20 yoshimda tushunganimda edi

Aqliy kibr formulasi:
Men

aqlli deb o'ylagan edim.
Keyin u inson ma'lum bir

masala bo'yicha men bilan bitta fikrda emasligini angladim. Shundan keyin uni aqlli deb hisoblamay qo'ydim.
Chunki,
Ushbu

masala bo'yicha men bilan bir xil fikrlamaydiganlar aqlli bo'lishi mumkin emas.
@mashrabov_aa
/
@street_mba

Mis va tilla
Kolumb Amerika ochaman deb yo’lga chiqmagan. U shunchaki Hindistonga olib boradigan qisqa savdo marshrutini qidirgan.
U mis qidirdi.
Lekin,
Tilla topdi.
Mana buni omad desa bo’ladi.
Biz ham mis qidirsakkina omadimiz kelishi mumkin xolos.
Faqat tilla qidirib tilla topganlar kam.
Shuning uchun,
Karyerani ideal ish qidirishdan emas, shunchaki ish qidirishdan boshlaylik.
Balkim shunda tilla toparmiz.
@mashrabov_aa
- xodimlar uchun karyera haqida kanalim.
@street_mba
- tadbirkorlar uchun biznes haqida kanalim.

Tizimlar
Biznesda har qanday ishni tizimlarsiz ham "amallasa bo'ladi",
Narxiga chidab bersak bo'ldi.
Mijozlarni boshqarish tizimisiz (CRM) ham savdo qilsak bo'ladi. Eng zo'r sotuvchimiz ketib qolsa, mijozlarni ham o'zi bilan olib ketadi.
Nomzodlarni boshqarish tizimisiz (ATS/HRM) ham xodim yollasa bo'ladi. HR'rimiz ketib qolsa nomzodlar bazasi ham tagiga oladi.
Ombor boshqarish tizimisiz (WMS/IMS) ham ostatkalar bilan ishlasa bo'ladi. Zavskladimiz ketib qolsa enamizni ko'rishimiz aniq.
Hayotda ham shaxsiy tizimlarsiz yashasak bo'ladi.
Uni ham narxiga chidab bersak bo'ldi.
Bilimni boshqarish tizimisiz (KMS) ham rivojlansak, kitoblar o'qisak, kurslar ko'rsak bo'ladi, shunkaki daftarlardan foydalanib. Lekin kerakli ma'lumotni kerakli vaqt topishimiz muammo bo'ladi.
Vazifalar boshqaruvi tizimisiz ham (TMS) ishlasak bo'ladi. Lekin miyamiz doim "shovqinlanib" turadi. Kam ishlasak ham tez charchayveramiz.
To'g'ri,
Tizim qurish pul turadi.
Lekin,
Tizimsiz ishlash ham bepul emasda.
@mashrabov_aa
- xodimlar uchun karyera haqida kanalim.
@street_mba
- tadbirkorlar uchun biznes haqida kanalim.

To‘g‘ri soha darrov bilinmaydi
Yuragimizni jizillatmagan sohada ishlamasligimiz kerak, to'g'ri,
Lekin,
Har qanday yangi sohada birinchi yil "enamizni ko'ramiz". Qiyin bo'ladi. Soha tanlashda adashgandek his qilamiz o'zimizni.
Boshqa sohalar ko'zimizga yaxshi ko'rina boshlaydi. FOMO bizni azoblaydi.
Qo'limizdan sal-pal ish kelishni boshlaganida esa rahmatlar eshita boshlaymiz.
Rahmatlarni ketidan o'zimizni muhimligimizni his qila boshlaymiz.
Yurakni jizillatadigan narsa esa - muhimlik hissi.
Yangi sohaga kirgan bo'lsak,
O'zimizga kamida 1 yil vaqt beraylik, shunda ham yonmasak, mayli, boshqa sohaga sakrayveraylik.
Jasur aka
bilan santexnika sohasida biznes boshlaganimizda, 1,5 yil sohada qo'g'irilganmiz, bizniki emasligini tushunganimizcha.
@mashrabov_aa
- xodimlar uchun karyera haqida kanalim.
@street_mba
- tadbirkorlar uchun biznes haqida kanalim.

#obunachidan_savol
Men ham litseyda o'qib yurgan paytlarimda sal kam 1 yil har xil totalizatorlarda stavkalar qilib yurar edim.
Meni qutqargan narsa faqat pulsizlik bo'lgan (o'qish payti ishlamas edim, pulni uydagilar berishar edi).
Agar pulim bo'lganida allaqachon berilib ketgan bo'lar edim. Menimcha 1 marta stavka qilib ko'rgan har kim berilib ketgan bo'lar edi.
Chunki,
Bunga fundamental asos bor.
Qimorda (va treydingda) minusga kirsak logikamiz shunday deydi:
- Bugun omadim kelmadi, $100 yutqazdim, ertaga yana $100 tikib ko'raman, balki yutarman.
Nafsimiz esa bunday deydi:
- Kecha $100 yutqazdim, bugun $200 tikib shuncha yutqazganlarimni bittada qoplab olaman, keyin buni tashlayman.
Ong va nafs jangida deyarli hech qachon ong g'alaba qozonmaydi.
Shuning uchun ham "azart" industriyasi faqat gullab yashnaydi.
Qimorga qaramlik Jahon Sog'liqni Saqlash Tashkiloti tomonidan rasman "kasallik" deb tan olinganini hisobga oladigan bo'lsak,
Qimor tufayli qarzga botgan odam professional psixologik yordamsiz qaramlikdan chiqa olmaydi. Menimcha.
@mashrabov_aa
- xodimlar uchun karyera haqida kanalim.
@street_mba
- tadbirkorlar uchun biznes haqida kanalim.

Yolg'iz keldik. Yolg'iz ketamiz
Everest tog'ida shu paytgacha 300+ odam o'lgan.
Ularning orasida yiqilib tushib, jiddiy jarohat olib olganlar kamchilikni tashkil qiladi.
Asosan mazasi qochib o'ladi ko'pchilik.
8,000 metr tepalikda kislorod yetishmasligi tufayli mazasi qochgan va holsizlangan odamga hech kim yordam bera olmaydi.
Hatto turmush o'rtog'imiz ham hech narsa qila olmaganidan o'lishimizni tomosha qilib oldimizdan o'tib ketadi. Bunday holatlar kam kuzatilmaydi u yerda.
Everest tepasi jasadlarga to'la. Chunki mayitni o'zini pastga olib tushishni o'zi ~ $70,000 turar ekan. Nepallik qutqaruvchilar o'zini jonini xavfga qo'yib mayitni olib tushishadi.
Qiyomat bir chetda tursin,
Shu dunyoni o'zida faqat o'zimizga o'zimiz javob beradigan joylar bor ekan.
Shu dunyoni o'zida bizga hech kim "turib" berolmaydigan,
Hech qanday netwotking (jumladan oilamiz) va hech qancha pulimiz yordam berolmaydigan joylar bor ekan.
@mashrabov_aa
- xodimlar uchun karyera haqida kanalim.
@street_mba
- tadbirkorlar uchun biznes haqida kanalim.

Falsafa olamidan Francis Bacon,
Adabiyot olamidan Gorge Oruell,
Ilf-fan olamidan Albert Einshtein o'zini mashxur qilgan asarini yaratishdan oldin matn (asosan essay) yozishdan boshlashgan.
Pedagogika olamidan Aziz Rahimov,
Biznes olamidan esa
Sam Altman
va
Paul Graham
hozir ham muntazam ravishda matn yozib kelishadi.
Chunki,
Matn firklarimizni tozalaydi. Biladigan narsalarimizni chuqurroq tushunishga yordam beradi. Yaxshiroq o'rganishga yordam beradi.
Biror mavzuni qanchalik chuqur bilishingni bilmoqchi bo'lsang insho yozib ko'r deb bejizga aytishmaydi.
Aqlliroq bo'lay desak,
Bugunoq yozishni boshlaylik.
@mashrabov_aa
- xodimlar uchun karyera haqida kanalim.
@street_mba
- tadbirkorlar uchun biznes haqida kanalim.

Perspektiva bormi?
Korxonada kelajagimiz bor yoki yo'qligini ko'rmoqchi bo'lsak:
1. Maqsadimizni rahbarimizga aytaylik. Palonchi lavozimni egallamoqchiman, masalan.
2. Maqsadimizga olib boruvchi xarita (roadmap) so'raylik.
Maqsadlarimiz ishxonaga zid bo'lmasa bizni shartlar bilan tanishtirishadi.
IELTS'dan 8.0 olishimizni so'rashlari mumkin,
Ma'lum bir kamchiliklarimizni bartaraf etishimizni talab qilishlari mumkin,
Yoki biror bir loyihani muvaffaqiyatli tugatishimizni aytilari mumkin, masalan.
Agar maqsadlarimiz korxonamizga zid bo'lsa buni imkoni yo'qligini ochiqchasiga aytishadi,
Yoki oldi qochdi gaplar bilan mavzuni burvorishadi.
Nima bo'lganida ham,
Xarita beradigan joylarni qadrlaylik.
Xarita bermaydigan ishxonalarda esa iloji boricha uzoq ushlanib qolmaylik.
@mashrabov_aa
- xodimlar uchun karyera haqida kanalim.
@street_mba
- tadbirkorlar uchun biznes haqida kanalim.

Amaliyot ≠ Mukammallik
Tennisda Rafael Nadal bilan 1,000 partiya o'ynasak hech bo'lmasa 1 dona bo'lsa ham ochko (point) yutishimiz mumkin.
Hech qanday trenirovkalarsiz ham, shunchaki takror va takror o'ynashimizni o'zi bizga 1 ochko beradi. Qaysidir zarbamizni o'tkazib yuborishi aniq.
Lekin,
Magnus Karslsen bilan 1,000,000 partiya shaxmat o'ynasak ham u mast holatida, doskaga qaramasdan va farzinsiz o'ynab ham bizni yutishi aniq.
Magnusni hech bo'lmaganda 1 marta yutaman desak ham yillab (!) murabbiylar bilan shug'ullanishimiz kerak.
Jismoniy ishlarda shunchaki vaqt va intensivlik evaziga ham nimagadir erishamiz. Umrida zal ko'rmasdan faqat o'z boshimcha shug'ullanib yurgan jangchilarni bejizga uchratmaymiz UFC va shunga o'xshash tashkilotlarda.
Lekin,
Aql talab qiladigan ishlarda shunchaki sabr va mehnatimizni o'zi kifoya emas.
Xatolarimizni tahlil qilishimiz kerak. Birovlarni xatolarini tahlil qilishimiz kerak.
Ustoz topishimiz kerak. Nazariyani o'qishimiz kerak.
Vinse Lombardi aytganidek,
Amaliyot mukammallikka olib kelmaydi. Faqat mukammal amaliyotgina mukammallikka olib keladi.
@mashrabov_aa
- xodimlar uchun karyera haqida kanalim.
@street_mba
- tadbirkorlar uchun biznes haqida kanalim.

Dunyo qariyapti
So'ngi 15 yil ichida nafaqaga chiqish yoshi butun dunyoda oshib boryapti.
2010-2020, Buyuk Britaniya, 60 edi 66 bo'ldi.
2012-2022, Gretsiya, 55-67.
2013-2027, Ispaniya, 65-67.
2014, Portugaliya, 65-66.
2012-2029, Germaniya, 65-67.
2018-2028, Rossiya, 55-60.
2023, Fransiya, 62-64.
2013-2025, Yaponiya, 60-65.
Nafaqa o'zi davlat uchun og'ir yuk. Tug'ilish kamligi va hayot davomiyligi ortib borishi (rahmat tibbiyotga) bu yukni yanada og'irlashtiryapti.
Nafaqa yoshini doimiy ravishda oshirib kelishga va pensiya hajmini qisqarishiga majbur bo'lyapti davlatlar.
Mana man degan Amerikaga o'xshagan boy davlatda ham nafaqa hajmi hozir atigi $700-1200 o'rtacha. New-Yorkdagi tilamchi ham bundan ko'proq topadi.
Davlatlar nafaqalarni yo'q qilib yubormasligi mumkin,
Lekin,
Ular beradigan pul shunchaki o'lib qolmaslik uchun mo'ljallanadi.
Maza qilib yashamoqchi bo'lsak esa,
Ko'zimizni ochaylik. Va "pensiyamizni" g'amini hozirdan yeyishni boshlaylik.
@mashrabov_aa
- xodimlar uchun karyera haqida kanalim.
@street_mba
- tadbirkorlar uchun biznes haqida kanalim.