
Химия | ҰБТ 2027
ҰБТ -ДА ЖИІ КЕЛЕТІН ТЕОРИЯЛАР
Полисахаридтің қызметі
Энергия қоры (крахмал, гликоген), құрылымдық (целлюлоза)
т-РНҚ қызметі
Аминқышқылдарды рибосомаға тасымалдайды
а-РНҚ (мРНҚ) қызметі
Генетикалық ақпаратты ДНҚ-дан рибосомаға жеткізеді
Полимерлену
Кіші молекулалардың (мономер) қосылып, полимер түзуі
Мысал: глюкоза → крахмал
Есеп: глюкоза массасын табу
Берілгені:
• 50 қап × 5 кг = 250 кг картоп
• Крахмал = 20% → 50 кг крахмал
• Теориялық шығым = 50%
Крахмал → глюкоза
162 г крахмал → 180 г глюкоза
50 кг × (180 / 162) = 55,6 кг (теориялық)
55,6 × 0,5 = 27,8 кг глюкоза
ПАЙДАЛЫ БОЛСА ДОСТАРЫҢМЕН БӨЛІС
https://t.me/himiyamektebi
ҰБТ-ДА ЖИІ КЕЛЕТІН ТАҚЫРЫП
ТАҚЫРЫП
1. Электролиз құбылысы
1. Электролиз дегеніміз не? – Электр тогының әсерінен электролит ерітіндісінде жүретін тотығу-тотықсыздану реакциясы.
2. Катодта қандай процесс жүреді? – Тотықсыздану (электрон қосылады).
3. Анодта не жүреді? – Тотығу (электрон жоғалтады).
4. NaCl ерітіндісінің электролизінде катодта не түзіледі? – H₂ (сутек газы).
5. Электролиздің қолданылу салалары қандай? – Металдарды тазарту, қаптау, зат алу.
6. Мыс сульфатының электролизінде анодта не бөлінеді? – Cu (мыс) еріп, анод жойылады.
7. Электролиз қандай ток көзін қажет етеді? – Тұрақты ток көзі.
2. Тотығу-тотықсыздану реакциялары
1. Тотығу дегеніміз не? – Электрон беру процесі.
2. Тотықсыздану дегеніміз не? – Электрон қабылдау процесі.
3. Тотығу дәрежесі не үшін қажет? – Элементтің электрон беріп/алып тұрғанын анықтау үшін.
4. Fe + Cl₂ → FeCl₃ реакциясында тотығатын зат қайсы? – Fe, себебі ол 0-ден +3-ке көтерілді.
5. Жай заттардың тотығу дәрежесі қандай? – Әрқашан 0.
6. H₂S + Cl₂ → S + 2HCl реакциясы қандай? – Тотығу-тотықсыздану, өйткені H₂S тотығып, Cl₂ тотықсызданды.
7. Оксидтерде оттектің тотығу дәрежесі қандай? – -2 (пероксидтерден басқа жағдайларда).
3. Химиялық байланыстар және молекула құрылысы
1. Коваленттік полюссіз байланысқа мысал келтір. – H₂, O₂, Cl₂.
2. Иондық байланыс қалай түзіледі? – Металл мен бейметалл арасында, электрон беру арқылы.
3. Коваленттік полюсті байланысқа мысал. – HCl, H₂O.
4. NH₃ молекуласының пішіні қандай? – Пирамидалық.
5. CO₂ молекуласы қандай геометрияға ие? – Сызықты.
6. Гибридтену дегеніміз не? – Атом орбитальдарының араласуы нәтижесінде жаңа орбиталь түзілуі.
7. sp³ гибридтену қай молекулаға тән? – CH₄.
4. Химиялық реакция жылдамдығы
1. Химиялық реакция жылдамдығы деген не? – Бірлік уақыт ішінде реакцияға қатысқан немесе түзілген зат мөлшері.
2. Температураның реакция жылдамдығына әсері қандай? – Температура артса, жылдамдық артады.
3. Катализатор деген не? – Реакцияны жылдамдататын, бірақ өзі өзгермейтін зат.
4. Бөлшектердің соқтығысу теориясы не дейді? – Реакция тек тиімді соқтығысқанда ғана жүреді.
5. Қысымның газдар реакциясына әсері қандай? – Қысым артса, реакция жылдамдайды (газдарға тән).
6. Тұз қышқылы мен мыстың реакциясы неге жүрмейді? – Cu – белсенді емес металл, HCl-пен әрекеттеспейді.
7. Концентрацияны арттырғанда не болады? – Соқтығысу жиілігі артып, реакция жылдамдайды.
ПАЙДАЛЫ БОЛСА ДОСТАРЫҢМЕН БӨЛІС
https://t.me/himiyamektebi
#ХИМИЯДАН
7-8-9-10-11 сынып мектеп кітапшалары
🔥
~ міндетті түрде реакция “
❤️
” басып, сақтап ал!
Достарыңа жіберуді ұмытпа
🔥
https://t.me/himiyamektebi
7/
❓
НЕШЕУІ ДҰРЫС БОЛДЫ
❓