Bobil Kutubxonasi

Ba’zan tarjima qilayotgan kitoblarimning qanchalik kattaligini unutib qo’yaman.
Bugun internetda aylana turib Robert Muzilning “Hossasiz Odam” romanini ko’rib qoldim. 1000 bet. Himm, katta kitob ekan, olsam bitira olamanmi, deb o’yladim.
Keyin “Qilichlar Bo’roni” ning 1200 betligini, keyingi “Qarg’alar Bazmi” 800 bet bo’lgani uchun shukr qilganimni eslab qoldim.
O’qishga kelganda o’ylanishim mumkin, lekin negadir tarjimada 400-500 bet hech narsa emasdek tuyula boshladi.
Lekin hozirgi tarjimaning naq bir yilga cho’zilganiga e’tibor qilmaylik.
🗿
@bobil_kutubxonasi

Bilasiz, O'zbekistondagi ko'plab nashriyot, xususiy teatr va galereya kabi madaniy tashkilotlar uchun marketing juda katta muammo. Boisi, kitob sotishning oziq-ovqat yo kiyim-kechak sotishdan juda katta farqi bor. Tashkilotlarga esa mana shu farqni anglab yetgan marketing mutaxassislari kerak.
Qaysi kitob, ko'rgazma yo san'at loyihasi ommaning qaysi qismiga yetib boradi? Olgan videomizning ommabopligi doim ham uning yaxshiligini bildiradimi?
BEEONE
jamoasi mana shu savollarga javob berish va sizni xalqqa munosib tarzda tanishtirishni o'z bo'yniga oladi. Jamoa nafaqat madaniy, balki tibbiy, iqtisodiy va boshqa ko'plab sohalardagi loyihalar bo'yicha ham sizga yordam berishi mumkin.
Marketing, target munosabatlari va tanituv xizmatlari uchun batafsil:
@mksalikh

Molly Drake, umri davomida na biron she’ri, na qo’shig’i keng ommaga taqdim qilingan ingliz shoir va qo’shiqchi.
Ikkinchi Jahon Urushi davrida oilasi bilan Delhiga ko’chib boradi va yozning issiq kunlarida zerikib uydagi fortepiano bilan bu qo’shiqni qayd etadi…
Avvaliga qo’shiqdagi tabiat tasvirlari sabab uni amerikalik, country janrida ijod qiladigan xonanda deb o’yladim. Lekin tinglaganim sayin unda Amerika kovboy qishloqlari va olis, yovvoyi o’rmonlardan topib bo’lmaydigan allaqanday kiborlik, nazokat borligini sezdim. Buni faqat ingliz pastoral san’atida ko’rish mumkin, menimcha.
@bobil_kutubxonasi

Yoz o’tdi…

O’rta Asrlar Yevropa quyoshi damini olsin. Bizning Registondagi arslonli quyoshimiz chiroyliroq.
Ularniki:
🗿
😩
😖
🫩
Bizniki:
😠
💅
@bobil_kutubxonasi

Fantastika filologik tahlilga arzimaydi, degan tushuncha bor. Rostmikan? Menimcha, yo'q.
"Muz va Olov Qo'shig'i" epopeyasining aslida postmodern uslubda yozilganini bilarmidingiz?
Mayli, postmodernizmdan avval modernizmni qisqacha tushunib olsak.
Modernizmni aslida Sovet va qisman Karimov davri siyosatiga o'xshatishingiz mumkin. Har qanday tushunchaning chegarasi aniq-tiniq chizilgan. Kimning yaxshi yo yomonligi kundek ravshan. Bitta qat'iy markaz bor va agar undan o'rin olmasangiz, yo dushmansiz, yo shundoq ham unda yashashga loyiq emassiz. Kimning hikoyasini kim kimning og'zidan eshitadi, bari belgilangan. Jamiyatda birdamlik deganda faqat markaziy g'oyada birlashuv tushuniladi.
Postmodernizm esa buning mutlaqo aksi. Bugun tashqariga qarang: Avval ovozi doim o'chirilgan, e'tiborga olinmagan, hatto xoin tamg'asi urilgan kishilar, xususan chet elda ishlovchilar yo chekka viloyat ahli bemalol o'z fikrini bildirishi mumkin. Hukumat qanchalik markaziy shaxsiyat yaratishga urinmasin, baribir har og'izdan har xil hikoya yangrayveradi. Bir qarashda bu xaos va katta to'qnashuvlar davridek tuyuladi. Biroq, feminizm, diniy ifoda erkinligi, demokratiya haqida ochiqcha gapirish nisbatan kuchaygandek.
Endi, epopeyaga qaytsak. Asarni postmodernizmga moslashtirgan unsurlari nima o'zi?
Javob:
1. Arxietip va Bosh Naql (Grand Narrative) ning Parchalanishi
Jorj Martin bizga Tolkiendan qolgan fantastik chegaralarni butkul rad etadi. Buni biz filologiyada deconstructing binaries ya'ni juft tarafli hikoyani parchalash, deb ataymiz. Martinda 'Tanlangan Qahramon' bashorati yo hafsalani pir qiladi, yo doim fojea bilan tugaydi. Klassik ahloqqa munosib odil, oriyatli qahramonlar esa osonlikcha o'lib ketaveradi.
2. Ahloqiy Nisbiylik va Polifoniya/Ko'povozlilik
Voqealar bitta mutloq roviy emas, turli tuman xarakter nuqtai nazar (POV) orqali hikoya qilinadi. Bu hikoyada hech kim na to'liq yomon, na to'liq yaxshi. Hammaning o'ziga yarasha sabablari, travma, qayg'u va orzu-maqsadlari bor.
3. Qudrat, Din va Institutsional Sarob
Avvaliga asar faqat taxt uchun kurashdek ko'rinadi, lekin chuqurlashganingiz sayin hech narsaning hech qanday ahamiyati, muqaddasligi yo'qdek ko'rinadi. Misol uchun, xalqqa kimning taxtga o'tirishi umuman qiziqmas. Uni faqat daladagi ekin-tikin qiziqtiradi. Din asarda shunchalik ojizki, kimning tangrisi qayerda va qachon ishga tushishini adashtirib yuborasiz. Tangrilar faqat hukmdor tabaqa xalqning ishonchini suiste'mol qilib, populizmga qo'l urmoqchi bo'lgan paytgina eslanadi.
Davlat tashkilotlari-ku hech qanday burch yo qutlug' maqsadga olib bormaydi bizni. Hammasi faqat his-tuyg'u, ig'vo va manfaat uchun bor.
4. Siniq Naql:
Voqealar odatiy "kirish-avj-tamom" tizimida harakatlanmaydi. Bo'limni kim hikoya qilayotgan bo'lsa, zamon faqat uning nuqtai nazarida oqadi. Ba'zan bugunning o'rtasida o'tmishga qaytamiz, ba'zan kelajakdamizmi yo bugunda, bilmay qolamiz... Qisqasi, hikoya bizni hech qanday intiho yo g'alaba emas, tartibsizlik va battar chilparchin voqelikka boshlab boradi.
To'g'ri, epopeyani ko'plar fantastik adabiyotdagi Grimdark janriga bog'laydi. Grimdarkda ham hech kim oq yo qora emas, hamma ahloqan kulrang, hech kimga ishonch yo'q va hokazo. Ammo hech qaysi Grimdarkda muallif "Muz va Olov" chalik voqelik, vaqt va roviyning nuqtai nazari bilan o'ynamaydi. Bizni asarga bog'laydigan va uni postmodern roman qolipiga soladigan asosiy omil ham shu o'yin tushunchasidir. O'yinda ham qahramonga ochiqcha bog'lanolmaysiz, chunki unga ishonish imkonsiz. Bizning epopeyada ham shu, bu qahramonning asil basharasi qachon fosh bo'larkin yo ha, yomonlik qildi, lekin o'tmish travmasi bilan o'zini qachon oqlarkin, deb kutamiz.
Qisqasi, shu. Menimcha, bugunga qadar faqat postmodern asar tarjima qilgandekman. Bilmadim, balki bu ham davr talabidir.)
Mirzohid
@bobil_kutubxonasi

Tarjima va issiq jonimdan to'ydirgandi. Ayniqsa so'ngi bo'limlar va qayta tarjima qilinayotgan sahnalar sabab to'liq qobig'imga kirib oldim.
Buni ko'rgan do'stim menga bir o'yin tavsiya qildi.
Milk Outside a Bag of Milk Outside a Bag of Milk
Nomi shunaqa ekan.
O'ynamasimdan avval shunday qo'shimcha qildi:
Ruslar ishlab chiqargan bu o'yinni. Sovet qo'rquv janrida. Sen odatda bunday o'yinlar o'ynamasding, lekin bir sinab ko'r, dedi.
O'ynadim va ta'sirlanmadim.
— Lekin, qattiq qo'rqasan, deb o'ylagandim?
— Buning nimasi Sovet qo'rquvi?
— Brutalist binolar, psixologik zulmat vahokazo.
— Tasavvur qil, bobong shunchaki Stalindan avval universitetni bitirgani uchun Sibirga jo'natildi. Buving Xalq Dushmani Xotini bo'lgani uchun ishidan haydaldi. Dadang va amakilaring davlat maktabidan ma'n qilindi. NKVD dadangni olib ketishga kelganida uydagi hamma qimmatbaho, sotishga arzirli lash-lushni ship-shiydam qildi. Oxir oqibat butun oila ochidan o'ldi. Surprise, bitch. Sovet qo'rquvi deganda biz shuni nazarda tutamiz, Xrushchovning omon-omon davrlarida qurilgan tasqara binolarni emas.
—
🙁
Unga "O'zbek Ishi", Qozog'iston va Belorussiyadagi sun'iy ocharchilik, Mesxetin, Qrim tatarlari va Saram Koreyslarining majburan vatanlaridan olinib Turkistonga surgun qilinishlari, garchi Ikkinchi Jahon Urushida 16 respublika qatnashgan bo'lsada bugun faqat Rossiyaning g'olib deb o'ylanishi va hokazolarni ham aytib bersammikan?
😃
Ps. Xalq o'laroq nega haliyam horror/qo'rquv janrida dunyoni portlatmayapmiz, hayronman.
@bobil_kutubxonasi

🔰
Бўлажак таржимонлар, яқинроқ келинг. Сизларни «Таржима Маҳорат Мактаби»га таклиф этамиз!
Жаҳон адабиёти дурдоналарини она тилимизга ўгиришни истайсизу, кўникмангиз етарли эмасми? Агар бирор хорижий тилни билсангиз ҳамда таржима санъатининг нозик сирларини ўрганишни, матн билан ишлашдаги назарий ва амалий билимларингизни оширишни мақсад қилган бўлсангиз, бу дарслар сиз учун!
Bақти:
Сентябрдан
Формат:
Zoom орқали
Жадвал:
Ҳафтада 2-3 кун
Дарслар
: 12 та
Нарх
: 500 минг сўм.
Маърузачиларимиз
:
Алишер Сабрий
Алишер Файзуллаев
Гўзал Рўзиева
Илҳом Салимов
Мирзоҳид Музаффар
Мунира Норова
Назарбек Назаров
Нодирабегим Иброҳимова
Раҳмат Бобожон
Тилланисо
Шерзод Комил Халил
Шохрух Усмонов
👉
Маърузалар мавзуси билан танишиш
Янги билимлар олиш ва тажрибали таржимонлар билан мулоқотда бўлиш имконини қўлдан бой берманг.
Мурожаат:
@nodirabegim_18

Ko'pimiz qishloqda tug'ildik. O'zbek adabiyoti, kino va teatrida ham qishloq motivi ko'p takrorlanadi. Bugun o'sha motivlarning o'zim uchun eng mashhur misollarini qisqacha toifalamoqchi bo'ldim.
1. Zulfiqor Musoqov qishlog'i:
Odatda Toshkent viloyati yo Farg'onaning quruq yo tog'li hududida joylashgan. Odamlari xuddi karikaturaga o'xshaydi. Deyarli hech kimning mustaqil xarakteri yo'q, hamma faqat filmdagi hikoyani ta'minlovchi qaysidir tipga xizmat qiladi, xolos. Odamlar he yo'q be yo'q baqirishi, yig'lashi yo kulishi mumkin. Hammaning laqabi bor. Qishloqdagi yagona qiziq voqea unga yo qaysidir shaharlik, yo o'zga sayyoralik adashib kelib qolgandagina sodir bo'ladi. Ungacha butun qishloq o'tmishda siqishib qolgan mahdud, shaxsiyati yo'q makondek his qildiradi.
2. Tog'ay Murod, Shukur Xolmirzayev va umumiy Surxon Adabiy Maktabi qishlog'i
Bu dunyoda sizdan ma'sum odam yo'q. Kambag'alsiz, lekin hech qachon or nomusdan voz kecholmaysiz. Boshingizga qandoq balo kelishidan qat'iy nazar sizning aybingiz yo'q, hammasi o'sha shaharlik oliftalar yo la'nati o'rislarning ishi. Ha, butun qishloqda bir-ikki qoni buzuq chiqib turadi va sizning nomusingizni sotgan ham o'sha la'nati bo'ladi. Hech kim sizni johilligingiz, bilim olish yo aqlan rivojlanishga urinib ham ko'rmasligingiz uchun ayblamaydi, chunki bu sizning qismatingiz. Darvoqe, butun boshli o'zbeklik faqat shu qishloq ahlidan iborat. O'zbeklik deganda Farg'ona yo Jizzaxni emas, aynan Surxon vohasini o'ylashimiz kerak.
3. Sharof Boshbekov qishlog'i
Odamlar qanchalik Zulfiqor Musoqov qishloqilariga o'shxamasin, baribir butun muhit yashirincha ayollar tomonidan boshqariladi. Erkaklar ko'pincha piyonista, ahloqi buzuq, ruhan siniq va kemtik. Isyon ko'pincha bilvosita ayollar orqali amalga oshiriladi. Qandaydir o'zgarish sodir bo'lishi uchun tashqaridan kimningdir kelishini kutishingiz mumkin, lekin bu shunchaki mavjud isyonga nom qo'yib beruvchi omil bo'ladi, xolos.
4. Xayriddin Sulton va Murod Muhammad Do'st qishlog'i
Siz bu qishloqda yashamaysiz. U faqat siz kun kelib qaytishingiz uchun bor. Qishloq odamlari nisbatan real bo'lgani uchun muallifning o'yinchog'iga o'xshamaydi. Unga qaytganingizda qanchalar kirlanganingizni sezib beixtiyor tazarru qilasiz. Qisqasi, bu ikki yozuvchida qishloq tirik muhit emas, balki ibodatxonadek, qahramonlar onda-sonda borib poklanadigan ruhoniy makon. Bu qishloqlarning eng o'ziga xos tarafi, unga qaytgan paytingiz doim o'zingizni aybdor his qilasiz.
5. Xurshid Davron qishlog'i
Samarqandliksiz! Bolaligingiz bedazor, bog' va ahyon-ahyon Samarqand shahridagi xotiralar bilan o'tgan. Uni har eslaganingizda tasavvuringiz ichra olma yo jiyda bargidek xira ko'kimtir, xushbo'y xotirot bo'y ko'rsatadi. Undagi qahramonlar real bo'lishi mumkin, lekin hech qaysisi tasavvuringizdan qocholmaydi. Faqat, Musoqov kinolarida qishloqi bu tasavvurda qamalib qolgan bo'lsa, Xurshid Davronning hamqishloqlari unda baxtiyor yashayveradi.
6. Muhammad Yusuf va Vodiy Adabiy Maktabi qishlog'i
Xurshid Davrondan farqi, vodiyliksiz va qishloq bir vaqtning o'zida ona motivini ham o'zi bilan olib keladi. Biroq, baribir qishloqqa yana, qaytib bo'lmas olis o'tmish, har qaralganda ona bilan birga tuyilgan aybdorlik hissi, yoshlikdagi armonli muhabbat sifatida qaraysiz. Faqat, qishloq qanchalar ma'sum bo'lmasin, unda poklanolmaysiz. Chunki, qishloq tasavvuringizda, boya aytganimdek imkonsiz sud mahkamasidir.
Xo'sh, siz yuqoridagi qaysi qishloqda tug'ilib o'sdingiz? Masalan men Xayriddin Sulton qishlog'ida ulg'aydim.))
Mirzohid
@bobil_kutubxonasi

Sen taniydigan eng johil odam O’zbekistonda sun’iy intellekt yozgan dissertatsiyasi bilan filologiya bo’yicha PhD oladi va bu ham yetmagandek kelib senga nazariya o’rgatmoqchi bo’ladi.
Bitch, shut the fuck up.