Otabek’s I/O
Buy me a coffee
-> Invite me to coffee
Dasturchi sifatida juda ko’p uyda yoki ofisda kunim o’tadi. Buni oldini olish uchun ijtimoiylashuv kerak.
Kofega taklif qiling, taklifingiz yoqsa kofe ustida suhbat qilishimiz mumkin.
☕️
otabek.io/coffee
#5MinuteTopic
Platform vs DevOps Engineer
O‘tgan galgi streamda
Platform Engineer
vs
DevOps Engineer
nima farqi bor deb so‘rashgandi. Keyinroq shuni o‘zimga yozishni va ko‘rishganda so‘rashni boshlashdi. Bu yerda bu ikkisini farqi haqida gaplashamiz. Infrastruktura tomonda ishlaganim uchun bu haqda o‘rganishga va amaliy sinab ko‘rishga muvaffaq bo‘la oldim.
DevOps Engineer
bu to‘liq texnik emas balkim qaysidir darajada madaniyatni ham tatbiq etuvchi rol hisoblanadi. Siz developer’lar va operations team’ni bog‘lovchi inson bo‘lishingiz kerak. Texnik tomondan to‘g‘ri siz
CI/CD
(continuous delivery / continuous deployment),
Kubernetes
,
Jenkins
,
Git
,
Networking
,
Security
va
Cloud
yechimlar haqida bilishingiz kerak bo‘ladi. Bu sizda mijozlarga dasturchilar qurgan dasturni to‘g‘ri yetkazib berishdek mas’uliyatni shakllantiradi. Ammo, tasavvur qiling qaysidir dasturchi yoki jamoa biror yangi loyiha qilsa va DevOps jamoasi band bo‘lsa butun process to‘xtab qoladi degani. Bu muammoni yechish uchun esa
Platform Engineer
sohasi shakllangan.
Platform Engineer
bu
IDP
(Internal Developer Platform) quruvchi injener hisoblanadi. Endi siz DevOps engineer bo‘shashini kutmaysiz, chunki siz uchun platforma qurilgan. Siz bir nechta tugmalarni bosish va dokumentatsiyada ko‘rsatilgandek qoida yozishni o‘rganish orqali o‘zingiz bemalol operate (harakat) qila olasiz degani. Ya’ni dasturchilar uchun o‘ziga-o‘zi xizmat ko‘rsatuvchi platforma degani bu, ajoyib-a? Endi jamoada hamma
Terraform
,
AWS
,
K8S
ni bilishi shart emas. Ular platformaga kiradi va qoida yozishni o‘rganib shunchaki o‘zlariga-o‘zlari xizmat ko‘rsata olishadi.
DevOps
uchun mijozlar bu haqiqiy mijozlardir.
Platform Engineer
uchun mijozlar bu dasturchilardir. Siz
"I will write a Jenkins pipeline for the team"
dan
"I will build a template in the IDP so any team can spin up a secure pipeline in 3 clicks without asking me"
ga o‘tasiz.
Biz
SRE
haqida gaplashmadik, bu umumman alohida mavzu.
Serverlarga xakkerlar xujum qiladi.
Menga esa
mushugim
Mimi
🐈
Express Networking
3 modul, "Serverga xujum qilamiz" darsini yozish jarayonidan lavha
Flow
- Stay in your flow
Maqsadlaringizga erishishingiz uchun yordamchi.
Tez kunda
Senior dasturchi bo’lish uchun yo’l xaritasi tuzdik:
🔗
youtube.com/@otabekswe
Build your first model
postidan keyin AI/ML o’rganish bo’yicha savollar va maslahat so'rashlar yanada ko'paydi. Hozir trendda bo'lgani uchun bo'lsa kerak. Qisqacha tajribam haqida aytib beray.
2-yil oldin o’sha ilmiy ishni (research paper) o’qib hech narsa tushunmagandim. Bu ilmiy ish haqida Andrej Karpathy juda zo’r video darslik chiqargan. Yaqinda (o’tgan yili) amaliy tarzda, videolarga qaramasdan kichik progress qila oldim.
Generative Pre-trained Transformers (GPT) qurishni va
transformer
’lar hozirgi LLMlarni kengaya olishidagi o’rnini,
attention
mexanizmi haqida ko’plab o’rganasiz.
Bundan oldin
Recurrent Neural Network
(
RNN
) va
LSTM
degan modellardan foydalanishgan. Muammo, ular juda sekin, kengayishga qiyin va unutuvchan bo’lgan. Model promptni so’zma-so’z o'qiydigan bo'lgan, agar gap uzun bo’lsa gapni boshini unutib qo’yardi.
Transformer
’lar esa bunga ajoyib yechim berishadi. Ular so’zma-so’z o’qish o’rniga butun gapni bittada o’qiydi. Va
Self-Attention
mexanizmi orqali gapdagi so’zlar bir-biriga qanday bog’liqligi borligini xisoblab ko’radi.
Misol uchun “I didn't eat the food on the table because it wasn’t delicious” gapidagi “it” nimani bildirayotganini bilishingiz kerak. Bu yerda u ovqatga "food"ga nisbatan kelayabdi, "table" so'ziga emas.
Xullas bu model tezroq LLMlarni train qilishga va kengaya olishiga sababchi bo’lgan. Xullas qisqasi transformer gapni “Attention” mexanizmi orqali outputga aylantirishini yaxshilab tushunib olasiz. Balkim keyingi eng zo'r GPT modellarni siz qurarsiz, who knows.
Attention is all you need
Oddiy dasturchi emas, o’z ishini maromiga yetkazib, oshig’i bilan qiladigan inson sifatida shakllaning. Mavzularni “ish topish” uchun emas, sohaga yangilik qilish va katta muammolarni tushunish, ularni yecha olish uchun o’rganing.
Faqat gap yoki taklif emas, sizga darslik ham bermoqchiman. HTTP ni ishlatib serverlar qurasizu lekin, uni ostidagi jarayonni tushunmasligingiz mumkin. Ammo bugundan bular o’zgarishini va bunga o’z xissam qo’shilishini istayman.
Hech bir qurgan loyiham cho’ntagim uchun qilinmagan. Bo’lmasa bu blogni ham tekinga o’qimasdingiz, men
otabek.io
ni palon pulga sotib olmasdim. Tajribalar oddiydir lekin bular men uchun bir qiyinchilik ortidagi hikoyalar. (Siz shunday emassiz lekin shunday fikrlaydiganlar yetarlicha ekan)
•
HTTPni 0dan quramiz - Go dasturlash tilida
•
HTTPni 0dan quramiz - Python dasturlash tilida
yoki
•
otabek.io/lectures
Faqat Java/Node.js yo’q ekan demang. O’rganing va qiling, omad : )
Bu bilmni ulashing, zora ko’plab dasturchilarga qiziqish uyg’otishda foydamiz tegsa
#experience
Yillar davomida o’rgangan ba’zi bilmlarimdan:
- Abstraksiya funksiya yoki servis qanday ishlashiga emas, nima bersangiz nima olishingiz mumkinligiga diqqatingizni qaratadi. Bu ba’zan sizga tizimni murakkabligini soddaroq tushinb qurishga yordam qilsa, ba’zan sizga qimmatga tushishi mumkin. On-call, o’zbek tilida navbatchilik deymiz. Infra, cloud jamoalarda ishlaydiganlar odatda buni yaxshi bilishadi. Aynan navbatchilik paytida bizga yoqmaydigan fundamental “algoritmlar”, “data structure”, “low-level”, “matematika”, “networking”, “database”, “operating systems” va h.k.z bilmlar juda kerak bo’lishini ko’p guvohi bo’lasiz. Insonlar mukammallikdan uzoq bo’lgani kabi, ular yozgan dasturlar, kodlar, kitoblar va asarlar ham huddi shunday ekan.
- Kod yozishdan ko’ra ko’proq kodni o’chirish qiyinroq va ko’proq xavfsizlik keltirar ekan. Shu paytgacha 20 238 qator kod o’chirdim. Jamoa bu ishimdan juda hursand bo’ldi. Pul, asab va energiya tejadik. Qanday? Endi bu servis hech qachon buzilmaydi, biz uni soatlab “nima bo’ldi ekan?” deb kuzatmaymiz/tuzatmaymiz. Ota-bobolarimiz aytganidek “eng yaxshi kod bu yozilmagan kod”.
- Yiqilishdan qo’rqmaydiganlar ko’p yutar ekan. Qiziqishlarim menga juda qimmatga tushgan. Dadam olib bergan o’sha $500 lik kompyuterni chuqalab $50 ga sotganimiz, startup quraman deb cloudga to’lagan oxirgi $4000 pulim, system dizayni amaliyot qilib o’rganaman deb ketkazilgan vaqt (20ta kitob o’qib yodlash mumkin edi bu vaqtga), production’da qilingan xatolik va eksperimentlar, ehh gapirsa tugamaydigandek. Lekin barchasi Otabekni shu yergacha kelishiga o’z xissasini qo’shgan. Dastur muammosiz ishlasa o’smaysiz. Istalgan kompaniya ham shuncha odamni bekorga ishlatmaydi. Xatolar va muammolar bizni bor qilib turibdi, buzishdan qo’rqmang. Ammo buzg’unchi bo’lmang.
- Yaxshi do’stlar ortdiring va qiymat bering. Blog yozib ham do’st orttirish mumkin ekan. Hozirda minglab do’slarim (sizlar) shu blogimni foydasi bor deb o’qishadi. Ba’zilar “qiziqshim oshadi sizni blogizni o’qisam” desa, yana ba’zilar “senior bo’lishda/ishga kirishimda yordam qildi blogingiz” deydi. Ha “nima deyabsan o’zing tushunayabsanmi?” deydiganlar ham topiladi. Ammo foydasi tegayabdi, shunisidan xursandman.
Xullas qisqacha shular.
Vohid aka bilan podkastda
intervyu haqida gaplashgandik va
F5
kompaniyasi intervyusidan yiqilib, Networking'ni N harfini bilmasligimni bilgandim deb aytgan edim. O'sha intervyudan juda ko'p (rostan ham ko'p) xulosa va tajriba olganman.
Express Networking
kursida bular haqida bo'lishib borayabman. Sizga yana bir ajoyib mavzuni o'rgatib va
F5
kompaniyasiga bo'lgan intervyudan yiqilganimdan olgan tajribamni bo'lishishga qaror qildim. Bu darsni ham bepul ko'rishingiz mumkin.
Bu darsda sizga
nslookup
va
dig
kabi dasturlarni RFC o'qib qurishni amaliy o'rgatib kod yozib berganman.
👉
42.uz/course/express-networking/udp-tezkor-kuryer