LOGO SCHOOL
📱
Телефон ва кўз
Телефон ва телевизор катталар кўзини хиралаштириши унчалик хақиқатга яқин эмас. Толиқтириши бор гап.
➖
Аммо болалар кўз соққаси 20 ёшгача шаклланади. Кўз соққасининг диаметри ўртача 24 мм бўлиши керак. Телефон ва тв ни яқиндан кўриш натижасида кўз соққаси зўриқади ва каттароқ бўлиб шаклланади.
➖
Каттароқ шаклланган кўз соққаси адаптация ва аккомодация қийинроқ бўлади ва кейинчалик миопия ривожланади. Ана ўшанда кўзойнакли болажонга эга бўласиз.
➖
Миопия бу нарса ва буюмларни яқиндан яхшироқ кўриш хасталиги хисобланади.
Ўртача масофа 25-40 см бўлиши керак. Диққатли бўлинг.
Боласига телефон берадиган беетибор оналарга жонатинг
https://t.me/logoped77
кўргинг келган инсонни кўриб қолишдан қўрқасан баъзан
2️⃣
Yozuv qoidalarini buzish:
Disleksiya - o'qish ko'nikmalarini shakllantirishning buzilishi. Bu nutq komponentlarini shakllantirishdagi qiyinchiliklar va analizator tizimlarining noto'g'ri ishlashi bilan bog'liq.
Disgrafiya - yozishni o'zlashtirishda qisman qiyinchiliklar mavjud bo'lganda, yozish mahoratining buzilishi. Xarakterli xususiyatlar - bu imlo me'yorlarini o'zlashtirish bilan bog'liq bo'lmagan yozuvdagi doimiy takrorlanadigan xatolar.
⏩
Dizorfografiya - bu intellekt va og'zaki nutqi buzilgan bolalarda yozishning imlo ko'nikmasining o'ziga xos buzilishi.
👩🏫
Psixologik-pedagogik tasnif nuqtai nazaridan nutq buzilishlarining 3 guruhi mavjud:
⏩
Nutqning fonetik va fonemik rivojlanmaganligi - fonemalarni idrok etish va talaffuz etishdagi nuqsonlar tufayli turli nutqi buzilgan bolalarda ona tilining talaffuz tizimining shakllanish jarayonlarining buzilishi.
⏩
Nutqning umumiy rivojlanmaganligi - nutq tizimining tovush va semantik tomoni bilan bog'liq barcha tarkibiy qismlarining shakllanishi buzilgan turli xil murakkab nutq buzilishlari.
⏩
Duduqlanish nutqning to‘g‘ri shakllangan aloqa vositalari bilan kommunikativ funksiyasining buzilishi sifatida qaraladi. Qo'shma nuqson ham mumkin, unda duduqlanish nutqning umumiy rivojlanmaganligi bilan birlashadi.
☝️
Ushbu tasnifda yozish va o'qishning buzilishi mustaqil nutq buzilishi sifatida ajratilmaydi. Ular fonetik-fonematik va nutqning umumiy rivojlanmaganligining bir qismi sifatida fonemik jarayonlarning shakllanmaganligi sababli ularning tizimli, kechiktirilgan oqibatlari sifatida qaraladi.
🔄
Ushbu ikki tasnif bir-birini to'ldiradi va nutq buzilishi mexanizmini aniqroq aniqlash va uni bartaraf etish bo'yicha keyingi ishlarni sifatli rejalashtirish imkonini beradi.
Keyingi sonlarda biz ushbu maqolada keltirilgan nutq buzilishlarining har birini batafsil ko'rib chiqamiz.
https://t.me/logoped77
NUTQ BUZISHLARI NIMALAR?
🤷♀
🤔
Alaliya, dizartriya, disgrafiya...
bolaning ota-onasi nevrolog yoki nutq terapevtidan eshitadigan bu tushunarsiz so'zlarning barchasi nimani anglatadi?
👩🏫
Bugun men nutq buzilishlari nima ekanligi va ular zamonaviy tibbiyot va logopediya nuqtai nazaridan qanday tasniflanishi haqida qisqacha gapirmoqchiman.
Shunday ekan!
Hozirgi vaqtda nutq buzilishining ikkita tasnifi mavjud:
❗
tashxis qo'yishda nevrolog tomonidan boshqariladigan klinik va pedagogik;
❗
psixologik-pedagogik yoki pedagogik, qaysi nutq terapevtlari rahbarlik qilishni afzal ko'radi.
👩⚕️
Klinik-pedagogik tasnifi nuqtai nazaridan nutq buzilishlari (jami 12 tasi bor) ikki turga boʻlinadi.
1️⃣
Og'zaki nutqning buzilishi. Bularga quyidagilar kiradi:
⏩
Disfoniya / afoniya (ya'ni ovoz buzilishi) - ovoz apparatidagi patologik o'zgarishlar tufayli fonatsiyaning yo'qligi yoki buzilishi.
⏩
Bradilaliya - nutqning patologik sekin tezligi.
⏩
Taxilaliya - nutqning patologik tezlashgan tezligi.
Duduqlanish - nutq apparati mushaklarining konvulsiv holati (logonevroz) tufayli nutqning tempo-ritmik tashkil etilishining buzilishi.
⏩
Dislaliya - bu normal eshitish va nutq apparati innervatsiyasi (tovush talaffuzidagi nuqsonlar, fonetik nuqsonlar, tovushlar talaffuzidagi nuqsonlar) bilan tovush talaffuzining buzilishi.
⏩
Rinolaliya - nutq apparatining anatomik va fiziologik nuqsonlari tufayli ovoz tembri va tovush talaffuzining buzilishi.
(yoriq tanglay, lablar).
⏩
Dizartriya - nutq apparatining etarli darajada innervatsiyasi tufayli nutqning talaffuz tomonining buzilishi.
⏩
Alaliya - bola rivojlanishining prenatal yoki erta davrida miya yarim korteksining nutq zonalarining organik shikastlanishi tufayli nutqning yo'qligi yoki rivojlanmaganligi.
Afazi - mahalliy miya shikastlanishi tufayli nutqning to'liq yoki qisman yo'qolishi.
https://t.me/logoped77
Нутқи меъёрдан четга чиққан болаларни тўлиқ текширувдан ўтказиш муҳим аҳамият касб этади. Ўз вақтида нутқ нуқсонларини аниқлаш учун болани мактаб ёшига етишини кутиш нотогри
https://t.me/logoped77
ФАРЗАНДЛАРИМИЗДАГИ ҚОБИЛИЯТ ЙЎҚОЛИШИНИНГ БАЪЗИ САБАБЛАРИ:
1. Юзга уриш миядаги 300-400 ҳужайрани ўлдиради.
Бошни силаш эса мияда янги ҳужайралар пайдо қилади.
2. Электрон ўйинлар ижтимоий ақлни, луғавий зийракликни барбод қилади.
3. Боланинг фикрлари устидан кулиш, у тақдим қилган ишларни тақдирламаслик натижасида ундаги мотивация пасайиб кетади.
5. Боланинг ёшлигидан у билан суҳбат қуриш эшигининг ёпиқлиги.
6. Таълим бериш давомида сув ичишни камайтириши (Миянинг 85% и сувдан иборат. Ҳар 45 дақиқада 1 стакан сув ичиш зарур.)
7. Ўқувчининг қобилияти ва қизиқишларини ҳисобга олмай ўқитиш самарали натижага олиб келмайди.
https://t.me/logoped77
Yuganchani kestirish kerakmi?
Mutaxassis javobi
https://t.me/logoped77
📍
Ota-onalar uchun foydali maslahatlar
Baʼzi bolalar juda imillagan, odamovi va ogʻir-bosiq boʻladi. Ular juda kichkinaligidanoq bolalarni uzoqdan kuzatishni yaxshi koʻradi. Bolalar bilan birga oʻynamaydi, toʻrt yoshga toʻlganda zoʻrgʻa gapirishni boshlaydi. Bunday tabiatli bolalarda kech gapirish atrofdagi muhit toʻgʻrisidagi tasavvurning kamligi va haddan tashqari tortinchoqlik shu tufayli paydo boʻladi. Bunday bola bilan koʻproq muloqotda boʻlish, birga qoʻshilib oʻynash, mehmonga, doʻkonlarga, jamoat joylariga birga olib yurish kerak.
Bolani koʻproq rivojlantiruvchi oʻyinlar bilan shugʻullantirish kerak. Buning uchun uyda har kuni 15-30 daqiqa shugʻullanish yetarli boʻladi. Va albatta ragʻbatlantiring. Baqirish bilan hech narsaga erisha olmaysiz.
Oʻz hissiyotlarini ifodalash juda muhim. Buning uchun timsoh tipidagi oʻyinlar mos keladi: qayerda qiliq qilish, qayerda mimika bilan ishlab oʻz ichki dunyosini tushuntirish. Oʻz hissiyotlaringizni koʻrsatishdan tortinmang.
Hech kimning gapiga quloq solmang, taqqoslamang va “mening bolam rivojlanmayapti yoki ruhiy noqismi” degan fikrni xayolingizga keltirmang. Mana koʻrasiz, u hammadan yaxshi bola boʻladi, bu sizning qoʻlingizdan keladi! Unga iloji boricha mehringizni bering, seving!
https://t.me/logoped77