CEEN
🔥
🔥
🔥
🔥
6 mln yil avval Antarktida o'rtacha havo harorati hozirgidan 12°C ga iliqroq bo'lgan
Antarktidaning
Allan Hills
hududida faoliyat yuritayotgan tadqiqotchilar guruhi muz qatlamlari ichida saqlanib qolgan va hozirgacha o‘lchangan eng qadimgi havo namunani aniqlashga erishdi. Ushbu havo millionlab yillar davomida muz ichidagi mikroskopik pufakchalarda saqlanib kelgan. Antarktida tabiiy “vaqt kapsulasi” vazifasini o‘tayotgan bo‘lib, qor qatlamlarining asta-sekin to‘planishi orqali uning ostida qolgan atmosfera namunalarini uzoq vaqt davomida saqlab qoladi. Allan Hills hududida kuchli shamollar yangi yog‘gan qorni uchirib yuboradi, keskin sovuq esa chuqur muz qatlamlarining harakatini sekinlashtiradi. Natijada, juda qadimiy muz qatlamlari yer yuzasiga yaqinlashadi. Olimlar vertikal muz yadrolarini burg‘ilash orqali millionlab yillar avval muz ichida qamalib qolgan havoni ajratib olishga muvaffaq bo‘lishdi.
Muz yadrolari tarkibida zich joylashgan mikroskopik havo pufakchalari mavjud bo‘lib, ularning yoshi argon izotoplari tahlili yordamida aniqlangan. Dastlab tadqiqotchilar taxminan
2,5 million yil
avvalgi
Pliotsen
davriga oid havoni topishga umid qilgan edilar. Biroq, olingan natijalar kutilganidan ham ancha qadimiy bo‘lib chiqdi. Tahlillar ushbu havo namunalarining qariyb
6 million yil
avval muhrlanib qolganini ko‘rsatdi. Suv izotoplari bo‘yicha o‘tkazilgan tadqiqotlar esa qadimgi Antarktida hozirgidan taxminan issiqroq bo‘lganini tasdiqladi. Bu esa qit’a bir vaqtlar bugungi muz bilan qoplangan manzaradan ancha mo‘tadil iqlimga ega bo‘lgan bo‘lishi mumkinligini anglatadi.
Mazkur kashfiyot olimlarga Yerning qadimgi iqlim tizimlarini yanada aniqroq tiklash imkonini beradi hamda uzoq geologik davrlar davomida sayyoramiz sharoitlari qanday o‘zgarganini tushunishga yordam beradi. Endilikda tadqiqotchilar muz pufakchalari ichida saqlanib qolgan issiqxona gazlarini tahlil qilishni rejalashtirmoqda. Bu orqali atmosferaning tarkibi millionlab yillar davomida qanday o‘zgargani va ushbu o‘zgarishlar kelajakdagi iqlim jarayonlari haqida qanday xulosalar berishi mumkinligi o‘rganiladi.
🔥
🔥
🔥
🔥
🚌
Ertaga, 10-iyun kuni respublikaning barcha hududlarida navbatdagi “Avtomobilsiz kun” aksiyasi o‘tkaziladi
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 25-martdagi 46-sonli “Atmosfera havosi sifatini yaxshilashga qaratilgan “Toza havo” umummilliy loyihasini amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi
Farmoniga
muvofiq, 2026-yil 1-maydan boshlab har oyning 10 va 25-sanalari “Avtomobilsiz kun” hamda “Avtomobilsiz hafta” aksiyalari o‘tkazib kelinmoqda.
https://gov.uz/oz/eco/news/view/175122
🚌
Завтра, 10 июня, во всех регионах республики пройдет очередная акция «День без автомобиля»
Согласно Указу
Президента Республики Узбекистан №46 от 25 марта 2026 года
«О мерах по реализации общенационального проекта «Чистый воздух»
, направленного на улучшение качества атмосферного воздуха», начиная с 1 мая 2026 года ежемесячно 10 и 25 числа будут проводиться акции «День без автомобиля» и «Неделя без автомобиля».
https://gov.uz/ru/eco/news/view/175122
🚌
Tomorrow
,
Another “Car-Free Day” Campaign to Be Held Across Uzbekistan on 10 June
In accordance
with Presidential Decree No. PF-46 of 25 March 2026,
“On Measures for the Implementation of the Nationwide Clean Air Project Aimed at Improving Ambient Air Quality,”
monthly “Car-Free Day” and “Car-Free Week” campaigns are being held on the 10th and 25th of each month beginning from 1 May 2026.
https://gov.uz/en/eco/news/view/175122
📱
Instagram
|
📱
Telegram
|
📱
Facebook
|
X
|
📱
Linkedin
Antarktida markazida bir sutkada (5–6-iyun) havo harorati amplitudasi 36°C dan oshdi
Antarktida platosida, Dome C hududida joylashgan
Konkordiya ilmiy stansiyasi
da so‘nggi oylarning eng e’tiborga molik harorat o‘zgarishlaridan biri kuzatildi. Atigi 24 soat ichida havo harorati
−80,3°C dan −43,8°C gacha
ko‘tarildi.
Harorat hanuz muzlash nuqtasidan ancha past bo‘lib qolayotganiga qaramay, Antarktidaning markaziy qismi uchun bunday tez isish juda noodatiy hodisa hisoblanadi. Bir sutkadan kam vaqt ichida harorat
36°C dan ortiq
oshgan.
Konkordiya stansiyasi dengiz sathidan taxminan
3233 metr
balandlikda joylashgan bo‘lib, Yer yuzidagi doimiy aholi yashaydigan eng sovuq maskanlardan biri sanaladi. Qish mavsumida bu yerda harorat muntazam ravishda
−80°C dan pastga
tushadi, qutb tuni esa bir necha oy davom etadi.
Bunday keskin harorat o‘zgarishlari odatda Antarktida qirg‘oq hududlaridan materik ichkarisiga nisbatan iliqroq havo massalarining kirib kelishi natijasida yuz beradi. Mutlaq harorat qiymatlari hanuz favqulodda past bo‘lib qolayotgan bo‘lsa-da, bunday hodisalar iqlimshunoslar e’tiborini tortadi. Chunki ular global iqlim o‘zgarishi sharoitida hatto Yerning eng sovuq hududlarida ham atmosfera jarayonlarining yuqori darajada o‘zgaruvchan ekanligini ko‘rsatadi.
🔥
🔥
🔥
🔥
❗️
Қашқадарёда 2,5 млрд сўмлик кўприк уч йил ичида яроқсиз ҳолга келгани айтилмоқда Қашқадарё вилоятида қарийб 2,5 млрд сўм маблағ эвазига қурилган кўприк фойдаланишга топширилганидан сўнг қисқа вақт ичида муаммолар юзага келгани маълум қилинди. Кўприкдаги…
Filippinda 7,8 magnitudali kuchli zilzila oqibatida kamida uch kishi halok bo‘ldi
Toshkent vaqti bilan 4:37 Filippinda 7,8 magnitudali kuchli zilzila sodir bo‘ldi. Yer silkinishi mamlakatning janubiy qismidagi asosiy orol — Mindanaodagi
General Santos
shahri yaqinidagi dengiz hududida qayd etilgan.
Politsiya ma’lumotlariga ko‘ra, zilzila oqibatida kamida uch kishi halok bo‘lgan, yana besh kishi turli darajada tan jarohatlari olgan.
Filippin Vulqonshunoslik va Seysmologiya instituti ma’lumotiga ko‘ra, zilzila o‘chog‘i 10 km chuqurlikda joylashgan.
Filippin Prezidenti Ferdinand Marcos Jr. barcha tegishli davlat idoralariga zudlik bilan harakat qilish bo‘yicha topshiriq berganini ma’lum qildi. U aholini ehtiyot chorasi sifatida balandroq va xavfsiz hududlarga ko‘chishga chaqirdi.
Zilzilada bo'yicha so'nggi ma'lumotlar:
— Mindanaoning 6 ta hududida sunami kuzatildi. Eng baland sunami to‘lqini
1,4 m
balandlikka yetgan.
— Phivolcs ma’lumotiga ko‘ra, Toshkent vaqti bilan soat 8:00 holatiga qadar
138 ta aftershok
qayd etilgan. Ularning magnitudasi
1,3 dan 6,7 gacha
bo‘lgan.
— Dastlabki baholashlarga ko‘ra, yer silkinishi natijasida
37 ta bino zarar ko‘rgan
.
🔥
🔥
🔥
🔥
🔥
🔥
🔥
🔥
Sernam yil Tomdi yaylovlariga yangi imkoniyatlar yaratdi
2026-yilda kuzatilgan sernam ob-havo sharoiti Navoiy viloyatining Tomdi tumanidagi cho‘l-yaylov hududlarida o‘simlik qoplamining sezilarli darajada yaxshilanishiga xizmat qildi.
Tadqiqotchi
Sardor Begmatov
tomonidan e’lon qilingan masofadan zondlash ma’lumotlari va NDVI indeksining dekadal kesimdagi tahlillari shuni ko‘rsatadiki, mart oyida hududning aksariyat qismida o‘simlik faolligi past bo‘lgan bo‘lsa, aprel oyidan boshlab yashil biomassa tez sur’atlarda ortgan. Ayniqsa, may oyining ikkinchi dekadasiga kelib yaylovlarda o‘simlik qoplami eng yuqori holatlardan biriga yetgani kuzatiladi.
Bu esa bahorgi yog‘ingarchiliklarning mo‘l bo‘lgani natijasida yaylov o‘simliklarining vegetatsiya davri odatdagidan ancha uzoq davom etganini anglatadi. Tadqiqotlarga ko’ra, odatiy yillarda Tomdi hududidagi ko‘plab yaylovlarda o‘simliklar aprel oyining uchinchi dekadasi yoki may boshlaridayoq qovjiray boshlaydi. Joriy yilda esa yaylovlardan may oyining ikkinchi dekadasida ham samarali foydalanish imkoniyati saqlanib qolgan.
Mazkur holat chorvachilik uchun tabiiy ozuqa bazasining uzayishiga, yaylovlarga tushadigan bosimning kamayishiga hamda cho‘l ekotizimlarining mavsumiy barqarorligini ta’minlashga ijobiy ta’sir ko‘rsatmoqda.
Iqlim va yaylovlar holatini sun’iy yo‘ldosh ma’lumotlari asosida muntazam monitoring qilish esa suv resurslari, chorvachilik va ekologik boshqaruv bo‘yicha muhim qarorlar qabul qilishda tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda.
🔥
🔥
🔥
🔥
🔥
🔥
🔥
🔥
Buxoro viloyati Peshku tumanida paydo bo‘lgan yangi ko‘l bo‘yicha dastlabki ilmiy xulosalar
So‘nggi kunlarda Buxoro viloyati Peshku tumanida paydo bo‘lgan yangi suv havzasi jamoatchilik orasida katta qiziqish uyg‘otmoqda.
Gidrometeorologiya ilmiy-tadqiqot instituti
olimlari tomonidan olib borilgan tadqiqotlar natijasida mazkur suv havzasining shakllanish sabablari va rivojlanish jarayoni o‘rganildi.
Sun’iy yo‘ldosh tasvirlari tahlili shuni ko‘rsatdiki, hududda yangi kollektor-zovur tizimi 2023-yilda shakllangan bo‘lib, 2024-yil 15-oktabrdan boshlab kollektordan Shirbuloq botig‘iga suv tashlash ishlari yo‘lga qo‘yilgan. Natijada qisqa muddat ichida yangi ko‘l hosil bo‘la boshlagan. Hozirgi kunda havzada
305 million kub metr
suv to‘plangan.
Olimlar tomonidan o‘tkazilgan tahlillar ushbu ko‘lning shakllanishida yog‘ingarchilikning hissasi juda kam ekanligini ko‘rsatdi. Ko‘l 2022-yildagi sernam davrda emas, aynan 2024-yil oxirida kollektor suvlari hisobiga vujudga kelgan. Bu esa suv havzasining asosiy manbai kollektor-drenaj oqimlari ekanligini tasdiqlaydi.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, mazkur suv havzasi oqmas (yopiq) ko‘llar turiga kiradi. Bunday obyektlarda suv almashinuvi cheklangan bo‘lib, vaqt o‘tishi bilan suvning minerallashuvi ortishi mumkin. Shu sababli ko‘ldan baliqchilik yoki turizm maqsadlarida samarali foydalanish imkoniyatlarini baholash uchun qo‘shimcha gidrokimyoviy, ekologik va ixtiologik tadqiqotlar talab etiladi.
Gidrometeorologiya ilmiy-tadqiqot instituti
olimlari hozirgi bosqichda mazkur suv havzasida muntazam gidrologik monitoringni yo‘lga qo‘yish, suv sifati va ekologik holatini kompleks o‘rganish muhimligini qayd etmoqda. Ilmiy tadqiqotlar yakunlanmaguncha uni shakllangan turistik yoki baliqchilik resursi sifatida baholashga hali erta.
🔥
🔥
🔥
🔥
Yaponiyada kuzatilgan to’fondan keyin…
To’fon bo’lsayam basseyndek tiniq turibdi.
🔥
🔥
🔥
🔥