Тез Тиббий ёрдам Тиббиёт ходимлари учун. 👩⚕🚑 Хурсаной Ганиева
💡
Bular dunyodagi eng mashhur
5️⃣
ta qonun:
1. Merfi qonuni - biror narsa sodir bo'lishidan qanchalik qo'rqsangiz sodir bo'lish ehtimoli shunchalik yuqori bo'ladi.
2. Kidlin qonuni - Agar muammoni yozsangiz tiniq va aniq, siz yarmini hal qildingiz.
3. Gilbert qonuni - biror vazifani o'z zimmangizga olganingizda, istalgan natijaga eng yaxshi usullarini topish va har doim sizning mas'uliyatingizdir.
4. Uilson qonuni - agar siz bilimga ustunlik bersangiz va razvedka pullari kelishda davom etadi.
5. Folklend qonuni - agar biror narsa haqida qaror qabul qilishingiz shart bo'lmasa, unda qaror qabul qilmang.
🩺
KUSHING SINDROMI — qisqacha va tushunarli
📌
Kushing sindromi — organizmda kortizol gormoni ortiqcha ko‘payishi natijasida yuzaga keladigan holat. Bu gormon stressga javob berishda muhim, lekin ko‘payib ketsa organizmga zarar qiladi.
🔎
Sabablari
▪️
Uzoq muddat steroid dorilar qabul qilish
▪️
Gipofiz bezidagi o‘sma (ACTH ko‘payishi)
▪️
Buyrak usti bezidagi o‘sma
▪️
Boshqa o‘smalar ACTH ishlab chiqarishi
⚠️
Asosiy belgilar
✅
Dumaloq “oy yuz”
✅
Qorin sohasida semirish
✅
Bo‘yinda yog‘ to‘planishi (bufalo hump)
✅
Teri yupqalashuvi, ko‘karishlar
✅
Qorinda binafsha striyalar
✅
Akne, tuklanish
✅
Hayz buzilishi
✅
Qon bosimi va qand oshishi
🧪
Diagnostika
🔬
Kortizol tekshiruvi
🔬
Deksametazon testi
🔬
ACTH darajasi
🔬
KT / MRT tekshiruvlari
💊
Davolash
✔️
Steroid dorilarni nazorat qilish
✔️
O‘smani jarrohlik yo‘li bilan olib tashlash
✔️
Zarurat bo‘lsa radioterapiya yoki dori bilan davolash
https://t.me/tezyordam_oltiariq_ch
Довчани фойдали хусусиятлари
Кимнидур егиси келиб кетган бу́лса узур сурайман
😁
😊
😊
https://t.me/tezyordam_oltiariq_ch
👏
Logoritmika
Rivojlantiramiz:
– nutq ko‘nikmalarini
– motorikani
– muvofiqlashtirishni
– ijodiy qobiliyatlarni
– ishonchni
Foydali maslahatlar, materiallar va g‘oyalar har kuni
———————————
👏
Логоритмика
Развиваем:
– навыки речи
– моторику
– координацию
– творческие способности
– уверенность
Полезные советы, материалы и идеи каждый день
https://t.me/tezyordam_oltiariq_ch
Ampulalar va ularni qoʻllash
https://t.me/tezyordam_oltiariq_ch
💡
Bilasizmi?
Tez yordam haqida fakt
🚨
Sirena ovozi nega o‘zgarib turadi?
E’tibor bergan bo‘lsangiz, sirena ovozi goh tez, goh sekinlashadi. Bu haydovchilarning diqqatini tortish uchun qilingan.
Inson miyasi bir xil ovozga tez o‘rganib qoladi (psixologik adaptatsiya), o‘zgaruvchan tovush esa xavf signalini doimo yangilab turadi.
#Yurak_Yetishmovchiligi
( YY )
🫀
Yurak yetishmovchiligi
1. Umumiy ma’lumot:
⬇️
Yurak yetishmovchiligi (YY) yurakning organizm ehtiyojlariga mos hajmda qon aylantira olmasligi bilan tavsiflanadi. Ushbu holat hayot sifatini pasaytiradi va o‘z vaqtida aniqlanmasa, jiddiy asoratlarga olib kelishi mumkin. Ko‘pincha boshqa yurak-qon tomir kasalliklarining oqibati sifatida rivojlanadi.
2. Etiologiyasi:
💥
YY rivojlanishiga sabab bo‘ladigan asosiy omillar:
⬇️
- Arterial gipertenziya
- Yurak ishemik kasalligi (YIK)
- Miokard infarkti
- Yurakning tugma yoki orttirilgan nuqsonlari
- Kardiyomiyopatiya
- Endokrin kasalliklar (masalan, qandli diabet)
- Spirtli ichimliklarni suiiste’mol qilish yoki toksinlar
3. Patogenezi:
⚡️
Yurak yetishmovchiligining rivojlanish jarayoni quyidagi mexanizmlarni o‘z ichiga oladi:
⬇️
- Yurakning qisqarish funksiyasining buzilishi: miokard hujayralarining zararlanishi tufayli yurak minut hajmi pasayadi.
- Neyrogumoral tizimlarning faollashuvi: renin-angiotenzin-aldosteron tizimi va simpatik nerv tizimi giperaktivligi natijasida qon aylanish tizimida suyuqlik ushlanib qoladi, bu esa yurak vaqtidan oldin charchashiga olib keladi.
- Periferik qon tomir qarshiligini oshishi: qon bosimini ushlab turish uchun qon tomirlari tonusi kuchayadi.
4. Tasnifi:
💥
Yurak yetishmovchiligi quyidagi turlarga bo‘linadi:
⬇️
- Klinik kechishiga ko‘ra:
⬇️
- O‘tkir yurak yetishmovchiligi
- Surunkali yurak yetishmovchiligi
- Lokallashtirilishiga ko‘ra:
💥
- Chap qorincha yetishmovchiligi
- O‘ng qorincha yetishmovchiligi
- Aralash turdagi yetishmovchilik
- Funksional holatiga ko‘ra (NYHA tasnifi):
⬇️
- I daraja: Simptomlar faqat yuqori jismoniy zo‘riqishda yuzaga keladi.
- II daraja: Kundalik faoliyatni bajarishda simptomi kuzatiladi.
- III daraja: Minimal harakatda ham nafas qisilishi va charchoq kuzatiladi.
- IV daraja: Tinch holatda ham simptomlar mavjud.
5. Klinikasi:
⬇️
Asosiy belgilari quyidagilardan iborat:
💥
- Nafas qisilishi (dastlab jismoniy zo‘riqishda, keyinchalik tinch holatda)
- Oyoq-qo‘llarning shishishi
- Yurak urishining tezlashuvi (taxikardiya)
- Tez charchash
- Kechasi bo‘g‘ilishga o‘xshash nafas qisilishi (paroksizmal tungi dispneya)
- Yuqoriga yotganda nafas olishning yomonlashuvi (ortopnoe)
- Siydik ajralishining kamayishi (gipovolemiya)
6. Diagnostikasi:
⬇️
YYni aniqlash uchun qo‘llaniladigan asosiy usullar:
⬇️
- Klinik ko‘rik: Shikoyatlar va anamnez yig‘ish, auskultatsiya orqali shovqinlarni aniqlash.
- Laborator tahlillar: N-terminal BNP (natriuretik peptid) darajasini aniqlash.
- Instrumental tekshiruvlar:
⬇️
- Elektrokardiografiya (EKG)
- Yurak ultratovushi (EXOKG)
- Ko‘krak qafasi rentgenografiyasi
- MRT yoki KT (murakkab holatlarda)
7. Davolash:
Yurak yetishmovchiligini davolash quyidagi maqsadlarni ko‘zlaydi:
⬇️
- Yurak ishini yaxshilash
- Neyrogumoral tizim faolligini kamaytirish
- Alomatlarni yengillashtirish
Dorivor davolash:
⬇️
- Diuretiklar (suyuqlikni organizmdan chiqarish uchun)
- ACE ingibitorlari yoki ARBlar (arterial qon bosimini pasaytirish)
- Beta-blokatorlar (yurak urishini normallashtirish)
- Mineralkortikoid reseptor antagonistlari
- Glikozidlar (masalan, digoksin)
Hayot tarzini o‘zgartirish:
⚡️
- Tuz iste‘molini cheklash
- Suyuqlik qabulini nazorat qilish
- Me‘yoriy jismoniy faollik
8
. Qiziqarli faktlar:
⬇️
- Surunkali yurak yetishmovchiligi bilan og‘rigan bemorlarning 50% dan ortig‘i davolanishdan keyin 5 yil yashaydi.
- Miokard hujayralari zararlansa ham, ba‘zi dori vositalari ularning funksiyasini tiklashi mumkin.
- Dunyo bo‘yicha yurak yetishmovchiligining asosiy sababi miokard infarktidir.
https://t.me/tezyordam_oltiariq_ch