gafurgooy

Уа, Раббым!
Өзіңнің барлық көркем есімдеріңнің берекесімен жүрегіме тыныштықтан да артық кеңшілік сыйла. Маған мейірімділіктен де артық Өзіңнің сүйіспеншілігіңді сыйла. Сабырдан да артық күш-қуат, қорқыныштың орнына тәуекел, әлсіздіктің орнына қайрат, таршылықтың орнына кеңшілік, қиындықтың орнына жеңілдік, жоқшылықтың орнына берекелі халал ризық, қайғының орнына қуаныш, күмәннің орнына нық иман, қараңғылықтың орнына нұр, ал дүние мен ақыретте Өзіңнің разылығыңды нәсіп ет.
Егер сұрағандарымда қайыр болса, оларды ең көркем түрде, ең берекелі уақытта және ең толық күйінде маған нәсіп ет. Егер мен сұрамаған, бірақ мен үшін қайырлы нәрселер болса, оларды да Өз шексіз жомарттығыңмен сыйла.
Уа, Раббым! Мені әрдайым Саған шүкір ететін, Саған тәуекел ететін, Саған ғана үміт артатын, Саған ғана сәжде жасайтын және соңғы деміне дейін Сенің разылығыңды іздейтін құлдарыңның қатарынан ет.
Расында, Сен барлық нәрсеге Құдіреттісің. Сенің қазынаң ешқашан таусылмайды. Сен Бол! десең, ол міндетті түрде болады.
كن فيكون
Саған ғана мақтау, Саған ғана шүкір. Әмин.

Кім Аллаһтан қорықса, Аллаһ оған шығатын жол береді және күтпеген жерден ризықтандырады.
(Талақ сүресі, 2–3-аяттар)

Тафәккур етемін. Жүрегімді тазарту үшін өз нәпсіме есеп беремін және Ұлы Аллаһтан шексіз мағфиратымен барлық күнәларымды кешіруін, кемшіліктерімді жасыруын әрі Өз рақымына бөлеуін сұраймын
.

Өзгелер сенің дәрежеңді түсіруге мың рет тырысса да, уайымдама.
Егер Аллаһ сені көтерсе, ешкім төмендете алмайды. Ал егер Аллаһ төмендетсе, ешкім көтере алмайды.
Адамдардың сөзі уақытша ғана әсер етеді, ал Аллаһтың үкімі өзгермейді. Сондықтан адамдардың бағасына емес, Раббыңның разылығына ұмтыл.
Дәрежеңді адамдар емес, сенің ықыласың, тақуалығың, сабырың және амалдарың көтереді.
Сол үшін жүрегіңді Аллаһқа байла.
Намазыңа бекем бол, бауырым
Өйткені намаз – құлдың Раббысымен байланысы, жүректің тыныштығы, қиындықтағы тірегі және екі дүниедегі абыройының бастауы.
Аллаһ кімнің дәрежесін көтеруді қаласа, оны ешбір адам төмендете алмайды.

Ескерту:
мүшкүлат (مشكلات) – араб тілінен енген сөз, мағынасы қиындықтар, күрделі мәселелер. Қазақ әдеби тілінде де түсінікті болғанымен, күнделікті сөйлеуде қиыншылық, сынақ сөздері жиірек қолданылады.

Басыңа мүшкүлат түссе шүкір ет.Өйткені мүшкүлат әрдайым жаза емес. Көп жағдайда ол Аллаһтың құлын тәрбиелеуі, күнәларына кәффарат болуы және дәрежесін көтеруі үшін берілген сынақ.
Мүшкүлат келгенде шүкір ете білу иманның кемелдігінің белгісі. Себебі мүмін адам әрбір істің артында Раббысының хикметі бар екенін біледі.
Сәләф салихтар мен сахабалардың арасында: Маған неге мүшкүлат келмей жүр? Әлде Раббым менен теріс айналды ма? деп өз-өздерін есепке алғандары туралы ғибратты сөздер айтылады. Бұл олардың Аллаһпен байланысын үнемі бақылап отырғанын көрсетеді.Сондықтан басымызға қандай мүшкүлат түссе де:Әлхамдулилләһ деп шүкір етейік.
Өйткені шүкір мүшкүлатты жеңілдетеді, жүрекке тыныштық береді және Аллаһтың мейіріміне жақындатады.
Құлдарымның арасында шүкір етушілер өте аз.
(Сәбә сүресі, 34:13).
Ендеше, сол аз шүкір етушілердің қатарынан болайық.

Хасанаат (حسنات) араб тіліндегі хасана(حسنة) сөзінің көпше түрі. Мағынасы: игі амалдар, сауаптар, жақсылықтар.
Исламда хасанат Аллаһ разылығы үшін жасалған әрбір жақсы іс үшін берілетін сауап.
Мысалы:
Намаз оқу – хасанат.
Құран оқу – хасанат.
Ата-ананы құрметтеу – хасанат.
Садақа беру – хасанат.
Біреуге күлімдеу де – хасанат.
Жақсы сөз айту – хасанат.
Біреуге білім үйрету – хасанат.
Құранда Аллаһ Тағала:
من جاء بالحسنة فله عشر أَمثالها
Кім бір игі іс (хасана) жасаса, оған он есе сауап беріледі.
(Әнғам сүресі, 160-аят)
Ал кейбір амалдардың сауабы бұдан да көп еселенеді. Мысалы, садақа үшін Аллаһ қаласа 700 есеге дейін, тіпті одан да көп еселейді (Бақара, 261-аят).
Қарама-қарсы ұғымы сәййиәәт (سيئات), яғни күнәлар, жаман амалдар.
Хасанат сауап әкелетін игі амалдар.
Сәййиәт күнә болып жазылатын жаман амалдар.

Құранда Аллаһ Тағала адамдардың арасында шүкір етушілердің аз екенін бірнеше жерде айтады.
وقليل من عبادي الشكور
Құлдарымның арасында шүкір етушілер өте аз.
(Сәбә сүресі, 13-аят)
ولكن أَكثر الناس لا يشكرون
Алайда адамдардың көпшілігі шүкір етпейді.
(Бақара сүресі, 243-аят)
وإِن تطع أكثر من في الارض يضلوك عن سبيل الله
Егер жер бетіндегі адамдардың көпшілігіне ерсең, олар сені Аллаһтың жолынан адастырады.
(Әнғам сүресі, 116-аят)
Құранда бірнеше рет:
көпшілігі шүкір етпейді;
көпшілігі иман келтірмейді;
көпшілігі ақылға салмайды;
көпшілігі білмейді;
ал шүкір ететіндер өте аз екені ескертіледі.
Бұл аяттардың мәні Аллаһтың нығметін тек тілмен емес, жүрекпен мойындап, амалмен дәлелдейтін адамдардың саны аз болатынын еске салу. Сондықтан мұсылман әрдайым өзін сол азшылықтың қатарына қосуды Раббысынан сұрап, шүкіршілікті өмір салтына айналдыруға ұмтылады.

Шағымдану – адамның өз өміріне өзі түсіретін көлеңкесі
Шағымдану өте жағымсыз әдет. Өйткені ол бір қарағанда жай ғана көңілдегі ауырлықты сыртқа шығару сияқты көрінгенімен, шын мәнінде адамның ішкі күшін әлсіретеді, жүрегін қажытады, ойын тұмшалайды және өмірге деген көзқарасын бұзады.Адам бір рет шағымданса, бұл табиғи болуы мүмкін. Себебі адамның жаны бар, жүрегі бар, ол шаршайды, қиналады, ренжиді. Бірақ шағымдану күнделікті әдетке айналған кезде, адам өз өмірінің жақсы жақтарын көрмей қалады. Оның назары үнемі жетпеген нәрсеге, болмаған нәрсеге, жоғалтқан дүниесіне, адамдардың кемшілігіне және тағдырдың ауыр тұстарына ғана ауа береді.Сөйтіп адам бірте-бірте өмір сүріп жатқан жоқ, тек өміріне баға беріп, оны сынап, оған наразы болып жүрген жанға айналады.
Шағымданатын адам көбіне өзінің шаршағанын, бағаланбай жүргенін, жолының жабық екенін, ешкім оны түсінбейтінін, өмірінің ауыр екенін айтады. Кейде бұл сөздердің негізі де болуы мүмкін. Бірақ мәселе оның шындық не өтірік болуында емес. Мәселе адамның сол күйде қанша уақыт қалатынында.Өйткені бір қиындықты қайта-қайта айту оны азайтпайды.Бір ренішті қайта-қайта еске алу оны емдемейді.Бір адамның кемшілігін күн сайын санау оны өзгертпейді.Керісінше, шағымдану сол ауырлықты санада қайта тірілтіп, жүрекке қайта енгізеді. Адам бір жағдайдан бір рет зардап шегуі мүмкін, бірақ оны күнде ойлап, күнде айтып жүрсе, сол жағдайдан жүз рет зардап шегеді.Шағым мәселені шешпейді. Ол адамның күшін жейді.Шағым жол ашпайды. Ол адамның ойлауын тарылтады.
Шағым жанға тыныштық бермейді. Ол жүректегі тыныштықты ұрлайды.
Шағымданған сайын адам өзінің қолынан ештеңе келмейтіндей сезіне бастайды. Ол өзін жағдайдың құрбаны ретінде көреді. Барлық жауапкершілікті басқа адамға, тағдырға, уақытқа, қоғамға, отбасыға, жұмысқа немесе өткен өміріне артып қояды.Ал адам өзін құрбан сезінген кезде, әрекет ету қабілетін жоғалтады.
Себебі оның санасында мынадай ой қалыптасады:
Менің өмірімнің осындай болуына бәрі кінәлі.
Менің жағдайымды ешкім түсінбейді.
Маған ешқашан жеңілдік болмайды.
Менде мүмкіндік жоқ.
Осындай сөздер бірте-бірте адамның ішкі сеніміне айналады. Ал ішкі сенім адамның болашағын қалыптастырады.Адам неге сенсе, сол бағытта өмір сүре бастайды.Егер адам мен әлсізбін деп жүрсе, ол әлсіз шешімдер қабылдайды.Егер менің жолым жабық десе, ашық тұрған есікті де байқамайды.Егер бәрі жаман десе, жақсы нәрсенің өзін күмәнмен қабылдайды.
Сондықтан шағымдану жай ғана жағымсыз сөйлеу емес. Ол адамның ішкі бағдарламасына айналуы мүмкін.Шағымданудың тағы бір қауіпті жағы ол шүкірді азайтады.Адам қолында бар нәрсеге назар аудармай, жоқ нәрсені ғана ойлай бастағанда, жүрек нығметті сезінуден қалады.Денсаулығы бар бірақ тағы бір нәрсесі жетпейді.
Отбасы бар бірақ мінездері ұнамайды.Үйі бар бірақ кең емес.Тамағы бар бірақ қалағанындай емес.Жұмысы бар бірақ жалақысы аз.
Балалары бар бірақ айтқанын тыңдамайды.Өмірі бар бірақ қуанышы жоқ.Осылайша адам бар нәрсені бағаламай, жоқ нәрсеге байланып қалады. Ал барға шүкір етпеген адамға көп нәрсе берілсе де, ол бәрібір қанағат таппайды.Қанағатсыз жүрекке бүкіл дүниені берсең де, ол тағы бір нәрсе іздейді.
Өйткені оның мәселесі дүниенің аздығында емес, жүректің разы болмауында.Шағымданатын адам көбіне бақытты болуды жағдай өзгергенге дейін кейінге қалдырады.
Мына мәселе шешілсе, тыныш боламын.
Ақшам көбейсе, көңілім орнығады.
Жолдасым өзгерсе, мен де жақсы боламын.
Балаларым мені түсінсе, жүрегім тынышталады.
Жаңа үй алсам, өмірім өзгереді.
Бірақ бір мәселе шешілгенде, оның орнына екіншісі келеді. Өмірде ешқашан барлық жағдай бір уақытта мінсіз болмайды. Сондықтан бақытты үнемі ертеңге қалдырған адам, бүгінгі өмірін өткізіп алады.Шағымдану адамды қазіргі сәттен айырады.
Ол таңның атқанын көрмейді.
Баласының күлкісін сезбейді.
Бір кесе шайдың жылуын байқамайды.
Денесінің тыныш отырған сәтін бағаламайды.
Жақындарының жанында екенін нығмет деп қабылдамайды.

Сондықтан әр жолы шағым айтқың келгенде, өзіңе мына сөздерді айт:
Бұл сөз мені күшейте ме, әлде әлсірете ме?
Мен мәселені шешіп жатырмын ба, әлде оны үлкейтіп жатырмын ба?
Менің айтқаным шындық па, әлде жаралы көңілімнің үні ме?
Бұл жағдайға әсер ете аламын ба?
Егер әсер ете алсам әрекет етемін. Егер әсер ете алмасам сабыр етемін.
Өмір шағыммен өзгермейді.
Өмір шешіммен өзгереді.
Өмір өкінішпен алға жылжымайды.
Өмір жауапкершілікпен алға жылжиды.
Өмір бәрі жақсы болғанда ғана әдемі болмайды.
Адам жүрегін тәрбиелегенде әдемі болады.
Сондықтан шағымды азайт.
Шүкірді көбейт.
Кінәлауды азайт.
Түсінуге тырыс.
Ренішті азайт.
Дұғаны көбейт.
Қорқынышты азайт.
Тәуекелді күшейт.
Сөзді азайт.
Әрекетті көбейт.
Сенің өмірің бір күнде өзгермеуі мүмкін. Бірақ сенің өмірге деген көзқарасың бір сәтте өзгеруі мүмкін. Ал көзқарас өзгерген кезде, бұрын ауыр болып көрінген нәрсе сабаққа, бұрын жабық көрінген жол мүмкіндікке, бұрын жазадай көрінген сынақ рухани өсуге айналады.
Шағымдану өмірді ауырлататын әдет.
Шүкіршілік сол өмірді мағыналы ететін қасиет.
Сабыр жүректі сақтайтын қорған.
Тәуекел қорқынышты жеңетін күш.
Ал разылық адамның ең үлкен байлығы.
Өйткені жүрегі разы адам аз дүниемен де тыныш өмір сүреді.
Ал жүрегі наразы адам көп нәрсенің ішінде де өзін кедей сезінеді.Сондықтан адам ең алдымен жағдайын емес, жүрегін өзгертуі керек.
Жүрек өзгерсе, көзқарас өзгереді.
Көзқарас өзгерсе, сөз өзгереді.
Сөз өзгерсе, әрекет өзгереді.
Әрекет өзгерсе, өмір де өзгере бастайды.
Шағымнан алыстаған сайын, жүрек тынышталады.
Шүкірге жақындаған сайын, өмірдің берекесі сезіледі.
Сабырды таңдаған сайын, адам ішкі жағынан өседі.
Ал Аллаһқа тәуекел еткен жан қандай қиындық көрсе де, үмітсіз қалмайды.