PSIXODIAGNOSTIKA

🟢
Rahimov School jamoasiga o‘z ishini sevadigan psixologlarni taklif etamiz!
📍
Vakansiyalarimiz quyidagi filiallarda ochiq:
Toshkent shahri:
"
Ibn Sino
" va "
Lokomotiv
" filiallari
Farg‘ona shahri:
"
Mustaqillik
" filiali.
🟢
Ish vaqti
: 5/2 , ish vaqti 08:30–17.30, shanba navbatchilik asosida (09:00-16:00)
Oylik maosh:
7.500.000 - 15.000.000 so’m
🟢
Biz sizga nimalarni taklif qilamiz:
Rasmiy faoliyat
: Mehnat kodeksiga muvofiq to‘liq shartnoma va kafolatlangan ta’til.
Barqarorlik
: Oyda 2 marta maosh olish (avans va oylik).
O'sish
: Har o'quv yili oshirib boriladigan ish haqi.
Ijtimoiy himoya
: O'zingiz va farzandingiz uchun oylik saqlanadigan kasallik ta'tillari.
Work-life balance
: Ish vaqtidan so‘ng ma’muriyat tomonidan bezovta qilinmaslik kafolati.
Aniq bonuslar
: Farzandingiz maktabimizda o‘qishi uchun 3 250 000 so'mgacha chegirma.
Mazali tushlik
: Maktab hududida maktab hisobidan 50% qoplanadigan mazali tushliklar.
Rivojlanish
: Malaka oshirish hamda trening/kurslar to'lovida maktab tomonidan ko'mak
🟢
Sizdan kutiladi:
Nutq madaniyati:
O‘zbek tilini mukammal va erkin muloqot darajasida bilish (rus yoki ingliz tillarini bilish afzallik beradi);
Kommunikatsiya:
Bolalar, ota-onalar va o‘qituvchilar bilan samarali muloqot o‘rnata olish, murakkab vaziyatlarda xushmuomalalikni saqlash;
Empatiya va xolislik:
O‘quvchilarning ichki dunyosini tushunish, ularga individual yondashish va professional etikani saqlash;
Shaxsiy xislatlar:
Mas'uliyat, tartiblilik va bolalar bilan ishlashda yuqori sabr-toqat.
🟢
Nomzodlarga qo'yiladigan talablar va ustunliklar:
Ma’lumot:
Psixologiya sohasida oliy ma’lumot;
Tajriba:
Kamida 3 yillik ish tajribasi (ta’lim muassasalarida ishlaganlik afzallik beradi);
Yutuqlar:
Shaxsiy kasbiy sertifikatlar, psixologik metodikalarni amaliyotda qo‘llay olish ko‘nikmasi.
🟢
Ishga kirish uchun:
havola
Quyidagi havola orqali o‘zingizga to‘g‘ri kelgan filialni tanlab, arizangizni qoldiring.
🟢
Qo‘shimcha savollar uchun telefon:
+998 88 078 00 05

Yana noto‘g‘ri diagnoz haqida
➡️
Bir mijozim ijtimoiy tarmoqlarda taniqli va o‘zini psixolog, psixoterapevt, psixiatr, nevrolog, nevropatolog, gipnolog, gipnoterapevt,
“ginekolog, oftalmolog, astrolog, numerolog, geolog”
deb biladigan mutaxassisga shikoyatlari bilan murojaat qilgan.
Uning shikoyati — sochlarini o‘z qo‘llari bilan yulish va undan zavqlanish edi. O‘sha taniqli birbalolog, bemorga hech ikkilanmasdan obsessiv-kompulsiv buzilish
(OKB | ОКР | OCD)
deb tashxis qo‘ygan. Hozirgi odamlar ham ahmoq emas-ku, mijoz mutaxassisning tashxisidan ikkilanib, birdaniga o‘z shikoyatlari bilan ChatGPT ya’ni, sun’iy intellektga murojaat qilgan. ChatGPT ham, o‘z navbatida, bemorning shikoyatlaridan kelib chiqib, umuman boshqa tashxislar haqida ma’lumot bergan.
➡️
Mening e’tiborimni tortgan narsa esa yana o‘sha ko‘p bora fikr bildirgan mavzuyim — noto‘g‘ri tashxislash. Bizdagi ijtimoiy tarmoqlarda nomi ulug‘, lekin bilimsiz bo‘lgan ba’zi mutaxassislar mijoz va bemorlarga birinchi ko‘ringan yuzaki belgi bilan tashxis qo‘yib yuborishadi. Bu esa bemorning muammosini yanada og‘irlashtiradi. O‘sha mijozdagi tashxis esa (mening talqinim bo'yicha) trixotillomaniya
(ICD-11 kodi: 6B25.0 — Trichotillomania (hair-pulling disorder))
. Trixotillomaniya tana bilan bog‘liq takroriy xatti-harakatlar guruhiga, kengroq tasnifda esa obsessiv-kompulsiv va unga aloqador buzilishlarga kiradi. Lekin bu OKBning alohida turi emas, balki mustaqil buzilishdir. Bizning qahramonimiz esa birgina ko‘zga ko‘ringan tashqi belgi bilan o‘z mijoziga OKB deb tashxis qo‘yib yuborgan.
➡️
Savol: Nega o‘sha mutaxassis bunday xatoga yo‘l qo‘ydi?
Javob:
Keng ma’noda javob berganda — bu bilimsizlik.
Tor ma’noda esa ushbu tashxisni OKB bilan adashtirish keng tarqalgan holat. Ya’ni OKBning asosiy mantig‘ini (bezovta fikrlar, ya’ni obsessiyalar natijasidagi tinchlantiruvchi harakatlar, ya’ni kompulsiyalar ketma-ketligi) trixotillomaniyaga tatbiq qilish. Bunda mutaxassis trixotillomaniyadagi soch yulish va undan o‘zini tinchlangandek his qilish holatini OKBdagi kompulsiya natijasidagi tinchlanish bilan adashtirib yuboradi va natijada noto‘g‘ri tashxis kelib chiqadi.
➡️
Aslida professional mutaxassis bunaqa xatoga yo‘l qo‘ymaslik uchun nima qiladi?
1. Mijozning shikoyatlarini eshitadi.
2. Kerak bo‘lsa, mijozga diagnostik vositalarni qo‘llaydi va birlamchi tashxis qo‘yadi.
3.
Differensial diagnostikani amalga oshiradi
(bunda trixofagiya, tik buzilishlari, tana dismorfik buzilishida soch yulish, psixotik buzilishlarda vasvasa yoki gallyutsinatsiya ta’sirida soch yulish, stereotipik harakatlar buzilishida takroriy soch yulish, nonsuitsidal o‘ziga shikast yetkazish doirasida soch yulish, faktitsial buzilishdagi sun’iy alopetsiya, bosh terisi qichishishi yoki yallig‘lanishi bilan bog‘liq ikkilamchi soch yulish kabilar bilan bog'liqligini tekshiradi).
4. Ikkilamchi diagnostikani qo‘llaydi. Ya’ni qayta tekshiradi.
5. Yakuniy tashxisni qo‘yadi.
6. Terapiyani boshlaydi.
➡️
Shu o‘rinda menda savol tug‘iladi. Nega bizning oliy ta’limda psixologlarga differensial diagnostika u yoqda tursin, oddiy psixodiagnostika fani chuqur o‘rgatilmaydi? Men ham shu fanni o‘qiganman, lekin faqat psixologik testlar, metodikalar, anketalar haqida gap ketgan. 50 yildan beri eski SSSR sistemasiga asoslangan psixologiya hali ham aylanib yotibdi. So‘nggi 5 yilda respublikamizda OTMlar soni 200 tadan oshdi. Xorijiy OTM filiallarida ham psixologiya yo‘nalishlari mavjud. Ularda ham, afsuski,
differensial diagnostika
o‘rgatilmaydi. Natijada yuqoridagi kabi mutaxassislar ko‘payib ketmoqda. Bunday mutaxassislar birlamchi simptomni ko‘radi va darhol yakuniy tashxisni qo‘yadi.
Soch yulsa — OKB.
Kayfiyati tushsa — depressiya.
Ko‘p gapirsa — gipomaniya.
O‘zini yaxshi ko‘rsa — narsiss.
Jahli chiqsa — bipolyar buzilish.
Bu klinik diagnostika emas, aksincha, murakkab psixologik va psixiatrik holatlarni ijtimoiy tarmoqlardagi qisqa ta’riflarga moslashtirishdir.
✔️
Xullas, tashxis qo‘yishga shoshilmang, tekshiring, qayta tekshiring va yana bir marta tekshirib, keyin yakuniy tashxis qo‘ying.
©️
Psixologiya

Korrupsion xulq-atvor diagnostikasi: uch omilli model
Tasavvur qiling, insonning oldida muammoni hal qilishning ikki yo'li turibdi. Birinchisi qonuniy yo'l: ariza, navbat, byurokratik bosqichlar, uzoq kutish va ko'pincha natijasiz umid. Ikkinchisi noqonuniy yo'l: tez, aniq, kafolatli. Birinchi yo'lda inson vaqtini yo'qotadi, ikkinchisida pulini. Iqtisodiy nuqtai nazardan qaraganda, moddiy imkoniyati bor odam ko'pincha vaqtni pulga almashtirishni afzal ko'radi. Aynan shu tanlov vaziyati korrupsiya uchun qulay muhit yaratadi.
➡️
Endi vaziyatga korrupsioner (jinoyatchi) tomonidan qaraylik. U talabgorning muammosini haqiqatan ham hal qiladi, xizmat ko'rsatadi, faqat buning evaziga noqonuniy haq (pora) oladi. Yuzaki qaraganda u yordam berayotgandek tuyuladi. Xo'sh, uning aybi nimada? Aybi axloqiy tanlovida. U qonun bilan o'z manfaati o'rtasida turib, ongli ravishda jinoyatni tanlaydi. Bu tanlov ortida esa aniq psixologik mexanizmlar yotadi.
➡️
Pora oluvchi shaxs har safar obro'si, kareyerasi, oilaviy farovonligi va shaxsiy ozodligini garovga qo'yadi. U fosh bo'lish ehtimolini biladi, lekin baribir xavfli o'yinni davom ettiradi. Psixologiyada bu xususiyat riskka moyillik deb ataladi. Yuqori tavakkalchilikka ega shaxs xavfning salbiy oqibatlarini kam baholaydi, mumkin bo'lgan foydani esa bo'rttirib ko'radi.
➖
Demak birinchi omil: tavakkalchilik
➡️
Davlat xizmatchisi korrupsiyaning oqibatlari haqida muntazam ogohlantiriladi. Ish joyidagi plakatlar, o'quv seminarlari, qamoqxonaga tashriflar, ichki nazorat tizimlari unga "pora olish jinoyat" degan signalni qayta-qayta yetkazadi. Shunga qaramay u kasbiy burchiga, xizmat qoidalariga va jamiyat oldidagi majburiyatlariga befarq qoladi. Shaxsda "Katta beshlik" modelidagi vijdonlilik (conscientiousness) omili past bo'lganda, ichki nazorat zaiflashadi va tashqi taqiqlar o'z kuchini yo'qotadi.
➖
Demak ikkinchi omil: mas'uliyatning pastligi (vijdonlilik omili)
➡️
Eng qizig'i shundaki, korrupsioner o'zini jinoyatchi deb hisoblamaydi. Nega? Chunki unda aybdorlik, pushaymonlik va empatiya hissi kuchsiz rivojlangan. U odamlarni maqsadga erishish vositasi sifatida ko'radi, axloqiy me'yorlarni esa chetlab o’tadi. Psixologiya fanida bu xususiyat makiavellizm deb ataladi va u "
Qora uchlik
" (Dark Triad) shaxs xususiyatlarining tarkibiy qismi hisoblanadi.
➖
Demak uchinchi omil: makiavellizm
➡️
Metodikaning mohiyati
Biz ishlab chiqqan metodika shaxsni ana shu uch omil bo'yicha psixologik diagnostika qilish imkonini beradi. Gipotezamizga ko'ra, ushbu uch omil o'rtasida musbat korrelyatsiya mavjud: tavakkalchilik yuqori, vijdonlilik past va makiavellizm darajasi baland bo'lgan shaxsda korrupsion xulq-atvorga moyillik statistik jihatdan sezilarli darajada oshadi.
✔️
Muhim jihat shundaki, metodika natijasi hukm emas. Bu ilmiy asoslangan ehtimollik ko'rsatkichi. Diagnostika shaxsni ayblash uchun emas, balki korrupsion xatarlarni oldindan aniqlash va profilaktika choralarini to'g'ri yo'naltirish uchun xizmat qiladi. Shu sababli metodikani davlat xizmatiga kadrlar tanlashda, ichki xavfsizlik tekshiruvlarida va korrupsiyaga qarshi profilaktika dasturlarida qo'llash tavsiya etiladi.
Metodika muallifi: psixolog Azamat Baxriddinov. Metodika 2025-yilda modifikatsiya qilingan va 2026-yilda standartlashtirilgan.
©️
@jinoyat_psixologiyasi

⚡️
Ilmiy tadqiqotga o‘z hissangizni qo‘shing!
Sizni
"O‘zbek xalqining etnopsixologik qiyofasini aniqlash"
mavzusidagi keng ko‘lamli ilmiy so‘rovnomada ishtirok etishga taklif qilamiz.
Ushbu tadqiqot
O‘zbekistonda ilk bor
amalga oshirilayotgan bo‘lib, uning natijalari nafaqat respublikamiz, balki xalqaro ilmiy hamjamiyat uchun ham muhim ahamiyat kasb etadi. So‘rovnoma dunyoga mashhur
Hofstede madaniy o‘lchovlari
konsepsiyasi asosida, o‘zbek xalqining milliy-madaniy xususiyatlariga moslashtirilgan holda ishlab chiqilgan.
🕒
So‘rovnomani to‘ldirish
15–20 daqiqa
vaqt oladi. Barcha javoblar
anonim
va faqat ilmiy maqsadlarda foydalaniladi.
Yordamingiz va befarq bo‘lmasligingizdan umidvormiz!
✅
So‘rovnomada ishtirok etish uchun havola:
https://forms.gle/5B8KE8XVvt2Xd1Vr8

Sun’iy intellektmi, sun’iy idrokmi yoki sun’iy ong? Qaysi biri to‘g‘ri?
➡️
Oxirgi paytlarda media materiallarida bir holatga tez-tez duch kelyapman. Biz odatda AI,
“sun’iy intellekt”
deb ataydigan texnologiyani ayrim kontent egalari
“sun’iy idrok”
yoki
“sun’iy ong”
deb nomlashga urinmoqda.
Bu iboralar eshitishga chiroyli, hatto ilmiydek tuyulishi mumkin. Lekin psixologik nuqtayi nazardan qaraganda,
intellekt, idrok va ong bir xil tushuncha emas
. Ularning har biri alohida mazmunga ega.
Avvalo shu uch tushunchani ajratib olaylik.
➡️
Intellekt
— bu muammo yoki masalaga yechim topish qobiliyatidir. Ya’ni inson oldida turgan vazifani tahlil qiladi, qonuniyatni topadi, solishtiradi va xulosa chiqaradi. Masalan, shaxmat o‘ynash, matematik misol yechish, rebusdagi yashirin qonuniyatni topish — bular intellekt faoliyatiga kiradi. Muhim jihati shundaki, intellekt ishlashi uchun hissiyot shart emas. Mantiq, hisob-kitob va tahlil yetarli bo‘lishi mumkin.
➡️
Idrok
esa umuman boshqa jarayon. Idrok — sezgilar orqali kelgan ma’lumotni ongimizda ma’noli obrazga aylantirishdir. Masalan, ko‘zimiz bir narsani ko‘radi va biz uni shunchaki rang yoki shakl sifatida emas, balki “olma” deb taniymiz. Qulog‘imiz tovush eshitadi va biz uni oddiy ovoz emas, “onamning ovozi” deb ajratamiz. Demak, idrokda dunyoni qabul qilayotgan tirik subyekt, ya’ni inson bor.
➡️
Ong
idrokdan ham murakkabroq tushuncha. Ong — bilish jarayonlari, xotira, tajriba, hissiyot, o‘zini anglash va ichki kechinmalarning birgalikdagi faoliyatidir. Ongli inson nafaqat fikrlaydi, balki his qiladi, xafa bo‘ladi, quvonadi, empatiya bildiradi, aybdorlikni sezadi va o‘z “men”ini anglaydi.
➡️
Endi asosiy savolga qaytamiz:
AI uchun qaysi atama to‘g‘riroq — sun’iy intellekt, sun’iy idrok yoki sun’iy ong?
ChatGPT va unga o‘xshash modellar nima qiladi? Ular juda katta hajmdagi matnlar asosida qonuniyatlarni topadi va keyingi so‘z yoki javobni ehtimollik asosida shakllantiradi. Bu — hisoblash, taqqoslash, tahlil qilish va yechim ishlab chiqish jarayoni. Ya’ni bu yerda ko‘proq
intellektual faoliyatga o‘xshash jarayon
bor.
Lekin AI inson kabi idrok qilmaydi. U “olma” so‘zini ishlatishi mumkin, lekin olmani ko‘rmagan, hidlamagan, ushlab ko‘rmagan, ta’mini his qilmagan. U faqat “olma” so‘zi qaysi so‘zlar bilan birga kelishini, qanday kontekstlarda ishlatilishini hisoblaydi. Inson idrokida esa so‘z ortida real tajriba, sezgi va obraz turadi.
Ong masalasida esa yanada ehtiyot bo‘lishimiz kerak. AIda “men” degan ichki kechinma yo‘q. U o‘zini anglamaydi, xafa ham bo‘lmaydi, xursand ham bo‘lmaydi. Masalan, “sizga yordam berganimdan xursandman” deb yozishi mumkin, lekin bu jumla ortida haqiqiy xursandchilik hissi mavjud emas. Bu shunchaki vaziyatga mos tanlangan ifoda.
Shuning uchun, hozirgi AI texnologiyalarni
“sun’iy ong”
deb atash ilmiy jihatdan to‘g‘ri emas.
“Sun’iy idrok”
atamasi ham ehtiyotkorlik bilan ishlatilishi kerak, chunki idrok tirik subyekt, sezgi va real tajriba bilan bog‘liq jarayondir.
Eng maqbul va to‘g‘ri atama —
sun’iy intellekt
.
➡️
Xulosa qilib aytganda, AI qanchalik aqlli ko‘rinmasin, u ong ham emas, insoniy idrok ham emas. U murakkab ma’lumotlarni qayta ishlaydigan, qonuniyat topadigan va javob shakllantiradigan texnologiyadir. Shuning uchun uni
sun’iy intellekt
deb atash mantiqan ham, ilmiy jihatdan ham to‘g‘riroq.
©️
Psixologiya