Ислом молияси | Islom moliyasi

#ҳадис
Абдуллоҳ ибн Амр розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам марҳамат қиладилар:
“Дунё манфаатлидир. Дунё манфаатларининг яхшиси – солиҳа аёл”
(Имом Муслим ривояти).
“Энг баракали аёл чиқими кам бўлганидир”
(Имом Баззор ривояти).
@IslomMoliyasi
Аёли камчиқим эркакларга маслаҳат
: аёлингиз қанчалик камчиқим бўлса, сиз шунчалик саҳий бўлинг ва унинг нафақасини кўпайтириб қўйинг, токи аёлингиз (моддий ва маънавий жиҳатдан) қийналиб қолмасин.
Абу Ҳурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадисда Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Мўминларнинг иймони комилроғи хулқи яхшироғидир. Сизларнинг яхшиларингиз – хотинларига яхшилик қиладиганларингиздир»,
деганлар.
(Абу Довуд ва Термизий ривоят қилишган).

🌍
ИСЛОМ МОЛИЯСИ ДАЙЖЕСТИ
📅
8 сентябрь 2026 йил
🇦🇺
АВСТРАЛИЯ: ҲАЛОЛ ИНВЕСТИЦИЯ ИМКОНИЯТЛАРИ КЕНГАЙМОҚДА
Мельбурндаги ислом бойлик бошқарувчиси
Hejaz
мусулмон инвесторлар учун онлайн савдо имкониятларини кенгайтирувчи
иккита янги ечимни
ишга туширди.
📌
Бу ислом молиясида рақамли инвестиция ва
wealth management
хизматлари тобора муҳимлашаётганини кўрсатади.
🇺🇿
Ўзбекистон учун:
исломий брокерлик, ҳалол инвестиция платформалари ва Шариат мезонлари асосида акцияларни саралаш хизматлари келажакда янги бозор сегментига айланиши мумкин.
🔗
Манба:
Financial Newswire, 8 сентябрь 2026
Financial Newswire мақоласи
🇶🇦
ҚАТАР: ТАКАФУЛ КОМПАНИЯЛАРИ ФОЙДАСИ ОШДИ
Қатарда такафул суғурта компанияларининг 2025 йилдаги жами фойдаси
335 млн Қатар риёли
ни ташкил этди.
📈
Бу 2024 йилга нисбатан
2,7% ўсиш
демакдир.
Qatar Islamic Insurance компанияси фойдаси эса
18,8% ошиб, 153 млн риёлга
етди.
💡
Хулоса:
ислом молияси ўсиши банклар билан чекланмаяпти. Такафул ҳам мустақил ва даромадли йўналиш сифатида ривожланмоқда.
🔗
Манба:
The Peninsula Qatar, 7 сентябрь 2026
The Peninsula Qatar мақоласи
🌍
ИсDB: АЪЗО МАМЛАКАТЛАР ЎРТАСИДА ТЕХНИК ҲАМКОРЛИК КУЧАЙМОҚДА
6–8 сентябрь кунлари Қоҳирада Ислом тараққиёт банкига аъзо мамлакатларнинг техник ҳамкорлик агентликлари
VII мулоқот учрашуви
ўтказилмоқда.
Асосий эътибор:
🔹
энергетика;
🔹
озиқ-овқат хавфсизлиги;
🔹
сув ресурслари;
🔹
Жануб–Жануб ҳамкорлиги;
🔹
инвестиция ва тажриба алмашинувига қаратилган.
🇺🇿
Ўзбекистон учун:
бундай механизмлар ислом молияси бўйича техник кўмак, тажриба алмашиш ва институционал салоҳиятни ошириш учун муҳим.
🔗
Манба:
Egypt State Information Service
Миср Давлат ахборот хизмати
📊
СУКУК: ЛИКВИДЛИК АСТА-СЕКИН ТИКЛАНМОҚДА
Fitch Ratings
маълумотларига кўра, рейтинг берилган сукукларнинг ликвидлиги 2026 йил баҳоридаги пасайишдан кейин яхшиланмоқда.
📈
4 август ҳолатига медиан ликвидлик кўрсаткичи
64
га етган.
23 мартда эса бу кўрсаткич
55
эди.
Бироқ у ҳали ҳам урушдан олдинги
68
даражадан паст.
💡
Хулоса:
сукук бозорида тикланиш жараёни бор, аммо ликвидлик ҳали тўлиқ нормаллашмаган.
🔗
Манба:
Fitch Ratings, 13 август 2026
Fitch Ratings таҳлили
🇵🇰
ПОКИСТОН: СУКУК ВА ХАЛҚАРО КАПИТАЛ БОЗОРИГА ЭЪТИБОР ОШМОҚДА
Покистон 3 сентябрь куни
3 млрд долларлик икки траншли Eurobond
чиқарди.
Мамлакат кейинги босқичда:
🔹
сукук;
🔹
рупияда номиналлаштирилган доллар ҳисоб-китобли облигациялар;
🔹
Panda Bonds
орқали ташқи молиялаштириш манбаларини диверсификация қилишни режалаштирмоқда.
📌
Ислом молияси нуқтаи назаридан:
сукук Покистон учун ташқи молиялаштиришни диверсификация қилишнинг муҳим воситаларидан бири бўлиб қолмоқда.
🔗
Манба:
Pakistan Radio
Pakistan Radio хабарини ўқиш
@IslomMoliyasi

#хабар
Ўзбекистонда барқарор рақамли токендан тўлов воситаси сифатида фойдаланиш бўйича синов (пилот) лойиҳаси бошланмоқда
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки ва Истиқболли лойиҳалар миллий агентлиги ўз ваколатлари доирасида HUMO барқарор токенидан тўлов воситаси сифатида фойдаланишни синовдан ўтказиш бўйича лойиҳани амалга оширишни кузатиб боришга киришмоқда.
Лойиҳа инновацион тўлов шаклларини янада ривожлантириш мақсадида барқарор токенлардан тўлов воситаси сифатида фойдаланишни синовдан ўтказишга қаратилган.
Лойиҳанинг ҳуқуқий асосини, Адлия вазирлигида рўйхатдан ўтказилган “Барқарор токенлар муомаласини тартибга солишнинг махсус ҳуқуқий режими тўғрисида”ги низом ташкил этади.
Лойиҳа доирасида HUMO барқарор токенини чиқариш, муомалага киритиш ва сўндириш механизмлари синовдан ўтказилади.
1 HUMO қиймати 1 сўмга тенглаштирилади, барқарор токенни чиқариш эса Ўзбекистон Республикасининг давлат қимматли қоғозлари билан таъминланган ҳолда амалга оширилиши назарда тутилган. Лойиҳа доирасида HUMO барқарор токенини чиқариш ва муомалага киритиш механизмлари, шунингдек, ундан Ўзбекистон Республикаси ҳудудида маҳсулотлар ва хизматлар учун тўлов воситаси сифатида фойдаланиш ва улар учун тўловларни қабул қилиш имкониятлари синовдан ўтказилади.
Алоҳида йўналиш сифатида лойиҳа иштирокчиларининг банк, процессинг ва блокчейн инфратузилмаларини HUMO барқарор токенидан фойдаланган ҳолда ҳисоб-китобларни амалга ошириш учун интеграция қилиш назарда тутилган.
Махсус ҳуқуқий режим янги технологик ва молиявий ечимларни назорат қилинадиган тартибга солиш муҳитида синовдан ўтказиш ҳамда уларнинг амалий қўлланилиши, самарадорлиги ва эҳтимолий хатарларини баҳолаш имконини беради.
Лойиҳани амалга оширишнинг дастлабки муддати 12 ойни ташкил этади ва белгиланган тартибда узайтирилиши мумкин. Бунда лойиҳанинг умумий амал қилиш муддати уч йилдан ошмаслиги лозим.
Қўшимча маълумот
Барқарор токенлар (stablecoins)
Барқарор токен — қиймати миллий ёки хорижий валютанинг номинал қийматига тенг бўлган таъминланган токен туридир.
Регулятор “қумдони
”
Махсус ҳуқуқий режим янги технологик ва молиявий ечимларни синовдан ўтказиш учун назорат қилинадиган тартибга солиш муҳитини англатади. У янги ечимларнинг амалий қўлланилиши ва самарадорлигини баҳолаш, шу билан бирга, эҳтимолий хатарларни аниқлаш имконини беради.
HUMO лойиҳаси айнан шундай махсус режим доирасида амалга оширилмоқда. Бу тартибга солувчи органларга янги моделни амалиётда синовдан ўтказиш жараёнида уни баҳолаш ва мониторинг қилиш имконини беради.
Манба:
https://cbu.uz/uz/press_center/releases/4481351/
@IslomMoliyasi

#xabar
Mikromoliya tashkilotlarida qarz oluvchilar daromadini hisoblash tartibi o‘zgarishi mumkin
Qarz oluvchining daromadini aniqlashda xalqaro pul o‘tkazmalari, raqamli platformalardagi daromadlar, dividend va ijara haqlari kabilarni inobatga olish taklif etildi.
Batafsil o'qish uchun:
https://www.spot.uz/oz/2026/09/03/obtaining-microloan/
@IslomMoliyasi

#Видео
#маҳр
📹
Маҳрга Қуръон берса бўладими?
🎙
Ҳикматуллоҳ домла Тоштемиров
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази бош мутахассиси
@IslomMoliyasi

#AAOIFI
#стандартлар
☪️
AAOIFI шаръий меъёри №25: Шартномаларни бирлаштириш
Муқаддима
Ушбу меъёр шартномаларни бир тизим (концепция) доирасида бирлаштиришнинг моҳияти, унинг хусусиятлари, ҳукми ва мезонларини, аввалдан келишиб олиш (المواطأة)га оид шаръий ҳукмларни, шунингдек, шартномаларни бирлаштиришнинг ислом молия муассасалари амалиётидаги энг асосий замонавий қўлланилиш ҳолатларини баён қилишни мақсад қилади.
Аллоҳ таоло муваффақият берувчидир.
🔘
давоми веб-саҳифамизда
👉
✅
https://islommoliyasi.uz/uz/9462-2/
✈️
@IslomMoliyasi
телеграм
саҳифаси

🕌
ИСЛОМ МОЛИЯСИ ДАЙЖЕСТИ
📅
5 сентябрь 2026 йил
🟢
1. IsDB — $1,5 млрдлик сукук чиқарди
Ислом тараққиёт банки 2 сентябрь куни $1,5 млрдлик 5 йиллик халқаро сукукни муваффақиятли жойлаштирди.
Эмиссияга талаб жуда юқори бўлиб, инвесторлардан тушган буюртмалар ҳажми $2 млрд.дан ошди.
📌
Нима учун бу муҳим?
Бу халқаро инвесторлар орасида юқори рейтингли ислом молиявий воситаларига талаб кучлилигини кўрсатади.
IsDB расмий хабари
🟢
2. IILM — $1,353 млрдлик қисқа муддатли сукук
Халқаро Ислом Ликвидликни Бошқариш Корпорацияси $1,353 млрдлик қисқа муддатли сукукларни қайта жойлаштирди.
Шу билан умумий буюртмалар $3,284 млрдга етди. Яъни эмиссия 2,43 бараварга ортиқча талаб билан қабул қилинди.
📌
Бу ислом банклар ликвидлигини бошқариш учун Шариатга мувофиқ воситаларга талаб юқорилигини кўрсатади.
IILM расмий хабари
🟢
3. Kuwait International Bank — $500 млн.лик сукук чиқарди
Kuwait International Bank 5 йиллик $500 млн benchmark sukuk чиқарди.
Сукук 5,5% ставкада нархланган.
📌
Тренд:
Ислом банклари нафақат ички бозорда, балки халқаро капитал бозорида ҳам йирик ҳажмда маблағ жалб қилмоқда.
Reuters хабари
🟢
4. Покистон: fintech компанияси ҳам сукук чиқармоқда
Покистоннинг QistBazaar fintech компанияси PKR 500 млн (~$1,8 млн) миқдорида хусусий тарзда жойлаштирилган сукук чиқарди.
Маблағ Шариатга мувофиқ истеъмол молиялаштиришини кенгайтиришга йўналтирилади.
📌
Янги тенденция:
Сукук орқали энди фақат банклар ва давлатлар эмас, балки Fintech компаниялари ҳам капитал жалб қилишмоқда.
Arab News хабари
🟢
5. GCCда сукук эмиссияси 13,1%га ўсди
Форс кўрфази кенгаши аъзо мамлакатларида сукук эмиссияси 13,1%га ошди. Саудия Арабистони минтақадаги асосий ҳаракатлантирувчи кучлардан бири бўлиб қолмоқда.
📌
Бу GCC капитал бозорларида сукукнинг стратегик аҳамияти ошиб бораётганини кўрсатади.
Arab News таҳлили
@IslomMoliyasi

#хабар
Ислом молияси соҳасида халқаро таълим ва сертификатлаш имкониятлари муҳокама қилинди
Ўзбекистонда ислом молияси соҳасини ривожлантириш жараёнида нафақат ҳуқуқий ва институционал асосларни шакллантириш, балки соҳада ишлайдиган
малакали мутахассислар тайёрлаш
ҳам муҳим вазифалардан бирига айланмоқда.
Шу масала 2026 йил 3 сентябрь куни
Ўзбекистон Республикаси Марказий банки ва Ислом банклари ва молия муассасалари Бош кенгаши (CIBAFI)
ўртасида бўлиб ўтган учрашувда муҳокама қилинди.
Учрашув
Silk Road Finance & Technology Forum 2026
доирасида ташкил этилди.
Ўзбекистонда ислом молияси учун кадрларга эҳтиёж ортиб бормоқда
Ислом молияси бозори шаклланиши билан банк ва молия муассасаларига янги турдаги мутахассислар керак бўлади.
Масалан:
· ислом молия маҳсулотлари бўйича мутахассислар;
· Шариат маслаҳатчилари;
· ислом молия аудиторлари;
· ислом банк рискларини бошқариш мутахассислари;
· ислом молиявий шартномаларни тушунадиган юристлар;
· ислом бухгалтерия бўйича мутахассислар;
· ислом финтех соҳасида ишлайдиган кадрлар.
Шунинг учун Ўзбекистонда ислом молияси экотизимини шакллантириш фақат банкларга янги маҳсулотларни жорий қилиш билан чекланмаслиги керак.
Кадрлар салоҳиятини шакллантириш ҳам бозор инфратузилмасининг муҳим қисми ҳисобланади.
Марказий банк ҳам мамлакатда ислом молиясининг миллий экотизимини халқаро тажриба ва соҳанинг илғор амалиёти асосида ривожлантириш ёндашувини билдирди.
CIBAFI қандай ёрдам бериши мумкин?
Учрашувда CIBAFI Бош котиби Ҳамза Бавазир ташкилотнинг
касбий таълим, сертификатлаш ва мутахассислар салоҳиятини ошириш
соҳасидаги тажрибаси билан ўртоқлашишга тайёрлигини билдирди.
Айниқса, Ўзбекистон бозорининг эҳтиёжларига мослаштирилган махсус ўқув дастурларини ишлаб чиқиш масаласи муҳим аҳамият касб этди.
Бундай дастурларда:
ислом молиявий шартномалар → маҳсулотларни амалиётда қўллаш → Шариат талаблари → хатарларни бошқариш → назорат ва аудит
каби йўналишлар қамраб олиниши мумкин.
Томонлар Ўзбекистондаги бозор эҳтиёжларига мос
касбий тайёргарлик ва сертификатлаш дастурларини
ривожлантириш бўйича мулоқотни давом эттиришга келишди.
Нега сертификатлаш муҳим?
Ислом молиясида оддий банк амалиётини билишнинг ўзи етарли эмас.
Масалан, банк ходими муробаҳа маҳсулотини таклиф қилмоқчи бўлса, у фақат молиялаштириш суммаси ва тўлов графигини ҳисоблашни эмас, балки:
· муробаҳа қандай шартнома эканини;
· банк активни қачон сотиб олиши кераклигини;
· мулк ҳуқуқи қачон кимга ўтишини;
· қабз қандай амалга ошишини;
· томонлар қандай хатарларни ўз зиммаларига олишларини;
· кечиктирилган тўловлар билан қандай ишлашни
ҳам тушуниши керак.
Профессионал сертификатлаш тизими ана шу билим ва кўникмаларни бир қолипга солишга ёрдам бериши мумкин.
Ўзбекистон учун қандай имкониятлар пайдо бўлади?
CIBAFI билан ҳамкорликнинг амалий натижаси сифатида келажакда Ўзбекистон бозори учун махсус таълим дастурлари пайдо бўлиши мумкин.
Масалан:
1. Банк ходимлари учун «Ислом банк маҳсулотлари: назария ва амалиёт» курси ташкил қилиш
Курсда муробаҳа, ижара, мушорака, мудораба ва бошқа шартномаларнинг амалий жиҳатлари ўрганилади.
2. Шариат маслаҳатчилари учун
«Ислом молиясида Шариат назорати»
Бунда маҳсулотларни ислом ҳуқуқи нуқтаи назаридан кўриб чиқиш, шаръий аудит ва мувофиқлик назорати масалаларига эътибор қаратилади.
3. Аудиторлар учун
«Ислом молиявий ҳисобот ва Шариат аудити»
4. Ҳуқуқшунос (юрист)лар учун
«Ислом молиявий шартномаларнинг ҳуқуқий асослари»
Бунда Шариат талаблари билан миллий қонунчилик ўртасидаги муносабатлар ўрганилади.
5. Финтех мутахассислари учун
«Рақамли ислом молияси»
Бу йўналишда электрон шартномалар, рақамли муробаҳа, рақамли ижара, сунъий тафаккур ва Шариат назоратининг технология билан интеграцияси каби масалаларни ўрганиш мумкин.
Энг муҳим масала — назарияни амалиёт билан боғлаш
Ўзбекистонда ислом молияси бўйича таълим дастурларини ташкил этишда энг муҳим вазифалардан бири —
назарий билимларни реал банк амалиётлари билан боғлаш
.
Турли амалий кейслар орқали мутахассиснинг профессионал салоҳияти шаклланади.
Ходимлар масаласи
Ислом молиясида кўпинча банклар, сукук, инвестициялар ёки финтех ҳақида гапирилади.
Аммо уларнинг барчаси ортида инсон – мутахассис туради.
Малакали мутахассис бўлмаса:
янги маҳсулотни ишлаб чиқиш қийин;
Шариатга мувофиқликни таъминлаш қийин;
хатарларни тўғри баҳолаш имконияти паст;
аудит сифатига юқори эмас;
мижозларга маҳсулотни моҳиятини ва унинг исломий томонини тушунтириш мураккаб
бўлади.
Шунинг учун ходимлар тайёрлаш иккинчи даражали вазифа эмас, балки асосий вазифа сифатида кўрилиши лозим.
Хулоса
Ўзбекистон Марказий банки ва CIBAFI ўртасида 3 сентябрь куни ўтказилган мулоқот мамлакатда ислом молияси ривожланишининг яна бир муҳим йўналиши —
профессионал кадрлар тайёрлаш ва халқаро сертификатлаш тизимини ривожлантириш
масаласига эътибор кучайганини кўрсатади.
Шу нуқтаи назардан, CIBAFI билан ҳамкорликнинг энг катта қиймати —
Ўзбекистон бозорига мос, халқаро талабларга жавоб берадиган профессионал кадрлар тайёрлаш тизимини шакллантириш
дир.
Манба:
https://cbu.uz/en/press_center/releases/4462072/
@IslomMoliyasi