Mahmudiylar oilasi
Бир арабча шеърдан таъсирланиб:
Нажот сўраб ёлворсин, остонага урсин бош,
Солар бўлса бир қайғу қай банданинг бошига.
Аламданмас, қувончдан тўкаверсин дув-дув ёш,
Балки шу қайғу билан чорлагандир қошига.
Муқим Маҳмуд
2026-01-25
@mahmudiylar
Таржима қилсам, мазасини кетказиб қўяр эканман. Лекин ўзбекзабонлар ҳам маза қилсинлар-да.
Араб тилида "к" ҳарфининг номи "КОФ" бўлиб, кифоя қилувчи, кофий, етарли деган маъноларни англатади.
Бир одам "Во карабоҳ!" (бу қандай кўргулик!) дея оҳ урибди. Шунда бу сўздаги КОФ ҳарфи:
- Мен кетдим, менсиз оҳ ур, фақат ич-ичингдан, дил-дилингдан оҳ ур, - дебди.
- Қаёққа кетяпсан?!
- Сен айтганимни қилавер, қаёққа кетганимни ўшанда билиб оласан.
Ҳалиги одам КОФнинг айтганини қилиб, усиз оҳ урибди:
- Во раббоҳ! (О Раббим!)
Шунда бир овоз келибди:
- Эй мўмин, хафа бўлма, "Аллоҳ Ўз бандасига (уни ҳар қандай бало қазодан асрашга) КОФ (етарли) эмасми?!"
Арабчадан Муқим Маҳмуд таржимаси
2026-01-23
@mahmudiylar
Умранинг дунёвий фойдаларидан бири. Енгилгина бўлиб қолдим. Ҳаракатларим ҳам анча чаққонлашди. Нафас олишим ҳам яхшиланди. Алҳамдулиллаҳ.
@mahmudiylar
ЎЗИНГНИ БИЛ, ЎЗГАНИ ҚЎЙ
Шу мақолни кўп ишлатаман. Уни нотўғри тушуниб олиш ёки нотўғри талқин қилиш ҳоллари кўп учрайди. Шунинг учун бироз шарҳлаб ўтишни маъқул топдим.
Мен бу мақолни қуйидагича тушунаман:
1. Аввало, ўзингдаги нуқсонларга қара ва уларни тузатишга ҳаракат қил. Бошқалардаги нуқсонларга қарайвериб, ўз нуқсонларингни тузатишдан чалғиб қолма.
2. Бир гуноҳ ишни кўрганингда ҳам ўзингни билиб, кучинг етса қўлинг билан, етмаса тилинг билан, унинг ҳам иложи бўлмаса дилинг билан уни рад эт.
3. Гуноҳни рад этишда ҳам ўзингни бил, ҳаддингни бил. Мақсадинг гуноҳни йўқотиш бўлсин. Гуноҳкорни бадном, изза қилиш бўлмасин. Мабодо рад этишинг туфайли ўша гуноҳ баттар катталашиб кетса, дарҳол тавба қил, истиғфор айт. Чунки унинг катталашиб кетиши ҳаддингни билмаганинг туфайли бўлади.
4. Сенинг вазифанг энг чиройли тарзда гуноҳнинг гуноҳ эканини етказиб қўйиш, холос. Гуноҳкорнинг гуноҳдан тийилиши ёки тийилмаслиги Аллоҳдан. Бу ишга сен масъул эмассан. Шунинг учун ўзингни бил, ҳаддингда тур.
5. Ихтилофли масалаларда сен ўз далилларингни келтириб, қайси бир гап ўзингга тўғрироқ кўринса, ўшани айтиб қўйиш билан чеклан. Оят ва ҳадислар талқинида бир тарафга оғишмайдиган, қайсидир бир оқимга хизмат қилмайдиган, чуқур билимга эга бўлган, тақводор, адолаат билан гапирадиган олимларга эргаш. Мана шу сенинг ҳаддинг. Ҳаддингни бил.
6. Адолатсизликка учрасанг, сени таҳқирлашса, мазах қилишса, шунда ҳам ўзингни бил, ҳаддингни бил. Шу ишнинг илдизини, сабабини билишга ҳаракат қил. Модомики, ҳар бир иш Аллоҳдан экан, демак, шу адолатсизлик остида ҳам бир ҳикмат бор. Балки сиртдан зарар бўлиб кўринган бу ҳолат моҳиятан сенга катта неъмат бўлаётгандир. Ўзингнинг кимлигингни танитаётгандир. Ўзингдан кетиб қолиш ҳалокатидан қутқараётгандир.
7. Кези келганда қатъиятли бўлиш, кескин гапириш ҳам лозим бўлади. Қаттиқ туриш лозим бўлган жойда мулойимлик қилиш ёки мулойим бўлиш лозим бўлган жойда қаттиқ туриб олиш ҳам ўзини билмасликдан келиб чиқади. Ўзини билган, таниган одам қаерда қандай бўлишни яхши билади.
Ҳозирча шулар.
Хуллас, ЎЗИНГНИ БИЛ, ЎЗГАНИ ҚЎЙ, дегани ўзинг маза қилиб яшайвер, атроф билан ишинг бўлмасин, дегани эмас.
Муқим Маҳмуд
2026-01-16
@mahmudiylar
Ютуб ишламайдиган жойлар учун
"Shvetsiyada odamlarga odam tafti yetishmaydi" - Muqim Mahmud
Muqim Mahmudni adabiyotga orzumand insonlar yaxshi tarjimon, mumtoz adabiyot bilimdoni, shoir va publitsist sifatida tanisa, yana ayrimlar arab tili o‘qituvchisi, ta’lim va tarbiya ustozi deb bilishadi. Shved jamiyati esa turli sinovlarni boshdan kechirgan ko‘p bolali ota, din-diyonatli musulmon va namunali avtobus haydovchisi sifatida qabul qilgan.
“Vatandoshlarni izlab” loyihasi doirasida Shvetsiya diyorida Muqim Mahmud bilan uchrashdik, oilasi bilan tanishdik. “Tullinge” tepaligida, sokin tabiat qo‘ynida, o‘rmonzor etagidagi suhbatda musofirlik hayoti, ijod va hayot yo‘llaridagi insonlar, mashaqqatlar xususida gaplashdik.
Youtube:
https://www.youtube.com/watch?v=ZCB8VN1Cv2M
@vatandosheu
Бир кимса мен ҳақимда ёзилган бу арабча шеърни устоз Сайфуллоҳ Носир ёзганига шубҳа билдириб:
- Muqim Mahmud ака, узр, «Gemini» шунақа деяпти:
... Бу шеър Шайх доктор Муҳаммад ибн Ҳодий ал-Мадхалий (Мадина ислом университети собиқ профессори ва олими) томонидан ёзилган. - деб ёзибди.
***
Шуни бир синаб кўриш учун ўзим ёзган бир ғазални ўша "аллома" Geminiдан сўраб кўрдим:
Ҳасратоким, ўтди умрим ғафлат ичра беамал,
Нафсим амриға юриб мен, билдим оғуни асал.
Яхшилар маҳшар сари борғанда дастурхон ила,
Мен борурман қўл қуруқ, воҳ, олмайин сув лоақал.
Ул азизлар жаҳд этибон, кўкка парвоз этдилар,
Менчи нокас журму исён домида бўлдим қамал.
Аҳли тамйиз азм ила носоғ дилин соғ айлади,
Бетамиз мен журм ила оҳ, соғ дилим этдим касал.
Шу ғазал қайси шоирнинг қаламига мансуб? Тахминан нечанчи асрда ёзилган?
Ана энди ўша "алломаи замон"нинг жавобини ўқинглар:
😂
😂
Бу сатрлар машҳур ўзбек шоири ва мутафаккири Муҳаммад Ризо Огаҳий (1809–1874) қаламига мансубдир.
Ушбу ғазал Огаҳийнинг ижодий меросида алоҳида ўрин тутувчи, нафс ва амал мавзусидаги чуқур фалсафий асарларидан бири ҳисобланади.
Асар ҳақида маълумот:
Муаллиф: Муҳаммад Ризо Эрниёзбек ўғли Огаҳий.
Давр: XIX асрнинг ўрталари.
Мавзуси: Шоир бу ерда умрини беҳуда ўтказганидан афсусланиш (тавба) ва нафс балосига гирифтор бўлиш оқибатларини бадиий ифодалаган.
Ғазалнинг мазмуний таҳлили:
Бу байтларда инсоннинг бу дунёдаги амаллари ва охират олдидаги масъулияти қиёсий тасвирланган:
Биринчи байтда: Шоир ғафлатда ўтган умри учун пушаймон бўлиб, нафснинг ёмон буйруқларини (оғуни) ширин асал деб билганини айтади.
Иккинчи байтда: Маҳшар кунида солиҳ кишилар ўз эзгу амаллари (дастурхон) билан боришлари, шоир эса ҳеч бўлмаса бир қултум сувга тенг келадиган яхшилик билан бора олмаётганидан куюнади.
Кейинги байтларда: "Азизлар" (авлиёлар ва яхши кишилар) юқори даражаларга эришгани, муаллиф эса гуноҳлар банди бўлиб қолгани, ақлли кишилар қалбларини поклагани ҳолда, у ўз соғлом қалбини гуноҳлар билан касал қилганини баён этади.
Сизга ушбу ғазалнинг тўлиқ матнини ёки Огаҳийнинг бошқа машҳур ғазалларидан намуналар топиб беришимни хоҳлайсизми?
***
Хуллас, бу "алломаи замон" интернетда мавжуд бўлган аниқ маълумотларни топиб беришга жуда уста. Аммо ундан фикр сўрасангиз, анчагина ўтлаб кетиб қолар экан.
😂
😂
@mahmudiylar