Xushnudbek.uz

14-mart, shanba (24-kun)
Iftorlik vaqti:
18:32
(Toshkent vaqti)
[hududlar farqi]
#ramazon
INTERNETDAGI ALOQA ODOBLARI
Internet orqali o‘zgalar bilan aloqa qilishda xuddi ko‘z-ko‘zga tushib turgandek, o‘zini odob va axloq ila tutish lozim.
Bu xildagi aloqa ko‘pchilik bilan bo‘layotganini zinhor unutmaslik kerak. Mazkur aloqa yozishma orqali bo‘lsa, yozuv qoidalariga to‘liq amal qilib, o‘zining yuksak madaniyatini ko‘rsatish kerak. Yozuvlarining bexato ekanini tekshirib ko‘rishi lozim. Agar aloqa ovozli yoki suratli bo‘lsa, buning ham rioyasini qilish kerak. Musulmon kishidan chiroyli va madaniyatli bo‘lib ko‘rinish va so‘zlash talab etiladi.
Internet orqali o‘zgalar bilan aloqa qilishda notanish kishilarni «siz»lab, ularga alohida hurmat ko‘rsatish kerak.
Voqe’likda ham shunday bo‘ladi. Notanish kishi bilan aloqaga kirishganda, hurmatini joyiga qo‘yib, alohida ahamiyat va e’tibor bilan muomala qilinadi.
Internet orqali o‘zgalar bilan aloqa qilishda bahs-munozara har qancha qizisa ham, birovga ozor berishga bormaslik kerak.
Ba’zi odamlar haddidan oshsa ham, musulmon odam o‘zini bosishi va o‘zidan ketganlarga e’tibor bermasligi va ularga nasihat qilishi lozim. Mingta baqir-chaqirdan ko‘ra bitta hikmatli so‘z ustun turishini biror daqiqa ham unutmaslik zarur.
Internet orqali o‘zgalar bilan aloqa qilishda behuda tortishuvlarga yo‘l qo‘ymaslik, beodobliklarga qarshi kurashish yaxshi ishdir.
Ba’zi odamlar behuda tortishishga o‘ch bo‘ladi. Tortishish uchungina bahs-munozaralar qo‘zg‘aydi. Boshqalarning jig‘iga tegishni yaxshi ko‘radi. Biz, musulmonlar ana shunday kishilar toifasidan bo‘lmasligimiz va ularga qarshi kurashishimiz lozim.
Internet orqali o‘zgalar bilan aloqa qilishda savdo ishlari olib borilsa, oldin buning tafsilotini yaxshi o‘rganib olish shartdir.
Internet qalloblari odamlarni aldash uchun o‘ziga xos «internet-savdolari»ni o‘ylab topishgan. Birgina misol tariqasida QuestNet nomli internet bozorini olishimiz mumkin. Sirtdan qaraganda, bu narsa odamlarga qulaylik tug‘dirish, savdo molini arzonlashtirish uchun tuzilganga o‘xshaydi. Tarmoqli savdo nomini olgan bu ish aslida qalloblikdan boshqa narsa emas. Ammo sodda odamlarni aldashga juda ham qulay. Qabulimga ba’zi kishilar kelib, mazkur savdo haqida savollar bera boshlashdi. Kishilarning taqdim qilayotgan ma’lumotlari uzuq-yuluq edi. Ammo ularning barcha axborotlarini qo‘shib, umumlashtirilganda, to‘laroq tasavvur hosil bo‘ldi. Shuning e’tiboridan, bu savdo joiz emas, degan javob berildi.
Bu gap odamlar orasida tarqalib, so‘rovchilar yana ko‘paydi. Oxiri shu ishni yuritayotganlar kelib, o‘zlari tushuntirib bermoqchiliklarini aytishdi. Ularga o‘xshaganlarning kimligini bilganim uchun, yozma ravishda murojaat qilishlarini so‘radim. Ancha vaqt o‘tganidan keyin yozma tushuntirish va murojaat olib kelishdi. So‘ngra ularga javob berdim. Ular esa boshqa shayxdan olgan narsasini ko‘rsatib, odamlarni aldashda davom etaverishdi. Kishilarda ikkilanish paydo bo‘lib qoldi. Ba’zilarning haligi «shayx»ni men bilan adashtirganlari ma’lum ham bo‘ldi. Shunda biz internetda bor haqiqatni e’lon qildik. Oxiri mazkur QuestNet tashkilotchilari qalloblikda ayblanib, mahkamaga tortildi.
Shuning uchun bunga o‘xshash ishlardan juda ehtiyot bo‘lish kerak. Oldin har bir narsaning, ishning halol yoki haromligini, dindagi hukmini yaxshilab o‘rganib olib, keyin unga qo‘l urish kerak.
Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusufning «Ijtimoiy odoblar» kitobidan.
👉
@hushnudbekreklama
👈

❗️
Chet
elga chiqib ishlamoqchi bo’lgan aliment to’lovchi fuqarolarga o’rnatilgan cheklovlar qayta ko’rib chiqiladi
Shavkat Mirziyoyev
aliment majburiyati bo‘lgan
odamlar tashkiliy migratsiya asosida xorijda ishlash imkoniyatiga ega bo’lmayotganini ta’kidladi.
Chunki fuqaro chetga chiqishi uchun
5 yillik
aliment pulini oldindan to‘lashi yoki aliment oluvchidan
yozma rozilik
olishi kerak.
Mutasaddilarga bu masalani chuqur o‘rganib,
tegishli taklif kiritish
topshirildi.
ℹ️
Ma’lumot uchun:
o‘tgan yili aliment bilan bog‘liq
70 ming murojaat
kelib tushgan, lekin aliment to‘lovchining
rasmiy daromadi yo’qligi uchun
murojaatlarning
30 foizi hal qilinmasdan qolgan.
👉
@hushnudbekreklama
👈

Shavkat Mirziyoyev Toshkent shahri Sergeli tumanidan oqib o’tuvchi
Junariq kanaliga
yanvar oyida
maktab o’quvchisi
tushib ketgani,
ikki oy davomida
hech kim buzilgan ko’prikni qayta tiklashga e’tibor qaratmaganini tanqid qildi.
Holat
ijtimoiy tarmoqda tarqalganidan keyingina
mablag‘ ham topilgan, ko‘prik ham qurilgan. Murojaatlar bilan ishlashdagi bunday kamchiliklar
odamlarning davlatga bo‘lgan ishonchiga putur yetkazayotgani
ko‘rsatib o‘tildi.
👉
@hushnudbekreklama
👈

13-mart, juma (23-kun)
Iftorlik vaqti:
18:31
(Toshkent vaqti)
[hududlar farqi]
#ramazon
INTERNETDAGI ALOQA ODOBLARI
Internetda chat, forum, feysbuk, tvitter kabi o‘zaro aloqa olib borishga xizmat qiluvchi vositalar orqali kishilar bir-birlari bilan yozishma, so‘zlashma, suratli muloqotlar olib borish imkoniyatlariga ega bo‘lishgan. Ular ushbu imkoniyatlarni ishga solib, ko‘pgina hojatlarini ro‘yobga chiqarish, ma’lumot almashish, bilmaganini so‘rab o‘rganish, yangi do‘st va sheriklar orttirish kabi ko‘pgina manfaatlarga ega bo‘lmoqda.
Ammo shu bilan birga, boshqa sohalarda bo‘lgani kabi, bu sohada ham o‘ziga yarasha muammolar, mushkulotlar va ko‘ngilsiz voqealar paydo bo‘lmoqda. Masalan, begonalarning bir-birlari bilan ushbu vositalar orqali olib borgan aloqalari natijasi o‘laroq,
nikohga va’da berish, birovga tuhmat qilish, kimnidir zinoda ayblash, so‘kish kabi ishlar
kelib chiqmoqda.
Shuningdek, er-xotinlarning ushbu vositalar orqali olib borgan aloqalari natijasi o‘laroq taloq, bir-birini zinoda ayblash, nasabni inkor qilish kabi o‘ta ahamiyatli hukmlar ham sobit bo‘lmoqda.
Ushbu vositalar orqali bir necha taraflarning olib borgan muloqotlaridan so‘ng bir-birini ommaviy ravishda kofir, fosiq, fojir deya hukm chiqarish, fahsh ishlarga chaqirish, sehr va folbinlikka chorlash, pora va’da qilish, video orqali avratlarni namoyish qilish, shaxsiy, diniy, ijtimoiy holatlarni masxara qilish kabi o‘ta jiddiy holatlar ham paydo bo‘lmoqda.
Bularning hammasini tartibga solish, kishilarni to‘g‘ri yo‘lga solib, noto‘g‘risidan qaytarish lozim bo‘lmoqda. Bu borada hukumatlar, xalqaro tashkilotlar va boshqalar yetarli ishlar olib borishmoqda. Shu bilan birga, musulmonlarga bu boradagi shar’iy odoblarni ham bayon qilib borish zaruratga aylandi.
Internet orqali o‘zgalar bilan aloqa qilishda o‘ziga tanlangan ismning go‘zalligiga e’tibor berish lozim.
Internetdagi o‘zaro aloqalarda har bir kishi o‘ziga ma’lum taxallus qo‘yib olishi odat tusiga kirgan. Aslida o‘zining asl ismi bo‘lgani yaxshi. Lekin turli sabablarga ko‘ra, taxallus tanlab olsa ham bo‘ladi. Faqat taxallus tanlashda o‘zining beodobona gap va ishlariga parda qilish niyati bo‘lmasligi shart. Taxallus tanlaganda chiroyli va zavq bag‘ishlaydigan ismlarni tanlash kerak. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam musulmonlarning ismlari umidbaxsh, ezgulikni ifoda qiladigan bo‘lishiga katta e’tibor berganlar.
Internet orqali o‘zgalar bilan aloqa qilishda shariat ruxsat bergan narsalarga amal qilib, man qilgan narsalardan chetda bo‘lish asosiy qoida bo‘lishi zarur.
Bu qoida musulmon insonning barcha qiladigan ishlariga ham tatbiq qilinadi. Jumladan, internet orqali o‘zgalar bilan aloqa qilishida ham shunday bo‘lishi talab etiladi. Ba’zi kishilar muomala holati bir oz o‘zgargani tufayli internetdagi muomalalarga yengil-yelpi qarashadi, bu esa mutlaqo noto‘g‘ridir.
Internet orqali o‘zgalar bilan aloqa qilishdan yaxshilik va taqvoda hamkorlik qilish hamda yomonlik va dushmanlikda hamkorlik qilmaslik shior qilib olinishi zarur.
Zotan, musulmon inson hayotining barcha sohalarida ushbu shiorga doimo amal qilib yashashga intiladi.
Internet orqali o‘zgalar bilan aloqa qilishdan foydali maqsadni ko‘zlash va befoyda ishlardan chetda bo‘lish lozim.
Musulmon inson o‘ziga berilgan umr ne’mati aziz ekanini, undan unumli foydalanish o‘zining muqaddas burchi ekanini, oxiratda uning har bir lahzasidan so‘ralish borligini bir zum ham unutmasligi darkor. Shu e’tibordan internetga kirib olib, behuda narsalarga soatlab vaqt sarflash qattiq qoralanadi.
Musulmon insondan vaqti, kuchi, aqli va zehn-zakovatini faqat foydali narsalarga sarflashi talab etiladi.
Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusufning «Ijtimoiy odoblar» kitobidan.
👉
@hushnudbekreklama
👈

Bugun “metan zapravkalar”
ijtimoiy soha obyektlariga
xizmat ko‘rsatuvchi va
jamoat transporti
uchun faoliyat yuritadi — Energetika vazirligi
👉
@hushnudbekreklama
👈

❗️
Toshkentda 222 km/soat tezlikda harakatlangan “Gelik” haydovchisi va uning sherigi 15 sutkaga qamaldi
Mart oyining boshlarida poytaxtning
Sergeli tumani
Fayzli Toshkent ko’chasida ikki nafar shaxs “migalka” o’rnatilgan “Gelik”da
222 km/soatdan oshiq
(!) tezlikda harakatlangan. Ular mazkur holatni videoga olib, ijtimoiy tarmoqdagi sahifasiga joylagan.
Huquqbuzarlarning ikkoviga ham
15 sutka
ma’muriy qamoq jazosi tayinlandi.
👉
@hushnudbekreklama
👈

Qoq tush paytida gavjum yo’llardan birida bironta avtomobil bo’lmaganining o’zi mo’jiza.
Lekin, Xudo ko’rsatmasin-u, shu falokat ostida istalgan bitta jamoat avtobusi yoki siz va men bo’lishimiz ham mumkin edi. Odam o’ylashga ham qo’rqadi.
👉
@hushnudbekreklama
👈

12-mart, payshanba (22-kun)
Iftorlik vaqti:
18:30
(Toshkent vaqti)
[hududlar farqi]
#ramazon
INTERNET ODOBLARI
«Internet» so‘zi ajnabiy tildagi qisqartirilgan jumla bo‘lib, tilimizda «xalqaro ma’lumotlar to‘ri» degan ma’noni anglatadi. Ammo bu nom ixtiyor qilinganidan keyin internetning tinmay rivojlanishi oqibatida u faqat ma’lumotlar taqdim va qabul qilish bilan cheklanib qolmay, bundan ham katta hajmdagi ishlarni olib borishga xizmat qiladigan bo‘lib ketdi. Hayotning barcha sohalarida internet yordamida osonlik, arzonlik va tezlik foydalari ko‘zlanadigan bo‘ldi.
Shuning uchun hozirda hamma xalqlar internetni rivojlantirish borasida qo‘lidan kelgan barcha choralarni ko‘rmoqda. Bu ishga to‘g‘anoq bo‘luvchi omillardan xalos bo‘lish yo‘llarini axtarmoqda. Internetdan foydalanuvchilar kun sayin ko‘payib bormoqda. Hamma ushbu osonlik va qulaylikdan bahramand bo‘lishga oshiqmoqda.
Ammo shu bilan birga, internetga bog‘liq muammolar ham ko‘payib va jiddiylashib bormoqda. Internetda foydali ma’lumotlar bilan bir qatorda zararli, buzuq ma’lumotlar ham tarqalmoqda. Aqiydaga putur yetkazuvchi, fohishabozlik va behayolikni targ‘ib qiluvchi, axloqsizlikni tarqatuvchi va shunga o‘xshash inson zotiga or keltiruvchi ishlarni targ‘ib qiladigan saytlar ko‘payib bormoqda. Ba’zi odamlar internet orqali bir-biriga tuhmat qilmoqda, haqoratlab, so‘kishmoqda, bir-birini sharmanda qilmoqda va hokazo.
Aytib o‘tilgan ushbu gaplardan ko‘rinib turibdiki, internet ham ikki taraflama — ham yaxshilikka, ham yomonlikka xizmat qilishi mumkin narsaga aylandi. Bizning vazifamiz uni yaxshilikka xizmat qildirib, yomonlikka boshlamasligi choralarini ko‘rish, uning zararlaridan chetlanishga harakat qilishdir. Buning uchun esa dinimizning umumiy ta’limotlari asosida internetdan foydalanish odoblarini yo‘lga qo‘yishimiz kerak bo‘ladi.
INTERNETDAN FOYDALANISH ODOBLARI
Quyida xalqaro zamonaviy aloqa va axborot vositasi bo‘lmish internetdan foydalanishning ba’zi umumiy odoblari haqida qisqacha so‘z yuritamiz:
Internetdan foydalanmoqchi bo‘lgan odam niyatni yaxshi qilgan bo‘lishi kerak.
Albatta, musulmon inson har bir narsada bo‘lgani kabi, internetdan foydalanishda ham faqat yaxshilikni, shariatda ruxsat berilgan narsalarga muvofiq ish qilishni niyat qilishi lozim. Ana shundagina bu ishidan foyda topadi, ko‘zlagan maqsadiga erishadi. Internetdan olgan foydasiga qo‘shimcha ravishda, dinining ta’limotlariga amal qilgani uchun savob ham oladi.
Internetga kirishdan oldin vaqtni zoye qilmaslik uchun umrning qadrini esga olish, uning har lahzasi hisobli ekanini, qiyomat kunida hisob-kitob bo‘lishini esga olish zarur.
Aynan ushbu his-tuyg‘u bo‘lmagani uchun ko‘pchilik internetda soatlab vaqtini, aziz umrining g‘animat kunlarini zoye qilishni o‘ziga ep ko‘rmoqda. Uzoq vaqt davomida, sakkiz-o‘n soatlab internetda o‘tirganlar o‘ziga xos xastaliklarga chalinganlari haqidagi xabarlar behuda tarqalmagan bo‘lsa kerak. Musulmon inson esa doimo, jumladan, internetdan foydalanishda ham umrining har lahzasi borasida oxiratda so‘ralishini zinhor unutmaydi.
Internetda ishlashni «Bismillahir rohmanir rohiym» bilan boshlash va ish boshlashda o‘qiladigan duolardan bilganicha o‘qish kerak.
Musulmon kishining har bir ishni boshlaganda albatta «Bismillahir rohmanir rohiym» deyishi kerakligi ko‘plab hadislarda ta’kidlangan.
Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusufning «Ijtimoiy odoblar» kitobidan.
👉
@hushnudbekreklama
👈

16 ta mahalla “Tashabbusli budjet”da sheriklik asosida muddatidan avval g‘olib deb topildi
O‘tgan yili kiritilgan o‘zgarishlarga ko‘ra, “Tashabbusli budjet”da sheriklik tizimiga ruxsat berilgan edi. Bunda loyiha qiymatining 50 foizini mahalla aholisi qoplashga rozi bo‘lsa, qolgan 50 foizi uchun byudjetdan mablag‘ ajratilishi kafolatlanadi, hech qanaqa ovoz yig‘ish shart bo‘lmaydi.
2026-yilning 1-mavsumi doirasida fuqarolar tomonidan ilgari surilgan 16 ta loyiha sheriklik asosida g‘olib deb topildi. Ushbu loyihalarni moliyalashtirish uchun fuqarolar tomonidan jami 3,3 mlrd so‘m mablag‘ yig‘ildi.
Sheriklik loyihalarining katta qismi Qashqadaryo viloyatiga to‘g‘ri kelmoqda: 7 ta mahalla 1 mlrd 800 mln so‘mdan ko‘proq mablag‘ yig‘ib bergan.
16 ta sheriklik loyihasining 13 tasi yo‘lni asfalt qilishga, 3 tasi transformator va simyog‘ochlarga to‘g‘ri kelmoqda.
Shuningdek, g‘olib deb topilgan loyihalarning 4 tasi tanaffusga tushgan edi. Amaldagi tartibga ko‘ra, sheriklikni tanlagan mahallalarga tanaffus cheklovi amal qilmaydi.
👉
@hushnudbekreklama
👈