Mutolaa sehri

"Yaldo kechasi" asari haqida
Soʻnggi oylarda oʻzbek adabiyotida katta yangilik sifatida talqin etilayotgan „Yaldo kechasi“ romani adabiy mistifikatsiya usulida yozilgan. Xoʻsh, bu adabiy usul oʻzi nima?
Adabiy mistifikatsiya
, bu – biron marhum adibning nomidan u niyat qilgan, ammo yozolmagan asarni uning nomidan ajdodga davomchi sifatida yaratish uslubi. Shuning uchun ham asar boshida Xayriddin Sulton muallif deb emas, balki toʻplovchi deb berilgan.
Asar "Oʻtkan kunlar“ga mantiqiy davom sifatida, Abdulla Qodiriy tiliga yaqin, biroq undan ancha sodda tarzda yozilgan. Yodingizda boʻlsa, „Oʻtkan kunlar“ Otabekning Avliyootada hijriy 1277-yilda shahid boʻlishi, undan Yodgorbek degan farzand qolishi bilan yakun topgandi.
"
Yaldo kechasi“ ikki qismdan iborat.
Birinchi qismi
Yodgorbek Otabek oʻgʻlining hayoti va jadidchilik faoliyati haqida boʻlib, Rossiya imperiyasi istilosidan to Yodgorbekning Sibirda halok boʻlishigacha voqealarni qamrab oladi. Yodgorbek „Najot“ nomli jadid maktabi ochadi, uni yopish uchun chor maʼmurlari tomonidan uyushtirilgan fitnalarga duch keladi, maktabga olib kelingan tatar va rus muallimlari mahalliy johil ulamo tomonidan kofirga chiqariladi va hk. Bu qismda jadidchilik harakatiga sabab boʻlgan omillar haqida soʻz yuritiladi. Jadid harakati asoschisi Ismoil Gaspiralining Turkiston boʻylab sayohati ham tilga olinadi.
Ikkinchi qism
Yodgorbekdan qolgan ikki oʻgʻil: Ozodbek va Odilbek (Xayriddin Sulton bu ismlarni ramziy maʼnoda oʻzi tanlagan) hayoti haqida soʻz ketadi. Ularning ismidagi ramzdan koʻrinib turibdiki, biri istiqlolni, boshqasi adolatli hayotni istaydigan personaj. Xoʻsh, ular bu ezgu niyatlariga yeta oladimi? Ikkinchi qism aynan shu haqida, uni bilish uchun asarni mutolaa qilish lozim!
Asarda oʻziga xos kamchiliklar ham koʻzga tashlanadi
, albatta. Birinchidan, qamrov davri juda katta (taxminan 1864–1938-yillar) boʻlgani uchun koʻp voqealar yoritilmay yoki ularni yoritishga sahifalar kamlik qilganday tuyuladi. Bu oʻrinda muallif asarni 2 tomlik qilib chiqarishi mumkin edi, zero oʻzbek xalqining bu davrdagi dardi, sitamlari, jadidchilik harakati, 1-jahon urushi va mardikorlik, Germaniyaga yuborilgan talabalar, inqiloblar, ocharchilik, istiqlolchilik kurashi voqealari bir asarga sigʻishi nihoyatda mushkul.
Nima boʻlganda ham asar oʻzining sodda oʻqish tili bilan ajralib turadi va kitobxon diqqatini bir nuqtada saqlab tura oladi. Asarning „Yaldo kechasi“ deb tanlanishiga ham, Qodiriy tili bilan aytganda „tariximizning eng kir, qora kunlari boʻlgan keyingi oʻrus va shoʻro bosqini zamoni“dan hikoya qilishi sababdir. Zero yaldo kechasi ham yilning eng uzoq va qorongʻu tuni hisoblanadi.
🪶
Azamat Fayzullayev
💬
📹
📹
@mutolaa_sehri

“Kitob o‘g‘risi” — Markus Zusak
Qizaloq Lizel Ikkinchi jahon urushi davridagi fashistlar Germaniyasida yashaydi va ukasi vafot etgach, begona oila uni asrab oladi. U hayotni boshqatdan boshlashni o‘rganadi, yangi odamlarga mehr qo‘yadi, biroq kundalik turmush uning uchun aziz bo‘lib qolgan narsalarni tortib olaveradi. Shu orada Lizel kitob o‘g‘irlashni boshlaydi — avvaliga tasodifan, keyinroq esa imkon topdi deguncha bu ishga qo‘l uradi.
Asar o‘quvchi voqealarni bola nigohi bilan ko‘rgani uchun ham juda og‘ir qabul qilinadi — bu yerda dahshat oddiy hayotning bir qismiga aylanib qolgan. Kitoblar qizaloq uchun uning uyi va yaqinlariga tobora yaqinlashib kelayotgan musibatlarni yengib o‘tishning yagona usuliga aylanadi. Voqealar esa O‘lim tilidan hikoya qilinadi, shu tufayli asar o‘zgacha bir ohang kasb etadi.
Markus Zusak — otasi avstriyalik, onasi nemis bo‘lgan avstraliyalik yozuvchi. U urushdan keyingi Yevropa haqidagi hikoyalarni tinglab ulg‘aygan. Roman g‘oyasi qisman uning ota-onasining urush davridagi Germaniya hayoti haqidagi xotiralari bilan bog‘liq.
🪶
Hilola G'iyosova
💬
📹
📹
@mutolaa_sehri

“Yo‘l” — Kormak Makkarti
Ota va o‘g‘il noma’lum falokatdan keyin jon saqlashga urinadi. Yer yuzi kul bilan qoplangan, shaharlar vayron bo‘lgan, oziq-ovqat deyarli qolmagan, ko‘pchilik esa inson bo‘lish nima ekanini unutgan. Qahramonlar xavfsiz joy izlab, o‘zlarida saqlanib qolgan insoniylikni asrashga harakat qilib, huvillagan Amerika bo‘ylab yo‘lga tushadi.
Kitob tom ma’noda tongda uyg‘ongan otaning farzandi nafas olayotganini tekshirishi bilan boshlanadi. Turmushning mayda-chuyda tafsilotlari tasviri esa hikoyani tobora vahimali qilib boradi. Muallif otaning yelkasidagi og‘ir yukni hamda umid deyarli so‘ngan dunyoda voyaga yetishga majbur bo‘lgan bola qismatini hayratlanarli darajada haqqoniy va shafqatsiz tasvirlab beradi.
Kormak Makkarti ushbu romanni o‘g‘li tug‘ilganidan so‘ng yozgan — yozuvchining aytishicha, aynan o‘g‘li haqidagi o‘ylar asar uchun asosiy ilhom manbai bo‘lgan. Kitob 2007-yilda “Pulitser” mukofotiga sazovor bo‘lgan va XXI asrning eng mashhur postapokaliptik romanlaridan biri hisoblanadi.
🪶
Hilola G'iyosova
💬
📹
📹
@mutolaa_sehri

Adabiyotshunos olim, yuksak mahoratli tarjimon, donishmand inson
Ibrohim Gʻafurov
vafot etibdi.
Inna lillahi va inna ilayhi raj’iyyun.
Alloh rahmatiga olsin.
💬
📹
📹
@mutolaa_sehri

🔖
Faqat aqlga tayanib yashab bo‘lmaydi. Insoniyat tuyg‘u bilan yashaydi, tuyg‘ularga esa kim haqligining farqi yo‘q.
🔖
Remarkdan 3-kitob mutolaasi. Sevimli yozuvchimga aylanib ulgurdi desam ham bo‘ladi. Remarkning bu asari avtomobil poygasi ishqibozi Klerfening sil kasalligiga chalingan Lilianga muhabbati, ularni boshdan kechirgan sarguzashtlari, ziddiyatli hayotlari tasvirlangan.
🔖
O‘lim odamning unga bo‘lgan munosabatiga bo‘ysunmaydi, u unga tayyorgarlik ko‘rayotganlarga ham, uni kutmaganlarga ham keladi. Bu jihatdan o‘lim va ishq teng.
🔖
O‘limingni kutib yashash naqadar qo‘rqinchli. Lilian o‘zining 1 yoki 2 yil umri qolganini bilardi. Shuning uchun U hayotini har bir lahzasidan zavq olgisi, yashagisi kelardi, 1 daqiqasini ham isrof qilgisi kelmasdi. Lekin taqdir ularga tub burilish yasab o‘zining hazilini ko‘rsatadi.
Remarkning asarlarida qahramonlari tomonidan hayotga muhabbatni, har bir onini qadrlashni, sevgan insoni uchun fido bo‘lishni, vafodorlikni ko‘rsatadi.
Asar:
1000/10
🪶
Husnora Amatova
💬
📹
📹
@mutolaa_sehri

📚
"Qalbi singanlarga" kitobi haqida
Ba'zan insonning qalbi shunchalik og‘riydiki, unga na so‘z, na vaqt taskin bera oladigandek tuyuladi.
Aynan shunday paytlarda qo‘limizga tushadigan ayrim kitoblar bor-ular bizga yo‘l ko‘rsatmaydi, balki qalbimizga hamroh bo‘ladi.Ushbu kitob oddiy motivatsion tavsiyalar yoki quruq nasihatlardan iborat emas. Muallif inson qalbining eng og‘riqli holatlarini - ayriliqni, xiyonatni, umidsizlikni, yo‘qotishlarni va hayot sinovlarini chuqur his qilgan holda qalamga oladi.Har bir sahifada kitobxon o‘zini tushunadigan, dardini his qiladigan bir suhbatdoshni topgandek bo‘ladi. Asarni o‘qir ekansiz, muallif sizga bir haqiqatni qayta-qayta eslatadi: hayotdagi har bir sinovning ortida hikmat bor. Ba'zan biz yo‘qotgan narsamiz uchun qayg‘uramiz, ammo vaqt o‘tib aynan o‘sha yo‘qotish biz uchun eng katta ne'matlardan biri bo‘lganini tushunamiz. Kitob insonni sabr qilishga,Allohning rahmatidan umid uzmaslikka va qalbdagi jarohatlar ham bir kun kelib bitishiga ishontiradi.
Asarning eng ta'sirli jihatlaridan biri shundaki, u o‘quvchini ayblamaydi va unga tayyor yechimlar ham bermaydi. Aksincha, insonni o‘z qalbi bilan yuzlashtiradi. Har bir satr kitobxonni chuqur mushohadaga chorlaydi. Ba'zi jumlalar esa kitob yopilgandan keyin ham uzoq vaqt hayolingizda qoladi. Muallif bu asar orqali bizga shuni anglatmoqchi bo‘ladi: insonlar sizni tushunmasligi mumkin, yaqinlaringiz siz kutgan yordamni bera olmasligi mumkin, ammo Alloh bandalarining qalbidagi eng yashirin og‘riqlarni ham biladi.Shuning uchun ham najot odamlarning e'tirofida emas, balki Robbimizga yaqinlashishda ekanini eslatadi. Agar siz hozir og‘ir davrni boshdan kechirayotgan bo‘lsangiz, qalbingizda javobsiz savollar ko‘p bo‘lsa yoki shunchaki ruhiy taskinga ehtiyoj sezayotgan bo‘lsangiz, ushbu kitobni o‘qishni tavsiya qilaman. Shuningdek, diniy-ma'rifiy va ruhiy tarbiya mavzulariga qiziqadigan kitobxonlar uchun ham asar yaxshi tanlov bo‘la oladi. Ba'zi kitoblar o‘qib bo‘lingach javonga qo‘yiladi. ʼBa'zilari esa qalbimizda qoladi.
"Qalbi singanlarga" ana shunday, kitob tugasa ham ta'siri uzoq davom etadigan asarlardan biridir.
Munosabatim:
⭐️
⭐️
⭐️
⭐️
⭐️
©
Sevinchbook
💬
📹
📹
@mutolaa_sehri

Erix Mariya Remarkning “Uch og‘ayni” asari haqida
Erix Mariya Remarkning
“Uch og‘ayni”
(nem. “Drei Kameraden”) romani 1936-yilda nashr etilgan. O‘zbek tiliga
Nizom Komilov
tarjima qilgan. Ushbu roman muallif Germaniyadan surgun qilingan davrda Shveytsariyada yozilgan, senzura tufayli dastlab uning dan tilidagi tarjimasi chiqqan. 1937-yilda ingliz, 1938-yilda Niderlandiyada nemis tilida bosilgan. Kitob faqat 1951-yilga kelibgina Germaniyada chop qilingan.
Asar sobiq urush qatnashchisi Robert (Robbi) Lokamp tilidan hikoya qilinadi. Syujet 1920-yillar oxirlarida ro‘y beradi. Lokamp, uning Gottfrid Lens va Otto Kester ismli do‘stlari avtomobil ta’mirlash ustaxonasi ochadilar. Uchlikning eng yaxshi ashyosi – bu tengsiz motor o‘rnatilgan eski “Karl” nomli mashina. Binding ismli kishi qishloq pabi (qovoqxona)ga ketayotganda Karlni ortda qoldirishga urinadi, biroq yeta olmaydi. U yerda Binding Lens bilan do‘stlashadi, Robert esa Bindingning hamrohi Patritsiya (Pat) Xolmanga oshiq bo‘ladi. Ular, turli taqdirdagi va jamiyatning turli qatlamlaridan boʻlgan odamlar, bir-birlarini sevib qolishadi. Dastlab Robert ichkilikka mukkasidan ketganligi sababli oʻzini Patritsiyaga loyiq deb bilmaydi. U sevgilisining koʻziga piyonista boʻlib koʻrinishni istamaydi va shu sababli ichishni tashlaydi. Doʻstlari uni qoʻllab-quvvatlaydi. Roman Veymar Germaniyasi (1919-1933) inqirozi fonida ularning sevgisi rivojlanishini koʻrsatadi.
👉
Batafsil...
👈
__________
@mutolaa_sehri

Nega kitoblarni yaqin do‘st deyishadi?
Buni anglash uchun "bemaza" odamlardan, atrofdagi bo‘lmag‘ur shovqin suronli hayotdan, g‘iybatli davralardan charchab, yolg‘iz qolishga oshiqadigan, va bunda kitob o‘qib ovunadiganlardan so‘rab ko‘ring.
Hayotida sinovli paytlar kelganda o‘sha kitob tomon oshiqadiganlardan so‘rab ko‘ring.
Odamlar vaqti kelib sizni ranjitadi, hatto to‘g‘ri fikringizni-da eshitmay, teskarisini aytadi. Ya’ni sizni hech kim tushunishni istamaydigan davrlar bo‘ladi.
Shunaqa vaqtda o‘sha kitoblar (do‘stlar) sizni eshitadi. Sizga hech qachon qarshi fikr aytmaydi. O‘rni kelganda to‘g‘ri yo‘lni ko‘rsatadi, tushkunliklardan xalos etadi.
Endi aytingchi, bundan yaxshi do‘st bo‘ladimi?
(
#kuzatuvlar
#xulosalar
)
@komiljon_aslonov

Islom dinining nafaqat yo‘q bo‘lib ketmasligi, balki kengroq yoyish uchun olib borilgan yurishlar....
Og‘ir janglar...
Va Allohning inoyati ila Xolid ibn Al-Valid qo‘mondonligida buyuk g‘alabalar...
O‘sha davr ruhiyatidaman...
Siz
bu kitobni
o‘qidingizmi?
@mutolaa_sehri

Prezident
farmoniga ko‘ra
:
🎖
O‘zbekiston Respublikasi xalq yozuvchisi
Odil Yoqubov «Buyuk xizmatlari uchun»
ordeni bilan,
🎖
O‘zbekiston Respublikasi xalq yozuvchisi
O‘tkir Hoshimov «El-yurt hurmati» ordeni
bilan
🎖
Shoira
Saida Zunnunova «Fidokorona xizmatlari uchun» ordeni
bilan taqdirlandi.
@mutolaa_sehri