PEDIATRIYA (BOLALAR SALOMATLIGI)

❓
Savol: Nima uchun 6 oylikkacha go‘daklarda so‘lak ko‘p oqadi?
✅
Dr. Muxtorov javobi:
Ko‘plab ota-onalar chaqalog‘ining og‘zidan so‘lak ko‘p oqayotganini ko‘rib xavotirga tushadilar. Aslida, 2–6 oylik davrda so‘lak oqishi ko‘pincha fiziologik, ya’ni normal holat hisoblanadi.
Birinchidan, 2–3 oylikdan boshlab so‘lak bezlari faolroq ishlay boshlaydi va so‘lak ishlab chiqarilishi ortadi. Biroq bu yoshdagi go‘daklarda yutish refleksi hali to‘liq rivojlanmagan bo‘ladi. Natijada ishlab chiqarilgan so‘lakning bir qismi og‘izdan oqib chiqadi.
Ikkinchidan, chaqaloqlar bu davrda atrofdagi narsalarni og‘zi orqali o‘rganadilar. Qo‘llarini, o‘yinchoqlarini va boshqa buyumlarni og‘izga solish og‘iz bo‘shlig‘i retseptorlarini qo‘zg‘atib, so‘lak ajralishini yanada kuchaytiradi.
Ba’zan ota-onalar so‘lak oqishini tish chiqishi bilan bog‘laydilar. Darhaqiqat, tishlar odatda 6 oy atrofida chiqa boshlaydi, ammo so‘lakning ko‘payishi bundan bir necha oy oldin ham kuzatilishi mumkin.
❗️
So‘lak oqishi odatda davolashni talab qilmaydi. Faqat teri ta’sirlanmasligi uchun iyak va bo‘yin sohasini quruq tutish tavsiya etiladi.
Kanalga ulanish
👉
@pediatric_uz

Chaqaloqlarda tranzitor(o'tkinchi) holatlar
Kanalga ulanish
👉
@pediatric_uz

❓
Savol: 6 oylikdan oshgan go‘daklarga ovqatni chaynab berish mumkinmi?
✅
Dr. Muxtorov javobi:
Ilgari ayrim oilalarda onalar yoki buvilar ovqatni chaynab, keyin go‘dakka berish odati bo‘lgan. Ammo zamonaviy pediatriyada bu usul tavsiya etilmaydi. Sababi kattalarning og‘iz bo‘shlig‘idagi mikroblar bola organizmiga oson o‘tishi mumkin.
Chaynab berilgan ovqat orqali
:
▪️
karies chaqiruvchi bakteriyalar,
▪️
streptokokk va stafilokokklar,
▪️
gerpes virusi,
▪️
gepatit B,
▪️
ayrim hollarda Helicobacter pylori kabi infeksiyalar yuqishi mumkin.
6 oylikdan keyin go‘dakning ovqat hazm qilish tizimi qo‘shimcha ovqatga tayyor bo‘la boshlaydi. Shu davrda ovqatni maydalab, ezib yoki yumshoq “finger food” ko‘rinishida berish ma’qul hisoblanadi.
❗️
Ovqatni kattalar tomonidan chaynab berish gigiyenik va infeksion xavf sabab tavsiya etilmaydi. Eng xavfsiz usul — ovqatni blender, vilka yoki maydalagich yordamida tayyorlashdir.
Kanalga ulanish
👉
@pediatric_uz

Chaqaloqlarni qachondan boshlab cho'miltirish mumkin?
Kindik qurib tushganidan va yarasi bitganidan keyin (odatda 7–14 kun ichida) cho'miltirish lozim. Kindik yarasi hali bitmagan bo‘lsa, chaqaloqni to‘liq suvga tushirmasdan, nam doka bilan artib tozalash tavsiya etiladi. Kindikka suv kirmasligi kerak, chunki bu infeksiya xavfini oshiradi.
Ishonchli manbalar nima deydi?
1⃣
Jahon Sog'liqni Saqlash Tashkiloti (JSST)
JSST tavsiyasiga ko‘ra, chaqaloqning kindik yarasi bitmaguncha, cho‘miltirish emas, balki artib tozalash tavsiya etiladi.
2⃣
Amerika Pediatriya Akademiyasi (APA)
APA ilk cho‘miltirishni kindik qurigandan keyin boshlashni, xona va suv haroratiga e’tibor berishni tavsiya qiladi.
3⃣
NHS (National Health Service, UK)
NHS ham birinchi haftalarda chaqaloqni artish bilan cheklanish, kindik qurigandan keyin cho‘miltirish kerakligini ta’kidlaydi.
💬
Siz chaqalog'ingizni birinchi marta qachon cho'miltirgansiz? Fikringizni izohda qoldiring!
©
Doctor Muxtorov
Kanalga ulanish
👉
@Pediatric_uz

Chaqaloqlarda tranzitor holatlar
▪️
Hozirgina tug'ilgan bola sindromi
▪️
Tranzitor giperventilyatsiya
▪️
Tranzitor qon aylanishi
▪️
Oddiy eritema
▪️
Terining fiziologik qipiqlanishi (deskvamatsiya)
▪️
Toksik eritema
▪️
Milia
▪️
Miliaria
▪️
Fiziologik sariqlik
▪️
Lanugo
▪️
Teleangioektaziya
▪️
Mongol dog'i
▪️
Tranzitor gipertermiya
▪️
Tranzitor gipotermiya
▪️
Neonatal oligouriya
▪️
Siydik infarkti
▪️
Fiziologik mastopatiya
▪️
Deskvamativ vulvovaginit
▪️
Ichakning tranzitor katari
Yuqoridagi mavzular sizni qiziqtirsa quyigadi havola orqali o'qishingiz mumkin
👇
👇
👇
https://soff.uz/product/tibbiyot-chaqaloqlarda-tranzitor-holatlar

❓
Go‘daklarga qachondan va qancha hajmda suv berish mumkin?
✅
Dr. Muxtorov javobi:
👶
0–6 oylik chaqaloqlarga odatda qo‘shimcha suv kerak emas. Chunki ona suti taxminan 85–90% suvdan iborat bo‘lib, bolaning suyuqlikka bo‘lgan ehtiyojini to‘liq qoplaydi. Hatto issiq havoda ham faqat emizish tavsiya etiladi. Sun’iy aralashma ichadigan bolalarda ham ortiqcha suv tavsiya qilinmaydi.
❗
Erta va ko‘p suv berish xavfli bo‘lishi mumkin: — oshqozonni to‘ldirib, emishni kamaytiradi
— vazn qo‘shishni sekinlashtiradi
— organizmda tuzlar muvozanatini buzib, “suv intoksikatsiyasi”ga olib kelishi mumkin
🥄
6 oylikdan keyin, qo‘shimcha ovqat boshlangach, oz miqdorda suv berish mumkin. Chunki bu davrda bola qattiqroq ovqat yeyishni boshlaydi.
📌
Tavsiya etiladigan miqdor:
— 6–12 oy: kuniga taxminan 60–120 ml suv
— 1 yoshdan keyin ehtiyoj asta-sekin oshadi
Suvni:
✅
qaynatib sovutilgan holda
✅
qoshiq, stakan yoki “sippy cup” orqali
✅
ovqatdan keyin oz-ozdan berish tavsiya etiladi.
❌
Sharbat, shirin choy va gazli ichimliklar suv o‘rnini bosmaydi. Ayniqsa 1 yoshgacha bo‘lgan bolalarda shakarli ichimliklar tish va ichak muammolariga sabab bo‘lishi mumkin.
Kanalga ulanish
👉
@pediatric_uz

Go'daklarda tish chiqish alomatlari
▪️
Bolaning milklari bo'rtishni boshlaydi.
▪️
Bolaning milklari och pushti yoki oqish rangga kiradi.
▪️
Tish chiqishidan taxminan bir oy oldin ko'p so'lak oqishni boshlaydi
▪️
Bola hamma narsani og'ziga olib chaynashni xohlaydi(milklardagi qichishish hisobiga).
▪️
Tana harorati ko'tariladi ( ko'pi bilan 37-38 °C gacha) va ko'p vaqt o'tmay o'zi tushadi.
▪️
Bola injiqroq bo'lib qoladi, ba'zan emishni ham xohlamasligi mumkin.
▪️
Bolaning uyqusi buziladi yoki uyqu rejimi o'zgaradi.
▪️
Bola emayotganda ona ko'kragini yoki qo'lini tishlashni xohlaydi.
▪️
Bolaning ishtahasi pasayadi
▪️
Bolaning najasi suyuqlashadi, ichi ketadi(najas rangi va hidi o'zgarmagan holda)
©
Doctor Muxtorov
Kanalga ulanish
👉
@Pediatric_uz
Telegram
|
Instagram
|
Facebook
|
YouTube

Ba’zan onalar savol berishadi. Bolam falon oylik nechta tishi bo‘lishi kerak?
Bu savolga quyidagi formula orqali javob topamiz.
X=(n-12)+8
Bu yerda:
8- 1 yoshgacha chiqishi kerak bo'lgan tishlar soni
X - 1 yoshdan katta bolalardagi tishlar soni
n - bolaning necha oyligi
Masalan, bola 18 oylik
(18-12)+8=14
Demak, 14 ta tishi bo'lishi kerak ekan. Bu albatta absolyut raqam emas, ba'zi bir sabablarga ko'ra tishlar oldinroq yoki keyinroq chiqishi mumkin. Yuqoridagi suratda siz sut tishlarining chiqish va tushish vaqtlarini ko'rib turibsiz.
©
Doctor Muxtorov
Kanalga ulanish
👉
@Pediatric_uz
Telegram
|
Instagram
|
Facebook
|
YouTube

Massaj qaysi kasalliklarda buyuriladi?
📌
Mushaklar gipertonusi
📌
Yassi oyoqlik
📌
Raxit
📌
Chanoq-son displaziyasi
📌
Qiyshiq bo‘yinlik
📌
G‘ilaylik
📌
O‘pka-bronx kasalliklarida
📌
Skolioz
📌
Nevrologik buzilishlarda
📌
Jismoniy rivojlanishdan orqada qolish
📌
Ichak kolikasida
📌
Travmalarda(sinish, chiqish)
©
Doctor Muxtorov
Kanalga ulanish
👉
@Pediatric_uz
Telegram
|
Instagram
|
Facebook
|
YouTube

Ko'krak yoshidagi bolalar najasining shilliq aralash bo'lishini noinfeksion sabablari
▪️
Disbakterioz
▪️
Bola ovqat ratsioniga qo'chimcha ovqatlarni kiritish
▪️
Sun'iy oziqlantirilayotgan bolalarda ozuqani o'zgarishi
▪️
Ovqat ratsionini birdan almashtirish
▪️
Laktozani o'zlashtira olmaslik
▪️
Ichakdagi allergik reaksiyalar
▪️
Antibakterial preparatlarni qabul qilish
▪️
Ichak kandidozi
▪️
O'tkir ta'mli mahsulotlarga organizmning reaksiyasi
▪️
Steril bo'lmagan ona suti
©
Doctor Muxtorov
Kanalga ulanish
👉
@Pediatric_uz
Telegram
|
Instagram
|
Facebook
|
YouTube