Neomind
Germaniya tibbiyot tizimiga kirish uchun asosan ikki narsa muhim:
til bilish
va
diplomni tan oldirish (Approbation).
1-bosqich: Til o‘rganish (Eng muhimi)
Germaniyada tibbiyot butunlay nemis tilida. Sizga ikki xil sertifikat kerak bo‘ladi:
Umumiy nemis tili
: Kamida B2 darajasi (Goethe, ÖSD yoki TELC sertifikati).
Tibbiy nemis tili
(Fachsprachenprüfung - FSP): Bu shifokorlar uchun maxsus imtihon. Unda bemor bilan muloqot, hamkasblar bilan gaplashish va kasallik tarixini yozish qobiliyati tekshiriladi (odatda C1 Medizin darajasi).
2-bosqich: Hujjatlarni tayyorlash va Defizitbescheid
Diplomingizni Germaniyadagi tegishli organlarga (Landesprüfungsamt) yuborasiz. Ular sizning o‘quv dasturingizni Germaniya standartlari bilan solishtiradi. Odatda ikki xil natija chiqadi:
To‘g‘ridan-to‘g‘ri tan olish:
(O‘zbekiston diplomlari bilan bu juda kam kuzatiladi).
Farqlar aniqlanishi
(Defizitbescheid): Sizga "bilimingizda farq bor, imtihon topshirishingiz kerak" degan hujjat beriladi.
3-bosqich: Kasallik xabarnomasi va vaqtinchalik ruxsatnoma (Berufserlaubnis)
FSP (tibbiy til) imtihonidan o‘tganingizdan so‘ng, sizga
Berufserlaubnis (vaqtinchalik ishlash ruxsati) beriladi.
Bu ruxsatnoma bilan
2 yil
davomida shifokor nazorati ostida ishlashingiz mumkin.
Maqsadingiz - shu vaqt ichida asosiy tibbiy imtihonga tayyorlanish.
4-bosqich: Bilim darajasini tekshirish imtihoni (Kenntnisprüfung - KP)
Bu eng qiyin bosqich. Agar diplomingiz to‘g‘ridan-to‘g‘ri tan olinmasa, siz tibbiyotning asosiy yo‘nalishlari (ichki kasalliklar, xirurgiya, farmakologiya va h.k.) bo‘yicha og‘zaki imtihon topshirasiz.
Imtihondan o‘tsangiz, sizga Approbation (doimiy shifokorlik litsenziyasi) beriladi.
Bu litsenziya Germaniyaning istalgan joyida umrbod ishlash huquqini beradi.
5-bosqich: Rezidentura (Weiterbildung)
Approbation olganingizdan keyin siz rasman "Assistenzarzt" (yordamchi shifokor) hisoblanasiz va mutaxassislik (masalan, kardiolog, nevrolog) bo‘yicha rezidenturani boshlaysiz.
Muddati: Yo‘nalishga qarab 5 yildan 6 yilgacha.
Maosh: Rezidentura davrida ham yaxshi maosh olasiz (oyiga o‘rtacha 4000-5000€ Brutto).
Til o‘rganish (B1-B2) 1-1.5 yil
Hujjatlar tarjimasi va viza 4-6 oy
FSP va KP imtihonlari - 1-2 yil - Germaniyada ishlash jarayonida
Medizin
🩺
"Америкада бир физик яшаган. У оддий физикларга умуман ўхшамас, ҳазиллашишни ва қизиқарли ҳикоялар айтишни яхши кўрарди. Талабалар унинг маърузаларига ёпирилиб келишарди, чунки у ерда нарсалар нафақат тушунарли, балки жуда мароқли эди. У физика билан шунчаки ўйнаб шуғулланарди, лекин шу билан бирга Нобел мукофотига лойиқ кўриладиган даражада кўп кашфиётлар қилишга улгурди" - Ричард Фейнман хақида
Асосий принцип - ўзингни алдамаслик. Ўзингни алдаш эса энг осони. Бу ерда жуда эҳтиёт бўлиш керак.
Энг муҳими биз эга бўлган мулк эмас, балки ўша мулкни яратиш қобилияти
Мен тўхтаб - биринчи дуч келган жойда - кейинги жумлани диққат билан ўқидим. Сўзма-сўз эслай олмайман, лекин тахминан шундай эди: "Ижтимоий жамиятнинг индивидуал аъзоси кўпинча маълумотни визуал, рамзий каналлар орқали олади". Бу жумлани у ёғидан айлантирдим, бу ёғидан айлантирдим ва ниҳоят нормал тилга ўгирдим. Биласизми, бу нима демоқчи экан? "
Одамлар китоб ўқишади
" (бу ерда у мураккаб терминлардан фойдаланишни танқид қилган)
Иккинчи психиатр, афтидан, анча билимлироқ эди, чунки унинг ёзувларини ўқиш қийинроқ бўлиб чиқди.
Нимани қайта ярата олмасам, демак, уни тушунмайман.
Бир сафар гиёҳванд модда истеъмол қилиб кўриш ҳақида ўйлаб кўрдим, лекин қўрқиб кетдим: мен фикрлашни яхши кўраман ва бу ишда менга ёрдам берадиган "машина"ни (миямни) бузиб қўйишни хоҳламайман.
Менга доим уддалаб бўлмайдигандек туюлган ишларда муваффақият қозониш ёқарди.
Ҳаётингизга бир сония қўшиш учун сиз ер шари атрофида 400 миллион марта учиб ўтишингиз керак, лекин сиз бу вақтда ейдиган носоғлом "самолёт таомлари" (фаст-фуд, консерваланган овқатлар), доимий ўтириш ва чарчоқ соғлиғингизга шундай зарар етказадики, сиз ўша 1 сонияни ютиб олгунча, ҳаётингиздан бир неча йилни йўқотиб бўласиз.
Агар сиз олим бўлсангиз, квант физиги бўлсангиз-у, қилаётган ишингизни беш ёшли болага икки оғиз сўз билан тушунтириб бера олмасангиз - демак, сиз фирибгарсиз.
Бизга аслида тасаввур керак, лекин жиловланган тасаввур.
Бирор махфий нарсани очишга ҳаракат қилиш - менинг севимли машғулотларимдан бири.
- Ҳаётни қанчалик қадрлайсиз?
- Олтмиш тўрт.
- Нега "олтмиш тўрт" дедингиз?
- Сизнингча, ҳаётнинг қадрини қандай ўлчаш мумкин?
- Йўқ. Айтмоқчиманки, нега масалан етмиш уч эмас, айнан олтмиш тўрт?
- Агар мен "етмиш уч" деганимда ҳам, сиз менга айнан шу саволни берган бўлардингиз
Ричард Фейнман
Мияни "кучайтирадиган" сеҳрли таблеткалар борми?
NZT-48 таблеткаси - бу шунчаки чиройли кинематографик фантазия. Афсуски, реал ҳаётда битта капсула билан генийга айланиб қолишнинг имкони йўқ.
Кўпчилик талабалар ва кўп ишлайдиган инсонлар орасида бир афсона юради: "Бирорта дори ичсам-у, миям худди компьютердек тез ишлаб кетса...". Айниқса "Limitless" киносини кўргандан кейин бу ҳақида ўйлаб қолади одам
Аммо соғлом одам учун аксарият ноотропларнинг таъсири нолга тенг. Ҳатто зарарли ҳам бўлиши мумкин
Агар мияни кучайтирадиган дори ичиб, ўзингизни кучли ҳис қилаётган бўлсангиз, бу дорининг кучи эмас, балки миянгизнинг "энди мен зўр ишлайман" деган Плацебо эффекти натижаси бўлади
Бу дорилар фақат мия қон айланиши бузилган ёки маълум касаллиги бор беморлар учун фойдали бўлиши мумкин. Соғлом мияда эса кимёвий баланс шундоқ ҳам жойида бўлади.
Бундай дорилардан кўра, когнитив машқлар анча фойдалироқ. Масалан, янги чет тилини ўрганиш, мураккаб масалалар ечиш ёки ҳатто шахмат ўйнаш нейронлар ўртасида янги боғламлар ҳосил қилади. Бу нейропластиклик
Яхши ухлаш ҳам муҳим. Мия кун давомида олинган маълумотларни айнан уйқу пайтида "полкаларга" тахлайди ва кераксизларини ўчиради. Уйқусизлик мияни "занглатади"
Яна спорт. Спорт билан шуғулланганда мияда BDNF оқсили ишлаб чиқарилади - бу нейронларнинг ўсиши ва яшаб қолиши учун "ўғит" вазифасини ўтайди.
Мия - бу мушак каби гап. Уни ишлатмасангиз, у заифлашади. Энг яхши "ноотроп" - бу
қизиқувчанлик
. Янги соҳани ўрганиш бошланганда мия "стресс"га тушади ва тирик қолиш учун янги йўлларни (синапсларни) қуришга мажбур бўлади.
"Биз яхшироқ бўлишга интилиш вақтимиздан кўра, яхшироқ яшай олмаймиз"
Бирор ютуққа эришсам янада бахтлироқ бўламан - деб ўйлагансизлар, катта эҳтимол билан кўпчиликда ҳозир ҳам шундай фикрлар бор, барча ўз мақсади йўлида ишлашда давом этяпти ва бу яхши
Мақсадга етгандан кейин, маълум вақт ўтиб бу мақсад оддий ҳолга айланганини ва у олдингидек завқ бермай қўйганини кўпчилик ҳис қилган бўлса керак
Бу нормал ҳолат. Эволюция бизни бир жойда тўхтаб қолмаслигимиз учун мослашувчан қилган. Агар инсон битта ютуқ билан бир умр юрганида, ривожланиш тўхтаб қолган бўларди. Бизнинг миямиз янги шароитга - янги машина, янги уй, юқори лавозим тез мослашади ва уни "стандарт" деб қабул қила бошлайди. Инсон қанчалик катта ютуққа эришмасин, тез орада ўз бахт даражасининг "базавий нуқтасига" қайтади
Миямиз энг кўп дофаминни мақсадга етганда эмас, балки мақсадга интилиш жараёнида ишлаб чиқаради. Мақсад - бу шунчаки ҳаракат йўналишини белгиловчи маяк, холос
Бу бизга янги марраларни забт этишда ёрдам беради. Шу сабаб, жараён - муҳим босқичлардан бири, айнан мақсадга эришиш жараёнида инсон ўзини анча бахтлироқ ҳис қилади
Катта мақсадни майда бўлакларга бўлиб, ҳар бир қадамдан завқланиш - бахтнинг давомийлигини таъминлайди.
Эришилган мақсад даражасидан кўра, босиб ўтилган йўл - қийинчиликлар даражаси анча муҳимроқ
Агар мақсад фақат ташқи эффект (мақтаниш, кўз-кўз қилиш) учун бўлса, мослашув жараёни жуда тез ва оғриқли кечади. Ўз принципларига асосланган мақсадлар эса узоқ вақт мазмун беради
Маҳоратнинг 4 босқичи
Инсон янги кўникмани эгаллашда тўртта психологик ҳолатдан ўтади:
Билмаслигини англамаслик
(Unconscious Incompetence): Инсон ўзида маълум бир кўникма йўқлигини ва бу унга кераклигини ҳали англаб етмаган бўлади.
Бу босқич кўпинча Даннинг-Крюгер эффекти билан боғланади. Инсон ўз билимсизлигини билмагани учун ўзига ҳаддан ташқари ишониши мумкин
Билмаслигини англаш
(Conscious Incompetence): Инсон ўз хатоларини ва билимсизлигини тушуниб етади. Бу босқичда ўрганиш учун мотивация пайдо бўлади, чунки "нимани билмаслигингиз"ни тушунасиз
Бу ерда "метакогниция" - ўз фикрлари ҳақида фикрлаш ишга тушади. Инсон ўз камчиликларини англаганда, мияда ўрганиш учун керакли нейрон боғламлар шаклланишни бошлайди
Ўйлаб бажариш
(Conscious Competence): Сиз ишни бажара оласиз, лекин бу жуда катта диққат ва куч сарфлашни талаб қилади. Ҳаракатларингиз ҳали автоматик эмас, ҳар бир қадамингизни ўйлаб қилишингиз керак бўлади. Шу сабабли инсон тез чарчайди ва ишни бажариш учун катта "когнитив куч" сарфлайди.
Ўйламасдан бажариш
(Unconscious Competence): Маҳорат автоматик даражага чиқади - ишни ўйламасдан, интуитив равишда бажаришни бошлайсиз. Маҳорат базал ганглиялар (автоматик ҳаракатлар маркази) даражасига тушади
Кўпинча 3-босқичда "Плато" - тўхтаб қолиш ҳодисаси юз беради, бунда маҳорат ортаётган бўлса-да, натижа сезилмаслиги мумкин
Ҳақиқий маҳорат - бу билимнинг онг остига сингган ва автоматик ҳаракатга айланган ҳолати
Маҳоратнинг энг юқори чўққиси - бу онгли фикрлашдан интуитив ҳаракатга
ўтиш
Жош Вайцкин - шахмат бўйича гроссмейстер ва Тайцзи-цюан бўйича жаҳон чемпиони. У инсон маҳорати ва ўрганиш психологияси бўйича мутахассислардан бири. Унинг ҳаёти "бир соҳада чўққига чиққан инсон, бошқа мутлақо фарқли соҳада ҳам қандай қилиб энг зўри бўлиши мумкин?" деган саволга жонли жавоб
Юқори маҳоратга эришишнинг сири мураккаб техникаларда эмас, балки энг оддий пойдеворни мукаммал ўзлаштиришда
У шахматни мураккаб дебютлардан эмас, балки тахтада иккита дона - Шох ва Пиёда қолган вазиятлардан ўрганишни бошлайди
Ҳар қандай ишда кичик деталларни мукаммал ўрганиш - микроҳаракатлар қандай қилиб улкан кучга айланишини ҳис қилиш имконини беради
Numbers to Leave Numbers - бу концепция техник қоидаларни шу даражада мукаммал ўрганишни англатадики, охир-оқибат мия уларни онгли равишда эслаши шарт бўлмай қолиши керак.
Техник билимлар онг остига сингганидан сўнг, инсон "рақамларни унутади" ва фақат
интуитив
равишда тўғри қарор қабул қила бошлайди.
Маҳоратнинг энг юқори чўққиси -
бу онгли фикрлашдан интуитив ҳаракатга ўтиш
Ҳаётингни ўзгартириб юборадиган учта нарса бор: севги, интизом ва йўқотиш
Биринчисини топиш қийин, яна бирини ўзлаштириш қийин, бошқаси эса қаттиқ азоб беради. Омад.
Ёруғлик ва Мия Ритми
Ёруғлик нафақат кўриш учун, балки миянинг ички "соати"ни созлаш учун ҳам хизмат қилади. Кўзимизга ёруғлик тушган лаҳзада махсус рецепторлар миядаги асосий соатга (SCN - супрахиазматик ядро) сигнал юборади. Бу сигнал нерв тизимига ҳозир нима қилиш кераклигини айтади: ҳушёр туришми ёки дам олишми?
Инсон кўзида фақат кўриш учун эмас, балки мияга вақт ҳақида маълумот бериш учун хизмат қиладиган алоҳида ҳужайралар бор. Улар
меланопсин
деган пигментга эга бўлиб, кўк нурга (қуёш нури таркибидаги нур) жуда сезгир. Бу ҳужайралар миядаги ички соатга (SCN) тўғридан-тўғри сигнал юборади.
2017-йилда уч нафар олим (Жетфри Холл, Майкл Росбаш ва Майкл Янг) айнан
циркад ритмларни бошқарувчи молекуляр механизмларни кашф этганлари учун Нобел мукофотига сазовор бўлишган
. Улар ҳужайра даражасида ҳар бир тирик организмнинг ўз ички соати борлигини исботлашган.
Тонгги қуёш нури - диққат-эътиборни, кайфиятни, овқат ҳазм қилишни ва ҳаракатга тайёргарликни фаоллаштиради.
Тунги қоронғулик - мелатонин гормонининг кўтарилишига имкон беради. Бу вақтда мия ўзини қайта тиклайди, тартибга солади
Агар биз:
Эрталаб етарлича қуёш нури олмасак
Кечқурун ҳаддан ташқари кўп сунъий чироқ (телефон, телевизор) ишлатсак
Кун тартибини доимо ўзгартириб турсак
миядаги ички соат адашиб қолади. Бу соат бузилса, қолган ҳамма нарса: уйқу, хулқ-атвор, диққат, гормонлар, ҳиссиётларни бошқариш ва ҳатто ҳаракат назорати ҳам издан чиқади
Циркад ритм - бу фақат уйқу ҳақида эмас, бу бутун нерв тизимининг кун давомида қанчалик тартибли ишлаши демак
Уйғонгандан кейинги дастлабки 30 дақиқа ичида камида 5-10 дақиқа ташқарига чиқиш ёки деразадан қуёш нурини кўриш муҳим. Бу кун давомидаги энергияни белгилайди.
Ухлашдан 1 соат олдин телефон ва кўк чироқлардан воз кечиш. Бу мияга "кеч бўлди, дам ол" деган сигнални беради.
Ҳар куни бир хил вақтда уйғонишга ҳаракат қилиш - ички био-соатингизни "созлайди"
Эрталаб олинган қуёш нури аслида кечқурун яхшироқ ухлашингизга ёрдам беради, чунки у кундузи серотонин (бахт гормони) ишлаб чиқаришни кўпайтиради, у эса кечқурун мелатонинга айланади.
Одамларни ўзгартира олмайсиз. Аммо уларнинг энергиянгизга кириш имкониятини ўзгартириш мумкин
Яхши фикр овқатланаётганда келиши мумкин
Яхши фикр шунчаки осмонга қараб ётганда келиши мумкин
Яхши фикр сокинликда сайр қилиш вақтида келиши мумкин
Яхши фикр уйқуга кетишдан олдинги сокинликда келиши мумкин
Бўшлиқлар шу сабаб - уларни ўз яхши фикрларимиз билан тўлдириш учун ҳам керак