Неологизм

Negadir boshqa bir yubiley haqida xabar yo’q. Wikipedia - siyosiy xushyor

#savol «FitGirl” nikli internet foydalanuvchisi 1000lab o’yinlarni torrent tizimi uchun “repack” qilganligi bilan mashxur. Shu sababdan ham, “FitGirl”ni - U deb atashadi. Boshqa bir u hukmronlik davrida asirga olingan qiz/ayollarga ozor yetkazmaslik amalda…

#savol
«FitGirl” nikli internet foydalanuvchisi 1000lab o’yinlarni torrent tizimi uchun “repack” qilganligi bilan mashxur. Shu sababdan ham, “FitGirl”ni - U deb atashadi.
Boshqa bir u hukmronlik davrida asirga olingan qiz/ayollarga ozor yetkazmaslik amalda bo’lgan.
Savol: uni bir xil xarf bilan boshlanuvchi 2 so’zda toping

Javob: plogger
Izoh: Shved sportchisi Erik Alstryom tomonidan yugurish va axlat terishni o’z ichiga olgan maxsus sport turi yaratilgan. Ushbu sport turiga “plogging” nomi berilgan. Shvedcha harakatni qo’llab-quvvatlash uchun Ericson kompaniyasi ko’plab aksiyalar amalga oshirgan. Ammo, ploggerlardan biri muzlatkich ichida juda ham ko’p axlatga sabab bo’luvchi mahsulotlarni ko’rgach, kompaniya faqatgina nomiga ish tutayotganligi aniqlashadi.
Yaqinda bir navbatchilik sabab ushbu savolni kanalda berishga majburman :)

#savol
Savol matnidagi so’zlardan biri biroz o’zgartirilgan.
Sportchi Erik Alstryom butun dunyo bo’ylab Shvetsiyaning “Ericsson” kompaniyasi bilan tadbirlar tashkil etgan. Alstryomning aytishicha bloggerlardan biri kompaniya korporativ ofisidagi muzlatkich ichini ko’rguncha kompaniya haqida pozitiv fikrlarga ega bo’lgan.
Savol: biroz o’zgartirilgan so’zni toping

“Biyigul” fojiasi
Kecha Mustaqillik bayrami tantanasida yangragan Shomurod baxshining “Biyigul” termasi dahshatli fojia turtkisi bilan yaralganini bilasizmi?
Terma muallifi Shomurod baxshining otasi Tog‘ay baxshi 1932-yilda Sibirga surgun qilinadi. Baxshining onasi 6 farzandi bilan erining ketidan poyezdga chiqib, Novosibirskkacha boradi. Shunda Shomurod ona qo‘lida 7 oylik chaqaloq edi.
Qaqshatqich iqlimga issiq o‘lkadan birdan borib qolgan och-yupun vujudlar dosh berolmaydi. Novosibirskda −42 daraja sovuqda onasi vafot etadi. Shomurod baxshi 9 oylik chaqaloq — onadan yetim qoladi. Otasi lagerda, bolalar esa “detdom”larga tarqatib yuboriladi.
U yerda Shomurodga Tumanov Aleksandr deb nom berishadi. Tili ruscha chiqadi. Onasi bilan birga sho‘rlik ona tilidan ham ayrilgan edi.
😢
😢
😢
Shomurodning otasi Tog‘ay baxshi urush payti jangga borib, qahramonlik ko‘rsatadi. 1945-yili ota urushdan qaytgach, oilasi bilan ko‘rishishga ruxsat beriladi. 1948-yilda Tog‘ay shoir oqlanadi va oila bir yerga jamlanadi. Shomurod Vatanga qaytadi.
Va 17 yoshida ona tilini o‘rgana boshlaydi.
17 yoshida o‘zbek tilini, yana qipchoq shevasida o‘rgangan tug‘ma shoir shunaqangi go‘zal termalar yaratadi, dostonlar aytadiki, hamma lol. “Go‘ro‘g‘li”, “Ravshanxon” turkumlariga yangi jilo, hayot beradi. “Biyigul”, “Guldana” kabi go‘zal termalar ijod qiladi.
Baxshichilik, bilasiz, asosan improvizatsiya bilan yaraladi. Deyarli voyaga yetganida o‘rgangan tilida bunday go‘zal san’at asarlari yaratish — bu fenomen! O‘zbekiston xalq baxshisi Shomurod Tog‘ayev ana shunday benazir daho edi, rahmatlik.
Endi bevosita “Biyigul” termasiga qaytsak. Asarda bir nechta qiziq so‘z va obrazlar bor. Masalan:
Jigit o‘lgur Mekkam chol,
Retibamni sindirding.
Otam olib berib edi,
Nasibamdan ayirding
—
deyiladi.
“Retiba” nima?
Shoir G‘ulom Mirzo bu so‘zni arabcha
rutba
— martaba so‘zi bilan o‘zakdosh bo‘lib, “manzil” (Vatan), “nom”, “rizq” ma’nolarini anglatishini
aytgan
. Demak, shoir “Vatanimdan va nomimdan ayirding”, “rizqimni yurtimdan uzding” demoqda.
Mekkam chol kim?
Ayrimlar shoirning otasi Tog‘ay baxshini sovet ma’murlariga chaqib, tuhmat qilib, nohaq jazolanishiga sabab bo‘lgan insonning ismi Mahkam bo‘lgan, baxshi shu odamni Mekkam deb shevada aytyapti, deyishadi.
Shoir G‘ulom Mirzo esa boshqa talqinni beradi. Makkam — mahkam, ya’ni po‘lat (
stal
) so‘ziga ishoradir, deydi. Ya’ni “Mekkam chol” deya baxshi Stalinni qarg‘aydi:
Jigit o‘lgur Mekkam chol,
Jashamagur Mekkam chol,
Ko‘klamagin Mekkam chol…
Bu millionlab qatag‘on qurbonlarining dili va tilidagi qarg‘ish edi. Tug‘ma shoir Shomurod baxshi yurt-el dilidagi dardni, xalqning hasrati va fojiasini ta’sirli kuylab, hammani yig‘latdi.
Bugun, 31-avgust — Qatag‘on qurbonlarini yod etish kuni. “Biyigul” — qatag‘on qurboni haqidagi shoh asar. Biyigul deb shoir o‘z onasi haqida kuylaydi. Asarda qatag‘onning eng katta qurboni -
ona
.
Ma’lumotlarga ko‘ra, 1930–40-yillar oralig‘ida SSSRda 4 milliondan ortiq odam hibsga olingan. Eng avjiga chiqqan Katta terror davrida (1937–38-yillar) 1,5 million inson hibs qilindi. Qariyb 700 mingi otib tashlandi. Bu kuniga 900–1000 kishi otilganini anglatadi.
Qatag‘on yillari O‘zbekistonda 40 mingdan ortiq kishi hibsga olingan, 37 mingdan ortiq kishi hukm qilinib, qamoq va lagerlarga jo‘natilgan, qariyb 7 ming kishi otib tashlangan
(1937–38-yillar atrofidagi Katta terror davrida — atigi bir necha yil ichida!)
Keling, bugun ular haqiga, ular qatori Shomurod baxshining Sibir qahratonida, balki o‘zi yemay, o‘zi kiymay, nonu issiq kiyimini farzandlariga ilinib, shahid bo‘lgan onasi
Tojihol Shukurova
haqqiga duo qilaylik.
Joylari jannatda bo‘lsin.
“Biyigul” to’liq versiyasi bu yerda:
https://youtu.be/mvt5Y3y7Bxs?si=Z_3sadGQEuMldmIM
@shahnozxon

. Ta’riflovchi javoblar ham qabul qilinadi.
Rejisserning aytishicha ushbu filmning yaratilishiga ilhom manbai - Akira Kurosava bo‘lgan. Kurosava maktabda tizimga tusha olmay juda yomon baholar olgan, keyinchalik san’at fani o’qituvchisi ishga kirib Kurosavaga alohida e’tibor qaratgach, dunyo kinomotografini o‘zgartira olgan talant paydo bo‘lgan.
Diqqat savol: Ushbu film nomini toping?
Mana shu savolda ta’riflovchi javobni ham qabul qilish qanchalik to’g’ri bo’ldi ?

#qandaytopildi
“Kaydzen” jamoasi navbatchiligida o‘tgan yozgi mavsum 8-tur o‘yinining 32-savolni Professional liga jamoalari orasida faqat
“Magnum”
jamoasi topdi.
Savol matni quyidagicha:
Bir nazariyaga ko’ra, Germiona va Drako juftligi birlashsa, ular orasidagi dushmanlik umumiy qiziqishlar yaralishiga va shaxsiy rivojlanishga turtki bo’luvchi kuchli va mustaqil xarakter egalarini yaratgan bo’lardi. Skeptiklarning “Germiona va Drako qarama-qarshi taraf vakillari, ular birga bo’lishi imkonsiz” degan fikriga munosabat bildirgan fandom a’zolari “Drako kibrli va nasl-nasabli aristokrat, Germiona esa magllar farzandi bo’lgan oddiy qiz” deya BO’SHLIQ formulasini tilga oladi. BO’SHLIQ haqida yozilgan maqolada “Elinor va Marianna” va “Mensfild-park” kabi manbalarga havolalar mavjud. Savol: BO’SHLIQ so’zi bilan almashgan bir nechta so’zni yozib bering.
Javob:
Andisha va g’urur
Izoh: Fandom muhlislari huddi “Andisha va g’urur” asari qahramonlari Mister Darsi va Elizabett Bennet kabi Drako va Germiona ham ikki xil toifa vakillari bo’lishlariga qaramay ideal juftlik bo’lishlari mumkin edi deydilar. “Elinor va Marianna”, “Mensfild-park” va “Andisha va g’urur” asarlari Jeyn Ostinga tegishli trilogiya sanaladi.
Muallif: Kamronbek Masharibov.
“Magnum”
jamoasi ushbu savolni qanday topganini yuqoridagi videodan ko‘rishingiz mumkin.
➖
@Toshkent_ZakovatNNT
➖