BUYUK TARIX.
Борис Ельцин сайлов олдидан рақс орқали ахолининг кўнглини кўтармоқда. Ростов-на-Дон, Россия, 10 июнь 1996 йил.
Айнан шу рақсдан кейин Борис Николаевич ўз бошидан иккинчиси енг жиддий инсультни ўтказган эди.
Каналга обуна бўлинг
https://t.me/Tarix_buyuk7
Misrning Giza hududidagi bu piramida devori, ehtimol, Xeopsning Buyuk piramidasiga tegishli. Piramida bundan 4500 yildan ortiq vaqt oldin qurilgan.
Rasmning yuqori qismida toshga odamlar tomonidan o‘yib yozilgan harflar va sanalar ko‘rinadi. Bu yozuvlar piramidaga tashrif buyurgan sayyohlar yoki tadqiqotchilar tomonidan qoldirilgan tarixiy graffiti hisoblanadi.
Pastki qismdagi och rangli iz esa yodgorlikning yemirilish chegarasi yoki tadqiqot vaqtida qo‘yilgan belgi bo‘lishi mumkin.
Bu tasvir bir tomondan piramidaning minglab yillar davomida saqlanib kelayotganini, ikkinchi tomondan esa vaqt va insonlarning ta’siri natijasida uning yuzasi asta-sekin o‘zgarib borayotganini ko‘rsatadi. Insonlar esa hatto ming yillar davomida saqlanib qolgan yodgorlikda ham o‘z izini qoldirishga harakat qilgan.
Rapa Nui (Pasxa oroli) – Haykallar va fojea hikoyasi
Tinch okeanining o‘rtasida joylashgan kichik Rapa Nui (Pasxa oroli) aholisi o‘z ajdodlarini ulug‘lash uchun ulkan
moai
haykallarini yasay boshladi. Vaqt o‘tishi bilan haykallar nafaqat diniy ramz, balki qabilalar o‘rtasidagi obro‘ va qudrat belgisi ham bo‘lib qoldi. Har bir qabila boshqalardan balandroq va ulug‘vorroq haykal tiklashga intildi.
Buning uchun ko‘plab daraxtlar kesildi. Daraxtlar haykallarni tashishda, uy-joy qurishda va qayiq yasashda ishlatilardi. Asrlar davomida o‘rmonlar kesilib borib, orol deyarli daraxtsiz qoldi. Tuproq eroziyaga uchradi, hosildorlik pasaydi, qushlar va boshqa hayvonlar kamaydi.
Daraxtlar yo‘qolgach, yangi qayiqlar yasash qiyinlashdi. Baliq ovlash kamaydi, oziq-ovqat tanqisligi kuchaydi. Resurslar uchun qabilalar o‘rtasida nizolar avj oldi. Ba'zi haykallar ag‘darib tashlandi, jamiyatda beqarorlik kuchaydi.
1722-yilda yevropaliklar orolga yetib kelgach, vaziyat yanada og‘irlashdi. Tashqaridan kirib kelgan kasalliklar, qullikka olib ketish va boshqa omillar aholi sonining keskin kamayishiga olib keldi.
Bugungi kunda olimlar Rapa Nui fojeasi faqatgina "haykal qurish musobaqasi" natijasi bo‘lmaganini ta'kidlaydilar. Ekologik muammolar, resurslardan haddan tashqari foydalanish, ichki nizolar va yevropaliklar olib kelgan kasallik hamda qullik birgalikda bu fojeaga sabab bo‘lgan.
Xulosa:
Rapa Nui tarixi insoniyat uchun muhim saboqdir: jamiyat taraqqiyoti tabiat bilan muvozanatda bo‘lishi kerak. Resurslardan oqilona foydalanilmasa, hatto eng rivojlangan va qudratli jamiyat ham og‘ir inqirozga yuz tutishi mumkin.
Xitoyning shimoli-sharqidagi qazilma qatlamlarida evolyutsiyaning eng muhim burilish nuqtalaridan biriga mansub noyob jonzotning qoldiqlari saqlanib qolgan.
U hali zamonaviy qush emas edi. Shu bilan birga, uni an’anaviy ma’nodagi dinozavr deb ham bo‘lmaydi.
Taxminan
120 million yil
avval,
Erta Bo‘r (Kreta) davrida
yashagan bu hayvon qadimgi ko‘llar, o‘rmonlar va vulqon kuliga boy hududlarda hayot kechirgan. Aynan shu tabiiy muhit Yer tarixidagi eng ajoyib qazilma topilmalarining saqlanib qolishiga imkon yaratgan.
U
patli teropodlar
guruhiga mansub bo‘lib, quruqlikda yashovchi yirtqich dinozavrlar bilan dastlabki haqiqiy qushlar o‘rtasidagi o‘tish bosqichini ifodalaydi. Bunday qazilmalarda olimlar hayratlanarli darajada nozik tuzilmalarni o‘rganish imkoniga ega bo‘ladilar: patlar, yengil suyaklar, tirnoqli oldingi oyoqlar va asta-sekin qanotga aylana boshlagan tana qismlari shular jumlasidandir.
Shu bois bunday topilmalarning har biri fan uchun beqiyos ahamiyatga ega.
Yelka tuzilishi.
Suyaklarning shakli.
Patlarning joylashuvi.
Hatto tananing mutanosibligi ham.
Mana shu belgilar birgalikda olimlarga
parvoz qobiliyati qanday bosqichma-bosqich shakllanganini
tushunishga yordam beradi. Ushbu jonzotlarning ayrimlari bugungi qushlar kabi faol ucha olmagan bo‘lishi mumkin. Biroq ular sirg‘alib uchgan, sakragan, muvozanat saqlagan, juftini jalb qilish uchun patlaridan foydalangan yoki boshqa usullar orqali evolyutsiyani osmon sari yana bir qadam yaqinlashtirgan.
Parvoz tarixi bir lahzada boshlanmagan. U millionlab yillar davomida, tanasida ham dinozavr, ham qushlarga xos belgilarni mujassam etgan o‘tish davri turlari orqali asta-sekin shakllangan.
Ushbu qazilma ana shu ulkan tarixning ajralmas bir bo‘lagidir. U yer va osmon oralig‘ida qolgan jonzotning sukunatdagi hikoyasi bo‘lib, qanotlar birdaniga emas, balki uzoq evolyutsion jarayon natijasida paydo bo‘lganini eslatib turadi.
Go‘shtli SPAM: AQSH Ikkinchi jahon urushi davrida SSSRga yuborgan konservalar tarkibida nima bo‘lgan? 1937-yilda Amerikaning Hormel Foods kompaniyasi maxsus go‘sht konservalarini ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘ydi. Mahsulotning asosini ziravorlar qo‘shilgan…
Go‘shtli SPAM: AQSH Ikkinchi jahon urushi davrida SSSRga yuborgan konservalar tarkibida nima bo‘lgan?
1937-yilda Amerikaning
Hormel Foods
kompaniyasi maxsus go‘sht konservalarini ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘ydi. Mahsulotning asosini ziravorlar qo‘shilgan maydalangan cho‘chqa go‘shti tashkil etardi. Konserva
Spiced Ham
(“ziravorli dudlangan cho‘chqa go‘shti”) deb nomlandi. Keyinchalik bu nom qisqartirilib
SPAM
shaklida qo‘llanila boshlandi.
Ikkinchi jahon urushi yillarida ushbu konservalar nihoyatda mashhur bo‘lib ketdi. AQSH ularni lend-liz dasturi doirasida ittifoqchi davlatlarga juda katta miqdorda yetkazib berdi.
Urush davrida SSSRda amerikaliklarning go‘sht konservalari chinakam afsonaviy mahsulotga aylandi. Ular sovet askarlari iste’mol qilgan eng sifatli go‘sht mahsulotlaridan biri hisoblangan. Rossiya Davlat Gumanitar Universiteti (RGGU) tarixchisi Boris Ivanov bu haqda shunday deydi
Amir Temurning To'xtamishga qarshi yurish davomida hozirgi Qozog'istonning Ulitau viloyatidagi toshga tushirgan yozuvlari. Unda Sohibqiron o'zining 1391-yil 6-aprel sanasi To'xtamishga qarshi 300 000 cherik (qo'shin) bilan yurganini ta'kidlaydi. Tosh Ermitaj (S-Peterburg)da saqlanadi.
👇
👇
👇
https://t.me/Tarix_buyuk7