Тез Тиббий ёрдам Тиббиёт ходимлари учун. 👩⚕🚑 Хурсаной Ганиева
Гиёхванд моддалардан захарланиш -гиёхванд моддаларни хаддан ташқари ортиқча қабул қилиш ва уларнинг организмга салбий таьсири натижасида келиб чиқадиган хаёт учун хавфли холат.
Белгилари:
•Миоз -куз қорачиқларининг торайиши
•Брадипноэ ёки апноэ
•Хушнинг бузилиши(уйқучанлик,ступор,кома)
•Брадикардия
•Гипотензия
•Упка шиши
Шошилинч ёрдам:
•Химоя воситаларини кийинг(қулқоп,маска)
•Бемор ахволини бахоланг
•Хаётий курсаткичларини улчанг
•Нафас олмаётган булса Амбу қопчаси ёрдамида нафас беринг
•Оғиз бушлиғини тозаланг,нафас утказувчанлигини таьминланг
•Брадикардияда врач курсатмаси билан атропин 0,1%-1,0 мл натрий хлорга эритиб,венадан киритинг
•Дори воситаси оғиз орқали яьни таблетка шаклида истеьмол қилинганда бурундан зонд қуйинг,10 литр илиқ сув билан меьдани ювинг
•Сунг активланган кумирдан беморнинг тахминий тана вазнини хисобга олиб,хар 10 кг тана вазнига биттадан таблетка хисобланиб,эритиб,зонддан юборилади
•Кислородтерапия
•Венага периферик катетер қуйиб,суюқликларни тезликда қуямиз(натрий хлор,рингер лактат 500 млдан )
•Сунгра фурасемид қилиб,сийдик пуфагига фоле катетер қуйилади
•Беморни тезликда реанимация булимига госпитализация қиламиз!
Диабетда тўғри овқатланиш — даволашнинг ярми
Диабетда фақат дори эмас, тўғри овқатланиш ҳам жуда муҳим. Қон шакарини назорат қилиш учун қуйидаги қоидаларга амал қилинг:
🥗
1. Кам-карбонатли овқат танланг
Оқ нон, ширинликлар, газли ичимликлар қон шакарини тез оширади.
🌾
2. Клетчаткага бой маҳсулотлар кўпроқ истеъмол қилинг
Сабзавот, кўкатлар, бутун дон маҳсулотлари шакарни секин кўтаради.
🍗
3. Оқсил етарли бўлсин
Товуқ гўшти, балиқ, тухум, дуккаклилар тўйимли ва қон шакарини барқарор ушлаб туради.
⏰
4. Овқатланиш тартиби муҳим
Кунига 3 та енгил овқатланиш ва овкатдан кейинги сайр- қон шакарининг кескин ўзгаришини олдини олади.
🚫
5. Ширин ичимликлардан эҳтиёт бўлинг
Газли ичимлик, пакет шарбатлар ва ширин чой қон шакарини тез оширади.
💡
Эслатма:
Диабетда энг яхши “дору” — тўғри овқатланиш + жисмоний фаоллик + шифокор назорати.
Фавқулодда вазиятларда тез тиббий ёрдам ходимларининг харакатлари
Фавқулодда вазиятлар деб инсонлар соғлиғига ,мол-мулкига зарар етказувчи холатларга айтилади.
3 турга булинади:
1-табиий тусдаги -сув тошқинлари,зилзилалар,довулоар,қор кучкилари,вулқон отилишлари,урмон ёнғинлари киради.
2-техноген тусдаги-инсон томонидан келтириб чиқадиган холатлар-йирик портлашлар ,самолётлар қулаши,поезд ва автобусларнинг туқнашиши,завод -фабрикалардаги портлашлар ва х.клар киради.
3-экологик тусдаги -ута хавфли ва юқумли касалликларнинг тарқалишлари ,қурғоқчиликлар киради.
Тактика:
Бу холатларда фавқулодда холат юз берган жойга энг яқин турган буш бригадага чақирув узатилади .
Улар етиб бориб ,беморларни саралашади.
"Тряж" усулидан фойдаланишади,франсузчада "саралаш "деган маьнони билдиради.
4та рангли тасмалардан фойдаланиб беморлар сараланади,тасмалар боғлаб қуйилади,яьни:
💚
-енгил холатдаги беморларга
💛
-урта огир холатдаги беморларга
❤️
-оғир беморларга
🖤
-улган ва улиши аниқ булган беморларга
Орқадан келган бригадалар сараланган беморларга ёрдам курсатиб Шу жойга энг яқин булган шифохонага беморларни госпитализация қилишади.
Холбекова К
https://t.me/tezyordam_oltiariq_ch
Tez tibbiy yordam xodimlari uchun eng kerakli dorilar (qisqa jadval):
Dori nomi
Qachon ishlatiladi
Qabul qilish
Aspirin
Yurak infarkti gumonida
160–325 mg chaynab
Nitroglycerin
Stenokardiya, yurak og‘rig‘i
Til ostiga 0.5 mg
Amlodipine
Arterial gipertenziya
5–10 mg peroral
Furosemide
Shish, o‘pka shishi
20–40 mg vena ichiga
Prednisolone
Allergiya, shok
30–60 mg vena yoki mushak
Adrenaline
Anafilaktik shok, yurak to‘xtashi
0.3–1 ml
Magnesium Sulfate
Tutqanoq, gipertenziya
5–10 ml vena
Analgin
Kuchli og‘riq, isitma
2 ml mushak
Dimedrol
Allergiya
1 ml mushak
Papaverine
Spazm, qorin og‘riq
2 ml mushak
✅
Tez yordam uchun eslatma:
Har bir dori berishdan oldin arterial bosim, puls va allergiya holatini tekshirish kerak.
Doza bemorning yoshi va holatiga qarab belgilanadi.
https://t.me/tezyordam_oltiariq_ch
Amlodipine — tez tibbiy yordam sumkasi uchun qisqa shpargalka
Dori guruhi:
Kalsiy kanal blokatori, antigipertenziv dori.
Ko‘rsatma (qachon beriladi):
Arterial gipertenziya
Stenokardiya
Qon bosimi yuqori bo‘lganda nazorat uchun
Dozasi:
5 mg yoki 10 mg
Peroral (og‘iz orqali)
Odatda 1 marta
Ta’siri:
Qon tomirlarni kengaytiradi
Qon bosimini pasaytiradi
Yurak yuklamasini kamaytiradi
Tez yordamda eslatma:
Ta’siri sekin boshlanadi, shuning uchun gipertonik krizda asosiy dori emas.
Qarshi ko‘rsatma:
Gipotoniya (past bosim)
Allergiya
Og‘ir yurak yetishmovchiligi
Yon ta’sir:
Bosh aylanishi
Oyoq shishi
Yurak urish tezlashishi
https://t.me/tezyordam_oltiariq_ch
Amlodipine tabletkasi — bu arterial bosimni tushiruvchi (antigipertenziv) dori. U kalsiy kanal blokatori guruhiga kiradi va qon tomirlarni kengaytirib, qon bosimini pasaytiradi
.
1. Ta’sir mexanizmi
Qon tomir devoridagi kalsiy kanallarini bloklaydi
Tomirlar kengayadi
Natijada arterial bosim pasayadi va yurak yuklanishi kamayadi
2. Tez tibbiy yordam sumkasida qachon ishlatiladi
Tez tibbiy yordam xodimlari quyidagi holatlarda berishi mumkin:
Arterial gipertenziya (qon bosimi yuqori bo‘lsa)
Gipertonik kasallik xurujlari
Stenokardiya (yurak sohasida og‘riq)
⚠️
Lekin u sekin ta’sir qiladi, shuning uchun gipertonik krizda birinchi tanlov dori hisoblanmaydi, ko‘proq bosimni nazorat qilish uchun ishlatiladi.
3. Qabul qilish usuli
Odatda 5 mg yoki 10 mg tabletka
Og‘iz orqali (peroral)
Kuniga 1 marta
4. Qarshi ko‘rsatmalar
Quyidagi holatlarda ehtiyot bo‘lish kerak:
Juda past qon bosimi (gipotoniya)
Og‘ir yurak yetishmovchiligi
Allergiya bo‘lsa
5. Yon ta’sirlari
Bosh aylanishi
Oyoqlarda shish
Yurak urish tezlashishi
Bosh og‘rig‘i
6. Tez tibbiy yordam uchun qisqa eslab qolish
Dori nomi:
Amlodipin
Guruh:
Kalsiy kanal blokatori
Ta’siri:
Qon bosimini pasaytiradi
Yo‘li:
Peroral (tabletka)
https://t.me/tezyordam_oltiariq_ch