20 yoshimda tushunganimda edi

Rashk
Ishxonaga yangi xodim kelsa, rahbarni rashk qila boshlaymiz. Rahbarni e’tibori bizdan ketayotgandek tuyuladi.
Ustozga yangi shogird tushsa, ustozni rashk qila boshlaymiz. Ustoz bizni avvalgidak qadrlamayotgan tuyuladi.
Do’stimiz yangi “krug” topib olsa, do’stimizni rashk qila boshlaymiz. Uning hayotida joyimiz kichrayib qolgandek his qilamiz.
Rashk tuyg’usi faqat ayol yoki erga nisbatan bo’lmaydi.
Bizga qadrli bo’lgan yana ko’p narsaga nisbatan bo’lar ekan.
Shuning uchun,
Rashkimiz borligidan uyalmaylik.
Fitratimizda borda bu.
Rashkimizni zulmga aylantirib yubormasak bo’ldi.
Masalan,
Yangi shogirdni chiqishtirmaslik,
Yangi xodimni sig’dirmaslik,
Do’stimizni “berib qo’yishdan” qo’rqib boshqa do’stlarimiz bilan tanishtirmaslik - bularni barchasi zulm.
@mashrabov_aa
/
@street_mba

Intizom bu faqat belgilangan vaqtda belgilangan ishni qilish emas.
Shunchaki boshlab qo'ygan ishni tashlamaslikni ham intizom desak bo'ladi.
Ishlarimizni aniq bir kun yoki vaqtga bog'lashimiz intizomimizni kuchaytiradi,
Lekin,
Aniq jadval yo'qligi intizomni o'ldirmaydi ham.
@mashrabov_aa
/
@street_mba

Jarlikdan 99% sakrab o'tish va 100% sakrab o'tish deyarli bir xil narsa emas.
99% halollik bilan 100% halollik ham deyarli bir xil narsa emas.
99% bajarilgan xizmat uchun tadbirkor 99% pul ololmaydi mijozdan.
99% holatda havfsiz uchadigan samolotga ishonmagan bo'lar edik hayotimizni.
Hamma ishlarda ham 99% natija qabul qilinavermaydi.
Shuning uchun,
O'zimizni 100% natija qilishga o'rgatib boraylik.
@mashrabov_aa
/
@street_mba

"Tit for Tat"
Cheksiz yaxshilik qilsak boshimizga chiqib olishyapti.
Egoistlik qilsak yakka mohov bo’lib qolyapmiz.
Bugungi inshoda odamlar bilan munosabatda eng to’g’ri strategiya haqida gaplashamiz -
https://telegra.ph/Qonga-qon-jonga-jon--Fundamental-matn-05-28
#FundamentalMatn
@mashrabov_aa
/
@street_mba

Hamma quloq soladigan darajada aniq va ravon gapirishni tagida aniq va ravon fikrlash yotadi. Ovoz emas.
Hamma maza qilib o'qiydigan yaxshi matnlarni tagida yaxshi fikrlash yotadi. Grammatika emas.
Sifatli qarorlar tagida sifatli fikrlash yotadi. Ko'p o'ylash emas.
Sifatli fikrlash tagida esa shu asosiy mental modellar yotadi (deb o'ylayman):
• First principles. Masalani eng oddiy va asosiy qismlarga ajratib fikrlash.
• Opportunity Cost. Nimadurga "ha" deyish orqali doim nimadurga "yo'q" degan bo'lishimizni bilish.
• Circle of Competence. Nimani yaxshi tushunishimizni va nimani yaxshi tushunmasligimizni bilish.
• 5 Whys. Muammoning asl sababini topish uchun “nega?” deb chuqurroq so‘rash.
• Second-Order Thinking. Qarorning faqat darhol ko‘rinadigan natijasini emas, keyingi oqibatlarini ham o‘ylash.
• Margin of Safety. Reja buzilishi yoki xato bo‘lishini oldindan hisobga olib, zaxira qoldirish. Har narsani ideal sharoitga bog‘lab qo‘ymaslik.
• Eisenhower Box. Ishlarni muhim va shoshilinchligiga qarab ajratish.
• Inversion. Nima qilsak yaxshi natija bo'lishini emas, yomon natijani bo'lmasligi uchun nima qilmaslik kerakligini ham o‘ylash.
• Optionality. Ko‘proq imkoniyatlar ochadigan tanlovlar qilish.
• Barbell Strategy. Asosiy vaqtimizni xavfsiz yo‘lga tikirb, ortib qolgan vaqtimizda katta natija beradigan risklar olish.
• Pareto principle. Ko‘p natija odatda kam sonli muhim ishlardan kelishini tushunish.
• Inbox Zero. Xabarlar, vazifalar va fikrlarni vaqtida yozib borish.
• Integrative Thinking. Qarama-qarshi fikrlardan birini tanlash emas, ulardan kuchliroq yechim chiqarish.
@mashrabov_aa
/
@street_mba

Kaligula Rim imperatori bo’lgach bosar tutarini bilmay qoldi. Fahsh va zulmga berilib halok bo’ldi.
Epshteyn ham shu yo’ldan ketdi pul va mansabga erishgach.
Shuning uchun ham,
Xudoni berganini mukofot, bermaganini jazo emas
Berganini sinov, bermaganini shifo deb qabul qilaylik.
@mashrabov_aa
/
@street_mba

10 yil davomida to'xtamasdan biror narsaga nisbatan (masalan siyosat, futbol) bashorat bersam qaysidir bashoratim to'g'ri bo'lib chiqadi.
Lekin,
Bu meni "ekspertligimdan" yoki "aqlliligimdan" dalolat bo'lmasligi kerak.
Chunki,
Buzilgan soatlar ham kuniga 2 marta vaqtni to'g'ri ko'rsatadi.
Eshitadigan insonlarimizni gaplarini filtr qilaylik, tekshirib turaylik (fact cheking), garchi ular odatda haq bo'lib chiqishsa ham.
Nohaq bo'lishsa "men nohaq ekanman" deyishga duxi yetmaydi-da hammani ham.
@mashrabov_aa
/
@street_mba

Birinchi taassurotni tuzatish qiyin
Sizni birinchi marta ko‘rganimda, juda kibrli ekansiz deb o‘ylaganman, dedi xodimim.
Agar ish majburlamaganida, siz bilan yaqindan tanishmas edim. Qo‘polligingiz tufayli sizni rahmsiz deb o‘ylardim, dedi hamkasbim.
Hammamiz bir-birimiz haqimizda ko‘rganimizdan kelib chiqib xulosa qilamiz. To‘liq ma’lumot asosida xulosa qilmaymiz.
“Odamlar bilmagan narsalariga dushmandirlar” degan hikmat ham bejiz aytilmagan axir.
Shunday ekan,
Birinchi taassurotni yomon qiladigan sabablarni kamaytiraylik.
Uchrashuvlarga kech kelish,
O‘ta tekis gapirish (garchi chin bo‘lsa ham),
Va xabarlarga kech javob berish biz haqimizda yomon xayollarga borishga olib keladi. Va nizolarni ko’paytiradi.
@mashrabov_aa
/
@street_mba

Dangasalik solig’i
U quruvchi usta edi. Bir tadbirkorni qo’lida uzoq yildan beri ishlab kelar edi.
Birovni qo’lida ishlash joniga tegdi. Ketaman dedi.
Mayli, bir shartim bor, oxirgi uyni qurib bitkazasan, keyin ketaverasan dedi rahbari.
Tezroq ishni bitirib surish maqsadida u hamma ishni qo’l uchida qildi.
Betonni qurishini kamroq kutdi. Devorlarni ingichkaroq qildi. Tomni yaxshi qotirmadi. Bir amallab “qo’l tegdi” qilib yakunladi.
Va kalitni rahbariga topshirdi.
10 yillik sadoqating evaziga shu uyni senga hadya qilaman dedi rahbari.
Ishxonada hech kim ko’rmayapti deb reels ko’ramiz.
Baribir esidan chiqib ketadi deb rahbarimizni ba’zi vazifalariga be e’tiborlik qilamiz.
Soat 6 bo’lishini intizorlik bilan kutamiz, 6 bo’lishi bilan suramiz. Farqi yo’q, ish bitdimi yo’qmi. Muhimi ish vaqtimiz tugadiku.
Dangasalik qilib quvvatimizni saqlashga harakat qilamiz.
Lekin,
Dangasalik solig’i baland bo’ladi. Shuni esimizdan chiqarmaylik.
Bir kun kelib baribir to’laymiz. Jarima va “penyalari” bilan.
@mashrabov_aa
/
@street_mba

Yon atrofimizda qattiqqo‘llarga ham, ko'ngli bo'shlarga ham joy beraylik.
Aks holda,
Kuchimiz zulmga, rahmdilligimiz esa ojizlikka aylanishi mumkin ekan.
@mashrabov_aa
/
@street_mba