Ustaz Emil Andartegin

Байлар:
1. Зекет парз болгон байлар болот;
2. Зекет парз эмес, бирок мал-мүлкү өзүнө жетерлик байлар болот;
3. Бир күндүк азыгы бар, үстүндө ауратын жапкан кийими, баш калкалаган жайы бар - БАЙлар болот.
Үчүнчү түрдөгү байлык, бул да - байлык. Тилемчиликти арам кылган байлык. Садака сураса болбойт, алса болот. Бир гана зарылчылык, муктаждык болсо суроо - уруксат болот. Анда да мечиттерде эмес, адамдын аркасынан кууп, тажатпай адеп менен суроо уруксат. Ошондуктан мечитте адамдардын аркасынан ээрчип, үнүн катуу чыгарып сурагандарга берүү да макүрөө.
Шаарыбызда ЛӨЛҮ көбөйдү. Алар башка иш кылышпайт. Тиричилиги тилемчилик менен өтөт. Ал эми Сүйүктүү Пайгамбарыбыз Мухаммад Мустафа (С.А.В.) тилемчилик кылуудан тыйган.
Ибн Умардан (р.а.) риваят:
Пайгамбарыбыз (С.А.В.) айтты:
“Тилемчилик кыла берген адам Кыйамат күнү бетинин эти шылынган абалда келет”.
(Б.а. Тилемчиликке конуп алган адам кыяматка чейин тилемчилик кылат).
Абу Хурайрадан (р.а.) риваят:
Пайгамбарыбыз (С.А.В.) айтты:
“Ким байлыгын көбөйтүү максатында адамдардан мал-мүлк сураса, ал тозоктун отун сураган болот. Эми кааласа азайтсын, кааласа көбөйтсүн”.
عن ابن عمر رضي الله عنهما قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم:
"ما يزال الرجل يسأل الناس حتى يأتي يوم القيامة ليس في وجهه مزعة لحم".
البخاري ١٤٧٤.
عن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم:
"من سأل الناس أموالهم تكثرا فإنما يسأل جمرا فليستقل أو ليستكثر". مسلم ١٨٠٢
قال أبو مُطِيع البَلْخِيّ: لا يَحِلُّ للرجل أن يُعْطِي سُؤَّال المسجد، فإنه روى الحسن: «أنه يُنَادِي منادٍ يوم القيامة: ليقم بغيض الله، فيقوم سُؤَّال المسجد». والصحيح أنه إذا كان لا يَتَخَطَّى رِقَاب الناس، ولا يمر بين يدي المصلِّي، ولا يسأل إلحافاً (١) ، ويسأل لأمر لا بد له منه، فلا بأس بالسؤال والإعطاء. لِمَا روى أبو داود، عن عبد الرحمن بن أبي بكر (٢) قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم «هل منكم أحد أَطْعَمَ اليوم مسكيناً؟ فقال أبو بكر: دخلت المسجد فإذا أنا بسائل، فوجدت كِسْرَة خبز في يد عبد الرحمن، فدفعتها إليه».
ج1 - ص415 - كتاب فتح باب العناية بشرح النقاية - فصل في صلاة العيدين.
وَيَحْرُمُ فِيهِ السُّؤَالُ، وَيُكْرَهُ الْإِعْطَاءُ مُطْلَقًا، وَقِيلَ إنْ تَخَطَّى
ج1 - ص659 - كتاب حاشية ابن عابدين.