
Доктор Аллерголог
🔍
BOLALARDA O‘TKIR ESHAKEMI (URTICARIA): HAMMASIGA OVQAT AYBDORMI?
Ko‘pchilik ota-onalar bolada to‘satdan toshma va qichishish paydo bo‘lsa, darhol yegan ovqatidan gumon qiladi. Ammo ilmiy ma’lumotlar boshqa narsani ko‘rsatmoqda.
1️⃣
Bolalarda o‘tkir urticarianing eng ko‘p uchraydigan sababi — infeksiyalar.
Turli tadqiqotlarda virusli va bakterial infeksiyalar bolalardagi o‘tkir urticaria holatlarining 40–60% gacha qismini tashkil qilishi aniqlangan. Ayniqsa, yuqori nafas yo‘llari infeksiyalari (shamollash, virusli respirator kasalliklar) eng ko‘p uchraydigan trigger hisoblanadi. (
PMC
)
2️⃣
Oziq-ovqat allergiyasi muhim sabab bo‘lsa-da, birinchi o‘rinda emas.
Shoshilinch yordam bo‘limiga murojaat qilgan bolalar orasida o‘tkir urticariyaning sababi sifatida infeksiya 18%, oziq-ovqat esa 8% holatda aniqlangan. (
American Academy of Pediatrics
)
3️⃣
Ayrim tadqiqotlarda oziq-ovqat yetakchi sabab sifatida ko‘rsatilgan.
Biroq bu tadqiqotlar ko‘pincha allergologiya bo‘limlariga murojaat qilgan, allergik fonli bolalarni qamrab olgan. Shuning uchun natijalarni barcha bolalarga tatbiq qilish to‘g‘ri bo‘lmaydi. (
PMC
)
4️⃣
Agar urticaria ovqat sabab rivojlansa, odatda belgilari tez boshlanadi.
Ko‘pincha toshmalar shubhali mahsulot iste’molidan keyin 30 daqiqa – 2 soat ichida paydo bo‘ladi. Takror ovqatlanganda holat qaytalanishi ham xos belgi hisoblanadi. (
PMC
)
5️⃣
Oziq-ovqat sababli urticariyada eng ko‘p uchraydigan mahsulotlar:
🥛
Sut
🥚
Tuxum
🥜
Yong‘oqlar
🐟
Baliq va dengiz mahsulotlari
Bu mahsulotlar IgE vositachiligidagi allergik reaksiyalar va ba’zan anafilaksiyaga ham sabab bo‘lishi mumkin. (
American Academy of Pediatrics
Bolalarda o‘tkir urticaria (eshakemi) rivojlanganda birinchi navbatda yegan ovqatni emas, balki yaqinda o‘tkazilgan virusli yoki bakterial infeksiyani ham o‘ylash kerak. Ilmiy ma’lumotlarga ko‘ra, bolalarda o‘tkir urticarianing eng ko‘p uchraydigan sababi infeksiyalar bo‘lib, oziq-ovqat allergiyasi ulardan keyingi o‘rinlarda turadi.
@allergiya
📌
ALLERGIK KASALLIKLAR UMRBOD DAVOM ETADIMI?
Ko‘pchilik bemorlar:
"Doktor, allergiyamdan butunlay qutula olamanmi?"
deb so‘rashadi.
Javob esa allergiyaning turiga bog‘liq.
1️⃣
Ba'zi allergiyalar vaqt o‘tishi bilan yo‘qolishi mumkin
Masalan, bolalardagi sut, tuxum yoki bug‘doy allergiyasi ko‘pincha yosh o‘tishi bilan kamayadi yoki butunlay yo‘qoladi.
2️⃣
Ba'zi allergiyalar esa yillar davomida saqlanib qoladi
Uy changi kanasi, gul changlari, mushuk-it allergenlari yoki ayrim dori vositalariga allergiya ko‘pincha uzoq muddat davom etadi.
3️⃣
Astma va allergik rinit nazorat qilinadigan kasalliklardir
To‘g‘ri davolash bilan bemorlar deyarli sog‘lom inson kabi hayot kechirishi mumkin. Muhimi — kasallikni nazorat ostida ushlash.
4️⃣
"Allergiya ketmadi" degani davolash foydasiz degani emas
Maqsad faqat simptomlarni kamaytirish emas, balki:
✔️
xurujlarning oldini olish,
✔️
hayot sifatini yaxshilash,
✔️
kasallikning og‘irlashishini to‘xtatishdir.
5️⃣
Ba'zi hollarda ASIT (allergen-spetsifik immunoterapiya) kasallikning tabiiy kechishini o‘zgartirishi mumkin
Bu usul allergenlarga bo‘lgan sezuvchanlikni kamaytirib, uzoq muddatli remissiyaga olib kelishi mumkin.
Allergik kasalliklar "
bir umr dori ichib yurish
" degan tushuncha bilan cheklanmaydi. Zamonaviy yondashuvning maqsadi — kasallikni nazorat qilish, xurujlarni kamaytirish va imkon qadar remissiyaga erishishdir.
✅
@allergiya
🤧
Burun bitishi va tinimsiz aksirish bezovta qiladimi?
😣
Teringizda qichishuvchi toshmalar, qavarchiqlar tez-tez paydo bo'ladimi?
😮💨
Nafas qisishi, xirillash yoki allergiyaga bog'liq yo'tal bilan qiynalasizmi?
❗️
Allergiya belgilarini e'tiborsiz qoldirmang!
🗓
26-iyun
kuni Namangan shahridagi
«Dr. Muyassar» klinikasida allergolog va klinik immunolog Jasur Davlatov tomonidan
konsultatsiya o'tkaziladi.
Qabul quyidagi muammolar bo'yicha:
✅
Allergik rinit
✅
Allergik konyunktivit
✅
Krapivnitsa (eshak yemi)
✅
Bronxial astma
✅
Atopik dermatit (diatez)
✅
Oziq-ovqat allergiyasi
🗓
Sana:
26-iyun (juma)
⏰
Vaqt:
07:00–15:00
👶
Bolalar va kattalar qabul qilinadi.
📍
Manzil:
Namangan sh., G'irvonsoy 11-uy
🏦
Mo'ljal: «
Anor Bank» ro'parasi
📞
Qabulga yozilish:
+998 95-401-06-06
⚠️
Ulgurib qoling, joylar cheklangan!
🫁
Astma yo‘qolib ketdimi yoki shunchaki nazorat ostidami?
Ko‘pchilik astma belgilari kamaygach, dorilarni o‘zboshimchalik bilan to‘xtatib qo‘yadi. Natijada esa kasallik yana kuchayib, xurujlar qaytalanadi.
🎯
Astmani davolashning asosiy maqsadi —
to‘liq nazoratga erishish
.
O‘zingizni tekshirib ko‘ring:
✅
Kunduzi astma belgilari haftasiga 2 martadan kam bezovta qiladimi?
✅
Tunda yo‘tal yoki nafas qisishi sabab uyg‘onmaysizmi?
✅
Kundalik faoliyatingiz cheklanmaganmi?
✅
Tez yordam beruvchi inhalyatorga haftasiga 2 martadan kam ehtiyoj sezayapsizmi?
Agar ushbu savollarning barchasiga
“Ha”
deb javob bersangiz, astmangiz yaxshi nazorat qilinayotgan bo‘lishi mumkin.
Astma nazorat ostida bo‘lmasa:
🔸
Xurujlar soni ortadi
🔸
Shifoxonaga tushish xavfi oshadi
🔸
O‘pka funksiyasi asta-sekin yomonlashishi mumkin
❌
Eng ko‘p uchraydigan xato:
Bemor faqat nafas qisganda ingalyator ishlatadi, lekin yallig‘lanishni nazorat qiluvchi asosiy davoni muntazam qabul qilmaydi.
🩺
Astma
— bu surunkali kasallik. Belgilar yo‘qolgani kasallik yo‘qolganini anglatmaydi!
✅
@allergiya
Taglik ostidagi qizarish
sababi nima?
Ko‘pchilik ota-onalar taglik sohasidagi qizarishni ko‘rib darhol xavotirga tushishadi. Bu holatga
diaper dermatit
deyiladi.
Diaper dermatit
— bu taglik sohasida rivojlanadigan dermatitlar uchun umumiy nom. Uning ichida bir nechta sabablar bo‘lishi mumkin:
1️⃣
Irritant kontakt dermatit
(eng ko‘p uchraydi)
2️⃣
Kandidoz
bilan bog‘liq diaper dermatit
3️⃣
Allergik kontakt dermatit
Eng ko'p uchraydi turi - irritant kontakt dermatit
Nima uchun paydo bo‘ladi?
💧
Siydik va najasning teri bilan uzoq kontakt qilishi,
🌡
Issiqlik va namlik,
🩲
Taglikning ishqalanishi natijasida terining himoya qavati shikastlanadi.
Natijada quyidagilar paydo bo‘ladi:
🔴
Qizarish,
🔥
Achishish,
😢
Taglik almashtirganda bezovtalik
Muhim belgi:
Qizarish odatda dumba, jinsiy a’zolar va son ichki yuzalarida bo‘ladi, lekin teri burmalarining o‘zi ko‘pincha saqlanib qoladi.
✅
Taglikni tez-tez almashtirish
✅
Terini quruq saqlash
✅
Himoya kremlaridan foydalanish (sink oksidli kremlar)
Ko‘p hollarda aynan shu choralar yetarli bo‘ladi.
⚠️
Bu jarayon uzoq davom etganda, zamburug‘li infeksiya qo‘shilishi ham mumkin.
✅
@allergiya
☀️
SPF KREM — YOZDA TERI UCHUN "KO‘RINMAS QALQON"
Ko‘pchilik SPF kremni faqat dengizga borganda yoki quyoshda qoraymaslik uchun ishlatiladi deb o‘ylaydi. Aslida esa SPF har kuni kerak bo‘ladigan teri himoyachisidir.
❓
SPF nima?
SPF (Sun Protection Factor) — terini quyoshning zararli ultrabinafsha (UV) nurlaridan himoya qiluvchi vosita.
🌞
Quyosh nurlari teriga nima qiladi?
🔸
Teri kuyishiga sabab bo‘ladi
🔸
Teri qarishini tezlashtiradi
🔸
Qora dog‘lar va pigmentatsiyani kuchaytiradi
🔸
Ajinlar paydo bo‘lishini tezlashtiradi
🔸
Teri saratoni xavfini oshiradi
Eng qizig‘i, teri kuyib qolmasa ham UV nurlari teriga zarar yetkazishda davom etadi.
🇺🇿
O‘zbekiston sharoitida SPF nega muhim?
Yoz oylarida havo harorati 40–45°C gacha ko‘tariladi. Bunday paytda UV nurlanish ham juda yuqori bo‘ladi.
Ayniqsa:
✅
Bolalarda
✅
Atopik dermatitli bemorlarda
✅
Allergiyasi bor insonlarda
✅
Homilador ayollarda
✅
Yuzida qora dog‘lari bor odamlarda
SPF ishlatish tavsiya etiladi.
Qanday SPF tanlash kerak?
✔️
SPF 50+
✔️
Broad Spectrum (UVA + UVB)
✔️
Water Resistant (terlashga chidamli)
✔️
Hidsiz (Fragrance-Free)
Bolalar va sezgir teri uchun:
✔️
Zinc Oxide yoki Titanium Dioxide saqlovchi mineral SPFlar afzal.
Qachon surtish kerak?
🔹
Ko‘chaga chiqishdan 15–20 daqiqa oldin
🔹
Tashqarida bo‘lsangiz har 2 soatda qayta surtish kerak
🔹
Ko‘p terlasangiz yoki yuzingizni yuvsangiz yana surtish lozim
Uning vazifasi:
🛡️
Terini quyoshdan himoya qilish
🛡️
Pigmentatsiyani kuchayishidan saqlash
🛡️
Erta qarishning oldini olish
Yaxshi emollient va SPF
— ko‘plab teri muammolarining oldini oluvchi eng oddiy, ammo eng samarali kombinatsiyadir.
✅
@allergiya
#tezkor
💨
Toshkentda
chang zarralarga to'la kuchli shamol kuzatilmoqda!
Nafas a'zolari allergik kasalligi bo'lgan bemorlarga ko'chaga chiqish tavsiya etilmaydi.
Bu chang zarralari hattoki sog'lom odamning ham ko'zi va nafas yo'llariga kirib, qichishish hamda yo'talga sabab bo'lmoqda.
Topikal kortikosteroidlarning 7 ta kuchlilik sinfi (Class I–VII) bo'yicha klassifikatsiyasi.
💬
Telegram
📹
Instagram
📹
YouTube
❗️
DIQQAT, E'LON:
31-may kuni Namangan shahridagi «Dr. Muyassar» klinikasiga boramiz!
🗓
31-may
(Yakshanba) kuni allergik kasalliklari bo‘lgan bemorlar uchun Namangan shaxridagi “
Dr. Muyassar
” klinikasida
Allergolog va klinik immunolog Jasur Davlatov
tomonidan navbatdagi tibbiy konsultatsiya o‘tkaziladi.
Quyidagi bemorlar qabul qilinadi:
✅
Allergik rinit;
— Burun bitishi, oqishi, aksirish,
✅
Allergik konyuktivit;
— Ko‘z yoshlanishi, qichishi, qizarishi
✅
Krapivnitsa (qavarchiq, Eshak yemi);
— Terida toshma toshishi, qichishi
✅
Bronxial astma;
— Nafas qisishi, xushtaksimon xirillash
✅
Bronxial obstruktiv sindrom
— Allergiya fonida tez-tez qaytalanadigan obstruktiv bronxiti bor bolalar
✅
Atopik dermatit (Diatez);
— Bolalar terisidagi muammolar
✅
Oziq-ovqat allergiyasi;
— Turli oziq-ovqatga bog‘liq toshmalar
🗓
Sana:
31-may (yakshanba)
⏰
Vaqt:
09:00 dan 15:00 gacha
👥
Ham bolalar, ham kattalarga!
🚩
Manzil:
Namangan sh, Gʻirvonsoy 11-uy
🏦
Mo‘ljal:
“Anor Bank” ro‘parasi
🗺
Lokatsiya
:
t.me/doktorMuyassar/134553
Qabulga ro‘yxatdan o‘tish uchun:
☎️
+998 954010606
Toshkentda ertaga qisqa muddatli chang-toʻzon va yomgʻir kuzatilishi mumkin — Oʻzgidromet
Jahon meteorologiya tashkiloti hamda O‘zgidromet prognozlariga ko‘ra, ertaga Toshkent shahrida g‘arbiy nam havo oqimlari kirib kelishi oldidan qisqa muddatli chang-to‘zon kuzatilishi mumkin.
Kun davomida ayrim hududlarda qisqa muddatli yomg‘ir va momaqaldiroq bo‘lishi, shamol esa ba’zi joylarda 15 m/s gacha kuchayishi kutilmoqda. Shu sababli havoda chang zarrachalari, xususan PM10 miqdori vaqtincha ortishi mumkin.
Mutaxassislar nafas yo‘llari, allergiya va yurak-qon tomir kasalliklari bor fuqarolarga ehtiyot bo‘lishni, imkon qadar uzoq vaqt ochiq havoda yurmaslikni tavsiya etdi.
Ayni paytda atmosfera havosi holati maxsus komissiya tomonidan doimiy monitoring qilinmoqda.
Kanalga ulanish:
➖
@uzauz