
PEDIATRIYA (BOLALAR SALOMATLIGI)
Aziz ayollar!
Sizlarni bugungi Xalqaro xotin-qizlar bayrami bilan chin qalbimdan muborakbod etaman! Sizlarga uzoq umr, sihat-salomatlik va oilaviy baxt tilayman! Omad har doim yor bo‘lsin! Hamisha bahor gullariday ochilib yurish nasib etsin! Yuzingizni kulgu hech qachon tark etmasin! Yana bir marta bayram muborak bo‘lsin!
Hurmat bilan Doctor Muxtorov
Kanalga ulanish
👉
@Pediatric_uz
Telegram
|
Instagram
|
Facebook
Chaqaloqlarda galant refleksi
Galant refleksi
— bu yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda kuzatiladigan muhim
spinal (orqa miya)
reflekslardan biridir. Bu refleks ilk bor nevrolog Yohan Galant tomonidan tasvirlangan. Refleksni tekshirish uchun chaqaloq qorin bilan yotqiziladi yoki qo‘lda ushlab turiladi. Shifokor yoki tekshiruvchi barmog‘i bilan chaqaloq umurtqa pog‘onasining bir tomonini (paravertebral sohani) yuqoridan pastga qarab yengil silaydi. Natijada chaqaloq tanasi silangan tomonga egiladi yoki son qismi shu tomonga buriladi.
Galant refleksi odatda
tug‘ilgandan boshlab mavjud bo‘ladi
va
3–6 oylikgacha
saqlanib turadi. Bu refleks chaqaloqning markaziy nerv tizimi yetilishini baholashda muhim diagnostik belgi hisoblanadi. Agar refleks tug‘ilgandan keyin aniqlanmasa yoki juda sust bo‘lsa, bu
orqa miya shikastlanishi, perinatal gipoksiya yoki boshqa nevrologik muammolarni
ko‘rsatishi mumkin.
Kanalga ulanish
👉
@Pediatric_uz
Telegram
|
Instagram
|
Facebook
|
YouTube
Bolalarni emlashdan keyingi parvarish qanday olib boriladi?
Emlashdan keyingi davrda to‘g‘ri parvarish asoratlarni kamaytiradi va ota-onani xotirjam qiladi. Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti tavsiyalariga ko‘ra, bola emlangandan so‘ng kamida 15–30 daqiqa tibbiy muassasada kuzatuvda bo‘lishi kerak (erta allergik reaksiyalarni aniqlash uchun).
Uy sharoitida quyidagilarga e’tibor beriladi
:
▪️
Emlangan joyni ishqalamaslik va siqmaslik.
▪️
Tana haroratini nazorat qilish. 37,5–38,5°C gacha ko‘tarilishi mumkin — bu immun javob belgisi.
▪️
Harorat 38,5°C dan yuqori bo‘lsa, yoshiga mos dozada paratsetamol berish mumkin (profilaktik emas, faqat simptom bo‘lsa).
▪️
Bolani ko‘proq suyuqlik bilan ta’minlash va emizishni davom ettirish.
▪️
Cho‘miltirish mumkin, ammo issiq hammom tavsiya etilmaydi.
❗️
Quyidagi belgilar kuzatilsa, zudlik bilan shifokorga murojaat qilish lozim: 39°C dan yuqori isitma, to‘xtovsiz yig‘lash (>3 soat), tirishish, hushdan ketish, kuchli shish yoki allergik toshma.
Ilmiy manbalarga ko‘ra, aksariyat postvaksinal reaksiyalar yengil va o‘tkinchi bo‘lib, 1–3 kun ichida yo‘qoladi. To‘g‘ri kuzatuv va parvarish emlash xavfsizligini ta’minlaydi.
Kanalga ulanish
👉
@Pediatric_uz
Kanalga ulanish
👉
@Bolajon_parvarishi
Bolalarda raxit kasalligini oldini olish
Tug'ruqdan oldin(homilador ayollar uchun):
▫️
D vitaminiga boy mahsulotlar iste'mol qilish
▫️
Quyosh nurlari ostida sayr qilish
▫️
Polivitaminlar qabul qilish(200-400 XB D vitamini saqlovchi)
Tug'ruqdan keyin chaqaloqlarda:
▪️
Quyoshli kunlarda sayr qilish (9-10 lar atrofida)
▪️
Bolani bir yoshgacha ona suti bilan boqish
▪️
Massaj va gimnastik mashqlar o'tqazish
▪️
Profilaktik doza(500 XB = 1 tomchi)da D vitamini ichirish.
©
Doctor Muxtorov
Kanalga ulanish
👉
@Pediatric_uz
Telegram
|
Instagram
|
Facebook
👶
Barcha onalar o'qishi shart bo'lgan kitob endi Oʻzbekistonda!
Bola salomatligi, tarbiyasi va onalarning eng ko‘p beradigan savollariga javoblar — bularning barchasi doktor Komarovskiyning
“365 tavsiya”
kitobida jamlangan!
Farzandingiz sogʻlom, baxtli va tinch uxlasin desangiz — mashhur pediatr Yevgeniy Komarovskiyning “
365 tavsiya
” kitobi aynan siz uchun!
Bu Ukrainalik mashhur
pediatr Yevgeniy Komarovskiy
tomonidan yozilgan, butun dunyoda bestseller maqomiga ega asar O'zbekistonda ilk bor.
Har bir sahifada — tajriba, ilm va ota-onalarga kerakli maslahatlar.
Komarovskiy aytganini qilgan onalar– farzandlari sog‘lom, o‘zlari esa xotirjam bo'lishadi.
Har kuni bitta tavsiya — 1 yil davomida bolaning sog‘lom o‘sishi uchun foydali maslahatlar!
🍼
Ovqatlantirish
😴
Uxlatish
🤧
Shamollashda parvarish
💊
Zarur bo‘lganda qanday yordam berish kerak?
❗️
Shoshiling! Kitoblar soni cheklangan!
📍
O‘zbekiston bo‘ylab yetkazib beriladi.
Kitob narxi : 100000 so'm
📲
Buyurtma uchun:
@Bola_Books
Kanalga ulanish:
👉
@Bolajonbooks
❓
Savol: Atsiklovir bilan shamollashni davolasa bo‘ladimi?
✅
Dr. Muxtorov javobi:
Yo‘q, odatiy shamollash (O‘RVI)ni atsiklovir bilan davolash tavsiya etilmaydi. Atsiklovir — bu asosan gerpes viruslariga qarshi ta’sir qiluvchi antiviral preparat bo‘lib, u Herpes simplex, Varicella va Herpes zoster kabi kasalliklarda samarali hisoblanadi.
Odatdagi shamollash esa ko‘pincha rinovirus, adenovirus, respirator-sintsitial virus kabi boshqa viruslar tomonidan chaqiriladi. Atsiklovir ushbu viruslarga ta’sir ko‘rsatmaydi, chunki uning ta’sir mexanizmi gerpes viruslaridagi timidinkinaza fermenti bilan bog‘liq. Shu sababli O‘RVI holatlarida atsiklovir qo‘llash klinik jihatdan foydasiz.
Xalqaro tavsiyalarga ko‘ra, shamollashni davolash simptomatik olib boriladi: yetarli suyuqlik ichish, burunni yuvish (fiziologik eritma), isitma bo‘lsa antipiretiklar (paratsetamol yoki ibuprofen) qo‘llash tavsiya etiladi. Antibiotik va gerpesga qarshi dorilar faqat aniq ko‘rsatma bo‘lsa buyuriladi.
Kanalga ulanish
👉
@Pediatric_uz
Telegram
|
Instagram
|
Facebook
|
YouTube
❓
Savol: Bolalarda ARP (affektiv-respirator paroksizm) qanday davolanadi?
✅
Dr. Muxtorov javobi:
Affektiv-respirator paroksizm (ARP) — bu 6 oy–5 yosh oralig‘ida uchraydigan, yig‘lash yoki kuchli emotsional ta’sir fonida nafasning qisqa muddat to‘xtab qolishi bilan kechadigan funksional holatdir. ARP organik kasallik emas, ko‘p hollarda o‘z-o‘zidan yo‘qoladi. Davolashning asosi — to‘g‘ri yondashuv va profilaktika.
1) Ota-onalarni tinchlantirish va tushuntirish muhim. Xuruj vaqtida bolani silkish, suv sepish yoki sun’iy nafas berish tavsiya etilmaydi. Bola xavfsiz holatda yotqizilib, hujum o‘z-o‘zidan o‘tib ketishi kutiladi (odatda 30–60 soniya).
2) Temir tanqisligini aniqlash va davolash. Ilmiy tadqiqotlar ARP va temir tanqisligi anemiyasi o‘rtasida kuchli bog‘liqlik borligini ko‘rsatadi. Gemoglobin va ferritin past bo‘lsa, pediatr nazoratida temir preparatlari buyuriladi, bu hujumlar chastotasini sezilarli kamaytiradi.
3) Psixologik va tarbiyaviy yondashuv. Bolaning rejimi, yetarli uyqu, stressni kamaytirish, haddan tashqari erkalatmaslik va tantrumlarga noto‘g‘ri munosabat bildirmaslik muhim.
Kanalga ulanish
👉
@Pediatric_uz
Telegram
|
Instagram
|
Facebook
|
YouTube
🗣
1 yoshgacha bo'lgan bolalarda nutqning rivojlanishi
Bolaning nutqi rivojlanishi juda katta
ahamiyatga ega bo‘lgan ko‘rsatkich, chunki bu jarayon bolaning es-hushini shakllanishi va bolaga bo‘lgan ijtimoiy munosabat bilan bog‘liqdir.
Nutq rivojlanishi 3 ta bosqichga bo'linadi:
1⃣
Tayyorgarlik bosqichi.
1-4 oyliklarda gu-gulash bilan boshlanadi, 4 oylikdan tovush chiqarib, kuladi. Gʻurillash 3-5 oylikdan kuzatiladi, bola unli va undosh tovushlarni har xil tonda aytadi.
2⃣
Sensor nutq bosqichi.
6-7 oylikda boshlanadi. Bola so‘zlarning ma’nosini tushunib, ma’lum buyum bilan bog‘laydi, biron o‘yinchoqning nomini aytilsa, xuddi shu o‘yinchoqni topadi, mumkin emas, tegma so‘zlarni tushunadi.
3⃣
Motor nutq bosqichi.
8-9 oylikdan yuzaga kelib, bola ayrim bo‘g‘inlarni ayta boshlaydi, keyinroq qisqa so‘zlarni aytadi, ma’nosiga tushunib so‘zlarni gapirish 11-12 oyligiga to‘g‘ri keladi.
©
Doctor Muxtorov
Kanalga ulanish
👉
@Pediatric_uz
Telegram
|
Instagram
|
Facebook
|
YouTube
Dunyodagi eng muddatidan oldin tug‘ilgan chaqaloq: tibbiyot mo‘jizasi
AQShning Ayova shtatida tug‘ilgan Nash Kin nomli chaqaloq tibbiyot tarixiga kirdi. U atigi 21 haftalik homiladorlik davrida — ya’ni normal 40 haftalik muddatdan 133 kun oldin dunyoga kelgan. 2024-yil 5-iyulda tug‘ilgan Nashning vazni bor-yo‘g‘i 283 gramm bo‘lgan. Shunga qaramay, u yashab qolib, Guinness World Records tomonidan “dunyodagi eng muddatidan oldin tug‘ilgan tirik qolgan chaqaloq” sifatida rasman e’tirof etildi.
Ilmiy ma’lumotlarga ko‘ra, 22 haftadan oldin tug‘ilgan chaqaloqlarning yashab qolish ehtimoli juda past hisoblanadi. Chunki bu bosqichda o‘pka, miya va boshqa hayotiy organlar hali to‘liq shakllanmagan bo‘ladi.
U Ayova universiteti Stead Family bolalar shifoxonasida qariyb 6 oy NICU (yangi tug‘ilganlar reanimatsiyasi)da parvarish qilindi. Hozir Nash uyda ota-onasi bilan, ayrim tibbiy qo‘llab-quvvatlash vositalari bilan yashamoqda.
Kanalga ulanish
👉
@Pediatric_uz
Telegram
|
Instagram
|
Facebook
|
YouTube