YURIDIK TAʼLIM / Rasmiy kanal

🎓
ABITURIYENTLAR DIQQATIGA!
❓
Tanlov ustuvorligini belgilash nima degani?
OTMga hujjat topshirishda siz ustuvorlikni ikki xil usulda belgilashingiz mumkin:
🎯
1.
Davlat granti
ustuvorligi
Agar siz uchun qaysi yo‘nalishga kirishingiz emas, balki grant asosida o‘qishingiz muhim bo‘lsa, ushbu variantni tanlang.
Bu holda:
✅
Avval tanlagan barcha yo‘nalishlaringiz bo‘yicha davlat granti uchun saralanasiz.
✅
Grantga kira olmasangiz, shundan keyin to‘lov-kontrakt asosida ko‘rib chiqilasiz.
🎯
2.
Ta'lim yo‘nalishi
ustuvorligi
Agar siz uchun aynan birinchi tanlagan yo‘nalishingiz muhim bo‘lsa, hatto kontrakt bo‘lsa ham shu yo‘nalishda o‘qishni istasangiz, ushbu variantni tanlang.
Bu holda:
✅
Har bir yo‘nalish ketma-ket ko‘rib chiqiladi.
✅
Avval grant, so‘ng kontrakt bo‘yicha baholanadi va keyingi yo‘nalishga o‘tiladi.
📌
Oddiy misol:
🟢
"Menga qaysi OTM yoki yo‘nalish bo‘lishining farqi yo‘q, faqat grantga kirishim kerak." — Grant ustuvorligini tanlang.
🔵
"Men aynan birinchi tanlagan yo‘nalishda o‘qishim shart. Kontrakt bo‘lsa ham roziman." — Yo‘nalish ustuvorligini tanlang.
⚠️
MUHIM!
Ustuvorlikni belgilashda juda ehtiyot bo‘ling. Mandat e'lon qilingandan keyin tanlovni o‘zgartirib bo‘lmaydi. Shuning uchun ariza topshirishdan oldin barcha variantlarni puxta o‘ylab chiqing.
📚
Ushbu ma'lumotni boshqa abituriyentlarga ham ulashing!
✈️
𝗞𝗮𝗻𝗮𝗹𝗴𝗮 𝘂𝗹𝗮𝗻𝗶𝘀𝗵:
➡️
@YURIDIK_TALIM
✅

⚖️
Yuridik universitetga kirish uchun yetarli ball to’play olmadim deb o’ylayapsizmi? To’plagan ballingiz Yuridik universitetga kirish uchun yetarli emasligini bilasiz, ammo maqsadingiz Yuridik universitetmi?
❤️
Ballingiz yetarli bo’lmasada, sizda Yuridik universitet talabasi bo’lish imkoniyati mavjud! Ushbu imkoniyatni sizga TDYU va xalqaro universitetlar tomonidan tashkil etilgan
Qo’shma dasturlar
taqdim etadi!
❤️
Qo’shma dasturda ta’lim olishingiz uchun biz sizga
📣
❤️
Hujjatlarni tayyorlash va topshirishda
❤️
Xalqaro universitetlar arizalarini to’g’ri to’ldirishda
❤️
Og’zaki va yozma imtihonlarga tayyorlanishingizda
❤️
Dastur yuzasidan konsultatsiya olishingizda ko’maklashamiz!
❤️
Ushbu Qo’shma dasturda ta’lim olish va Yuridik univeritet talabasi bo’lishni xohlaysizmi? Unda hoziroq ushbu manzilga murojaat qiling!
M
urojaat uchun:
❤️
@Adolat_huquq_maktabi
Eslatma:
Qo’shma ta’lim dasturlariga qabul tez orada yakunlanadi!
Reklama

📌
Xotini ishlamaydigan erkak 401-modda bo'yicha qo'shimcha ta'til olishi mumkinmi?
Ko'pchilik Mehnat kodeksining 401-moddasini o'qib, quyidagi xulosaga keladi:
"Oilada 12 yoshga to'lmagan ikki va undan ortiq bola bo'lsa, ota-onadan biriga 4 ish kuni qo'shimcha haq to'lanadigan ta'til beriladi. Demak, ota ham bemalol olishi mumkin."
🔠
Biroq bu xulosa har doim ham to'g'ri emas.
Gap shundaki, 401-modda qo'shimcha ta'til mavjudligini belgilaydi. Ammo otaning ushbu ta'tildan foydalanish shartlari Mehnat kodeksining 410-moddasida nazarda tutilgan.
Misol:
👨‍👩‍👧‍👦
Oilada 12 yoshga to'lmagan 3 nafar bola bor.
1-holat.
Ota ham, ona ham ishlaydi.
Bu holatda ota 401-modda asosida qo'shimcha ta'til olishi mumkin. Biroq buning uchun 410-modda talabiga muvofiq, bolaning onasi ushbu ta'tildan foydalanmayotganini tasdiqlovchi hujjat ish beruvchiga taqdim etilishi lozim.
2-holat.
Ota ishlaydi, ona esa ishlamaydi va bolalarni tarbiyalash bilan shug'ullanadi.
Bu vaziyatda esa 410-moddaning ikkinchi qismiga ko'ra, otaga mazkur qo'shimcha kafolatlar, jumladan 401-moddadagi qo'shimcha haq to'lanadigan ta'til berilmaydi.
Nega?
Chunki 401-moddada nazarda tutilgan qo'shimcha ta'tilning o'zi mehnat sohasidagi qo'shimcha kafolat hisoblanadi.
Shu sababli 410-modda Kodeksdagi barcha shunday kafolatlarning otaga qaysi hollarda tatbiq etilishini belgilaydi.
⚖
Muhim xulosa:
✅
401-modda
— qo'shimcha haq to'lanadigan ta'til huquqini belgilaydi.
✅
410-modda
— otaning ushbu huquqdan qachon foydalanishi yoki foydalana olmasligini belgilaydi.
Shunday ekan, agar bolaning onasi ishlamasa va bola parvarishi bilan shug'ullanayotgan bo'lsa, otaga 401-modda asosida qo'shimcha ta'til berilmaydi.
📚
Huquqni to'g'ri qo'llash uchun Mehnat kodeksining 401 va 410-moddalari doimo o'zaro bog'liq holda talqin qilinishi zarur.
✈️
𝗞𝗮𝗻𝗮𝗹𝗴𝗮 𝘂𝗹𝗮𝗻𝗶𝘀𝗵:
➡️
@YURIDIK_TALIM
✅

📌
Mehnat huquqlarini bilasizmi?
Ishdan noqonuniy bo'shatish, ta'til, ish haqi, ortiqcha ish va xodim huquqlariga oid eng muhim ma'lumotlar sodda va tushunarli tilda yoritib boriladi.
✅
Amaldagi qonunchilik
✅
Amaliy misollar
✅
Sud amaliyoti
✅
Foydali huquqiy maslahatlar
Mehnat huquqlaringizni bilishni istasangiz, albatta obuna bo'ling.
➡️
📱
@Qonunchii
✅

📌
DEKRET VA KASALLIK NAFAQALARI QANDAY HISOBLANADI?
Davlat ijtimoiy sug‘urtasi doirasida homiladorlik va tug‘ish hamda vaqtincha mehnatga layoqatsizlik (kasallik) nafaqalari O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 17-dekabrdagi 796-son qarori bilan tasdiqlangan "Davlat ijtimoiy sug‘urtasi doirasida vaqtincha mehnatga layoqatsizlik hamda homiladorlik va tug‘ish nafaqalarini tayinlash va to‘lash tartibi to‘g‘risida"gi Nizom asosida tayinlanadi va to‘lanadi.
🔹
Nafaqa olish shartlari
Nizomning 7-bandiga ko‘ra, nafaqa mehnat shartnomasi, fuqarolik-huquqiy shartnoma yoki qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa asoslarda faoliyat yuritayotgan sug‘urtalangan shaxslarga tayinlanadi.
Bunda:
👩‍🍼
homiladorlik va tug‘ish nafaqasi uchun kamida 10 oy;
🤒
vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasi uchun kamida 6 oy sug‘urta staji talab etiladi.
💵
Nafaqa qanday hisoblanadi?
Nafaqa lavozim maoshidan emas, balki ijtimoiy sug‘urta badali hisoblangan o‘rtacha oylik daromad asosida hisoblanadi. Hisobga asosiy ish haqi, ustamalar, mukofotlar hamda sug‘urta badali hisoblangan boshqa to‘lovlar kiritiladi.
Biroq Soliq kodeksining 378-moddasiga muvofiq soliqdan ozod etilgan moddiy yordamning belgilangan qismi hamda sug‘urta badali hisoblanmaydigan kompensatsiya to‘lovlari hisobga olinmaydi.
⚖️
Muhim qoida
Nafaqa hisoblashda xodimning o‘rtacha oylik ish haqining mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdori (MHTEKM)ning 10 baravaridan ortiq bo‘lmagan qismi inobatga olinadi. Ya'ni ish haqi bundan yuqori bo‘lsa ham, nafaqa belgilangan maksimal chegara doirasida hisoblanadi.
👩‍🍼
Homiladorlik va tug‘ish nafaqasi
O‘zbekiston Respublikasi Mehnat kodeksiga muvofiq homiladorlik va tug‘ish ta'tili 126 kalendar kun etib belgilangan.
Nafaqa sug‘urta stajiga qarab quyidagicha to‘lanadi:
🔹
10–24 oy — 75 %
🔹
25–60 oy — 85 %
🔹
61 oy va undan ortiq — 100 %
🤒
Kasallik nafaqasi
Kasallik, shikastlanish, karantin, sanatoriyda davolanish, kasallangan oila a'zosini parvarishlash, protezlash va reabilitatsiya davrida vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasi tayinlanadi.
Hisoblash formulasi:
Nafaqa = O‘rtacha oylik ish haqi ÷ 25,3 × sug‘urta staji koeffitsiyenti × qoplanadigan ish kunlari soni.
Sug‘urta stajiga qarab:
🔹
6–96 oy — 60 %
🔹
97 oy va undan ortiq — 80 %
(I va II guruh nogironligi bo‘lgan shaxslar hamda qaramog‘ida 4 va undan ortiq farzandi bo‘lgan ayrim toifadagi fuqarolar uchun qonunchilikda yuqoriroq koeffitsiyentlar belgilangan.)
💼
To‘lov kim tomonidan amalga oshiriladi?
✅
Dastlabki 5 ish kuni uchun — ish beruvchi;
✅
6-kundan boshlab — Davlat ijtimoiy sug‘urta jamg‘armasi.
Shuningdek, kasallik nafaqasi bir kalendar yil davomida 182 kalendar kundan oshmagan davr uchun to‘lanadi.
👥
O‘rindoshlik asosida ishlovchilar uchun:
O‘rindoshlikdagi ish joyida faqat dastlabki 5 ish kuni uchun nafaqa to‘lanadi. 6-kundan boshlab nafaqa Davlat ijtimoiy sug‘urta jamg‘armasi tomonidan bir marta to‘lab beriladi.
🗓
Qaysi kunlar hisobga olinmaydi?
Nafaqa hisoblashda:
❌
yakshanba kunlari;
❌
Mehnat kodeksining 208-moddasida belgilangan ishlanmaydigan bayram kunlari hisobga olinmaydi.
📚
Huquqiy asos:
🔹
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 17-dekabrdagi 796-son qarori;
🔹
Mazkur qaror bilan tasdiqlangan "Davlat ijtimoiy sug‘urtasi doirasida vaqtincha mehnatga layoqatsizlik hamda homiladorlik va tug‘ish nafaqalarini tayinlash va to‘lash tartibi to‘g‘risida"gi Nizom;
🔹
O‘zbekiston Respublikasi Mehnat kodeksi;
🔹
O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi.
✈️
𝗞𝗮𝗻𝗮𝗹𝗴𝗮 𝘂𝗹𝗮𝗻𝗶𝘀𝗵:
➡️
@YURIDIK_TALIM
✅

🏆
JCH–2026 yakunlandi!
Bir oy davom etgan futbol bayrami o‘z nihoyasiga yetdi. Millionlab muxlislar guvoh bo‘lgan unutilmas bahslar tarix sahifalarida qoldi.
🥇
🇪🇸
Ispaniya — Chempion
🥈
🇦🇷
Argentina — 2-o‘rin
🥉
🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿
Angliya — 3-o‘rin
🏅
🇫🇷
Fransiya — 4-o‘rin
👏
Barcha sovrindorlarni tabriklaymiz!
⏳
Endi esa navbat — JCH–2030. Yana 4 yil kutamiz...
🇺🇿
Nasib etsa, keyingi Jahon chempionatida O‘zbekiston terma jamoasi ham tarixiy natijalar qayd etib, barchamizni xursand qiladi.
Omad, O‘zbekiston! JCH–2030da seni kutamiz!
⚽
🇺🇿
✈️
𝗞𝗮𝗻𝗮𝗹𝗴𝗮 𝘂𝗹𝗮𝗻𝗶𝘀𝗵:
➡️
@YURIDIK_TALIM
✅

📌
MK 333-moddasi bo‘yicha muhim o‘zgarish: ish haqi kechiktirilsa kompensatsiya kamayishi mumkin
⚖️
Oliy Majlis Qonunchilik palatasi mehnat munosabatlarini takomillashtirishga oid qonun loyihasini ikkinchi o‘qishda ko‘rib chiqdi.
Qonun loyihasida Mehnat kodeksining 333-moddasi bo‘yicha muhim o‘zgarish taklif etilmoqda.
Nima o‘zgaradi?
🔹
Amaldagi tartibda:
Ish beruvchi ish haqi yoki boshqa to‘lovlarni kechiktirsa, xodimga har bir kechiktirilgan kun uchun Markaziy bank asosiy stavkasining 10% miqdorida pulli kompensatsiya to‘laydi. Kompensatsiya summasi cheklanmaydi va kechikish davom etgan sari oshib boradi.
🔹
Qonun loyihasiga ko‘ra:
• har bir kechiktirilgan kun uchun kompensatsiya 4% etib belgilanadi;
• kompensatsiyaning umumiy miqdori asosiy qarz summasining 50 foizidan oshmaydi.
Misol:
💵
Ish beruvchi xodimga 10 mln so‘m to‘lovni 100 kun kechiktirdi.
✅
Amaldagi tartib bo‘yicha:
Kompensatsiya — 14 mln so‘m.
✅
Qonun loyihasi bo‘yicha:
Hisob-kitob 5,6 mln so‘mni tashkil etsa ham, 50% cheklov sababli ish beruvchi maksimal 5 mln so‘m kompensatsiya to‘laydi.
📌
Hatto kechikish 1 yil davom etsa ham, loyiha qabul qilinsa kompensatsiya 5 mln so‘mdan oshmaydi.
⚠️
Muhim!
Bu hali qonun loyihasi. U kuchga kirgunga qadar amaldagi Mehnat kodeksining 333-moddasi bo‘yicha hisob-kitob qilish tartibi saqlanib qoladi.
✈️
𝗞𝗮𝗻𝗮𝗹𝗴𝗮 𝘂𝗹𝗮𝗻𝗶𝘀𝗵:
➡️
@YURIDIK_TALIM
✅

⚖️
Xususiylashtirilgan yer "olib qo‘yilmaydi"
Ko‘pchilik jamoat ehtiyoji uchun davlat istalgan yerni kompensatsiya to‘lab olib qo‘yishi mumkin, deb o‘ylaydi. Aslida esa, bu qoida xususiylashtirilgan yer uchastkalariga tatbiq etilmaydi.
Buni 2025-yilda Toshkent shahrida ko‘rib chiqilgan sud ishi ham yaqqol ko‘rsatadi.
📌
Nima bo‘lgan?
Olmazor tumanida joylashgan xususiy uy va unga tutash yer uchastkasi "O‘zbekiston Islom sivilizatsiyasi markazi" qurilishi hududiga tushgani sababli hokimlik sudga murojaat qilib, mulkni kompensatsiya evaziga olib qo‘yishni so‘radi.
Birinchi instansiya sudi mulkdorga 4 milliard so‘m, apellyatsiya sudi esa ekspertiza xulosasiga asosan 3 milliard 184 million so‘m kompensatsiya belgiladi va ishni "Yer uchastkalarini kompensatsiya evaziga jamoat ehtiyojlari uchun olib qo‘yish tartib-taomillari to‘g‘risida"gi Qonun (O‘RQ–781) asosida hal qildi.
Ammo aynan shu yerda eng katta huquqiy xato mavjud.
❗
Asosiy masala nimada?
Mazkur Qonunning 1-moddasi aniq belgilaydi:
«Ushbu Qonun mulk huquqi asosida tegishli bo‘lgan yer uchastkalariga nisbatan tatbiq etilmaydi.»
Ya'ni O‘RQ–781 faqat davlat yer fondidagi, umrbod egalik, doimiy foydalanish yoki ijara huquqi asosida foydalanilayotgan yerlarga nisbatan qo‘llaniladi.
Agar yer xususiylashtirilgan bo‘lsa, bu qonun umuman qo‘llanilmasligi kerak.
📖
Unda qaysi qonun qo‘llaniladi?
Bunday holatda "Qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallanmagan yer uchastkalarini xususiylashtirish to‘g‘risida"gi Qonun qo‘llaniladi.
Uning 30-moddasi xususiylashtirilgan yerning huquqiy maqomini belgilaydi:
✔️
xususiylashtirilgan yer — xususiy mulk;
✔️
u fuqarolik muomalasi obyekti;
✔️
unga bo‘lgan mulk huquqi daxlsiz va davlat himoyasida.
Bu degani, bunday yer endi davlatniki emas.
📃
Davlat bunday yerni qanday olishi mumkin?
Qonunning 36-moddasiga ko‘ra, davlat xususiylashtirilgan yer uchastkasini faqat:
▪️
mulkdorning yozma roziligi bilan;
▪️
hokim va mulkdor o‘rtasida oldi-sotdi shartnomasi tuzish orqali;
▪️
shartnoma Moliya vazirligi bilan kelishilgandan so‘ng;
▪️
mablag‘ oldindan to‘liq to‘langach qayta sotib olishi mumkin.
E'tibor bering, qonunda "olib qo‘yish" emas, aynan "qayta sotib olish" tushunchasi ishlatilgan.
Bu ikki institutning huquqiy mazmuni mutlaqo boshqacha.
⚖️
Fuqarolik kodeksi nima deydi?
FKning 164-moddasi mulkdorga o‘z mol-mulkini erkin tasarruf etish huquqini beradi va mulk huquqining daxlsiz hamda muddatsiz ekanini belgilaydi.
Sudlar tayangan FKning 206-moddasi esa asosan davlat yer fondidagi yerlardan foydalanish bilan bog‘liq munosabatlarga taalluqli bo‘lib, xususiylashtirilgan yerlarga uni qo‘llash bahsli hisoblanadi.
Shuningdek, Konstitutsiyaning 47-moddasi ham xususiy mulkning daxlsizligini kafolatlaydi.
📌
Xulosa:
Agar yer uchastkasi xususiylashtirilgan bo‘lsa, uni O‘RQ–781 asosida kompensatsiya evaziga olib qo‘yish mumkin emas.
Bunday hollarda davlat faqat "Qishloq xo‘jaligiga mo‘ljallanmagan yer uchastkalarini xususiylashtirish to‘g‘risida"gi Qonunning 36-moddasi asosida, mulkdorning roziligi va oldi-sotdi shartnomasi orqali yer uchastkasini qayta sotib olishi mumkin.
⚖️
Xususiylashtirilgan yer davlatniki emas. Shuning uchun uni bir tomonlama olib qo‘yish emas, faqat qonunda belgilangan tartibda qayta sotib olish mumkin.
✈️
𝗞𝗮𝗻𝗮𝗹𝗴𝗮 𝘂𝗹𝗮𝗻𝗶𝘀𝗵:
➡️
@YURIDIK_TALIM
✅

⚖️
MK 333-moddasi: pulli kompensatsiyami yoki jazomi?
Ish beruvchi ish haqi, ta'til puli yoki xodimga tegishli boshqa to'lovlarni o'z vaqtida bermasa, u faqat qarzni emas, balki qo'shimcha pulli kompensatsiya ham to'lashi shart.
📖
O'zbekiston Respublikasi Mehnat kodeksining 333-moddasi aynan shu javobgarlikni belgilaydi.
Lekin bu yerda muhim savol tug'iladi:
❓
Mazkur kompensatsiya xodimning zararini qoplaydimi yoki ish beruvchini jazolaydimi?
Pul majburiyatlarida foiz nima uchun qo'llaniladi?
Foizlar tasodifan paydo bo'lmagan. Ularning asosiy maqsadi:
➖
pulning vaqt o'tishi bilan qadrsizlanishini qoplash;
➖
pul egasi undan foydalana olmagan davr uchun kompensatsiya berish;
➖
qarzdorning boshqa birovning pulidan "bepul foydalanishi"ning oldini olish.
Ya'ni, foizlarning asl vazifasi jazolash emas, kompensatsiya qilishdir.
MK 333-moddasidagi muammo nimada?
Amaldagi norma bo'yicha pulli kompensatsiya:
✔️
kechiktirilgan har bir kun uchun hisoblanadi;
✔️
Markaziy bank stavkasiga bog'langan;
✔️
ish beruvchining aybi bo'lish-bo'lmasligidan qat'i nazar undiriladi.
Ammo amaliyotda ayrim holatlarda bu mexanizm:
❌
pulning haqiqiy qadrsizlanishidan ko'proq summani undirishga olib kelishi mumkin;
❌
texnik yoki bankdagi kechikishlarda ham ish beruvchiga katta moliyaviy yuk yuklaydi;
❌
sudga kompensatsiya mutanosibligini baholash imkoniyatini deyarli bermaydi.
Natijada kompensatsiya ayrim vaziyatlarda o'zining asl mohiyatini yo'qotib, jazolovchi xarakter kasb etishi mumkin.
Rossiya tajribasi qanday?
📖
Rossiya Federatsiyasi Mehnat kodeksining 236-moddasi ham ish haqi kechiktirilganda pulli kompensatsiyani nazarda tutadi.
Biroq unda:
✔️
kompensatsiya minimal miqdor sifatida belgilanadi;
✔️
asosiy maqsad — xodimning puli vaqtida to'lanmagani sababli yuzaga kelgan iqtisodiy yo'qotishni qoplash;
✔️
ish beruvchini ortiqcha jazolash emas, manfaatlar muvozanatini saqlash ko'zda tutilgan.
Xulosa:
Foizli javobgarlikning asl mohiyati — pulning vaqt qiymatini qoplash, ya'ni kompensatsiya berishdir.
Agar foizlar real iqtisodiy yo'qotishdan ancha yuqori bo'lsa yoki har qanday holatda bir xil tartibda qo'llansa, u kompensatsiya emas, balki jazoga aylanishi mumkin.
Shu sababli, Mehnat kodeksining 333-moddasini takomillashtirish, pulli kompensatsiyani yanada mutanosib, moslashuvchan va pulning real qadrsizlanishini aks ettiradigan mexanizm asosida belgilash mehnat huquqidagi adolat va manfaatlar muvozanatini ta'minlashga xizmat qiladi.
✈️
𝗞𝗮𝗻𝗮𝗹𝗴𝗮 𝘂𝗹𝗮𝗻𝗶𝘀𝗵:
➡️
@YURIDIK_TALIM
✅

⚡️
Toshkentdagi yuridik yo’nalishga ega xususiy oliy o’quv yurtlari
• Xalqaro ijtimoiy innovatsiyalar universiteti
• Webster University
• Abu Rayhon Beruniy Universiteti
• Sarbon University
Agar yuridik fakultet talabasi bo’lishni va faqat 1 ta imtihon topshirib, ushbu barcha oliygohlarga muddatidan oldin kirishni istasangiz — hoziroq ro’yxatdan o’ting!
Bunda siz quyidagilarga ega boʻlasiz:
— Oliygohga muddatidan oldin kirish va grantda o’qish imkoniyati
— Davlat imtihonlaridan oldin bilim darajangizni tekshirish
💰
Narxi: 149 000 so’m
📌
Manzil: Tashkent City
🗓
Sana va vaqt: 12-iyul (yakshanba), soat 11:00 da
Joylar soni cheklangan!
Kanal:
@bunker_school
✅
@bunkerschool_exam
Ro’yxatdan o’tish!
Reklama