Kitoblar ombori | Blog

"Men seni sevaman" - degan gapdan ham ko‘ra yoqimliroq uchta so'zli jumla qaysi?
Buxgalter:
- Kartaga oylik tushdi!

Қоғоз китоб ва электрон китоб
Вақтнинг тез ўтишини қаранг. Яқинда йигирма бешни қоралаб, йигирма олтига қадам қўяман. Ҳали олдимга қўйган режаларим жуда кўп. Ҳаммасини бажаришим керак. Ҳар куни хаёлимга янги бир ғоя келади. Ҳар куни бирор ижодий иш қилишга ҳаракат қиламан. Аммо баъзан бу хаёлимдагидек чиқади, баъзида эса йўқ.
Болалигимдан китоб ўқишга қизиқаман. Тўртинчи ёки бешинчи синфдан бадиий асарлар ўқишни бошлаганман. Мактабда кутубхоначи устозим билан жуда яхши келишар эдик. У киши соатлаб кутубхонада қолишимга рухсат берар, баъзида ўзимга жуда ёққан айрим китобларни менга совға ҳам қилардилар.
Хуллас, шу пайтгача ўқиган юздан ортиқ бадиий асарларимнинг энг яхши йигирма бештасини танлаб, улар ҳақида ўз таассуротларимни бўлишиш ғояси туғилди. Умримнинг ҳар бир йилига биттадан. Ростини айтсам, бир йилда бешта ёки ўнтадан оз китоб ўқиган даврим бўлганига ишонмайман. (Бу кам, албатта. Лекин ёшлик қилганман. Начора?)
Энг қизиғи мактаб даврида телефоним йўқ эди. Шунинг учун барча китобларни қоғоз шаклида ўқиганман. Агар бирор китобни ҳеч қаердан топмасам, уларни интернет кафелардан электрон нусхасини топиб, қоғозга чиқартириб ўқирдим. (Ҳозир ҳам баъзи китобларни шундай ўқийман.)
Коллежда ўқиётган пайтимда биринчи марта қўлимга телефон тушди. Барча тенгдошларим каби унда ўйин ўйнаш, интернетда соатлаб ўтиришдан кўра ўзим учун қизиқарли китобларни юклаб олиб, ўқишни бошладим. Шундан электрон китоблар ўқиш одатим пайдо бўлди. Қайси бир яхши асар китобини дўконлардан топмасам, ёки уларни сотиб олишга пулим етмаса, "pdf"-ини топиб ўқийдиган бўлдим. Кечалари билан ухламасдан телефондан китоб ўқиган вақтларимни эслайман...
Шундай қилиб, ўйлаган рўйихатимни тузишни бошладим. Рўйихат ўндан ошгунча тез ва яхши кетаётган эдим. Барча менга кучли таъсир қилган ва осон ўқилган асарлар хаёлимда гавдаланарди. Лекин ўн бешинчи асарни рўйихатга киритганимдан кейин... бирданига тўхтаб қолдим. Ҳатто бир-иккита рўйихатдаги китобларнинг сюжетини эслашга уринсам ҳам эслай олмасдим. Яна кўплаб асарларни рўйихатга киргизмоқчи бўламан-у ўқиганимга ўзимда шубҳа уйғонади. Лекин аниқ биламан, уларни ўқиганман. Ўқиганман-у ҳеч қандай деталларини эслай олмайяпман. Фақат номи ёдимда қолган. Худди хотирам ўчирилгандек, худди ҳеч қачон бу асарларни ўқимагандек. Қандай қилиб бу ҳолатга тушишим мумкин? Нимага? Кўп ўйладим. Охири бир хулосага келдим. Нимагалигини биласизми? Чунки айнан ўша асарларни телефонда ўқиганман. Рост, жуда кўп китобларни телефонда ўқиганман.
Ҳозир хаёлимга сиғдира олмаяпман. Мен ўқиган "юзлаб" китоблар бир зумда ҳеч нарсага айланиб қолдими? Қандай қилиб? Ахир уларни ўқиганимда жуда ҳам таъсирланганман, ҳар бир ҳолатни тасаввуримда саҳналаштирганман, нахот энди ҳеч бирини эслай олмасам? Телефон ва компютерда ўқиган китобларимни нима учун ёдимдан чиқарганман? Балки бу худди ҳозирги интернетдаги рилслар каби бўлгандир? Ўқидим, менга ёқди, бир неча кун ёки ҳафта ёдимда қолди, кейин кеттими? Ахир ҳозир кўпчилик гаджетларда китоб ўқийдику... Улар ҳам мен каби бўладими?
Бу мен учун бир умрлик сабоқ бўлди... Энди ҳеч қачон китобларни телефондан ўқимайман. Ҳар қандай китобни сотиб олиб, агар ҳеч қаердан топа олмасам электрон нусхасини қоғозга чиқариб ўқийман. Энди бир неча "ўқиган" китобларимни қайтадан ўқишим керак.
Йигирма бешта бадиий асар рўйхатига келадиган бўлсак, уни яна бир марта жиддий ўйлаб кўришимга тўғри келади... Ахир бу аҳволда рўйихат тузиб бўладими? Ахир бу не-не инсонларнинг келажакини барбод қиладиган муаммо эмасми? Бу ҳолатлар бошқаларда такрорланмаслигига ким кафолат беради? Телефондан китоб ўқиб нимадир ўрганишни хаёлимиздан чиқаришимиз керак (бу менинг фикрим).
Телефон фақат алоқа учун, китоб эса фақат мутолаа учун... Гап тамом, вассалом.
Буни ҳеч қачон ёддан чиқармаслигимиз керак!
@balkimchannel

Hozirgi trenddagi qaysi kitob haqida batafsil tahlil bo'lishi xohlar edingiz?
Yozib qoldiring. Eng ko'p aytilgan kitobni sizlar uchun sotib olib, o'qib, hech qanday senzurlarsiz batafsil ma'lumot beraman nasib qilsa.

— Rejalaring qanday?
— Baxtli bo‘lish.
— Men bugunni nazarda tutayotgandim.
— Hech qanday farqini ko‘rmayapman.
Rinat Valiullin “Yilning beshinchi fasli”
@kitob_ombori

🇮🇹
Bugun, 11-mart — Romeo va Juletta kuni nishonlanmoqda ekan
Bu bayram ilk bor Italiyada, eng mashhur oshiqlar haqidagi afsonaning vatani sanalgan Verona shahrida nishonlana boshlagan. Bu sana ularning yashirincha nikohdan o‘tgan kuni bilan bog‘liq bo‘lib, tarixchilar uni 1302-yilning 11-martiga to‘g‘ri keladi, deb hisoblashadi.
Siz ham bu kun haqida men qatori endi bildingizmi?
😅

Har bir kitob - yangi bir dunyo. Lekin kitoblar bizga nafaqat yangi dunyolarni, balki o'z ichki dunyomizni anglashni ham o'rgatadi.
Har bir yangi mutolaa yaqin insonimiz bilan qiladigan iliq suhbatga o'xshaydi. Ana shunday iliqlik ulashishni niyat qilgan sahifamizga sizni taklif qilamiz !
@withMuhammad

"Nega kitobxon millat emasmiz", degan savolga, "12-14 soatlab ishlab charchaydigan, uchma-uch yashaydigan odamlarda kitob o‘qishga nima ham rag‘bat bo‘lardi", degan javoblar bo‘ldi. Bunga e’tiroz qilib, Hindiston misol keltirildi. Ko‘pchilik hindistonliklar kambag‘al, lekin bizga qaraganda ancha kitobxon millat, deb.
Lekin, Hindistonni bizga solishtirib misol qilish uncha to‘g‘ri emas.
1. Hindiston inglizcha o‘qib gaplashadigan mamlakat, tarjimalarni kutib o‘tirishmaydi. Bu saviyali kitoblar kirib kelishida va kitobxonlar sonida avtomatik ustunlik beradi.
2. Hindistonda bizda yo‘q meritokratik institut bor: UPSC davlat xizmatiga kirish imtihoni. Bu ko‘pchilik kambag‘allarni o‘qishga majburlaydigan nihoyatda kuchli instrument. Bizda esa hozir netvorking va "shustrыylik" kitobdan ko‘ra ancha ustunlik beradi.
3. Hindlarda azaldan "London orzusi" bo‘lgan va bu orzuga erishish uchun Britaniyaning meritokratik elagidan o‘tishga to‘g‘ri kelgan. Kitob o‘qimasa bo‘lmagan va bo‘lmaydi. Bizda "Rossiya, Olma-ota, Istanbul orzusi" yoki "Xorijda mavsumiy meva terish" orzusi yoki "Pusanda kema payvandlash" orzusi uchun ko‘p kitob talab qilinmaydi. (Kitob o‘qimagan bo‘lsa-da, halol mehnat qilib yurgan yurtdoshlarga ehtirom.)
4. Hozir yana ko‘p qatlamlarda "Silikon vodiy orzusi" ham qo‘shilgan va bunga yetish uchun ham kitob o‘qishdan boshqa chorasi yo‘q.
5. Hindistonda kambag‘al va chekka hududlarda kitobxonlikni qo‘llovchi ko‘plab jamoat tashabbuslari bor.
6. Katta mamlakatda chekka hududlargacha yetib borish uchun mobil ko‘chma kutubxonalar tashkil qilingan. Bu narsa XX asr boshlarida, Turkiya qishloqlarida ham yaxshi effekt bergan.
Qolaversa, hindistonliklar eng ko‘p o‘qiyotgan mavzularga e’tibor beramiz:
— Imtihonlarga tayyorlanish uchun kerak kitoblar va qo‘llanmalar.
— Hind milliy nazm va nasrlari, inglizzabon mamlakatlar klassik va zamonaviy adabiyoti.
— Diniy matnlar: Veda, Puran, Bxagavad-gita va hk.
— Texnik va ilmiy kitoblar: IT, muhandislik, medisina.
Ko‘rinib turibdiki, ularda ham asosan "выживат"qilish uchun, "kambag‘allik botqog‘idan chiqish" uchun majbur kitob o‘qishadi.
@kitob_ombori

Jahonga mashhur, fentezi dunyosining hozirdagi eng mashhur yozuvchilaridan biri Jorj J. Martinning "Taxtlar o'yini" kitobi haqida eshitmagan odam kam topiladi. Ushbu epopeya asosida HBO studiyasi tomonidan suratga olingan serial esa jahon kino reytingi sahifalarida eng yuqori ballni olgan kam sonli seriallardan biri sanaladi. Serial ishqibozlari orasida o'tkazilgan "Siz uchun serialdagi eng kulminatsion sahna qaysi?" deb nomalangan so'rovnomada ko'pchilik "Qizil to'y sahnasi" deb javob berishgan. Ha, haqiqatan ham serialdagi bu sahna o'zining shafqatsizligi va mudhish fojiasi bilan tomoshabinni larzaga soladi. Ammo eng qizig'i shundaki, yozuvchi bu qonli qirg'inni shunchaki o'z xayolidan to'qib chiqarmagan, balki uni bevosita Shotlandiya tarixida ro'y bergan mash'um
"Qora tushlik"
deb nomlanuvchi voqeadan ilhomlanib yozgan.
Shotlandiya tarixidagi eng qora sahifalardan biri bo'lmish
"Qora tushlik"
voqeasi 1440-yilda Edinburg qasrida yuz bergan. O'sha davrda Shotlandiya taxtida o'n yoshli yosh qirol Jeyms II o'tirardi. Mamlakatning haqiqiy boshqaruvi esa uning maslahatchilari, xususan, kansler Uilyam Krikton va Aleksandr Livingston qo'lida edi. Ular mamlakatdagi eng boy va qudratli sulola sanalgan Duglaslar oilasidan qattiq xavfsirashardi. Chunki Duglaslarning kuchi va ta'siri mamlakatda shunchalik oshib ketgan ediki, maslahatchilar ularni taxt uchun jiddiy tahdid deb hisoblab, ularni butunlay yo'q qilish rejasini tuzishadi.
Ushbu mudhish reja o'zining shafqatsizligi bilan tarixda qolgan. Vazirlar Duglaslar sulolasining yangi rahbari, o'n olti yoshli Uilyam Duglas va uning ukasi Devidni yosh qirol bilan birga ovqatlanish uchun Edinburg qasriga mehmondorchilikka taklif qilishadi. Aka-ukalar bu taklifni ochiq ko'ngillik bilan qabul qilib, qasrga tashrif buyurishadi. Ziyofat juda ko'tarinki ruhda, kulgi va xursandchiliklar bilan o'tadi. Yosh qirol va Duglaslar birgalikda miriqib suhbatlashishadi. Ammo tushlik o'z nihoyasiga yetay deb qolganda, kutilmaganda bayramona kayfiyat o'rnini sovuq o'lim sukunati egallaydi.
Xizmatkorlar zalga katta kumush patnis ko'tarib kirishadi va uni Uilyam Duglasning oldiga qo'yishadi. Patnisda shirinlik o'rniga qora buqaning kesilgan boshi yotar edi. Qadimiy kelt e'tiqodlari va Shotlandiya an'analariga ko'ra, qora buqa boshi o'lim va qatl etilish ramzi hisoblangan. Bu belgini ko'rgan aka-ukalar qopqonga tushganliklarini tushunib yetishadi. Yosh qirol Jeyms o'z do'stlarini himoya qilib yig'lashiga va yolvorishiga qaramay, qurollangan soqchilar ularni darhol zalning o'zidayoq hibsga olishadi. Soxta va shoshilinch o'tkazilgan suddan so'ng, aka-ukalar qasr hovlisiga olib chiqilib, shafqatsizlarcha qatl etiladi.
Mehmondo'stlik va uning qoidalarining bunday ochiqchasiga toptalishi butun mamlakatni larzaga soladi. Uy egasi o'z mehmoniga xiyonat qilishi o'sha davr uchun ham kechirilmas jinoyat edi. Oradan asrlar o'tib, yozuvchi Jorj Martin asardagi mashhur qonli voqeani yaratishda aynan mana shu mudhish kechaning atmosferasidan, bayram kayfiyatining birdaniga dahshatli qirg'inga aylanib ketish motivlaridan unumli foydalangan.
@kitob_ombori

Filologga kitob sovg‘a qilish, xuddi saxari bor odamga tort sovg‘a qilishdek gap. Filolog uchun eng zo‘r sovg‘a — zreniyasini tiklash uchun operatsiya kuponi!
😄