
"𝗠𝗔𝗞𝗧𝗔𝗕𝗗𝗔 𝗕𝗜𝗢𝗟𝗢𝗚𝗜𝗬𝗔" 𝗷𝘂𝗿𝗻𝗮𝗹𝗶 | 𝗥𝗮𝘀𝗺𝗶𝘆
❗️
Bolalar ta‘limiga o‘zgacha yondashuv. Nega ko'pgina Yevropa davlatlarida insonlar qonunlarga to‘laqonli amal qilishadi?
Agar bola faqat mukofot olish yoki jazodan qochish uchun yaxshi ish qilsa, unda
axloqiy ong shakllanmaydi.
U shunchaki "foyda va zarar" mantigʻi bilan ish tutadigan boʻlib qoladi. Chin axloqiy inson esa biror ishni birov koʻrayotgani yoki mukofot berishi uchun emas, balki shu ish toʻgʻri ekanini anglagani uchun qilishi kerak. Mashhur nemis faylasufi - Immanuyil Kant aynan shunday fikrda boʻlgan.
"Agar siz bolani shoʻxlik qilgani uchun jazolasangiz va yaxshiligi uchun mukofotlasangiz, u faqat mukofot ilinjida toʻgʻri ish qiladigan boʻlib qoladi. U katta dunyoga qadam qoʻyganida esa yaxshilik har doim ham mukofotlanmasligini, yomonlik esa har doim ham jazolanmasligini koʻradi. Natijada, u faqat hayotda qanday qilib muvaffaqiyat qozonish haqida oʻylaydigan va oʻziga qay darajada foydali ekanligiga qarab yaxshi yoki yomon ish qiladigan inson boʻlib yetishadi"
- Immanuyil Kant, "Taʼlim toʻgʻrisida"
Agar bolada "yaxshilik qilsam, albatta sovgʻa olaman" degan tushuncha shakllansa, u hayotda adolatsizlikka uchraganda (masalan, yaxshilik qila turib yutqazganda), uning shaxsiy qarashlari butunlay o‘zgaradi.
Mukofot va jazo tizimi bolada axloqni "savdo-sotiq"qa aylantirib qoʻyadi.
Bola "bu ishni qilish toʻgʻrimi?" deb emas, balki "bu ishim menga qanchaga tushadi?" yoki "bundan nima foyda olaman?" deb savol beradigan boʻladi. Bu esa insonning maʼnaviy oʻsishini toʻxtatadi.
Kant bolani mustaqil fikrlashga oʻrgatish kerak deb hisoblagan. Bolaga "bu ishni qilsang konfet beraman" emas, balki shu ishning nega yaxshi ekanini va uning oqibatlarini tushuntirish lozim. Maqsad, bolaning ichida "ichki qonun chiqaruvchi"ni uygʻotish, toki u oʻzini oʻzi boshqara olsin.
Kant tarbiyada asosiy urgʻuni itoatkorlikka emas, balki ongli burch hissiga qaratish lozimligini aytgan. Inson yaxshilikni "foydali boʻlgani uchun" emas, "yaxshilik boʻlgani uchun" qilishi kerak.
Finlandiya taʼlimda
Kantcha yondashuv
ning zamonaviy namunasi desa boʻladi. Maktabning dastlabki yillarida oʻquvchilarga umuman baho qoʻyilmaydi. Bu bolaning mukofot uchun emas, bilim olish jarayonidan zavqlanish uchun oʻqishini taʼminlaydi.
Oʻqituvchilar va oʻquvchilar oʻrtasida qattiq nazorat yoʻq. Bolalarga oʻz oʻquv rejasini tuzishda erkinlik beriladi, bu esa ularda ichki intizomni shakllantiradi.
Germaniya, Skandinaviya davlatlari va Niderlandiya kabi davlatlarda Kantning oʻzini-oʻzi boshqarish gʻoyasi madaniyatning asosini tashkil etadi.
Bu yerda insonlar qonunga jazodan qoʻrqqanlari uchun emas, balki "bu mening burchim va jamiyat uchun toʻgʻri yoʻl" deb hisoblaganlari uchun amal qilishadi. Masalan, tungi soat 3 da hech kim yoʻq koʻchada ham nemis haydovchisi qizil chiroqda toʻxtab turadi. Bu - ichki axloqiy qonun namunasi
✍
:
@Elmurod_Biolog
Tanishlaringizga ulashing.
🔵
Kanalimizga qòshiling:
⤵️
https://t.me/+Yntp6jLBX7YzMWMy
https://t.me/+Yntp6jLBX7YzMWMy
Kanal mundarijasi (testlar to'plami)
💻
Attestatsiya testlariga tayyorgarlik ko'rish uchun uchun tavsiya etilgan 12 ta kitob
(2026-bahorgi)
💻
Attestatsiya testlari uchun kasb standarti va pedagogik mahorat bo'yicha tavsiya etilgan 5 ta kitob
(2026-bahorgi)
💻
Attestatsiya turkcha testlar tarjima to'plami
(pdf)
💻
Malaka toifasi uchun demo test to'plam
(pdf)
💻
Malaka toifasi uchun spetsifikatsiya
(pdf)
💻
Attestatsiya demo testlar - 35 ta
(viktorina)
💻
Attestatsiya
uchun turkcha testlar tarjimasi.
Viktorina testlar
:
🟤
1-tip bo'yicha 8 ta test
🟤
2-tip bo'yicha 9 ta test
🟤
3-tip bo'yicha 8 ta test
🎁
Biologiya
ustozlariga yuborib qo'yinglar!
👉
@Dominant_attestatsiya
👈
Kanal mundarijasi (fayllar)
📝
Axrorbek To'xtasinov
tomonidan tuzib chiqilgan, sifatli savol-javob qo'llanma kitoblaridan namunalar:
🏷
9-sinf (5-bo'lim, 1-qism)
🏷
9-sinf (5-bo'lim, 2-qism)
🏷
10-sinf - 2017 (17-22)
🏷
10-sinf - 2017 (23-28)
🏷
10-sinf - 2017 (29-34)
🏷
10-sinf - 2022 (1,6-1,10)
🏷
11-sinf (1-5-mavzular)
🏷
11-sinf (10-13-mavzular)
🏷
11-sinf (14-16-mavzular)
🏷
11-sinf (17-19-mavzular)
🏷
11-sinf (20-mavzu-yodlash qismi)
🏷
11-sinf (24-27-mavzular)
🏷
11-sinf (35-36-mavzular)
❄️
Bonus:
nomlarga izoh
👉
@Dominant_attestatsiya
👈
Kanal mundarijasi (mutolaa)
📝
Qisqa va lo'nda ma'qolalar:
➖
poliploidiya mohiyati
➖
duragaylashda atamalar
➖
geterozis xillari
➖
populyatsiyada izolyatsiya
➖
davomli modifikatsiya
➖
sitoplazmatik irsiyat
➖
transgressiya nima?
➖
yuksak o'simliklar bo'limlari
➖
bufer sistema
➖
suv - erituvchi sifatida
➖
polimer moddalar
➖
suv - foiz ko'rsatgich
➖
genlar faoliyati (penetrantlik)
🎁
Biologiya
ustozlariga yuborib qo'yinglar!
👉
@Dominant_attestatsiya
👈
https://t.me/+JM5zaHxGvxZmYmVi
Milliy sertifikatda tushgan 39-savol
Barcha tanishlaringizga ulashing
📩
✅
Milliy sertifikat testlari tashlanadigan kanalga qo‘shiling:
👇
https://t.me/+Yntp6jLBX7YzMWMy
https://t.me/+Yntp6jLBX7YzMWMy
Milliy sertifikatda tushgan 41-savol
Barcha tanishlaringizga ulashing
📩
✅
Milliy sertifikat testlari tashlanadigan kanalga qo‘shiling:
👇
https://t.me/+Yntp6jLBX7YzMWMy
https://t.me/+Yntp6jLBX7YzMWMy
Milliy sertifikatda tushgan 40-savol
Barcha tanishlaringizga ulashing
📩
✅
Milliy sertifikat testlari tashlanadigan kanalga qo‘shiling:
👇
https://t.me/+Yntp6jLBX7YzMWMy
https://t.me/+Yntp6jLBX7YzMWMy
Milliy sertifikatda tushgan 33-34-35-savollar
Barcha tanishlaringizga ulashing
📩
✅
Milliy sertifikat testlari tashlanadigan kanalga qo‘shiling:
👇
https://t.me/+Yntp6jLBX7YzMWMy
https://t.me/+Yntp6jLBX7YzMWMy
Milliy sertifikatda tushgan 43-savol
Barcha tanishlaringizga ulashing
📩
✅
Milliy sertifikat testlari tashlanadigan kanalga qo‘shiling:
👇
https://t.me/+Yntp6jLBX7YzMWMy
https://t.me/+Yntp6jLBX7YzMWMy