Diplomat (Sobirov)

Bu safar amir Muzaffar va Kuafman to‘qnashuvi haqida.
Ota-bobolarmiz hamma o‘ylaganidek oson taslim bo‘lmagan.
Qolgani —
https://youtu.be/hwvz1k5IW2U

O‘zbekiston SSR tuzilgan davr — 1925-yildagi yuqori davlat lavozimlarini egallagan insonlar (vazirlar) va ularning yoshi:
Fayzulla Xo‘jayev — Bosh vazir,
29 yosh
Is’hoq G‘oziyev — Adliya vaziri,
29 yosh
Inog‘ajon Xidraliyev — Qishloq xo‘jaligi vaziri,
34 yosh
Qori Yo‘ldosh Po‘latov — Moliya vaziri,
35 yosh
Davlat Rizayev — Maorif vaziri (1925-yil noyabrgacha),
22 yosh
Akmal Ikromov — MQ ikkinchi kotibi,
27 yosh
Shorustam Islomov — O‘zSSR muvaqqat tashkiliy byuro kotibi, inqilobiy qo‘mita a’zosi,
26 yosh
Rahim Inog‘omov — Maorif komissari (1925-yil noyabrdan),
23 yosh
Sa’dulla Qosimov — O‘zSSR Oliy sudi raisi,
24 yosh
Hozirgi O‘zbekiston hukumatidagi eng yosh vazir
— Bobir Islomov,
42 yosh.
Tog‘-kon sanoati va geologiya vaziri.
Bolsheviklar nega ming yillik mahalliy qadriyatlarni bir necha yilda yo‘q qilishni uddalagani sabablaridan biri.
Albatta, O‘zSSR sobiq xonlik va amirlik tizimida ishlagan mansabdorlarni ham hukumatga jalb qilgan, lekin ular aksariyat hollarda yuqori lavozimlarga emas, pastroq mansablarga tayinlangan. Yuqori doira asosan yangicha dunyoqarashga ega, yangiliklarga ochiq va asosiysi
sobiq tuzumga aloqasi bo‘lmagan
yoshlardan tuzilgan.
@pan_diplomat

Moskopdan Dubayga uchayotgan Emirates samolyoti ekan. Ha azizlar, katta ehtimol bilan Dubayning “oltin davri” tugadi. Kelajakda, Dubay yana o‘z ritmiga qayta olar, biroq endi baribir oldingidek bo‘lmaydi. @pan_diplomat

Moskopdan Dubayga uchayotgan Emirates samolyoti ekan. Ha azizlar, katta ehtimol bilan Dubayning “oltin davri” tugadi. Kelajakda, Dubay yana o‘z ritmiga qayta olar, biroq endi baribir oldingidek bo‘lmaydi.
@pan_diplomat

Tramp tabiatan Z avlodga o‘xshaydi
. U xuddi o‘smirlardek gapiradi, bahslashadi, dunyoni, iqtisodni ham shunday primitiv qabul qiladi. Masalan, u yerosti boyliklari va neftni bugungi kunda ham eng foydali narsalar deb hisoblaydi. Vaholanki, 2025-yilda eng ko‘p daromad qilgan 6 kompaniya texnogigantlar edi (Alphabet, Apple, Microsoft, Nvidia, Meta, Amazon) va faqat 5-o‘rinda Saudia Aramco bor edi.
Tramp zoomerlar kabi mediga sho‘ng‘igan: e’tibor jalb qilishga urinadi – chunki bu valyuta, uning uchun har bir harakat, hatto u halokatli bo‘lsa ham – kontent. Tramp tarmoqlarda to‘xtovsiz, ko‘pincha ma’nosiz postlar joylashtiradi. U lentasida chiqqan deyarli har bir xabarga munosabat bildiradi. Katta ehtimol voqealarni ham media ta’sirida qabul qiladi.
Keyin Tramp zoomerlar kabi institutlarga ishonchsiz qaraydi. Uning nazdida har qanday institut aynan bir shaxsga xizmat qiladi.
Umuman Amerikaning bu prezidenti harbiy xizmat o‘tamagani va davlat ishida ishlamagani yaqqol bilinadi. U dunyoda hamma narsa bu qadar oddiy tuzilmaganini tushunmaydi yoki tushunishni istamaydi.
@pan_diplomat

Eronning o‘sha paytdagi rahbari Oyatulloh Humayniy SSSRga e’tirozini ochiq bildirgan. U
SSSRni “lesser satan”
, ya’ni
“kichikroq shayton”
deb atagan. Chunki “katta shayton” AQSH, “kichik shayton” Isroil
edi
.
Humayniy SSSRni ateistik davlat sifatida qoralagan va mujohidlarni kofirlarga qarshi qo‘llagan. Hozir esa uning davomchilari ateistik Xitoyni asosiy hamkor qilib, undan madad izlamoqda.
@pan_diplomat

Hozirgi “Rossiya va Xitoy – abadiy do‘stlar” shiori sharoitida tilga olinmaydigan yana bir qiziq to‘qnashuv bor.
1979-yil SSSR Afg‘onistonga bostirib kirganda, unga qarshi kuchlarni qo‘llagan AQSH yo Yevropa emas, Saudiya, Eron va Xitoy edi.
Taxminan
1985-yilgacha Afg‘onistondagi SSSRga qarshi kurashning yukini asosan xitoyliklar
, shuningdek, Misr, Eron va Saudiya Arabistoni
ko‘targan
.
AQSh bu paytda o‘z belgisi tushirilgan qurollarni yetkazib berishdan cho‘chigan, chunki SSSR ularga rasmiy e’tiroz bildirishi mumkin edi. Shu sabab dastlabki yillarda AQSH mujohidlarni juda kam moliyalashtirgan. 1983-yilgacha AQSH yiliga o‘rtacha 20-40 mln atrofida ko‘mak bergan.
Bu paytda Saudiya Arabistoni yiliga 200–300 million dollar ajratgan va bu pulga asosan Xitoydan qurol sotib olingan. Va bu qurollar ko‘pincha sovet qurollarining analoglari (AK-47 avtomatlari va boshqa o‘qotar qurollar) edi. Mujohidlarda nega Kalashnikov avtomatlari ko‘p bo‘lganiga yaxshi tushuntirish.
1983-yilda Xitoy mujohidlarga 40 ming tonna qurol-aslahalar va o‘q-dorilar yetkazib bergan, 1985-yilda esa bu raqam 70 mingga yetgan. Aynan Xitoy ta’minoti mujohidlarni dastlabki yillardayoq mag‘lub bo‘lishdan saqlab qolgan. Vaxon koridori ham shu omil tufayli mashhurlikka erishgan.
Mujohidlarni tayyorlagan harbiy maslahatchilar statistikasida ham yetakchi AQSh emas: Xitoydan 844 maslahatchi, Fransiyadan 619, AQShdan 289 ta maslahatchi.
Urushning borishini sezilarli darajada o‘zgartirgan “Stinger” raketalari ham Afg‘onistonga faqat 1986-yil avgust–sentyabrida yetkazila boshlangan. Shu paytdan boshlab AQShning mujohidlarni moliyalashtirishi keskin oshib, yiliga 600–700 million dollargacha yetgan. Chunki bu davrda 1967-yildan keyin butkul to‘xtab qolgan SSSR-Xitoy aloqalari yana tiklanib, normallasha boshlagandi.
Shunday qilib, urushning birinchi bosqichida SSSRga qarshi kurashning asosiy yukini xitoyliklar, saudiyaliklar va eronliklar ko‘targan.
Yanada e’tiborlisi, Afg‘onistonga sovet qo‘shinlari kiritilishiga sabab bo‘lgan omillardan biri 1979-yil sentyabrida Hafizulloh Amin Xitoy bilan do‘stlik va harbiy ittifoq tuzishga qaror qilganidan qo‘rquv ham edi.
Hozir “do‘stligimiz na veka” deb qichqirayotganlar aslida 50 yil oldin ham bir-birini ko‘rarga ko‘zi yo‘q dushmanlar edi. Va hozir ulardan biri bunday tarixni unutishga jon-jahdi bilan harakat qilyapti.
@pan_diplomat

O‘zi Eronda oliy Oyatulloh lavozimini tugatish kerak. Eronliklarda prezident saylash borasida tajriba bor. Harqalay, tuzum bu borada doim qoidalarga amal qilgan.
Va Eron prezidentlari odatda mo‘tadil bo‘ladi. Rafsanjoniy, Hotamiy, Ruhoniy va hozirgi Pizishkiyon mo‘tadil, diplomatiya tarafdori, reformist prezidentlar. Masalan, aynan
Ruhoniy tashabbusi bilan 2015-yilgi Eron-G‘arb yadroviy kelishuvi imzolangandi
.
Qolaversa, Eron xalqi namoyishga chiqa oladi. Ular soxta saylovlarga norozilik bildirish imkoniga ega. Ekspertlar kengashi saylaydigan Oyatulloh esa to‘g‘ridan to‘g‘ri saylov bilan saylanmaydi.
Va albatta, Islom inqilobi qo‘riqchilar korpusini tarqatish kerak. Bir mamlakatda ikkita armiya bo‘lishi, shunchaki, absurd. Yana odatiy armiya (Artesh) inqilob gvardiyasidan kuchsiz.
Dunyoda ham armiya, ham politsiya, ham xavfsizlik xizmati, ham razvedka, ham iqtisodchi-quruvchi vazifasini birvarakayiga bajaradigan yagona harbiy tuzilma bo‘lmasa kerak. Qo‘riqchilar korpusi — to‘liq ideologiya armiyasi.
@pan_diplomat

Mojtaba Homaneiyning oliy Oyatulloh bo‘lishi AQSH bilan kelishuvlarni qiyinlashtirsa kerak.
Chunki endi bu urush “qonli dushmanlar” to‘qnashuvi. Lekin Mojtaba otasi uchun qasos olishni emas, tuzumni saqlab qolishni tanlab, kelishuvlarga borishi ham mumkin.
Ammo qiziq bir fakt ham bor: Tramp 3-yildan keyin rahbarlikdan ketadi, Mojtaba esa yo‘q. Tramp 3 yildan keyin hozirgidek muhim shaxs bo‘lmaydi.
@pan_diplomat

AQSh Eronni bombalayotgan paytda Rossiya Ukrainadagi aholi turar-joyiga zarba berdi. Kuchli davlatlar uchun hech qanday xalqaro norma yo‘q.
Yomon tomoni, dunyoni ikkiyuzlamachilikda ayblayotgan bir guruh Amerikaning Eronga hujumlarini ohu-voh qilib qoralaydi, Rossiyaning shunday hujumini jim kuzatadi va kerak bo‘lsa oqlaydi ham.
Bugun boshqaga qilingan adolatsizlikni jim kuzatgan odam, ertaga unga ham shunday qilinganda boshqalar ham jim kuzatishiga guvoh bo‘ladi.
@pan_diplomat