Қарақалпақ тарийхы, Этнографиясы, Мәденияты
Бийбираба апа 80 жаста
Қутлы болсын он сегизге толып турған
Хош ҳаўаз сиз өзиңиз бүлбил зыбан
Гөззал гүлсиз қандай анадан туўған
Қосық айтың шад заманда болып бийғам
Қосықларың бири екен шөгирме
Бәри де бир унап қалды кеўлиме
Айна жан айнаны айтқан жан апам
Қосық айтып ел халықты қуўантқан
Қосықларың сондай жанға жағымлы
Еситип мен аттырғайман тыңымды
Бундай ҳаўаз еситип мен көрмедим
Он сегизге толып бүгин турмедиң
✍
Жаңыл Назарханова
📖
Китап излеп жүрсиз бе?
📚
Үйиңизде оқылмай турған китаплар бар ма?
Ҳәр түрлі тилдеги китапларды сатып аламыз ҳәм сатамыз!
Каналымызға ағза болып, пайдалы китапларды табың
👇
👉
https://t.me/kniga_nukus
Жақынларыңыз бенен бөлиссеңиз — жүдә қууанышлы боламыз!
🙌
#юбилейБИБИАПА
БИЙБИ АПА
Адилдиң Бийбираба апа Өтепбергенованың 80 жасқа толыў юбилейине арналған флэшмоб өткериў усынысын қоллап-қуўатлай отырып, мен де АПА ҳаққында өзимниң көрип-билген, сезгенлеримди жазбақшыман. Кеттик!
......Үйлеримизде 60-жыллардың ақырында телевизор менен бирге дийўалда илиўли туратуғын 5 сомлық радиолар болатуғын еди. Күндиз радио тыңлаймыз, кеште телевизор көремиз
1969-жылы болыўы керек, мектеп оқыўшысымыз, радиодан түркменше <<Айна>> қосығын тез-тез беретуғын болып қалды, қосық түркменше болса да үлкенге де, кишиге де оғада унамлы болып, берилип тыңлайтуғын едик.
Бир күни Педагогика институтының шет тиллер факультетинде оқыйтуғын апам Ханзада келди. Келгенде де өзи менен қоса бир жаңалықты ала келди:---Пединститутта факультетлер аралық жарыс өткерилип, Түркменстаннан келип, усы факультетте оқып атырған Бийбираба Өтепбергенова деген қыз <<Айна>> деген қосықты айтып, булардың оқыйтуғын Инфаги жеңисли орынға ийе болыпты>>. Мине, Бийбираба апа ҳаққында алған дәслепки мағлыўматым усы еди.
Ўақыт өте келе Бийбираба апа басқа түрменше, қарақалпақша, қазақша, өзбекше, азербайжанша қосықларды атқарып, радиодан-телевидениеден тез-тез көрине баслады. Мен ҳәм мениң қатарласларым ҳәр қосығын еситкен сайын Бийби апаға деген ҳүрметимиз күшейип, оны сыртынан қатты жақсы көрип, сыйлайтуғын едик. Ол қайсы халықтың қосығын айтса да, сол халықтың тилин бузбай айтып, қәддин бузбай, дәл өзи етип жеткериўге қатты итибар беретуғын. . Бул қосықтың атқарылыў шеберлигин және де көркемлей түсери ҳақ. Қосық айтқанда шын ықласы менен жүректен шығарып, жанлы даўыста айтады, Бийбираба апаның басқалардан өзгешелиги, атқарыў шеберлиги де усында деп ойлайман.
Мәселен, дуўтардан нама шерткенде, сол нама ырғағы жүрегиңде гүмбирлеп турса, бармақларың керекли ноталарды өзи таўып кетеди, нама ырғақлары жүзеге шығады. Қосықты жүректен шығарып айтыўда сондай.
Сонлықтан да, Бийбираба апаның қайсы қосығын тыңласақ та адамды өзине тартатуғын бир сыйқырлы күшти сеземиз.
Бийбираба апа елге тез танымал болып кетти, радиодан <<Сораўлар бойынша>> концерт бағдарламасында тез-тез республикамыздың районларынан, қоңсылас Түркменстаннан, Ташаўыз областынан Бийби апаның қосықларын сораған хатлар жийи-жийи радиоға келип турады, оларды диктор бирме-бир таныстырып, соң қосықты еситтиреди. Сол еситтириўдиң ҳәр бир санын қалдырмай тыңлаймыз.
Бийбираба апа ҳаққында ҳәр бир хабар дыққатымыздан шетте қалған емес. Көп узамай Бийбираба апаның қоңсылас, өзи туўылып өскен ели Туркменстанға сапары телевизордан көрсетилди. Ол жерге барғанда түркменше қосықларды кәмине келтирип айтып, олардың ықласына, ҳүрметине ийе болды.
Усы көрсетиў шығыў менен қатар ел арасында: ---<<Бийбираба Түркменстанға барып түркменше қосықларды яндырып айтқанда түркменлер талып түсипти, сөйтип:--"бул қызды алып қаламыз",---деген екен, бизиң елдиң басшысы: ---Ўақтында түркменлерге нешше апаларымыздың кеткени аз емес, енди беретуғын қызымыз жоқ,---депти",---деген әңгимелер тарап кетти. Ҳәр қандай ҳәзил-дәлкек сөздиң астарында белгили бир ҳақыйқатлық жасырын турады.
Бизиң қызларымыздың өзи сондай: сыртқа шықса, бирден жарқырап көзге түсед те қалады. Ўақтында Тамара Дошумованы да Өзбекстан басшысы Шараф Рашидов:---<<Йулларим>> қосығын усы қыздай етип ҳешким күшли атқара алған жоқ>>---деген екен. Соңынан Тамараны Ташкентке алғысы келип, Ганий аға жибермей қалғанын Тамара өз еске түсириўлеринде айтып жүр.
1975~жылы болыўы керек, мектебимиз директоры орынбасары Пердеш апа Султанғалиева менен мектептиң жумыслары бойынша Нөкис қаласына бардық. Жумысларды питкерип, өзлеримиз де шаршап, бир жағы аш болып турмыз. Пердеш: ---Пионер, жүр сени Бийбираба апаңның үйине апарайын, таныстырайын, ол қуйын---сениң апаң ғой,---деди. Пердеш мен пионер вожатый болып ислейтуғын болған соң--"пионер",---деп ҳәзиллесип шақыратуғын еди, "пионер",---биринши баслаўшы,--деген мәниге ийе жақсы атама болған соң, өзиме унайды. Пердештиң студент ўақтынан ол апа менен қалың дос екенин билемен, қатнасып турады.
Апа ол ўақытлары <<Черемушка>>дағы коммунал үйлерде турады, өзи де соған жақын Терешкова атындағы мектепте англичан тилинен оқытыўшы болып ислейди.
Барсақ, Апа да, өмирлик жолдасы Бердибек аға да үйинде екен. Есикти Бийби апаның өзи ашып:---"Ҳаў, Пекебай (Пердеш) келдиң бе,---деп қушақласып көрисип мәс болып қалды.
Аржағынан Бердибек ағамыз да күлип шығып киятыр, қысық көзлери күлгенликтен бир сызық болып....Оны көрген Пердеш:----Ҳаў, Ботакөз де үйде екен ғой,---деп дәлкеклесип (қысық көзди--Ботакөз деп
😊
) атыр. Шай, тамақ ишип отырғанда да ҳәзил-дәлкеги таўсылмай, жақсы отырдық. Гәптиң арасында Пердеш:---Мына қыз сиңлиң болады, руўы қуйын,---деп Апаға таныстырды:---Ҳаў, айнанайын, өзимниң баўырым екенсең ғой,---деп мени де айланып-толғанып атыр.
Маған ерли-зайыплылардың кишипейиллиги, адам жатырқамайтуғын ашық кеўиллери унады.
Үйге қайтып киятырып Пердеш екеўмиз олар ҳаққында сөйлесип киятырғанымызда:
~Аўа, дурыс, ақ кеўил адамлар, жездең қатты ақ көкирек, садалығы басым жигит. Москваға гарзовой (кирзи етик) менен барып қайтқан жездең,---деди күлип. Пердеш сөздиң майын ағызып, қызықлы етип айтады, бир әңгиме айтса:----Бердибек ағамыз Москваға бир дослары менен қыдырып қайтатуғын болады. Бул кисиниң бир әдети: кийиниўге онша итибар бермейди, сол ушын Бийби апа өзи қадағалап отырады екен. Соннан Бийби апа:---"Өзиңе жақсы бир етик ал, қалғанына муздай болып кийинип ал,"---деп қолына 700 рубль береди, сол ўақыттағы есап бойынша бул енапат ақша.
Бекең Москваға барып дослары менен қаланың ең жақсы орынларына, ресторанларына қыдырады. Қулласы, өзине ҳештеңе алмастан баяғы гарзовой менен үйге келеди. Буны еситкен қурдаслары:---"Москваға гарзовой менен барып қайтқан Бекең",---деп дәлкеклейди екен.
Бийбираба апа быйыл 80 жасына шығып атыр, көз тиймесин, еле күш-ғайратлы, Алла берген таланты менен халқына хызмет көрсетиўден жалыққан емес. Апама усы мүнәсибет пенен қутлықлай отырып, күшли ден саўлық тилеймен, Алла күш-қуўат бергей, ул-қызларының, ақлық-шаўлықларының алдында шағлап, елдиң БИЙБИ АПАСЫ болып жүре бергей,---деп тилеклеслигимди билдиремен.
Shahzoda Allamuratova
https://t.me/shahzoda_allamuratova
#юбилейБИБИАПА
#флэшмоб
<<БИЙБИ АПА>>
t.me/shahzoda_allamuratova
Бир усыныс пенен шыгып атырман,текст толык сыймай атыр телеграммга,сонын ушын сууретке тусирип жиберип атырман.Бир коллап-кууатлап жиберсениз жерлеслер!))
Бугин сораган едим композитор Танзип Есиркепов хаккында маглумат,куанышлыман мадениятымызга кызыгыушы жерлеслеримиз коп екен.Мине кешке дейин искусстваны изертлеуши Гуля Камалова карындасымыз композитордын омир баяны хаккында маглумат берсе,бир бухгалтер ажапамыз,ишки ислерде ислейтугын инимиз косыкларын тауып берип атыр,сондай ак бир подписчигимиз аганын фортепиано сын алып калып едим, балам ратленип колланды деп атыр,оннан баска тармаклардагы композитордын профилинде тауып берди адамлар.Хамменизге коп-коп рахмет!Демек гезектеги косык "Мухаббат" созин К.Рахманов,намасын Т.Есиркепов жазган,аткарган Тамара Дошумова!
Косык намасын Танзип Есиркепов жазган екен,автор хаккында маглуматлар керек.))