«ПсихоБлог»
Шарқ ривоятларининг бирида айтилишича, Қодири Мутлақ мукаммал дунё яратишга аҳд қилибди. Шу мақсадда тундан кунни ажратиб, сув, ер, ўсимлик, жониворларни, охирги куни эса эркакни яратибди. Яратганлари бир-бирига шунчалик мутаносиб эканки, уларнинг мукаммаллигига Қодири Мутлақнинг ҳаваси келибди. Кейин қарасаки, яратганлари янада мукаммал бўлиши учун аёл зоти етишмаётгандек туйилибди. Бахтга қарши лой ҳам тугаб қолганмиш. Шунда у Ойдан аёл жамолини, тундан қошу кўзини, мажнунтолдан сочини, камалакдан ранг, гуллардан ҳид олиб баданини, кийикдан нафислик ҳуркакликни, тонгдан мусаффоликни, сакдан садоқатни, асаларидан бол териш хислатини, серфарзанд бўлсин, деб балиқдан увилдириқни, айтганлари куй, хониш бўлсин, деб булбулдан навони, хуллас, ҳамма нарсадан бир чимдим, бир чимдим олиб аёлни яратибди. Натижада мукаммал дунё номукаммал, яъни бир кам дунёга айланибди. Ёлғиз аёлгина мукаммал эмиш…
П.С.: Ягона мукаммал хилқат эгаларини бугунги айём - 8-март «Халқаро хотин-қизлар байрами» билан чин қалбимдан табриклайман!
Одамлар компютердан "Худо борми?" деб сўрашибди. Компютер уларга жавобан "Энди бор!" дебди-да, ўзини розеткадан суғyриб ташлабди.
Стивен Хокинг "Мураккаб саволларга оддий жавоблар" китобидан
1000KITOB лойиҳаси доирасида таржима қилиниб, нашр қилинган "Инсонга хос сунъий интеллект ва назорат муаммоси" китоби кенг омма учун сотувга чиқарилди.
Мазкур китобда сунъий интеллект тараққиёти билан боғлиқ энг муҳим саволлардан бирини — инсон ва ақлли машиналар ўртасидаги назорат масаласини чуқур таҳлил қилади.
Муаллиф сунъий интеллектни фақат технологик ютуқ сифатида эмас, балки инсоният келажагига таъсир қиладиган глобал ижтимоий ва ахлоқий масала сифатида кўради.
Китобда сунъий интеллект инсон мақсадлари ва қадриятларига мос равишда ишлаши учун қандай тамойиллар ва ёндашувлар зарурлиги тушунарли мисоллар орқали баён қилинган.
PS.: Китобни менга ҳадя этган
Cosmosbooks
нашриёти жамоасига миннатдорчилик билдираман.
Китобни ҳарид қилиш учун:
@cosmosbooks_admin
Китоб нарҳи 99 минг сўм.
"Психоблог" промокодини айтиш орқали китобни 10 фоизлик чегирма асосида ҳарид қилишингиз мумкин.
@psixobloguz
Кеч бўлганда лонг-рид.
Киану Ривз иштирокидаги "Везунчики" (2025) фильмини кўрдим. Фильм кулгили ниқоб ортидаги оғриқли ҳақиқат ҳақидадир. У ижтимоий тенгсизликни, капитализмни енгил танқид қилади. Замонавий жамиятнинг ўткир ижтимоий-иқтисодий муаммоларини юмор орқали фош этади.
Фильм марказидаги асосий ғоя — "омад" тушунчаси. Нега баъзилар мазза қилиб яшайдию, баъзилар эса йўқ? Жамият буни шахсларнинг ўзи билан боғлайди. Лекин фильм савол қўяди: ҳақиқатан ҳам шундайми?
Фильм аввалида фаришта бош қаҳрамонга у ўз омадсизликка тўла ҳаётини қабул қилиши кераклигини айтади. Бу индивидуал масъулиятга урғу берувчи, моралистик позиция. Гўё муаммо инсоннинг ички ҳолатида. Бироқ, фаришта мақомидан оддий одам даражасигача тушгач қанчалик яшаш оғирлигини англаб етади.
Иқтисодий тенгсизлик масаласи
Фильмда бой ва камбағал қаҳрамон ҳаёти ўзаро алмаштирилади. Шу орқали режиссёр жуда муҳим нуқтани кўрсатади: инсон имкониятлари унинг шахсий фазилатларидан кўра кўпроқ тизимий шароитга боғлиқ.
Чунки фильмда аввалги ҳаётида бой бўлиб яшаган қаҳрамон қашшоқ йигит билан ўрни алмашгач шахсий фазилатлари билан аввалги бой, тўкин-сочин ҳаётга меҳнати билан эриша олгани йўқ. Бу ерда фильм "ҳар ким ўз бахтини ўзи яратади" деган содда қарашни танқид қилади.
Бахт ҳақидаги афсона
Фильм яна бир муҳим савол қўяди: бахт пулдами? У оддий морал бермайди. У шундай фикрни илгари суради:
Пул барча муаммони ҳал қилмайди. Лекин молиявий хавфсизлик бўлмаса, ички хотиржамлик ҳақида гапириш қийин. Яъни бахт фақат ички ҳолат эмас. У ташқи шароит билан чамбарчас боғлиқ.
Камбағал йигит ўзини омадсиз деб ҳисоблайди. Лекин фильм шунга ишора қилади: муаммо фақат шахсда эмас, балки тизимда.
@psixobloguz
Барат Абдуллаев. Киприкларим орасидан оқиб ўтаётган севгим
Барат Абдуллаев. Киприкларим орасидан оқиб ўтаётган севгим
Тинчлик замонда ҳам одамларимиз ҳаётдан кўз юммоқда.
Шу мактаб ўқувчиси ЙПХ ҳодимининг умрига зомин бўлди. Натижада уч фарзанд отасиз, бир аёл турмуш ўртоғисиз қолди. Илгари ҳам ушбу ўсмир йўл қоидасини бузгани учун жарима олган. Аммо жазо ички хулосага айланмаган.
Психологияда бир тушунча бор — "хавфни кам баҳолаш". Айниқса ўсмирлик даврида инсон оқибатни тўлиқ ҳис этмайди. "Менга ҳеч нарса бўлмайди" деган ишонч реал хавфни сояга солади. Агар жазо фақат протокол бўлиб қолса, у тарбияга айланмайди.
ЙПХ ҳодими сизга бегона бўлиши мумкин. Аммо тасаввур қилиб кўринг — унинг ўрнида яқинингиз бўлганида-чи? Фожеа доимо "бошқалар билан" содир бўлади деб ўйлаймиз. Бу — психологик ҳимоя механизми. Лекин беэътиборлик жамланиб, қайсидир нуқтада ҳаётни олиб қўяди.
Қонун устуворлиги — бу фақат жазо эмас. Бу — хавфни олдиндан тўхтатиш механизми. Бу — ҳар бир қарор ортида инсон тақдири борлигини англаш маданияти. Битта импульсив қарор — бир неча тақдир.
PS: фарзандлар учун қаттиқ афсусдаман. Улар энди отасини "дада" дея қуча олмайди. Энди уларни ҳаётда эркалатадиган, ҳимоя қиладиган, оғир дамларида, шодликларида ёнида турувчи отаси йўқ. Шавқатсиз тақдир олдида улар эрта ёлғиз қолишди.
@psixobloguz
Очлик — инсоннинг ички парчаланиши ҳақида роман
Тасаввур қилинг: номаълум шаҳарга омад излаб келгансиз. Чўнтагингизда сариқ чақа йўқ. Қорнингиз очликдан карнай-сурнай чалмоқда. Шу ҳолатда неча кунгача ўзингизни сақлаб қола олар эдингиз? Очлик фикрлашингизни, феъл-атворингизни, қадриятларингизни ўзгартирмасми эди? Инсонийлик сифатларингизга путур етказмасми эди?
Бир неча ой аввал Кнут Ҳамсуннинг «Очлик» романини ўқиб тугатдим. Оғир, лекин ўйлатадиган асар. Романда номи айтилмаган қаҳрамоннинг оч-нахорликда, ёлғизликда сарсон юриши, камситилишлари ва ички зиддиятлари тасвирланади. Бу шунчаки қашшоқлик ҳақидаги ҳикоя эмас — бу ғурур билан бирламчи биологик эҳтиёжлар ўртасидаги шафқатсиз тўқнашув ҳақидаги психологик тадқиқот.
Очлик қаҳрамоннинг танасини эмас, онгини емириб боради. Унинг фикрлари парчаланади, қарорлари зиддиятли тус олади, руҳиятида ғалати тебранишлар пайдо бўлади. Одам оч қолганда фақат жисмоний эмас, маънавий синовдан ҳам ўтади — роман айнан шу нуқтани очиб беради.
Агар ҳеч қачон узоқ муддат оч қолиб кўрмаган бўлсангиз, бу асарни ўқишни тавсия қиламан. У орқали нафақат очликни, балки ёлғизлик ва иложсизликни ҳам ички ҳиссиёт даражасида англайсиз.
PS.: Ушбу ажойиб романни менга тортиқ қилган Ҳузур нашриёти жамоасига ўз миннатдорчилигимни билдираман. Бугун ҳам улар томонидан менга хитойлик ёзувчи Ю Хуанинг "Етти кун" номли романи юборилди. Ўқиб кўрамиз албатта.
@psixobloguz
Мия неча фоиз ишлайди?
Мия неча фоиз ишлайди?