebenslauf (CV)
va
rasmiy E-Mail
qanday yozilishini ham o‘rgating. Chunki bugungi kunda bu ko‘nikmalar barchamizning ta’lim olishimiz, ish topishimiz va kelajagimizni qurishida juda muhim ahamiyatga ega.
Hurmatli ustozlar, agar bu mavzularda o‘zingizni hali yetarli tajribaga ega emasman deb hisoblasangiz, bemalol men bilan bog‘laning. O‘z tajribamni siz bilan bo‘lishaman. Siz esa bu bilimlarni o‘quvchilaringizga yetkazasiz. Zarurat bo‘lsa, mutlaqo bepul onlayn seminar ham o‘tkazib berishga tayyorman.
P.S.:
Iltimos, ushbu postni tegishli soha vakillariga va guruhlarda ulashing. Birgalikda ummatimiz, millatimiz ravnaqiga hissa qo‘shaylik.
Finlarda shunday gap bor:
„Nur mit Bildung können wir überleben.“
("Faqat ta’lim bilangina yashab qolishimiz mumkin.")
@Nemistili_uz

​​
Germaniyada maktab tizimi qanday ishlaydi?
• 0–3 yosh — Krippe (yasli). Bolalar ayrim bog'chalarga 6–12 oylikdan qabul qilinadi. Ko'pchilik esa 1 yoshdan qatnay boshlaydi. Bu oilaning ehtiyoji va xohishiga bog'liq.
• 3–6 yosh — Kindergarten (bog'cha).
• 6 yoshdan — Grundschule (boshlang'ich maktab). Odatda 1–4-sinflarni o'z ichiga oladi.
Shundan so'ng o'quvchilar quyidagi yo'nalishlardan biriga o'tadi:
• Gymnasium
— universitetga tayyorlaydi. Yakunda Abitur olinadi va universitetga kirish mumkin.Bizni tilda aytganda a'lochilar maktabi.
• Realschule
— o'rta darajadagi yo'nalish. Uni tamomlagach Ausbildung qilish yoki yaxshi natijalar bilan Gymnasiumga o'tish mumkin.
• Hauptschule
— amaliy kasblarga yo'naltirilgan. Ko'pchilik bitirgach Ausbildung boshlaydi.
• Gesamtschule
— Gymnasium, Realschule va Hauptschule yo'nalishlarini birlashtirgan maktab. O'quvchi o'z natijalariga qarab yo'nalishini tanlashi yoki keyinchalik o'zgartirishi mumkin.
• Ausbildung
— Germaniyaning dual ta'lim tizimi bo'lib, o'quvchi bir vaqtning o'zida o'qiydi, ishlaydi va maosh oladi.
Germaniyada maktab tizimi Bundeslandlarga (federal yerlarga) qarab biroz farq qilishi mumkin, ammo umumiy tizim deyarli bir xil.
Bu tizimning afzalliklaridan biri shundaki, o'quvchilar bilim darajasiga mos ta'lim muhitida o'qiydi. Hamma ham akademik yo'lni tanlashi shart emas — jamiyatga yaxshi oshpazlar, sartaroshlar, yo'l quruvchilar, dehqonlar va boshqa malakali mutaxassislar ham kerak. Shu bilan birga, bu tizim sinfdagi o'quvchilar o'rtasidagi bilim darajasi tafovutini kamaytirishga yordam beradi. Balki bu tizim O'zbekistonda ham bo'lganida vaziyat hozirgidan yaxshiroq bo'larmidi...
@Nemistili_uz

​​
Assalomu alaykum!
Bugun kanalimiz uchun kichik o'zgarish bo'ldi.
Bu kanalni 2019-yil 7-yanvar kuni ochgan edim. Oradan 7 yil 5 oy o'tibdi ammo o'sha kun kechagidek esimda. Shu vaqt ichida kanalda 583 ta post yozilibdi. Ular jami 1 million martadan ortiq (taxminan 1 020 250) marta o'qilgan.
2020–2021-yillarda bu kanal nemis tilini o'rganish bo'yicha O'zbekistondagi eng faol va eng ko'p obunachiga ega kanallardan biri edi. Keyinchalik o'qishim, ishim va hayotdagi boshqa mas'uliyatlar sabab ba'zan haftalab, hatto oylab yangi post ulasha olmagan vaqtlarim ham bo'ldi.
Rostini aytsam, kanalni butunlay o'chirib yuborish fikri ham bir necha bor kelgan. Lekin har safar: "Ehtimol, yozganlarim hech bo'lmaganda bir kishiga foydali bo'lar", degan o'y meni bu fikrimdan qaytargan.
Bugundan boshlab kanal nomi
"Germaniyada Bepul Ta'lim"
dan
"Germaniya 360°"
ga o'zgartirildi.
Buning sababi oddiy. Endi bu yerda nafaqat nemis tili, balki Germaniyadagi hayot, ish, ta'lim, shaxsiy kuzatuvlarim, fikrlarim va foydali ma'lumotlarni ham ulashib boraman. Eski nom esa kanal mazmunini to'liq ifodalay olmay qolgan edi.
Shu kungacha kanalni kuzatib kelayotganingiz, ayniqsa uzun postlarni erinmasdan o'qiganingiz va qo'llab-quvvatlaganingiz uchun chin dildan rahmat!
Umid qilamanki, Germaniya 360° siz uchun bundan keyin ham foydali va ishonchli manba bo'lib qoladi.
😊

​​
Bugun tongda Germaniyaning Friedrich Schiller University Jena olimlari tomonidan o'tkazilgan qiziqarli bir ilmiy tadqiqotni
Oxford Academic
jurnalida o'qib qoldim.
Tadqiqot Global Burden of Disease (GBD) ma'lumotlari asosida tayyorlangan bo'lib, 1990–2016 yillar davomida ovqatlanish odatlarining yurak-qon tomir kasalliklaridan o'limga ta'sirini tahlil qilgan.
Men uchun eng qiziq joyi shundaki, tadqiqotda Oʻzbekiston haqida ham ma'lumotlar keltirilgan ekan. Tadqiqotning yangilangan hisob-kitoblariga ko'ra, Oʻzbekistonda yurak-qon tomir kasalliklari tufayli yuz bergan o'limlarning qariyb yarmi noto'g'ri ovqatlanish bilan bog'liq xavf omillari hissasiga to'g'ri keladi. Bu ko'rsatkich bo'yicha Oʻzbekiston WHO Yevropa mintaqasidagi eng yuqori davlatlardan biri hisoblanadi.
Bu yerda gap faqat ovqatlanish haqida emas. Tuzni me'yoridan ortiq iste'mol qilish, meva va sabzavotlarni kam iste'mol qilish, yong'oq va urug'larni yetarli darajada iste'mol qilmaslik kabi kundalik odatlar ham uzoq muddatda yurak salomatligiga jiddiy ta'sir ko'rsatishi mumkin ekanligi yozilgan.
P.S. Nemis tilidagi ilmiy maqolalar va jurnallarni mutolaa qilish yuqori til darajasini rivojlantirish uchun eng foydali mashqlardan biri. Til o'rganishdagi eng muhim qoidalardan biri — avvalo o'z ona tilini yaxshi bilish. O'z ona tilida boy lug'at zaxirasiga ega bo'lgan va fikrini ravon ifodalay oladigan inson uchun chet tilida yuqori darajaga erishish ancha oson kechadi.
@Nemistili_uz

​​
Germaniyada oylik maoshning ikki xil ko‘rinishi mavjud:
Brutto
va
Netto.
• Brutto — bu mehnat shartnomasida ko‘rsatilgan umumiy oylik maosh. Undan hali soliq va ijtimoiy sug‘urta badallari ushlanmagan bo‘ladi.
• Netto — bu soliq va barcha majburiy to‘lovlar ushlangandan keyin bank hisobingizga tushadigan haqiqiy maosh.
Misol: Agar sizning maoshingiz 2.700€ Brutto bo‘lsa, soliq klassingiz
(Steuerklasse)
va oilaviy holatingizga qarab qo‘lingizga taxminan 1.800–2.100€ Netto tushishi mumkin.
Lekin bu siz oyiga shuncha pul jamg'ardingiz degani emas.
Germaniyada o‘rtacha yashash uchun uy ijara xarajatlari oylik daromadning 35–50% ini tashkil qilishi mumkin. Bundan tashqari, oziq-ovqat, kiyim-kechak, transport, telefon, internet va boshqa kundalik ehtiyojlar uchun ham oyiga kamida 300–400€ yoki undan ko‘proq mablag‘ sarflanadi.
Shuning uchun Germaniyada yuqori maosh ko‘rinishiga aldanib qolmaslik kerak. Muhimi, Brutto emas, balki qo‘lingizga tushadigan Netto va undan keyin qoladigan jamg‘arma miqdori.
@Nemistili_uz

Germaniyada ko‘pchilik bu bayroq qaysi davlatga tegishli ekanligini ham bilmas, ammo biz imkon qadar O‘zbekistonni marketing qilishimiz shart.
2 yil oldin hozirgi ishxonamga kelganimda, 180 dan ziyod xodimdan atigi 5%igina O‘zbekiston haqida tushunchaga ega edi. Endi esa 90%dan ziyodi biladi va hattoki avgust oyida oilaviy guruh bo‘lib O‘zbekistonga borishyapti, nasib.
O‘zbekistonni marketing qilish nega kerak o‘zi? Turizm oqimi qanchalik oshsa, oddiy xalqning hayoti ijobiy tomonga o‘zgarishiga shunchalik ta’sir qiladi. Siyosatchilarimiz ham uyalganidan bo‘lsa ham vaziyatni hozirgidan yaxshilashga harakat qiladi. Chunki biz o‘zimizdan uyalmasak ham, qo‘shnilardan uyaladigan xalqmiz.
P.S.: Marketingni mashinaga bayroq ilibgina emas, balki odobimiz, ilmimiz, boshqalarga bo‘lgan hurmatimiz, ishlayotgan yoki o‘qiyotgan joyimizda ko‘pchilikka o‘rnak bo‘ladigan darajada bo‘lishimiz orqali ham qilishimiz kerak. O‘tgan oy ko‘pgina jurnallarda ovoza bo‘lganimizdek emas.
Tipps‘ga keladigan bo‘lsak:
Mein Tipp kommt von Herzen. Vertrauen hilft auch sehr viel, Insha Alloh
🤲🏻
@Nemistili_uz

​​
Germaniyada Soliq Klasslari
(Steuerklassen)
.
Yuqoridagi
postda
talaba sifatida ishlaganda qanday soliqlar to'lashingiz mumkinligi haqida yozgan edim. Lekin avval Germaniyadagi umumiy soliq klasslari haqida ma'lumot bersam, mavzu yanada tushunarli bo'ladi.
Jami 6 ta soliq klassi (Steuerklasse) mavjud bo'lib, ular asosan shaxsning oilaviy holati va ish faoliyatiga qarab belgilanadi.
• Steuerklasse I
- Bo'ydoqlar, ajrashganlar yoki turmush o'rtog'idan doimiy alohida yashovchilar uchun.
• Steuerklasse II
- Farzandini yolg'iz tarbiyalayotgan ota yoki onalar uchun. Bu klassda qo'shimcha soliq imtiyozlari mavjud.
• Steuerklasse III
- Turmush qurganlar yoki ro'yxatdan o'tgan hayotiy sheriklar uchun. Odatda turmush o'rtoqlardan biri ancha ko'p daromad topganda tanlanadi.
• Steuerklasse IV
- Turmush qurgan juftliklar uchun. Agar er-xotinning daromadlari bir-biriga yaqin bo'lsa, odatda ushbu klass qo'llaniladi.
• Steuerklasse V
- Steuerklasse III bilan birgalikda qo'llaniladi. Odatda daromadi kamroq bo'lgan turmush o'rtoq ushbu klassga kiradi.
• Steuerklasse VI
- Ikkinchi yoki undan ortiq ish joyiga ega bo'lganlar uchun. Ushbu klassda odatda eng ko'p soliq ushlab qolinadi. Bu degani qancha ko'p ishlasangiz shuncha ko'p soliq to'laysiz.
Steuerklasse sizning oylik maoshingizdan qancha soliq ushlab qolinishiga ta'sir qiladi. Ya'ni, bir xil kompaniyada ishlaydigan va bir xil brutto maosh oladigan ikki kishining oilaviy holati turlicha bo'lsa, qo'liga tegadigan netto maosh ham har xil bo'lishi mumkin. Finanzamt sizning oilaviy holatingizga qarab mos soliq klassini belgilaydi.
@Nemistili_uz

​​
Germaniyada talaba qanday soliqlar to'laydi?
Ko'pchilik o'ylaganidek, Germaniyada "talabalar solig'i" mavjud emas. Talabalar ham boshqa fuqarolar kabi asosan daromadiga qarab soliq to'laydi.
1. Einkommensteuer (Daromad solig'i)
Agar ishlasangiz va daromadingiz ma'lum chegaradan oshsa, Einkommensteuer to'laysiz. Ishchilarning maoshidan bu soliq odatda Lohnsteuer (ish haqi solig'i) sifatida ushlab qolinadi.
2. Krankenversicherung (Tibbiy sug'urta)
Bu soliq emas, lekin Germaniyada deyarli barcha talabalar uchun majburiy hisoblanadi. Talabalar uchun maxsus tariflar mavjud.
3. Rentenversicherung (Pensiya sug'urtasi)
Ayniqsa Werkstudent sifatida ishlayotgan talabalar ko'pincha pensiya sug'urtasi badalini to'laydilar.
4. Kirchensteuer (Cherkov solig'i)
Faqat rasmiy ravishda cherkov a'zosi bo'lgan shaxslar uchun amal qiladi. (Alhamdilillah bu bizga ta'luqli emas)
5. Solidaritätszuschlag (Solidarlik badali yoki "Soli")
Hozirgi kunda ko'p talabalar uchun qo'llanilmaydi, chunki u asosan yuqori daromad egalari uchun saqlanib qolgan.
Agar ish beruvchi sizning maoshingizdan ortiqcha Lohnsteuer ushlab qolgan bo'lsa, yil oxirida Steuererklärung (soliq deklaratsiyasi) topshirib, pulingizning bir qismini qaytarib olishingiz mumkin.
P.S.:
Ko'proq bilishni istagan mavzularingizni albatta izohlarda yozib qoldiring.
@Nemsitili_uz

O'tgan haftalardan buyon Germaniya matbuotida va Germaniyadagi o‘zbekistonliklar orasida ham
bir xabar
keng muhokama qilindi va bu davom etmoqda. Tergov organlari bir guruh shaxslar tomonidan O‘zbekiston fuqarolari uchun vizalarni noqonuniy yo‘llar bilan rasmiylashtirish va keyinchalik soxta hujjatlar bilan ta’minlash sxemasi ma'lum bo'ldi.
Bu xabarni o‘qib ich ichimdan xursindim va ikki muhim jihat haqida o‘ylab qoldim.
Birinchisi, bir necha kishining noqonuniy harakati millionlab halol insonlarning obro‘siga soya soladi. Chet eldagi har bir o‘zbekistonlik aslida nafaqat o‘zini, balki butun xalqini vakillik qiladi. Bir kishining xatosi boshqalarga ham shubha bilan qarashga sabab bo‘ladi.
Ikkinchisi esa yanada muhimroq. So‘nggi yillarda Germaniyaga kelish istagida bo‘lgan yoshlar orasida “tez va oson yo‘l” taklif qilayotgan vositachilar ko‘paydi. “100% viza”, “kafolatlangan ish”, “bir haftada hujjat”, "Germaniya Go" kabi va’dalar ko‘pincha odamlarning orzularidan foydalanadigan biznesga aylanib qoldi. Afsuski, bunday yo‘l qisqa muddatda foydali ko‘ringani bilan, oxir-oqibat insonni huquqiy muammolar, deportatsiya va hatto jinoiy javobgarlikkacha olib borishi mumkin.
Germaniya esa hujjatlar masalasida juda tizimli davlat. Bugun e’tibordan chetda qolgan kichik bir qonunbuzarlik yillar o‘tib ham tekshiruvlarda yuzaga chiqishi ehtimoldan xoli emas.
Shu sababli Germaniyaga kelishni rejalashtirayotgan yurtdoshlarimizga tavsiyalar:
• Faqat qonuniy yo‘lni tanlang.
• Hujjatlarni o‘zingiz tushunib tayyorlang yoki ishonchli mutaxassislar bilan ishlang.
• “Juda oson”, “juda tez” va “kafolatlangan” degan takliflardan ehtiyot bo‘ling.
• Imkon bo'lsa O'zbekistonda o'qishni tamomlab keling.
• Singillarimizga: AuPairni o'zingizga muqobil yo'l deb bilmang.
• O'qishga ingiliz tili blan kelsangiz hunar o'rganib keling. (Ingliz tili bilan ish topish juda qiyin)
Germaniyada muvaffaqiyatning eng ishonchli formulasi – til, ta'lim, malaka va halollikdir. Viza yoki hujjatdagi qisqa yo‘l ko‘pincha hayotdagi eng uzun muammoga aylanadi.
@nemistili_uz