I got a bad idea🚬

Bir qarashda oddiy, ammo amal qilinsa, intellektual saviya va madaniyatni sezilarli oshiradigan qoida va tavsiyalar to‘plami. Sentabr oxirlarida nashr qilinadi. Ayniqsa, talabalarga tavsiya qilaman. Turli muhokamalar, debatlarga qiziqadiganlarga ham asqatadi.

Mening nazdimda bir marta ko’rishga arziydigan eng axuyitelniy filmlar:
- Pulp Fiction (1994)
- Usual Suspects (1995)
- Snatch (2000)

#maslahat
Ko’rishga film qidiryotganda Rotten Tomatoesning reytinglariga ko’p ham ishonmanglar. Aytaylik, biror film 85 foizlik ko’rsatkichda turibdi, bu 10 dan 8.5 ball degani emas. 85 foiz tanqidchilar filmni ko’rishga yaroqli, deb topganligini anglatadi. Tizmini ishlashini qisqacha tushuntiraman.
Agar tanqidchi filmga 10 dan 6 ball bersa, tizim buni fresh deb hisoblaydi. Agar hamma tanqidchilar birdek 10 dan 6 ball bersa, filmning reytingi 100 foiz bo’ladi. Ya’ni bu filming sifat darajasi emas, aksincha 100 foiz tanqidchi buni ko’rsa bo’ladi deb hisoblashidir. Yanada soddalashtirsam:
- Brat monov kinoni ko’rsam bo’ladimi ?
- Da ko’rur, chidasa bo’ladi.
Shunday ekan o’rtacha film ham Rotten Tomatoesda yuqori reytingda turishi mumkin.

#11
Karl qonuni
Haqiqiy Karl hech zamonda sun'iy intellekt tayyorlgan musiqani tinglamaydi.

Quyosh qilar jiz-jiz,
Tahlillarim viz-viz,
Mantiq bo’lar dirs-dirs,
Karlni tochna tanisiz.
Youuuu. Round.

Chumchuqlar qo’shig’i filmidan.

Eng yomon va noprofessional tarafi: turli rivoyatlar va yana allambalo vatanparvarlik ruhidagi cho’pchaklar ortiga yashirinish.
Agar mahsulot yaxshi chiqmasa, darrov: bir-birimizni qo‘llab-quvvatlamaymiz, o’zbekmizayu, birlashaylik degan axloqiy nasihatlar bilan tomoshabinni vijdon azobiga solishga urinasizlar. Arzon manipulyatsiya. Tushuninglar, film vatanparvarlik ruhi bilan yaxshi bo’lib qolmaydi.
O’zi tomoshabinlarning katta qismi o’pisharmikan, sekis sahna bormikan degan yuzaki qiziqish bilan ko’rgan. Bunga aybdor ham o’zinglar: shu mavzuda PR qilaverib, qon qildinglar. Netflix daraja, fakenashteyn kinolayverib, reytingni sun’iy ko’tardinglar. Tanqidni ham shunga yarasha qabul qilinglar.

Denzil Vashington ijrosidagi The Equalizer trilogiyasini tugatganimda yengillik his qilganman. Film u qadar muhtasham bo’lmasada, qo’limga o’ziga xos chipta tutqazgan - deyarli istalgan konservativ ruhda tarbiya ko’rgan odamlar bilan gaplashishga mavzuim bo’lgan. Chunki bu qatlam uchun adolat, o’sha yo’ldagi qasos, odil samosud, ayniqsa jangari mavzular doim qadrli bo’lib kelgan. Tushunyapsizmi, ko’rgan filmlari men sanab o’tgan qatorlardan aqalli ikktasini ko’rsatib berolsa, qanchalik dyshovka bo’lmasin, ko’klarga ko’tarishadi. Shu sabab ham Dachani huv Everestga chiqarib qo’yganlar bisyor.
Filmning ssenariysi juda yuzaki yozilgan. Bosh qahramon tomonidan amalga oshirilayotgan qotilliklar va zo’ravonlik sahnalari yetarlicha psixologik zaminga ega emas. Ular shunchaki tomoshabinni shok qilish uchun qo’shilgani ko’rinib turibdi. Qahramonning ichki dunyosi, uni bu yo’lga boshlagan motivatsiya esa haminqadar.
Dialoglar alohida mavzu. Nafaqat badiiy saviyaning yo’qligini, balki tilimizning qashshoqlashganini ham ko’rish mumkin. Aktyorlarning og’zidan chiqayotgan gaplarda hayotiylik yo’q. Qatorlar pafosga to’la va eng yomoni mutlaqo zerikarli.
Aktyorlik haqida gapirishning o’zi qiyin. Bu yerda ijro emas, balki matnni yoddan o’qib berish jarayonini kuzatdim. Emotsiyalarda samimiylik juda past, bachalarning harakatlarida hech qanday psixologik o’sish yo’q. Ular o’zlari o’ynayotgan personajni tushunmagan yoki tushunishni xohlamagan.
Adolat yuzasidan aytish kerakki, filmning yagona ijobiy jihati bu o‘zbek kinosida kamdan-kam uchraydigan janr va yangilikka bo‘lgan urinish. Ijodkorlar klassik to‘y-bayram yoki maishiy drama qolipidan chiqib, yangi qadam tashlashga harakat qilishgan. G’oya bor, lekin uni amalga oshirish uchun kerakli professional baza: ssenariy va rejissura yo’q.
Eng qoyil qolgan jihatim esa filmning PR-kompaniyasi bo’ldi. Shunchalik bo’sh, saviyasiz mahsulotni qadoqlab, tomoshabinni pul evaziga ko’rishga majbur qila olish ham san’at. Kino yaratishda ham shunday tirishqoqlik bo‘lganida edi, balki natija boshqacha bo’lardi.
2/10 qo’ydim. Bir - yangilik uchun, ikkinchi bir - Murad Nasimovning raqsi uchun.

Film qanchalik shit chiqqan bo'lmasin, Sezar deganda ko'z oldimga Asteriks Olimpiada o'yinlarida komediyasidagi Alen Delonning obrazi kelaveradi. Mag'rur va kekkaygan.
Bolaligimizda shu filmni ko'p qo'yishardi, men ham ko'raverardim. Sezar va Brut munosabatlari haqida ham ayni shu film o'laroq tasavvurga ega bo'lganman. Umuman kinematografiyada Sezar va Brutning munosabatlarini juda dramalashtirishadi - o'z otasini o'ldirgan o'g'il. Padarkush. Aslida, Brut Sezarning o'gli emas. Shunday o'ylanishiga, turli talqinlarga sabab esa "Shayxpir" va Volterning pyesayu, asarlari sabab bo'lgan.

Futbol chemp !