Доктор Аллерголог
❗️
17 март куни Наманган шаҳридаги «Dr. Muyassar» клиникасига борамиз!
🗓
17-март (Сешанба) куни аллергик касалликлари бўлган беморлар учун Наманган шахридаги “Dr. Muyassar” клиникасида Аллерголог ва клиник иммунолог Жасур Давлатов томонидан тиббий консультация…
Allergiya va ro’za
Allergiyasi bor odam
ro‘za tutganda
simptomlar kamayishi mumkin. Ayrim
ilmiy tadqiqotlar
bunga mexanizmlar orqali izoh beradi.
1️⃣
Keton tanachalari semiz hujayralarni “tinchlantiradi”
Ro‘za vaqtida organizm
glyukozadan yog‘ parchalanishiga o‘tadi
va qonda
β-hydroxybutyrate (BHB)
kabi keton tanachalari ko‘payadi.
Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki:
•
semiz hujayra degranulatsiyasi
(gistamin ajralishini) kamaytiradi
•Natijada
allergik reaksiyaning intensivligi pasayadi
2️⃣
Allergik yallig‘lanish mediatorlari kamayishi
Ba’zi tadqiqotlarda
ochlik
quyidagi allergik mediatorlarni kamaytirishi aniqlangan:
•
IgE (
immunoglobulin)
•
IL-4
•
IL-5
3️⃣
Ichak yaxshilanishi
Ro’za tutilganda
ichakdagi mikrobiota tarkibini o‘zgartirib:
•ichak barerini mustahkamlaydi
•allergenlarning organizmga kirishini kamaytiradi
•semiz hujayralar infiltratsiyasini kamaytiradi.
Ammo bu
to‘liq davolash usuli emas. H
amma allergiya turida bir xil ta’sir bermaydi
@allergiya
❗️
Har bir allergolog shifokor ushbu 3 ta rinitni ajratib olishi zarur!
1⃣
Allergik rinit (AR)
2⃣
Lokat allergik rinit (LAR)
3⃣
Allergik bo'lmagan rinit (NAR)
Lokal allergik rinit ko‘pincha oddiy
allergik rinit
yoki
allergik bo'lmagan rinit
bilan adashib ketadi. Farqi asosan
IgE qayerda ishlab chiqilishi va test natijalarida
ko‘rinadi.
1️⃣
Allergik rinit (klassik AR)
Mexanizm
:
Allergen tushishi → IgE ishlab chiqariladi → semiz hujayralar faollashadi → gistamin chiqadi.
Klinik belgilari:
Aksirish xurujlari
Burun qichishi
Suvdek burun oqishi
Burun bitishi
Ko‘z qichishi / yoshlanish
Diagnostika:
Qonda umumiy IgE
ko‘tarilgan
Spetsifik IgE
→
musbat
Skin prick test
→
musbat
Burun surtmasida
eozinofillar ko‘p
📌
Demak:
sistem allergiya bor
.
2️⃣
Lokal allergik rinit (LAR)
Mexanizm:
Allergiya
faqat burun shilliq qavatida
rivojlanadi. IgE
qonda emas
, lokal (burun shilliq qavati)da ishlab chiqiladi.
Klinik belgilari:
Allergik rinitga juda o‘xshash:
Aksirish
Burun qichishi
Burunni suvdek oqishi
Burun bitishi
Diagnostika:
Qon umumiy IgE
→
normal
Spetsifik IgE qonda
→
manfiy
Teri prick test
→
manfiy
Burun provokatsion testi
→
musbat
Burun sekretida spesifik IgE
→
aniqlanishi mumkin
📌
Demak:
Allergiya bor, lekin faqat burunda lokal.
3️⃣
Allergik bo'lmagan rinit
Mexanizm:
IgE bilan bog‘liq emas. Ko‘pincha:
✅
vazomotor rinit
✅
infeksiya
✅
sovuq havo
✅
o'tkir hidlar
✅
gormonal sabablar
Klinik belgilari:
Burun bitishi
Ba'zan shilliq ajralishi
Lekin:
qichishish kam
aksirish kam
ko‘z belgisi odatda yo‘q
Diagnostika:
IgE
→ normal
Spetsifik IgE
→ manfiy
Teri prick test
→ manfiy
Burun provokatsion testi
→ manfiy
Burun surtmasida
eozinofil yo‘q yoki kam
📌
Demak:
allergiya yo‘q
.
✅
Eng muhim diagnostik farq:
Allergik rinit →
qon testlari musbat
Lokal allergik rinit →
faqat burun testlari musbat
Allergik
bo'lmagan rinit →
hammasi manfiy
Klinik muhim nuqta:
Allergik rinit simptomlari bor, lekin
IgE va teri testlari manfiy chiqsa — lokal allergik rinitdan shubhalaniladi.
@allergiya
❗️
17 март куни Наманган шаҳридаги «Dr. Muyassar» клиникасига борамиз!
🗓
17-март
(Сешанба) куни аллергик касалликлари бўлган беморлар учун
Наманган шахридаги
“
Dr. Muyassar
” клиникасида
Аллерголог ва клиник иммунолог Жасур Давлатов
томонидан тиббий консультация ўтказилади.
Қуйидаги беморлар қабул қилинади:
✅
Аллергик ринит;
— Бурун битиши, оқиши, аксириш,
✅
Аллергик конюктивит;
— Кўз ёшланиши, қичиши, қизариши
✅
Крапивница (Эшак еми);
— Терида тошма тошиши, қичиши
✅
Бронхиал астма;
— Нафас қисиши, хуштаксимон хириллаш
✅
Бронхиал обструктив синдром
— Аллергия фонида тез-тез қайталанадиган обструктив бронхити бор болалар
✅
Атопик дерматит (Диатез);
— Болалар терисидаги муаммолар
✅
Озиқ-овқат аллергияси;
— Турли озиқ-овқатга боғлиқ тошмалар
🗓
Сана: 17-март
(Сешанба)
⏰
Вақт:
10:00 дан 15:00 гача
👥
Ҳам болалар, ҳам катталарга!
🚩
Манзил:
Наманган ш, Ғирвонсой 11-уй
🏦
Мўлжал:
“Анор Банк” рўпараси
🗺
Локация:
t.me/doktorMuyassar/134553
Қабулга рўйхатдан ўтиш учун:
☎️
+998 954010606
Bahorgi allergiya kuchaysa nima qilish kerak?
1⃣
. Uyda allergensiz muhit yarating:
✅
Poyabzal va kiyimlarni tashqaridan uyga kirgach darhol almashtiring.
✅
Kechqurun dush qabul qiling.
✅
Deraza va eshiklarni yopiq saqlang, ayniqsa shamolli yoki quruq kunlarda.
✅
Havo tozalagichdan foydalaning.
2⃣
. Burunni tozalab yuring:
✅
Burunni sho‘r suv bilan yuvish foydali
✅
Maska taqish changni to‘sishda foydali
3⃣
.
To‘g‘ri dorilardan foydalaning:
✅
Antigistaminlar
✅
Steroid burun spreylari.
✅
Burun dekongestantlari: qisqa muddatli (3–5 kun) foydalaning, aks holda holat og‘irlashishi mumkin.
4⃣
.
Yaxshi allergolog shifokor toping:
✅
Sizga mos dorini tanlab beradi
✅
Kasallik sababini aniqlaydi
✅
Allergiya zo‘rayishini oldini oladi
✅
ASIT (allergo-vaksina) o‘tkazadi
E’tibor qiling!
Hechqanday kuchli gormonal ukollar kerak emas. Foydasidan zarari ustun ularda!
©
Jasur Davlatov – Sizning allergolog shifokoringiz!
Klinika lokatsiyasi
:
t.me/allergolog_allergiya/38937
+998946920852
Yaqinlaringizga yuborib qo‘ying!
❗️
Yosh bolalardagi allergik rinit to'g'ri nazorat qilinmasa quloq pardasi tez-tez teshilishi mumkin!
2.5 yoshli
bemorimizda
allergik rinit
mavjud va shu sabab 1 yilda 2 marta quloq pardasi perforatsiyasi (teshilishi) kuzatilgan. LOR ko'rigida
adenoid bezi kattalashmagani va qonida IgE baland (400+) bo'lgani sabab
allergolog qabuliga yo'nalish berilgan. Shu holatni mexanizmini sizlar bilan bo'lishmoqchi edim.
Allergik rinit avj olganda:
1⃣
. Burun shilliq qavati shishadi
2⃣
. Evstaxiy nayi yopiladi
3⃣
. O‘rta quloqda suyuqlik (yiring) to‘planadi
4⃣
. Bosim oshadi
5⃣
. Perforatsiya + yiring chiqadi
✅
Bu
allergik disfunktsion otit
deyiladi.
Farzandingizdagi allergik rinitga e'tiborsiz bo'lmang. To'g'ri davolash va nazorat qilish zarur. Ayniqsa kichik yoshda. Chunki, quloq pardasi teshilishi eshitish pasayishiga, u esa aqliy rivojlanishiga ham salbiy ta'sir qiladi.
@allergiya
РЎЗАДОРГА КУКУНЛИ ДОРИ
@Savollar_kanal
6852-савол
Ассалому алайкум! Астма касали борлар салбутамол деган дорини сепиб туришади. У дорининг ичи, яъни босим остидаги балончани ичида дори кукун сифатида бўлади. Ундан фойдаланилганда, яъни сепилганда кукун чанг сифатида оғиз бўшлиғидан ўтиб ўпка йўлига боради. Шунда рўза очиладими? Бу саволга жавоб қидириб кўрдим, лекин у ерда салбутамол суюқлик дейилган ва суюқлик томоққа бориб рўза очилади дейилган. Бу дори суюқлик эмас, у кукундан иборат ва чанг ҳолида ўпка йўлига боради.
ЖАВОБ:
– Ва алайкум ассалом! Очилади. Атир каби ҳидласа бўладиган дорилардан фойдаланса рўза очилмайди. Валлоҳу аълам!
«Зикр аҳлидан сўранг» ҳайъати
✅
Манба
➡️
Каналга уланиш
РЎЗАДА БУРУН УЧУН СПРЕЙ
@Savollar_kanal
6879-савол
Ассалому алайкум! Рўзада аллергия учун бурунга спрейдан фойдаланса рўза бузулмайдими?
ЖАВОБ:
– Ва алайкум ассалом! Дори томизса ёки спрей сепилса рўза очилади. Сиз худди совунга ўхшаб бурун тешикларига суртса димоғини очадиган дори бор ўшандан фойдаланинг. Агар топа олмасангиз томизадиган дорингизни бирор латта ёки салфеткага теказиб, буруннинг ичга суртиб юборсангиз ҳам димоғингизни очади. Агар бунда ҳам очилмаса, рўзани ҳам тутинг, эҳтиётан фидясини ҳам беринг. Валлоҳу аълам!
«Зикр аҳлидан сўранг» ҳайъати
✅
Манба
➡️
Каналга уланиш
❗️
Allergiya qanday rivojlanadi?
Immun tizimi ba’zan
zararsiz chang zarrasini (masalan, gul changi)
infeksiya deb “adashib” qabul qiladi!
Nega?
1️⃣
Evolyutsion ehtiyotkorlik
(ortiqcha himoya mexanizmi)
Immun tizimi asosiy vazifasi —
xavfni o‘tkazib yubormaslik
. Xavfli narsani ko‘rmay qolish (masalan, parazit) organizm uchun o‘limli bo‘lishi mumkin.
Shuning uchun u ba’zan:
“Aniq zararli ekanini bilmasam ham, ehtiyot chorasi ko‘raman.” deydi
Allergiya — bu aslida
ortiqcha himoya reaksiyasi
.
2️⃣
Th2 yo‘nalishining ustunligi
Allergik odamda immun javob ko‘proq
Th2 tipda
ishlaydi. Normada:
Virus → Th1 javob
Bakteriya → Th1/Th17
Parazit → Th2
Ammo allergiyada oddiy chang zarrachasi ham organizm tomonidan “parazitga o‘xshash” deb talqin qilinadi.
Natijada IgE ishlab chiqariladi. Semiz hujayralar faollashadi. Gistamin ajraladi.
Natija burun oqishi, aksirish, ko‘z qichishishi kuzatiladi.
3️⃣
Baryer buzilishi
(teri va shilliq qavat)
Agar burun shilliq qavati zaif bo‘lsa,
Ichak mikrobiotasi buzilgan bo‘lsa,
Terida atopik dermatit bo‘lsa
Immun tizimi “tashqi moddalarni” xavfliroq deb qabul qiladi.
Bu “epitelial signal” orqali boshlanadi:
IL-25
IL-33
TSLP
Bu moddalar Th2 javobni qo‘zg‘atadi.
4️⃣
Genetik moyillik
Masalan:
Ota-onada allergiya bo‘lsa
Filaggrin geni mutatsiyasi bo'lsa
IgE yuqori miqdorda ishlab chiqarilsa bunday organizm changni oddiy chang sifatida emas, “dushman” sifatida ko‘radi.
5️⃣
Gigiyena gipotezasi
Zamonaviy, toza muhitda o‘sayotgan bolalarda:
Parazit kam
Mikroblar bilan tabiiy kontakt kam natijada immun tizimi “zerikadi” va:
Zararsiz narsalarga reaksiya bera boshlaydi
Allergiya — bu noto‘g‘ri tanilgan xavf!
Immun tizimi changni “Begona”, “Potensial xavfli”, “Parazitga o‘xshash” deb
noto‘g‘ri talqin qiladi
va IgE mexanizmi ishga tushadi.
@allergiya
Immun tizimi juda murakkab!
Xo'sh, u qanday boshqariladi?
🧠
Kim vazifalarni taqsimlaydi?
📡
Signal tarmoqlari
Immunitetda
bitta boshliq yo‘q
. Vazifalar
kimyoviy va hujayraviy signallar
orqali taqsimlanadi:
🧪
Asosiy “buyruq tillari”:
Sitokinlar
(IL, IFN, TNF va boshqalar)
→ “Hujum qil”, “to‘xta”, “ko‘pay”, “tinchlan”
🧪
Xemokinlar
→ “Bu joyga kel!”
🧩
Antigen–retseptor mosligi
→ faqat “o‘ziga mos” hujayra javob beradi
✅
Masalan:
Makrofag bakteriyani ko‘rsa →
IL-1, TNF-α
chiqaradi → T hujayralar faollashadi → B hujayra antitelo ishlab chiqaradi.
🎯
“Kim boshqaradi?”
— Tizimli muvozanat
Immunitet
avtomatik boshqaruv tizimi
kabi ishlaydi.
Asosiy regulyatorlar:
→ haddan oshishni to‘xtatadi (allergiya, autoimmunitetni jilovlaydi)
→ “Bu xavfli / bu xavfsiz” deb baho beradi
Apoptoz (dasturlangan o‘lim)
→ vazifasi tugagan hujayra o‘zi yo‘qoladi
📌
Agar
Treg yetishmasa
→ allergiya va autoimmun kasalliklar paydo bo‘ladi.
⚖️
Mukammal ishlashi nimaga bog‘liq?
— 3 asosiy ustun
🧬
1. Genetik dastur
HLA/MHC tizimi
Sitokin genlari
Tug‘ma immun javob kuchi
📌
Shu sababli ba’zi odamlar allergiyaga, boshqalar autoimmunitetga moyil bo‘ladi.
🦠
2. Antigen yuklamasi va mikrobiota
Ichak mikrobiotasi immunitetning
~70-90% tarbiyasida
ishtirok etadi
Doimiy, lekin me’yoriy antigenlar →
tolerantlik
hosil qiladi
📌
Juda steril muhitda immunitet “zerikadi” va allergiya rivojlanadi
🧠
3. Neyro-endokrin ta’sir
Immunitet
asab va gormon tizimi bilan bog‘langan
:
Stress
→
kortizol
oshishi → immunitet susayadi
Uyqusizlik
→ NK va T hujayralar kamayadi
Surunkali stress
→ yallig‘lanish noto‘g‘ri yo‘lga ketadi
📌
Shuning uchun ruhiy holat immunitetga bevosita ta’sir qiladi.
Nega tizim ba'zan buziladi?
🧠
Doimiy stress
💊
Noto‘g‘ri antibiotik ishlatish
☀️
Vitamin D, rux yetishmovchiligi
🚿
Haddan tashqari steril muhit
🧬
Genetik moyillik
Immunitetni
bitta markaz boshqarmaydi
. Har bir hujayra
signallarni o‘qib
, o‘zi qaror qiladi. Bu yerdagi mukammallik —
muvozanatda
!
@allergiya