TIBBIYOT OLAMI

🤱
Ko‘krak suti bilan ovqatlantirishning afzalliklari
1. Ovqatlantirish turining o‘ziga xosligi
(Ona o‘z farzandini ona
suti bilan boqadi).
2. Bolalar yuqumli kasalliklari va oshqozon-ichak infeksiyalarining passiv immunoprofilaktikasi
(Agar ona suvchechak, qizamiq, parotit va shu kabi kasalliklarni boshdan kechirgan bo‘lsa, bolada bunday infeksiyalar rivojlanmaydi).
3. Intellektual (aqliy) rivojlanish
Ko‘krak suti tarkibida mavjud
bo‘lgan polito‘yinmagan yog‘ kislotalari 6–9 oy davomida tabiiy usulda boqiladigan bolalarda yuqori aqliy qobiliyatlar rivojlanishiga xizmat qiladi.
4. Onada sut bezi saratoni profilaktikasi
(Statistika ma’lumotlariga ko‘ra, bolasini emizib boqayotgan onaning sut bezi saratoniga chalinishi ehtimoli 30 % ga kamayadi, mastopatiya holati yuzaga kelmaydi).
5. Tug‘ruqdan keyin bachadondan qon ketishi profilaktikasi
(Bola
ko‘krak emayotgan vaqtda ona organizmida ajralib chiqadigan oksitosin gormoni bachadonning silliq mushaklari qisqarishiga olib keladi, bu esa tug‘ruq yo‘llaridan qon ajralib chiqishini kamaytiradi).
6. Yaqinlik (tug‘ishganlik) his-tuyg‘ulari paydo bo‘lishi
(Tabiiy
usulda boqiladigan bolalar katta boʻlganda keksa ota-onalarini qariyalar uylariga tashlab ketmaydilar, emizikli onalar esa o‘z farzandlarini bolalar uylariga topshirmaydilar).
7. Kontrasepsiya (saqlanish)
Laktatsiya yetarli darajada bo‘lganda, yangi hayz davri va homiladorlik boshlanishiga yo‘l qo‘yilmaydi.
8. Gipoallergenlik
(Ona sutidagi oqsillarning 1/3 qismi oshqozonda
parchalanmay soʻriladi, begona oqsilga nisbatan oziq-ovqat allergiyasi xavfi kamayadi).
9. Iste’mol qilish osonligi
(Ona suti doimo iste’mol qilish uchun tayyor, sterillangan, isitilgan, ko‘krak uchini qaynatish, idishlarni sterilizatsiyalash va qaynatish kerak emas).
10. Bepullik
(Emizikli ona to‘g‘ri ovqatlanishini tashkil qilish kifoya – ikki kishi ovqatlanadi, bolalar uchun mo‘ljallangan sun'iy aralashmalar esa – bu anchagina qimmatga tushadigan ozuqa hisoblanadi).
©
Doctor Muxtorov
Kanalga ulanish
👉
@Pediatric_uz
Telegram
|
Instagram
|
Facebook
|
YouTube

❓
Bolalarda yassioyoqlik profilaktikasi uchun ortopedik oyoq kiyimlar qachondan kiygiziladi?
✅
Dr. Muxtorov javobi:
Ilmiy manbalarga (AAP, ESPR va bolalar ortopediyasi bo‘yicha klinik tavsiyalar) ko‘ra, sog‘lom bolalarda 3–4 yoshgacha kuzatiladigan yassioyoqlik ko‘pincha fiziologik holat hisoblanadi. Chaqaloq va kichik yoshdagi bolalarda oyoq kaftida yog‘ qavati qalin bo‘lgani hamda boylam-apparati yetilmagani sababli oyoq kafti tekis ko‘rinadi. Bu patologiya emas va maxsus ortopedik oyoq kiyim talab qilmaydi.
Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, sog‘lom, og‘riqsiz va funksional buzilishsiz bolalarda profilaktik maqsadda ortopedik poyabzal yoki supinator qo‘llash yassioyoqlikning oldini olmaydi. Aksincha, oyoq mushaklarining tabiiy rivojlanishi uchun bola imkon qadar yalangoyoq (xavfsiz muhitda) yurishi tavsiya etiladi.
Ortopedik oyoq kiyimlar quyidagi holatlarda tavsiya etiladi:
▪️
4–5 yoshdan keyin saqlanib qolgan va rigid (qotib qolgan) yassioyoqlik;
▪️
Oyoqda og‘riq, tez charchash yoki yurish buzilishi;
▪️
Nevrologik yoki ortopedik kasalliklar;
▪️
Shifokor tomonidan aniqlangan anatomik deformatsiyalar.
Kanalga ulanish
👉
@pediatric_uz

Shifokorlarning eng katta dardlaridan biri
Kanalimiz
👉
@Doctors_Uzbekistan

❓
Bolalarning aqliy faoliyatiga rebuslar qanday ta’sir qiladi?
Rebuslar
— bu vizual-belgili mantiqiy topshiriqlar bo‘lib, bolalarda kognitiv jarayonlarni kompleks rivojlantiradi. Pediatrik neyropsixologiya ma’lumotlariga ko‘ra, rebus yechish jarayonida bir vaqtning o‘zida
diqqat, xotira, tafakkur va nutq markazlari
faollashadi. Bu esa bosh miya po‘stlog‘ining frontal va parietal sohalarida neyron aloqalar mustahkamlanishiga yordam beradi.
Rivojlanish psixologiyasi tadqiqotlari shuni ko‘rsatadiki, mantiqiy o‘yinlar ijro funksiyalarini — ya’ni
rejalashtirish, muammoni hal qilish, kognitiv moslashuvchanlikni
rivojlantiradi. Rebuslar ayniqsa 5–10 yosh oralig‘ida foydali bo‘lib, bu davrda
abstrakt tafakkur va simvolik fikrlash
shakllanadi.
Rebus bolada sabr-toqat va motivatsiyani oshiradi. Muammoni mustaqil hal qilish dofamin tizimini faollashtirib, ijobiy mustahkamlash effektini beradi. Bu esa
o‘qishga qiziqishni
kuchaytiradi.
Kanalga ulanish
👉
@Pediatric_uz
Kanalga ulanish
👉
@Bolajon_parvarishi

O'zbek tilini ayrim o'zbeklardan yaxshi biladigan amerikalik olim - Nikolas Kontavas
https://youtu.be/ykbchtupA14?si=OdzUJZQEgaRxSeR6
Kanalga ulanish:
👉
@Maqsud_Muxtor

Ayol xatosidan kulgan xatodir,
Tortishgan undan ham ulkan xatodir.
Ayol hech bir bahsda yengilmas tilsim,
Uni faqat sevib qilurlar taslim.
Erkin Vohidov
Kanalga ulanish:
👉
@Maqsud_Muxtor

Aziz ayollar!
Sizlarni bugungi Xalqaro xotin-qizlar bayrami bilan chin qalbimdan muborakbod etaman! Sizlarga uzoq umr, sihat-salomatlik va oilaviy baxt tilayman! Omad har doim yor bo‘lsin! Hamisha bahor gullariday ochilib yurish nasib etsin! Yuzingizni kulgu hech qachon tark etmasin! Yana bir marta bayram muborak bo‘lsin!
Hurmat bilan Doctor Muxtorov
Kanalga ulanish
👉
@Pediatric_uz
Telegram
|
Instagram
|
Facebook

So'qoq somsa
Uzoqdan kelayotgan odam katta yo‘lning changini yelkasiga ortib, shoshmay asta-sekin qadam tashlar ekan, yo‘l chetidagi peshtaxta unga xira bir tasvir bo‘lib ko‘rinadi. Har xil shakldagi va ta'mdagi nonlar — dumaloq, cho‘zinchoq, piyozli, ko'kli, chetlari naqshli — bir-biriga suyanib, go‘yo jim turib ham nimanidir aytmoqchidek terib qo‘yilgan. Peshtaxtaning ko‘k bo‘yoq bilan yozilgan ikki so‘zi shamol va quyoshdan oqarib, g‘ira-shira ko‘rinadi: “So‘qoq somsa”.
Peshtaxta ortida uzun bo‘yli, boshiga do‘ppi, egniga esa to‘n kiygan, yuzi cho‘tir bir odam turadi. Uning ovozi shamol orasidan uzilib chiqadi:
— So‘qoq somsa!
Bu ovoz oddiy chaqiriq emas, unda bir takror, bir marosimiy ohang bor. Go‘yo u har gal aytganda, bu so‘zlar yo‘lni, changni, odamlarning ochligini va ichki tuyg'ularini uyg‘otadi.
Yaqinlashgan sari somsaning hidi burundagi retseptorlarni qitiqlab, bolalik xotiralarini qo‘zg‘aydi. Bu hid oddiygina ko'k va ziravor hidi emas — u bolalikdagi tandir yonidagi kutish, issiq nonni qo‘lma-qo‘l uzatish, qishloq ko‘chalaridagi erta tonggi shovqinlarni eslatadi. Hid odamni faqat och qoldirmaydi, u vujuddagi yana nimanidir — balki sog‘inchni, balki ehtiyojni — uyg‘otadi.
Shunda savol tug‘iladi: somsa sotiladigan joyda nega nonlar turibdi? Nonlar qattiq qotgan, ayrim joylari yorilib, chetlarini esa mog‘or bosgan. Ular sotilmaydi. Ular hech kimning dasturxoniga yetib bormaydi. Balki ular bu yerda sotish uchun emasdir. Balki ular eslatish uchun qo‘yilgandir.
Marketing quroli, deydi kimdir. Ha, balki shundaydir. Inson ko‘zi avval tanish narsani qidiradi. Non — tabarruklik, baraka, ishonch ramzidir. Somsa esa istak. Savdogar avval ishonchni odam ko'z oldiga qo‘yadi va keyin istakni sotadi.
Hayot ham shunday emasmi?
Biz ko‘pincha qotib qolgan, yorilgan qadriyatlarni peshtaxtaga qo‘yib, ortida esa o‘z manfaatimizni yashiramiz. Biz odamlarni hid bilan chaqiramiz, so‘z bilan rom etamiz, lekin asl savdo ichkarida — ko‘rinmas joyda kechadi.
Yo‘lovchi bir lahza to‘xtaydi. Nonlarga qaraydi. Taralgan somsa hidini chuqur his etadi. Savdogarning ko‘ziga tikiladi. U ko‘zlarda nimadir bor — ehtimol ochlik, ehtimol tirikchilikning majburiyati, ehtimol esa oddiy bir insoniy umid.
— Bir dona bering, — deydi u oxiri.
Inson ba’zan haqiqatni bilsa ham, hidga ergashadi. Chunki hayotning o‘zi ham biroz marketingga o‘xshaydi: biz ko‘rganimizni emas, his qilganimizni sotib olamiz. Peshtaxta ustidagi qotgan nonlar esa jim turadi. Ular sotilmaydi. Ular faqatgina guvoh xolos.
✍
Maqsud Muxtor. 04.03.2026
Kanalga ulanish:
👉
@Maqsud_Muxtor

Bolalarga har bir narsani erinmasdan tushuntirib berish biz ota-onalarni burchimiz!
Ernest Xemingueyni "Dahshatli kutish" hikoyasini o‘qisangiz, nima demoqchi ekanligimni tushunib olasiz!
https://telegra.ph/Ernest-Xeminguey-Dahshatli-kutish-hikoya-09-05
Kanalimiz
👉
@Maqsud_Muxtor

👶
Barcha onalar o'qishi shart bo'lgan kitob endi Oʻzbekistonda!
Bola salomatligi, tarbiyasi va onalarning eng ko‘p beradigan savollariga javoblar — bularning barchasi doktor Komarovskiyning
“365 tavsiya”
kitobida jamlangan!
Farzandingiz sogʻlom, baxtli va tinch uxlasin desangiz — mashhur pediatr Yevgeniy Komarovskiyning “
365 tavsiya
” kitobi aynan siz uchun!
Bu Ukrainalik mashhur
pediatr Yevgeniy Komarovskiy
tomonidan yozilgan, butun dunyoda bestseller maqomiga ega asar O'zbekistonda ilk bor.
Har bir sahifada — tajriba, ilm va ota-onalarga kerakli maslahatlar.
Komarovskiy aytganini qilgan onalar– farzandlari sog‘lom, o‘zlari esa xotirjam bo'lishadi.
Har kuni bitta tavsiya — 1 yil davomida bolaning sog‘lom o‘sishi uchun foydali maslahatlar!
🍼
Ovqatlantirish
😴
Uxlatish
🤧
Shamollashda parvarish
💊
Zarur bo‘lganda qanday yordam berish kerak?
❗️
Shoshiling! Kitoblar soni cheklangan!
📍
O‘zbekiston bo‘ylab yetkazib beriladi.
Kitob narxi : 100000 so'm
📲
Buyurtma uchun:
@Bola_Books
Kanalga ulanish:
👉
@Bolajonbooks