Xushnudbek.uz
14-mart, shanba (24-kun)
Saharlik vaqti:
05:19
Iftorlik vaqti:
18:32
(Toshkent vaqti)
[hududlar farqi]
#ramazon
INTERNETDAGI ALOQA ODOBLARI
Internet orqali o‘zgalar bilan aloqa qilishda musulmon insonning o‘ziga taqvoni, yaxshilikni va go‘zal xulqni lozim tutishi talab etiladi.
Mo‘min-musulmon banda barcha odamlar bilan husni xulq ila muomalada bo‘lishi kerak.
Internet orqali o‘zgalar bilan aloqa qilishda nomahramlar masalasida juda ehtiyot bo‘lish kerak.
Bu narsada ehtiyot bo‘linmagani uchun, juda ko‘p muammolar kelib chiqmoqda. Ayrim yigit-qizlarning internet orqali muloqotda noshar’iy aloqalarga o‘tib ketayotganlari kuzatilmoqda. Shuningdek, internet aloqasidagi tushunmovchiliklar yoki odobdan chekinishlar oqibatida oilali kishilar orasida ajralishgacha yetib borilmoqda.
Nomahramlar bir-birlari bilan shariat bo‘yicha oddiy holatlarda o‘zlarini qanday tutishsa, internetda ham shunday yo‘l tutishlari kerak.
Internet orqali o‘zgalar bilan aloqa qilishda ish aynan internet orqali nikohlanishgacha yetib bormasligi kerak.
Ba’zi odamlar turli sabablarga ko‘ra, telefon yoki internet orqali shar’iy aqdi nikoh qilishni (bizdagi nikoh o‘qitishni) o‘zlariga ravo ko‘rishmoqda. Ba’zilar esa bu ishning shariatda joiz yoki joiz emasligini so‘rashadi. Yana birlari bu ishni amalga oshirganlari haqida xabar berishadi. Ushbu masalada ulamolar orasida ham bir oz ixtilof bor. Ammo ko‘pchilik yangi aloqa vositalari, jumladan, internet orqali nikohlanishga ruxsat bermaydi. Ular bunda nikohning shartlari, jumladan, guvohlar mavjud bo‘lmasligini dalil qilishadi. Yana ham chuqurroq ketganlar esa: «Hamma shartlar mavjud bo‘lsa ham, mazkur vositalar ila nikoh o‘qitish durust emas, chunki bu ish nikohning muqaddasligiga putur yetkazadi», deyishadi. Ular Alloh taolo ijob va qabulni, guvohlar hozir bo‘lishini va boshqa shartlarni bejizga joriy qilmaganini aytishadi.
Internet orqali o‘zgalar bilan aloqa qilishda yolg‘on ishlatmaslik, soxtakorlik ila uydirma xabarlar, suratlar va videolavhalar tarqatmaslik talab etiladi.
Internetdagi imkoniyatlar ko‘payib ketganini ba’zilar suiiste’mol qilishga o‘tishgan, yolg‘on xabarlar, suratlar va videolavhalar tarqatishga odatlanishgan. Bunda o‘z maqsadiga erishish ham, odamlarni mayna qilish ham, yaxshilikka chaqirish niyati ham bo‘lishi mumkin. Ammo nima bo‘lganda ham, buni qilmaslik kerak. Islomda bu kabi ishlar qattiq qoralanadi.
Misol uchun, Qur’oni karimni behurmat qilgani uchun qiyofasi o‘ta jirkanch holatga o‘zgarib qoldi, deya bir qizning surati e’lon qilindi. Bunday bo‘lishi mumkin emas. Ehtimol, bu narsa sodda odamlarga ta’sir qilishi mumkin. Lekin Qur’oni karim bu kabi «yordam»larga muhtoj emas.
Shuning uchun ham soxtakorlik ila to‘qilgan mazkur xabar ulamolar tomonidan qoralandi. Qur’oni karimni ehtirom qilish kerakligini o‘z yo‘li bilan tushuntirish lozim.
Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusufning «Ijtimoiy odoblar» kitobidan.
👉
@xushnudbek
👈
❗️
Chet
elga chiqib ishlamoqchi bo’lgan aliment to’lovchi fuqarolarga o’rnatilgan cheklovlar qayta ko’rib chiqiladi
Shavkat Mirziyoyev
aliment majburiyati bo‘lgan
odamlar tashkiliy migratsiya asosida xorijda ishlash imkoniyatiga ega bo’lmayotganini
ta’kidladi.
Chunki fuqaro chetga chiqishi uchun
5 yillik
aliment pulini oldindan to‘lashi yoki aliment oluvchidan
yozma rozilik
olishi kerak.
Mutasaddilarga bu masalani chuqur o‘rganib,
tegishli taklif kiritish
topshirildi.
ℹ️
Ma’lumot uchun:
o‘tgan yili aliment bilan bog‘liq
70 ming murojaat
kelib tushgan, lekin aliment to‘lovchining
rasmiy daromadi yo’qligi uchun
murojaatlarning
30 foizi hal qilinmasdan qolgan.
👉
@xushnudbek
👈
13-mart, juma (23-kun)
Iftorlik vaqti:
18:31
(Toshkent vaqti)
[hududlar farqi]
#ramazon
INTERNETDAGI ALOQA ODOBLARI
Internetda chat, forum, feysbuk, tvitter kabi o‘zaro aloqa olib borishga xizmat qiluvchi vositalar orqali kishilar bir-birlari bilan yozishma, so‘zlashma, suratli muloqotlar olib borish imkoniyatlariga ega bo‘lishgan. Ular ushbu imkoniyatlarni ishga solib, ko‘pgina hojatlarini ro‘yobga chiqarish, ma’lumot almashish, bilmaganini so‘rab o‘rganish, yangi do‘st va sheriklar orttirish kabi ko‘pgina manfaatlarga ega bo‘lmoqda.
Ammo shu bilan birga, boshqa sohalarda bo‘lgani kabi, bu sohada ham o‘ziga yarasha muammolar, mushkulotlar va ko‘ngilsiz voqealar paydo bo‘lmoqda. Masalan, begonalarning bir-birlari bilan ushbu vositalar orqali olib borgan aloqalari natijasi o‘laroq,
nikohga va’da berish, birovga tuhmat qilish, kimnidir zinoda ayblash, so‘kish kabi ishlar
kelib chiqmoqda.
Shuningdek, er-xotinlarning ushbu vositalar orqali olib borgan aloqalari natijasi o‘laroq taloq, bir-birini zinoda ayblash, nasabni inkor qilish kabi o‘ta ahamiyatli hukmlar ham sobit bo‘lmoqda.
Ushbu vositalar orqali bir necha taraflarning olib borgan muloqotlaridan so‘ng bir-birini ommaviy ravishda kofir, fosiq, fojir deya hukm chiqarish, fahsh ishlarga chaqirish, sehr va folbinlikka chorlash, pora va’da qilish, video orqali avratlarni namoyish qilish, shaxsiy, diniy, ijtimoiy holatlarni masxara qilish kabi o‘ta jiddiy holatlar ham paydo bo‘lmoqda.
Bularning hammasini tartibga solish, kishilarni to‘g‘ri yo‘lga solib, noto‘g‘risidan qaytarish lozim bo‘lmoqda. Bu borada hukumatlar, xalqaro tashkilotlar va boshqalar yetarli ishlar olib borishmoqda. Shu bilan birga, musulmonlarga bu boradagi shar’iy odoblarni ham bayon qilib borish zaruratga aylandi.
Internet orqali o‘zgalar bilan aloqa qilishda o‘ziga tanlangan ismning go‘zalligiga e’tibor berish lozim.
Internetdagi o‘zaro aloqalarda har bir kishi o‘ziga ma’lum taxallus qo‘yib olishi odat tusiga kirgan. Aslida o‘zining asl ismi bo‘lgani yaxshi. Lekin turli sabablarga ko‘ra, taxallus tanlab olsa ham bo‘ladi. Faqat taxallus tanlashda o‘zining beodobona gap va ishlariga parda qilish niyati bo‘lmasligi shart. Taxallus tanlaganda chiroyli va zavq bag‘ishlaydigan ismlarni tanlash kerak. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam musulmonlarning ismlari umidbaxsh, ezgulikni ifoda qiladigan bo‘lishiga katta e’tibor berganlar.
Internet orqali o‘zgalar bilan aloqa qilishda shariat ruxsat bergan narsalarga amal qilib, man qilgan narsalardan chetda bo‘lish asosiy qoida bo‘lishi zarur.
Bu qoida musulmon insonning barcha qiladigan ishlariga ham tatbiq qilinadi. Jumladan, internet orqali o‘zgalar bilan aloqa qilishida ham shunday bo‘lishi talab etiladi. Ba’zi kishilar muomala holati bir oz o‘zgargani tufayli internetdagi muomalalarga yengil-yelpi qarashadi, bu esa mutlaqo noto‘g‘ridir.
Internet orqali o‘zgalar bilan aloqa qilishdan yaxshilik va taqvoda hamkorlik qilish hamda yomonlik va dushmanlikda hamkorlik qilmaslik shior qilib olinishi zarur.
Zotan, musulmon inson hayotining barcha sohalarida ushbu shiorga doimo amal qilib yashashga intiladi.
Internet orqali o‘zgalar bilan aloqa qilishdan foydali maqsadni ko‘zlash va befoyda ishlardan chetda bo‘lish lozim.
Musulmon inson o‘ziga berilgan umr ne’mati aziz ekanini, undan unumli foydalanish o‘zining muqaddas burchi ekanini, oxiratda uning har bir lahzasidan so‘ralish borligini bir zum ham unutmasligi darkor. Shu e’tibordan internetga kirib olib, behuda narsalarga soatlab vaqt sarflash qattiq qoralanadi.
Musulmon insondan vaqti, kuchi, aqli va zehn-zakovatini faqat foydali narsalarga sarflashi talab etiladi.
Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusufning «Ijtimoiy odoblar» kitobidan.
👉
@xushnudbek
👈
Shavkat Mirziyoyev Toshkent shahri Sergeli tumanidan oqib o’tuvchi
Junariq kanaliga
yanvar oyida
maktab o’quvchisi
tushib ketgani,
ikki oy davomida
hech kim buzilgan ko’prikni qayta tiklashga e’tibor qaratmaganini
tanqid qildi.
Holat
ijtimoiy tarmoqda tarqalganidan keyingina
mablag‘ ham topilgan, ko‘prik ham qurilgan. Murojaatlar bilan ishlashdagi bunday kamchiliklar
odamlarning davlatga bo‘lgan ishonchiga putur yetkazayotgani
ko‘rsatib o‘tildi.
👉
@xushnudbek
👈
Bugun “metan zapravkalar” ijtimoiy soha obyektlariga xizmat ko‘rsatuvchi va jamoat transporti uchun faoliyat yuritadi — Energetika vazirligi
👉
@xushnudbek
👈
❗️
O’zbekistonda jangovar sport turlari bo’yicha noqonuniy musobaqalar tashkil etganlik uchun jinoiy javobgarlik belgilanadi
Shavkat Mirziyoyev kecha, 12-mart kuni bu bo’yicha takliflar taqdimoti bilan
tanishdi.
Unga ko’ra, quyidagi takliflar ilgari surildi:
➖
Fuqarolarning oʻz nomidagi elektron toʻlov vositasi, kriptohamyoni, SIM-kartasi va elektron akkauntlaridan
kiberjinoyatni sodir etishda foydalanilishiga yoʻl qoʻyganlik
uchun maʼmuriy va jinoiy javobgarlik belgilash;
➖
Yuridik shaxslar tomonidan axborot xavfsizligi va
kiberxavfsizlik talablariga rioya etmaganlik
uchun oqibat kelib chiqqan-chiqmaganidan qatʼi nazar,
maʼmuriy javobgarlikni
belgilash;
➖
Tijorat banklari, toʻlov tizimi operatorlari va toʻlov tashkilotlari
axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik talablariga rioya etmaganligi
natijasida sodir etilgan kiberjinoyat oqibatida yuzaga kelgan moddiy zarar uchun javobgar boʻlishini qonunan mustahkamlash;
➖
Ogʻir va oʻta ogʻir turdagi jinoyatlarni sodir etish maqsadida
jinoiy uyushma tashkil etganlik
, uni
moliyalashtirganlik
, ular tomonidan sodir etilgan jinoyatlarni
yashirishga homiylik qilganlik
, jangovar sport turlari boʻyicha musobaqalarni
noqonuniy tashkil etganlik va oʻtkazganlik
uchun jinoiy javobgarlikni belgilash;
➖
Bezorilik
jinoyati uchun jazo choralarini kuchaytirish;
➖
Qonunga zid ravishda tashkil etilgan jangovar sport turlari boʻyicha musobaqalarda
ishtirok etganlik uchun maʼmuriy javobgarlikni
belgilash.
Prezident yuqoridagi takliflarni ma’qulladi.
👉
@xushnudbek
👈
13-mart, juma (23-kun)
Saharlik vaqti:
05:21
Iftorlik vaqti:
18:31
(Toshkent vaqti)
[hududlar farqi]
#ramazon
INTERNET ODOBLARI
Internetda ko‘riladigan, o‘qiladigan va eshitiladigan narsalarning barchasi shariat ruxsat bergan narsalar bo‘lishi shart.
Zotan, musulmon insonning hamma yerda, barcha zamonlarda va barcha vaziyatlarda qiladigan gap-so‘zlariyu, ish va faoliyati shariatga muvofiq bo‘lishi talab etiladi.
Ammo, ming afsuslar bo‘lsinki, saytga kiradigan ba’zi odamlar hayotda o‘zlariga ravo ko‘rmaydigan narsalarni saytda bemalol ep ko‘rishadi. Ular o‘zlaricha, «bu ish hayotdagi saviyada emas-ku», degan xayolga borishlari mumkin. Aslida esa bu noshar’iy ishlarni saytda o‘ziga ravo ko‘rganlarning axloqiy saviyasida nuqson bor. Hayotda odamlar uni ko‘rib-bilib turgani uchun, o‘zgalar gapirmasin deya o‘zini yomonlikdan tiygan bo‘ladi. Saytda esa odamlar ko‘rmaydi ham, bilmaydi ham. Buning ustiga, saytda ismini ham o‘zgartirib, tamoman biror kishi tanimaydigan bo‘lib oladi. Demak, uning shariat talablariga amal qilishi xo‘jako‘rsinga, to‘g‘riroq aytganda, munofiqlikka asoslangan bo‘ladi.
Shuning uchun ham saytga kirgan har bir inson o‘zining musulmonlik burchini unutmasligi kerak. Odamlar ko‘rmasa ham, Alloh taolo ko‘rib turganini esdan chiqarmaslik lozim. Odamlar bilmasa ham, Alloh taolo bilib turganini muntazam his etib turish zarur.
Sayt egalarining ma’naviy-ma’rifiy huquqlariga to‘la rioya qilish chin musulmonlik burchidir.
Bunga pul to‘lab kirish lozim bo‘lgan saytlarga haq to‘lamasdan, o‘g‘rincha kirish, ko‘chirib olishga ruxsat berilmagan narsalarni ko‘chirib olish, ko‘chirib olinganda manba ko‘rsatilishi lozim bo‘lganida, ko‘rsatmaslik kabi ishlar kiradi. Bu kabi ishlarning barchasi gunohdir. Chunki bu birovning ma’rifiy-ma’naviy mulkini talon-taroj qilishdan iboratdir. Boshqacha qilib aytganda, ma’rifiy-ma’naviy o‘g‘rilik va qaroqchilikdir. Bunday ishlar harom ekaniga ulamolar bir ovozdan fatvolar chiqarishgan.
Ishxona yoki boshqa biror shaxsning internetidan ruxsatsiz foydalanish mumkin emas.
Ba’zi kishilar ishxonaning internetidan o‘z shaxsiy manfaatlari uchun foydalanishni o‘zlariga ep ko‘rishadi. Bunda ikki taraflama mulohaza qilinadigan ish sodir bo‘ladi. Bir tarafdan — ishxonaning internetga to‘laydigan mablag‘i shaxsiy manfaat uchun sarflanadi. Ikkinchi tarafdan — ishxonaning ishini bajarish o‘rniga ish vaqtida o‘z manfaatini ko‘zlab, mas’uliyatdan qochish yuz beradi. Boshqa odamning internetidan foydalanish borasida ham shunga o‘xshash gapni aytish mumkin. Shuning uchun ulardan faqat haq egasining ruxsati bilan va zarurat yuzasidangina foydalanish mumkin. Dam olish tanaffusida kerakli ma’lumotni olish, elektron pochtani tekshirib ko‘rish kabilarga ruxsat beriladi.
Bolalarning internet va kompyuterdan foydalanishini oqilona va e’tibor bilan yo‘lga qo‘yish kerak.
Avvalo, bola ota-onasi va kattalarning ruxsatisiz internet va kompyuterdan foydalanmasin. Bolalarni bunday paytlarda qarovsiz qoldirmaslik, nazardan qochirmaslik lozim. Ular foydalanadigan jihozlar hammaning ko‘z o‘ngida turadigan bo‘lsin. Yo‘qsa, ko‘zni shamg‘alat qilib, istalmagan, buzuq yoki befoyda narsalarga o‘zlarini urishlari mumkin.
Bolalarning internet va kompyuterda o‘ynaydigan o‘yinlari zehnni charxlaydigan, ma’rifiy foyda beradigan, odob-axloqqa chorlaydigan bo‘lishi chorasini ko‘rish lozim. Bolalarning vaqti zoye bo‘lmasligi haqida muntazam bosh qotirish ham esdan chiqmasligi lozim.
Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusufning «Ijtimoiy odoblar» kitobidan.
👉
@xushnudbek
👈
❗️
Toshkentda 222 km/soat tezlikda harakatlangan “Gelik” haydovchisi va uning sherigi 15 sutkaga qamaldi
Mart oyining boshlarida poytaxtning
Sergeli tumani
Fayzli Toshkent ko’chasida ikki nafar shaxs “migalka” o’rnatilgan “Gelik”da
222 km/soatdan oshiq
(!) tezlikda harakatlangan. Ular mazkur holatni videoga olib, ijtimoiy tarmoqdagi sahifasiga
joylagan.
Huquqbuzarlarning ikkoviga ham
15 sutka
ma’muriy qamoq jazosi tayinlandi.
👉
@xushnudbek
👈
Qoq tush paytida gavjum yo’llardan birida bironta avtomobil bo’lmaganining o’zi mo’jiza.
Lekin, Xudo ko’rsatmasin-u, shu falokat ostida istalgan bitta jamoat avtobusi yoki siz va men bo’lishimiz ham mumkin edi. Odam o’ylashga ham qo’rqadi.
👉
@xushnudbek
👈
#60 QURILISH VAZIRI – BOSH REJA, RENOVATSIYA, ESKROU, NOQONUNIY QURILISHLAR HAQIDA – Lolazor podcast
📱
https://youtu.be/hxJKqvcYA1A
Uzoq tanaffusdan so‘ng “Lolazor” podkasti qaytdi. 2026-yildagi dastlabki mehmonimiz Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi vaziri Sherzod Hidoyatov bo‘ldi. Biz vazir bilan oxirgi paytlarda muhokamalarga sabab bo‘lgan Bosh reja, renovatsiya, shaharlarning bo‘yiga o‘sishi, noqonuniy qurilishlar, qurilish kompaniyalari, yangi uy-joylar va ularning insofsiz shartnomalari hamda boshqa dolzarb mavzularda suhbatlashdik.
❗️
Do‘stlar, bu podkast Lolazor podkastining yangi YouTube kanaliga joylandi. Video tomoshasini boshlashdan oldin “Lolazor podkasti” kanaliga ham obuna bo‘lib qo‘ying, endi kelgusi sonlar ushbu kanalda chiqadi.
Mundarija:
00:00 – Tizer
02:25 – Boshladik
07:50 – Qurilishdagi yashirin iqtisodiyot
12:10 – Eskrou tizimi
17:04 – Eskrou tizimi narx oshishiga sabab bo‘lmaydimi?
21:46 – Eskrou tizimi o‘zi nima?
28:47 – Qurilish kompaniyalarining insofsiz shartnomalari
37:40 – “Shaffof qurilish” platformasi haqida
41:47 – “Hozir sohada korrupsiya 90 foizga qisqargan”
45:01 – Quruvchi va vazirlik o‘rtasidagi muammo
54:04 – “Shaffof qurilish” platformasida nimalar bor?
59:03 – Qavatlar qo‘shilib qolayotgan noqonuniy qurilishlar
1:15:10 – Ko‘p qavatli parkovkalar
1:21:36 – Renovatsiya. “Toshkent bo‘yiga o‘sishi kerak” nima degani?
1:40:51 – Yangi Toshkent
1:46:07 – Bosh reja o‘zgaradimi?
1:55:22 – Qurilish va daraxtlar kesilishi
1:58:56 – Uy-joy boshqaruv kompaniyalari haqida
2:14:20 – Yagona billing tizimi
2:17:39 – Mahalla ichidagi domlar va kottejlar
2:24:03 – Davlat xizmatchilari va manfaatlar to‘qnashuvi
2:28:39 – Tenderlar va qurilish kompaniyalari reytingi
2:42:57 – Tugatmadik, lekin xayr
2:43:23 – Vazirlikning yangi platformalari bilan tanishamiz
🎧
Podkastni tinglash uchun:
📱
Spotify
📱
Apple Podcasts
📱
Yandex
👉
@xushnudbek
👈