🫀 𝐌𝐞𝐝𝐬𝐩𝐞𝐜𝐢𝐚𝐥 🩺

KECH UXLASH KO'ZLARIMIZGA QANDAY TA'SIR QILADI?
Ko‘zlarimiz kun bo‘yi tinimsiz ishlaydigan eng nozik va murakkab a’zolardan biridir. Ammo ular ham to‘laqonli dam olishga muhtoj.
Uyqu yetishmasligining ko‘z salomatligiga 6 ta asosiy zarari:
1️⃣
Ko‘z qurishi —
ko‘zda achishish, qum kirgandek sezgi va noqulaylik paydo bo‘lishi
2️⃣
Ko‘z qizarishi —
uyqu yetishmaganda ko‘z yuzasidagi kapillyarlar kengayib, qizarish kuchayishi
3️⃣
Ko‘z charchashi (astenopiya) —
ayniqsa, kechasi telefon yoki kompyuter ekranidan uzoq foydalanganda yaqqol seziladi
4️⃣
Ko‘rishning vaqtincha xiralashishi —
ko‘z yoshi pardasining beqarorlashishi va charchoq sababli ravshanlik pasayishi
5️⃣
Mushaklar zo‘riqishi —
fokusni jamlash qiyinlashib, ko‘z atrofida og‘irlik va zo‘riqish hissiyotining yuzaga kelishi
6️⃣
Bilvosita ta’sirlar —
surunkali uyqu buzilishi umumiy organizmni toliqtirib, kelgusida turli ko‘z patologiyalari xavfini oshirishi mumkin
♻️
Ko‘zlaringizni asrash uchun tavsiyalar:
⏰
Kattalar uchun har kecha 7–9 soatlik sifatli uyquni maqsad qiling
🛌
Imkon qadar har kuni bir xil vaqtda yotib, bir xil vaqtda uyg‘onishga odatlaning (biologik ritmni saqlash uchun)
📱
Uxlashdan kamida 30–60 daqiqa oldin ekranlardan uzoqlashing
💻
Ekran bilan ishlaganda tanaffuslar qiling (masalan, 20-20-20 qoidasi)
🏛
@Medspecial_uz
🫀

🧴
ДЕРМАТОЛОГИЯДА ҚЎЛЛАНИЛАДИГАН ДОРИЛАР — ТЎЛИҚ ҚЎЛЛАНМА
💊
Дерматологияда қўлланиладиган муҳим дорилар билан танишинг! Улар ҳуснбузар, замбуруғли инфекциялар, терининг бактериал инфекциялари, экзема, псориаз, пигментация, аллергия ва бошқа кенг тарқалган тери касалликларини даволашда қўлланилади.
📚
Қамраб олинган мавзулар:
🔹
Замбуруғларга қарши дорилар
🔹
Тери инфекцияларига қарши антибиотиклар
🔹
Ҳуснбузарни даволаш учун дорилар
🔹
Кортикостероидлар ва яллиғланишга қарши дорилар
🔹
Қичишиш ва аллергияга қарши антигистамин дорилар
🔹
Псориаз ва экземани даволаш воситалари
🔹
Вирусларга қарши дорилар
🔹
Пигментацияни камайтирувчи ва терини оқартирувчи воситалар
🔹
Қўтир ва педикулёзни (битлашни) даволаш воситалари
🔹
Кенг тарқалган дерматологик дори шакллари: кремлар, малҳамлар, лосьонлар ва геллар
🩺
Тиббиёт талабалари, ҳамширалар ва фармакологияни ўрганувчилар учун фойдали ўқув қўлланма!
📚
💊
Manba: humosurgeryclub
🏛
@Medspecial_uz
🫀

Икки томонлама ўпка абцесси
Гиёҳванд модда истеъмол қилувчи беморда инфекцион эндокардит асорати
🏛
@Medspecial_uz
🫀

📘
Kun termini #14
➡️
GIPOGLIKEMIYA
(lot. hypoglycaemia; rus. гипогликемия; ingl. hypoglycemia)
Ta'rifi.
Gipoglikemiya
– qondagi glyukoza miqdorining me'yordan past darajaga tushishi bilan kechadigan holat. Qandli diabet bilan og'rigan bemorlarda glyukoza 3,9 mmol/l (70 mg/dl) dan past bo'lsa, gipoglikemiya deb hisoblanadi. Atama yunoncha
hypo
(«past»),
glykys
(«shirin») va
haima
(«qon») so'zlaridan olingan.
Turlari.
Xalqaro tasnifga ko'ra, 1-daraja gipoglikemiyada glyukoza 3,9 mmol/l dan past, ammo 3,0 mmol/l dan yuqori bo'ladi. 2-darajada glyukoza 3,0 mmol/l (54 mg/dl) dan pastga tushadi va bu klinik jihatdan jiddiy hisoblanadi. 3-daraja esa glyukoza qiymatidan qat'i nazar, bemor o'ziga o'zi yordam bera olmaydigan, es-hushi buzilgan og'ir holatdir.
Sabablari va belgilari.
Eng ko'p sabab – insulin yoki sulfonilmochevina preparatlarining ortiqcha dozasi, ovqatni o'tkazib yuborish, haddan tashqari jismoniy zo'riqish va alkogol iste'moli. Kamroq hollarda insulinoma, buyrak yoki jigar yetishmovchiligi sabab bo'ladi. Dastlab terlash, qo'l titrashi, yurak tez urishi va kuchli ochlik hissi paydo bo'ladi, keyin bosh aylanishi, chalkashlik, talvasa va koma rivojlanishi mumkin.
Klinik ahamiyati.
Diabeti bo'lmagan odamda tashxis
Uippl triadasi
bilan qo'yiladi: belgilar, past glyukoza va glyukoza berilgach belgilarning yo'qolishi. Yengil holatda 15 g tez so'riladigan uglevod ichiladi va 15 daqiqadan so'ng glyukoza qayta o'lchanadi. Bemor hushini yo'qotsa, zudlik bilan tez yordam chaqirilishi kerak.
Manba: StatPearls (NCBI) – Hypoglycemia; MSD Manual
🏛
@Medspecial_uz
🫀

📘
Kun termini #13
➡️
INTUBATSIYA
(lot. intubatio; rus. интубация трахеи; ingl. endotracheal intubation)
Ta'rifi.
Traxeya intubatsiyasi
– nafas yo'llari o'tkazuvchanligini ta'minlash, o'pkaga kislorod yetkazish va sun'iy ventilyatsiya qilish maqsadida traxeyaga maxsus endotraxeal naycha kiritish muolajasi. Naycha ko'pincha og'iz orqali, ba'zan esa burun orqali kiritiladi. Atama lotincha
in
(«ichiga») va
tubus
(«naycha») so'zlaridan olingan.
Ko'rsatmalari.
Intubatsiya umumiy behushlik ostidagi operatsiyalarda, nafas yetishmovchiligida, gipoksemiya va qonda karbonat angidrid to'planganda (giperkapniya) hamda bemor o'z nafas yo'llarini himoya qila olmaganda bajariladi. Masalan, jarohatdan so'ng es-hushi chuqur buzilgan,
Glazgo koma shkalasi
bo'yicha 8 ball va undan past baholangan bemorlar odatda intubatsiya qilinadi.
Bajarilishi va asoratlari.
Shifokor
laringoskop
yordamida hiqildoq usti tog'ayini ko'tarib, ovoz boylamlarini ko'radi va naychani ular orasidan traxeyaga o'tkazadi, so'ng naycha uchidagi manjetani havo bilan shishiradi. Naychaning to'g'ri joylashgani nafas chiqarilgan havodagi karbonat angidridni o'lchash –
kapnografiya
bilan tasdiqlanadi va bu usul «oltin standart» hisoblanadi. Asoratlari orasida naychaning qizilo'ngachga yoki o'ng bosh bronxga kirib ketishi, gipoksiya, tishlar shikastlanishi, bradikardiya, arterial bosim pasayishi va me'da suyuqligi aspiratsiyasi bor.
Klinik ahamiyati.
Intubatsiya reanimatsiya va anesteziologiyaning hayotni saqlab qoluvchi asosiy ko'nikmasi bo'lib, uni maxsus tayyorgarlikdan o'tgan mutaxassis bajaradi. Naychani birinchi urinishdayoq to'g'ri kiritish muhim, chunki takroriy urinishlar xavfli gipoksiya ehtimolini oshiradi.
Manba: StatPearls (NCBI) – Endotracheal Intubation; MSD Manual
🏛
@Medspecial_uz
🫀

✅
ADRENOMIMETIKLAR
Adrenomimetiklar - simpatik nerv tizimi alfa va beta adrenoretseptorlarini faollashtiruvchi dori vositalari
1. Alfa-1 adrenomimetiklar
💊
Fenilefrin
💊
Midodrin
● Vazonakstruksiya ( qon tomirini toraytiradi )
● Qon bosimini oshiradi
● Burun shishini kamaytiradi
2. Alfa-2 agonistlar
💊
Klonidin
💊
Metildopa
● Gipertenziyada qo'llanadi
● Gipertenziv krizda qo'llanadi
● Narkotikdan chiqarish uchun
● Sedativ ta'sir
3. Beta-1 agonistlar
💊
Dobutamin
● Yurak qisqaruvchanligini kuchaytiradi
● Yurak qorinchasi qon otishini kuchaytiradi
4. Beta-2 agonistlar
💊
Salbutamol
💊
Fenoterol
💊
Terbutalin
● Bronxospazmni bartaraf etadi
● Yengil tokolitik ta'sir
● Kronik obstruktiv o'pka kasalligi
● Erta tug'ruqni oldini olish
5. Aralash ( alfa+beta ) adrenomimetiklar
💊
Adrenalin
💊
Noradrenalin ( asosan alfa-1 tasir )
💊
Izoproterenol
● Qon tomirini toraytiradi
● Qon bosimini oshiradi
● Yurak qisqarish kuchini oshiradi
● Anafalikatik shok ; Bronxospazm ; Yurak faoliyati to'xtashi holatlarida ishlatiladi.
● Av blok ; Bardikardiyada Izoproterenol
🏛
@Medspecial_uz
🫀

💊
SEFIKSIM — ANTIBIOTIK
🦠
Sefiksim — sefalosporinlar guruhiga mansub antibiotik bo‘lib, ayrim
bakterial infeksiyalar
ni davolashda qo‘llanadi.
📌
Qaysi holatlarda ishlatiladi?
• Nafas yo‘llarining ayrim bakterial infeksiyalarida
• Siydik yo‘llari infeksiyalarida
• Quloq va tomoqning ayrim bakterial infeksiyalarida
• Boshqa sezgir bakteriyalar chaqirgan infeksiyalarda
⚠️
Muhim!
Sefiksim oddiy shamollash, gripp yoki boshqa
virusli infeksiyalarni davolamaydi
. Antibiotikni o‘zboshimchalik bilan boshlash tavsiya etilmaydi.
❗
Dozasi bemorning
yoshi, vazni, kasalligi va buyrak faoliyatiga
qarab belgilanadi. Davolash kursini shifokor tavsiyasisiz o‘zgartirmang yoki to‘xtatmang.
🏛
@Medspecial_uz
🫀