Bomdod Namozi
Кўнглинг тортмаган нарсага ишонма. Чунки қалб кўз кўрмаганини кўради.
Кун насиҳати
Молинг билан мақтанма; бир ел олиб кетади.
Уйинг билан мақтанма; бир сел олиб кетади.
Фарзандинг билан мақтанма; бир Қобил олиб кетади.
Жуфтинг билан мақтанма; бошқа бир қўл олиб кетади.
Амалинг билан мақтанма; бир одат олиб кетади.
Ақлинг билан мақтанма; бир иллат олиб кетади.
Кўз тегса, қўлингдан ҳаммаси кетади.
Жим туриб, сукут қилганимиз у нарсадан рози эканимизни англатмайди. Гапириш бефойда бўлгани учун шундай қилдик.
— Сизни ёмонга чиқармоқчи бўлган кимса дунёдаги энг яхши инсон бўлсангиз ҳам сабаб топади...
Ва аксинча, бир инсон сизни кечиришни, севишни истаса дунёдаги энг ёмон инсон бўлсангиз ҳам бир сабаб топади....
Фарқи сизнинг яхши ёки ёмонлигингизда эмас, қаршингиздаги инсон учун қадр-қийматингиз қай даражада эканлигида...
• Абдурроҳман Тошқандий
— Гоҳида сенга соябон тутадиган инсонга эмас, эҳтиёжинг даражасида сен билан бирга бўладиган инсонга муҳтож юўласан.
• Абдурроҳман Тошқандий
— Баъзан курашиб эмас,
Воз кечиб ғалаба қозонасан...
Фақат буни англаш учун бироз вақт керак.
Отам билан охирги кун.
— 1980 йиллар, баҳорнинг илк кунлари эди. Отам билан узум токларини ердан чиқариб, сўритокларга боғлар эдик.
Пешинга яқин отам менга:
— Болам, озгина қўй ёғи бор эди. Шуни қовурма шўрва қилсак нима дейсан? — деди.
— Ота, буни ҳам сўрайсизми? Қўлингиздан чиққан овқатни ҳар доим иштаҳа билан ейман, — дедим.
Отам қозон бошида шўрва тайёрлар, мен эса вақти-вақти билан унга қараб қўярдим. Ёши етмишдан ошган бўлса-да, жуда тетик ва чаққон эди. Ичимдан: «Отам ҳали юз ёшдан ҳам ошади», деб ўйлагандим.
Тушлик пайти келди. Отам иккаламизга катта сопол косаларга ёғлиқ шўрва сузиб келди. Қаттиқ нонни майдалаб солди, қизил қалампирни ҳам иккига бўлиб шўрвага ботириб қўйди. Ҳар бир ишни меҳр билан қилар, одамнинг иштаҳасини очарди.
— Қани, «Бисмиллаҳир роҳманир роҳим», ол болам, — деди-да, косасини қўлига олди.
Шунда унинг косани яна секин қўйганини пайқаб қолдим.
— Ота, нега овқат емаяпсиз? — дедим.
— Сен еявер, болам, — деди хотиржам.
Мен эса оч қолганимдан шошиб овқатланар эдим. Бироздан кейин қарасам, отамнинг ранги ўзгаргандек туюлди.
— Отажон, сизга нима бўлди? Овқатингизни ҳам емадингиз-ку, — дедим.
У киши менга қараб:
— Болам,бу дунёдаги ризқим тугабди шекилли , — дедилар.
— Нима деганингиз бу, ота? — дедим хавотирланиб.
Отам эса:
— Ўғлим, тез бориб амакингни чақириб кел. Дарров келсин, — дедилар.
Мен ҳаяжон билан амакимнинг уйига югурдим. Негадир юрагим безовта эди.
Амакимни чақириб қайтиб келганимизда, отам ўзлари ясаган оддий каравотда қиблага қараб ётган эканлар. Қўллари бошлари остида, худди ухлаб қолгандек.
Мен енгил нафас олдим.
— Отам ухлаб қолибдилар шекилли, — деб ўйладим.
Секин олд томонларига ўтиб қарадим. Кўзлари юмилган, юзларида эса майин табассум бор эди.
Шу пайт ортимдан амакимнинг:
— Ака-а-а!.. — деган фарёди эшитилди.
Шунда англадим...
Отам бу дунё билан видолашиб, Роббисининг ҳузурига кетган эканлар.
Ёнларида таҳоратдан қолган сув, бошлари остида эса жойнамозлари турарди. Гўёки узоқ сафарга тайёргарлик кўриб қўйгандек...
Бу манзарани орқада қолган йиллар ҳам хотирамдан ўчира олмади.
Лутфиддин домла ҳикояси.
— Сен “
гул
” бўлиб мен учун ифор тарат… Мен тупроқ бўлиб сени бошимда кўтариб юрай…
•
Абдурроҳман Тошқандий
— Муҳаббатингиз ва кўрсатган мурувватларингизга ҳиёнат қиладиган биргина жонзот, инсондир.
Инсонлар олдидаги қадрингни билмоқчи бўлсанг, уларга ишинг тушганида сенга қандай муомала қилишларига қара.