Musannif Adham

Qilsa bo‘lar ekan. Davlat bu ishni uch yil avval qilishi kerak edi. Manba

Qilsa bo‘lar ekan. Davlat bu ishni uch yil avval qilishi kerak edi.
Manba

Бир ярим йил аввал
"Давлат хизматчиларининг мол-мулкини деларациялаш ҳақидаги қонун яқин орада, балки, келаётган беш йил ичида қабул қилинишига ишонмайман"
деб ёзгандим
. Ҳали ҳам шу ишончим йўқолмади.
Аммо бир кичик ўзгариш бор: энди амалдорлар эмас, оддий халқ топган-тутгани ҳақида Солиқ қўмитасига ҳисобот беради. Бошланишига
Навоий ва Чирчиқ шаҳарларида
.
Амалдорлар эса ўша мен ёзган эски муддат – 5 йилнинг қолган 3,5 йилида маза қилиб, эмин-эркин яшашлари мумкин. Қонун уларгача етиб боришига ҳали бундан ҳам кўп вақт кетмаса, албатта.

90-йиллар инқирозида ёшлар, жиноят оламига қочиш билан реакция билдирган ва ўзини топган эди.
Бугунги кризисда эса тотал рақамли назорат туфайли улар жиноят оламига қоча олмайди. Улар ғоя оламига қочади; ва 90-йиллар кризиси замонавий инқироз олдида "гўдак инжиқлиги" каби бўлиб қолади.
@Hamid_Sodiq

Ikki kun avval, 16-oktabrda Press Qahramon bir maktabga borib, o‘z hamrohlari bilan bir boshlang‘ich sinfga kirib, xuddi sovg‘a beradigan Qorboboning ohangida o‘quvchilarga: “Kim bugun mashinaning old o‘rindig‘i – haydovchining yonida o‘tirib keldi?”, deb savol bergan
videosi
chiqqandi. Ko‘rgan bo‘lsangiz kerak, uch o‘quvchi xursand bo‘lib, qorataxtaning oldiga chiqqan. Keyin Press Qahramon ulardan otalarining ismini so‘rab, endi ularga jarima solinishini e’lon qilgan.
Salkam 10 mln marta ko‘rilgan bu videoning oxiri — jarima solindimi-yo‘qmi — muhim emas (ahamiyatlisi, uch bolaning shaxsi butun mamlakatga oshkor qilindi, bu esa o‘zi jiddiy huquqiy muammo). Qoidalarga rioya etilishini targ‘ib va talab qilishga hech kim qarshi bo‘lmasa kerak, lekin Press Qahramon tanlagan nobop usul 9-10 yoshli bu o‘quvchilarni juda noxush va noqulay vaziyatda qoldirganini ham tushunish muhim.
Zotan o‘sha sinfxonadagi vaziyat shu video tarqatilmaganida ham juda yomon — o‘quvchilar eng kamida o‘z sinfdoshlari oldida yoqimsiz vaziyatda qoldirilgan (kamiga, rost gapning to‘qmog‘ini yegan). Press Qahramon va uning hamkasblari biror “kotakon”ning hali 12 yoshga to‘lmagan nevarasi biror premium avtomobilning old o‘rindig‘ida ketayotganini ko‘rsa, uni jazolash tugul, mana shunday videoga olib chiqara olishiga ham ishonish qiyin, buyoqda esa hech narsadan shubhalanmay, xursand bo‘lib “doska”ga chiqqan uch o‘quvchini endi butun mamlakat muhokama qilyapti (qani endi Press Qahramon o‘sha videosi ostidagi kommentlarni yopib qo‘ygani bilan bu muhokamalarni to‘xtatib bo‘lsa).
Afsuski, Press Qahramon qilgan ishi, tanlagan targ‘ibot usuli o‘rinsiz bo‘lganini hali ham anglamagan, nazarimda. Sog‘lom fikrli vatandoshlarimiz huquq-tartibot xodimlarining maktabdagi bu xatti-harakati o‘rinsizligini
faol ta’kidlab kelayotgan
bir vaqtda, u bugun, 18-oktabr kuni Instagramdagi sahifasiga IIV matbuot kotibi Shohrux G‘iyosovning
eski, lekin g‘alati mashhur bir videosini
qo‘yibdi. U videoning ma’nosi, taxminan, bunday: melisani kimlar yomonlaydi? Melisani faqat “shoqol”lar va g‘alamislar yomonlaydi. Qolganlar esa “melisaga ishim tushmasin!” deb duo qiladi.
Xalq “shularga ishim tushmasin!” deb duo qiladigan o‘zbek melisasi vakili hisoblangan Press Qahramonning maktabdagi xatti-harakatlarini Erkinjon Turdimov boshliq
Ta’lim vazirligi ham
, O‘zbekiston Bolalar ombudsmani
Surayyo Rahmonova ham qoraladi
. Melisa jargoni bilan aytganda, “yomonladi”. Press Qahramon “NO COMMENT” degan izoh bilan Shohrux G‘iyosovning videosini go‘yoki unga qaratilgan tanqidlarga javoban chiqararkan, bu bilan nafaqat O‘zbekistonning faol jamoatchiligini, balki, hozircha, Ta’lim vazirligi va Bolalar ombudsmanini ham “shoqol va g‘alamislar”ga tenglashtirib qo‘yganini tushungan bo‘lsa bo‘ldi.

УКРАИНАДАГИ УРУШДА ИШТИРОК ЭТГАН ЎЗБЕКИСТОНЛИКЛАР ҲАҚИДА МАЪЛУМОТ ТЎПЛАЯПМИЗ
«
Vatandosh
» таҳририяти Украинадаги урушда иштирок этган ўзбекистонликлар ҳақида журналистик суриштирув тайёрламоқда.
«Урушдаги ватандош»
лойиҳаси доирасида урушда қатнашган, бедарак йўқолган, асирга тушган ёки ҳалок бўлган ўзбекистонликлар ҳақида маълумот тўплаш учун махсус
онлайн анкета
ва
Telegram-бот
ташкил этилди.
Агар сизда Украинадаги урушда иштирок этгани айтилган яқинларингиз, қариндошларингиз ёки танишларингиз ҳақида маълумот бўлса, бизга хабар беришингизни сўраймиз.
Сиз ўзингизга қулай усулда
хабар, фотосурат, видео, аудиоёзув, ҳужжат ёки бошқа далилларни
тақдим этишингиз мумкин.
📝
Онлайн анкета:
https://urushdagi-vatandosh-files.tartseal32.chatgpt.site/
🤖
Telegram-бот:
https://t.me/UrushdaBot
Шахсий маълумотлар махфий сақланади.
Лойиҳанинг мақсади
— Украинадаги урушда иштирок этган ўзбекистонликлар сони, уларнинг кейинги тақдири, бедарак йўқолганлар, асирлар ва ҳалок бўлганлар ҳақида имкон қадар тўлиқ ва ишончли маълумот тўплаш, шунингдек, аниқланган маълумотларни уларнинг яқинларига етказиш.
Сизнинг хабарингиз бир инсон тақдирини аниқлашга ёрдам бериши мумкин.
Илтимос, ушбу эълонни бошқаларга ҳам улашинг.

8 миллион долларлик фирибгарликда банкнинг киберхавфсизлик ходими ҳам қатнашгани айтилмоқда

Чунки ҳақиқий бойлик — бу сарой нархида сотиб олинган 60 квадрат метр бетон эмас. Унинг учун кейинги 15 йил давомида пулингиз, асабингиз, соғлиғингиз ва умрингизни сарфлаш ҳам бойлик эмас.
Ҳақиқий бойлик — бу ЭРКИНЛИК!
Ўз вақтингизни ўзингиз бошқариш, севган ишингиз билан шуғулланиш, таваккал қилиш, янгилик яратиш, дунё кезиш, инсонлар ҳаётини яхшилик сари ўзгартириш, яқинларингиз, қариндошларингиз, етимлар, бева-бечоралар ва муҳтожларга ғамхўрлик қилиш — мана шу ҳақиқий бойлик!
Қандайдир банкнинг тўлов жадвалига эмас, балки ўз принципларингиз, қадриятларингиз ва орзуларингизга мувофиқ яшаш — мана шу ҳақиқий эркинлик!
Энди эса энг асосий савол:
Сиз ҳақиқатан ҳам квартира сотиб олдингизми ёки умрингизнинг энг яхши 15 йилини банкка сотиб, эвазига 60 квадрат метр бетон ва «бахтли қарздор» деган фахрий унвонга эга бўлдингизми?
Бу тизимнинг энг қизиқ томони шундаки, инсон ўз кишанларини ўзи сотиб олади, уларнинг пулини ҳам ўзи тўлайди, ўзини ўзи занжирбанд қилади ва бунинг устига, ниҳоят бетон зиндоннинг қонуний эгасига айланганидан чин дилдан қувонади!
@alitoshkandi

(Юқорида рус тилида ёзилган постимнинг ўзбекча таржимаси)
Кўчмас мулк ва ипотека
Тошкентда кўчмас мулк нархлари ҳақиқатан ҳам жуда юқори ва шиддат билан ўсишда давом этмоқда. Ана шундай осмонўпар нархларга қарамай, пойтахт ва мамлакатимиз ҳудудларидаги аҳоли 15 йилгача бўлган муддатга, ўта юқори фоизларда — ўртача йиллик 18 фоиз ставка билан ипотека кредити олиб, уй-жой сотиб олишда давом этмоқда.
Келинг, оддий бир мисол орқали ипотекага квартира сотиб олиш аслида қанчага тушишини ҳисоблаб кўрамиз.
Тасаввур қилинг, Тошкентда икки хонали квартира
80 000 АҚШ доллари
туради. Сиз унинг
20 фоизини, яъни 16 000 долларини
бошланғич тўлов сифатида тўлайсиз. Қолган
64 000 долларни
эса банкдан 15 йил муддатга, йиллик 18 фоиз ставка билан ипотека кредитига оласиз.
Аннуитет тўлов тизимида, яъни ҳар ой бир хил миқдорда тўлов амалга ошириладиган ҳолатда, 15 йил давомида банкка фақат фоизларнинг ўзи учун тахминан
121 520 доллар
тўлайсиз. Бу ҳали 64 000 долларлик асосий қарздан ташқари!
Шундай қилиб, дастлабки нархи 80 000 доллар бўлган квартира охир-оқибат сизга
201 520 АҚШ долларига
тушади!
Бир ўйлаб кўринг! Сиз банкдан атиги 64 000 доллар қарз оласиз, аммо 15 йил давомида унга
185 520 доллар
қайтарасиз. Бу олинган кредит суммасидан деярли уч баравар кўп!
Бу ҳисоб-китобга банк комиссиялари, суғурта ва бошқа қўшимча харажатлар ҳали киритилмаган.
Демак, битта квартира учун амалда учта квартирага яқин пул тўлайсиз. Энг қизиғи, бу маблағнинг катта қисми кўчмас мулкнинг ўзига эмас, балки фоизлар кўринишида банкнинг чўнтагига кетади.
Янги қурилган уйдаги, таъмирланмаган, майдони 60 квадрат метр бўлган оддий ғишт ёки бетон қути 15 йиллик кредит билан ҳеч қачон бунчалик қиммат турмаслиги керак. Бу — ҳақиқий молиявий асорат, узоқ йилларга чўзиладиган қарз қуллиги. Айримлар учун эса умрбод давом этадиган тутқунлик!
Аммо бу воқеадаги энг ажабланарли нарса ҳатто нарх ҳам эмас. Энг қизиғи — ипотека билан бирга сизга «совға» қилинадиган ўша машҳур «эркинлик»!
Ҳа, энди сиз «эркин» инсонсиз! Кейинги 15 йил давомида эшакдек ишлаш, банкка тўловларни ўз вақтида амалга ошириш ва ҳар тонг Яратгандан ишдан ҳайдалмасликни, штат қисқаришига тушмасликни, бошлиғингиз бир куни сизни кераксиз ходим деб топмаслигини сўраб яшаш эркинлигига эгасиз!
Яна, Худо кўрсатмасин, бирор бахтсиз ҳодисага учрамаслик, оғир касалликка чалинмаслик ёки бевақт вафот этмаслик учун ҳам дуо қилиб юришингизга тўғри келади.
Севимли касбингиз, шахсий бизнесингиз ва стартаплар ҳақидаги орзуларингизни эса унутаверинг!
Қанақа тадбиркорлик? Қанақа ташаббус? Ахир олдингизда 180 та ойлик тўлов турибди-ку!
Севимли машғулот ёки янги бизнес дастлабки кунларданоқ барқарор даромад келтирмаслиги мумкин. Аммо банкка сизнинг орзуларингизнинг, истеъдодингизнинг, мақсадларингизнинг ва келажак режаларингизнинг мутлақо аҳамияти йўқ!
Чунки банкнинг ҳам ўз орзуси бор — сизнинг пулларингизни белгиланган жадвал асосида, бир кун ҳам кечиктирмасдан олиб туриш!
Сиз йиллар давомида қандайдир бефайз офисда шимингизни ялтиратиб, ўзингиз ёмон кўрадиган компанияда ишлашга, бошлиғингизнинг «сассиқ» гапларини эшитишга ва ҳар тонг юзингизга бахтиёр корпоратив қулнинг сохта табассумини ёпиштириб юришга мажбур бўласиз.
Бир куни бу аҳмоқона ҳаёт тарзининг ҳаммаси жонингизга тегиб, ўрнингиздан туриб, эшикни қарсиллатиб ёпганча ишдан кетмоқчи бўлсангиз, ипотека сизга ҳаётингизнинг ҳақиқий хўжайини ким эканини дарҳол эслатиб қўяди!
Бошқа шаҳарга кўчиб ўтиш? Ўз бизнесингизни очиш? Стартап бошлаш? Дунё бўйлаб саёҳат қилиш? Оилангиз билан ўзингиз истаган жойда яшаш ва ишлаш?
Ҳой, сиз ақлдан оздингизми?!
Ахир сизнинг муқаддас бурчингиз бор-ку — кейинги 15 йил давомида банкни барқарор даромад билан таъминлаш!
Банкнинг кредит бўлими сизнинг маошингизга аллақачон 15 йиллик режа тузиб қўйган бўлса, сиз яна қандай орзу-ҳаваслар ҳақида гапиряпсиз?!
Албатта, сиз ўзингизни бахтли хонадон соҳиби деб ҳисоблашингиз мумкин. Аммо ипотека тўловини атиги бир неча ой тўламай кўринг-чи! Шунда молиявий эркинлигингиз нақадар шартли эканини жуда тез тушуниб оласиз.

Мамажонова Каромат опа, 60 ёшда
Каромат опа туғма гунг-соқов
,
анча йил олдин вафот этган марҳум турмуш ўртоғи ҳам худди шундай эди. 4 фарзанди бор: 3 қиз, 1 ўғил.
Қизлари турмушга чиқиб кетган, ўзларидан ортмайди. Ўғли ҳали мактабда ўқийди.
Каромат опага укаси ёрдам бериб, хом ғиштдан бўлса ҳам 3 хона, бир ошхонали уй қуриб бераётган эди. Аммо яқинда ўша укаси ҳам қазо қилиб, уйнинг томи ёпилмай, ишлар чала қолди. Деворлари хом ғиштдан қурилгани учун олдинда турган ёмғир-қорли кунлардан аввал том қисми ёпилмаса ва сувоқ ишлари қилинмаса, қишки ёғин мавсумида, ғиштлар ювилиб кетиш эҳтимоли юқори.
Оила моддий қийналган, ёрдам берадиган қариндошларининг ҳам қўли калта. Опанинг ўзи ибодатда.
Том қисмини тўлиқ ёпиш, устки ва ички қисмини сувоқ қилиш, эшик ва ром ўрнатиш учун усталар 150 миллион сўм атрофида маблағ кетишини ҳисоблаб беришган.
Маҳалладошлари қўлидан келганча ёрдам беришга ҳаракат қиляпти, лекин ҳали арзирли пул йиғилмаган. Агар керакли маблағ йиғилса, маҳалладаги усталар ишни ҳашар йўли билан, хизмат ҳақи олмай тугатиб беришга вада беришган.
Ушбу оилага ёрдам беришни истаганлар учун маълумот:
8600 0609 0639 4961
Эрназаров Жаҳонгир (шу ишга масъул маҳалла фаоли номида)
Телефон:
+998993967090 (опа телефонда гаплаша олмагани учун уйни қуриб битириш масъулиятини зиммасига олган фаол Жаҳонгирнинг рақами)
Манзили: Сурхондарё вилояти, Узун тумани, Дўстлик ҚФЙ, Дўстлик маҳалласи, Янгиҳаёт кўчаси, 47-уй
Маълумот ишончли, текширилган