Соябон остидаги аёл

#ilmiy_ish
Bu maqola muallifi NamDU tayanch doktoranti Mohiraxon Munavvarova.
Unda "
Orzu va dengiz
" hikoyam lingvopoetik jihatdan tahlil qilingan.
Juda qiziq va ajoyib tahlil.
Shu dovurgacha hikoyalarim adabiy-badiiy jihatdan tahlil qilingan. Lingvopoetik jihatdan birinchi marta tahlilga tortilmoqda.
Mohiraxonga omad! Ilmiy ishlarini muvaffaqiyatli himoya qilishlariga tilakdoshman!

#xushxabar
"Tongotar"
romanim Yosh kitobxon tanlovining 2026-yil uchun 15-19 yosh toifasida oʻqilishi shart boʻlgan kitoblar roʻyxatiga kiritilibdi.
Roman haqida
bu yerda
va
bu yerda
o'qishingiz mumkin.
Xarid:
📞
+99871 230 00 50
🛒
@bookuzbek
|
@bookuzbot

- Umrning bu qadar qisqaligini bilganimda avvalroq yashashni boshlagan bo'lardim.
- Inson o'zi qachon yashashni boshlaydi?
- O'zligini topganida.

#Praga_kundaligi
Chexiyani tarixning hali hamon urib turgan yuragi, desa bo'ladi.
Har qadamda,
har burchakda,
har bino peshtoqida o'tmish ma'sum nigoh tashlab turgandek go'yo.
Qadim tosh ko'chalarda cholvor kiygan bolakaylarning qadam tovushlari eshitilayotgandek...

O'zbekning chin, fidoyi, zahmatkash farzandi edi. Oxiratlari obod bo'lsin!
...Кимдир ўзи учун ёзиб, китобхонни ўйламаслиги ҳам мумкин. Лекин бундай одамлар кам. Таржимон, ёзувчи, олим доим китобхон билан мулоқот қилишни, ўқувчилар билан алоқани узмасликни эмас, аксинча мустаҳкамлашни истайди. У ўз машаққати эвазига дунёга келган асар бошқаларга қандай таъсир кўрсатаётганини билгиси келади. Бундай мулоқотлар ижодкорнинг ўсишига, ўқувчининг фаол ўқувчига айланишига хизмат қилади. Лекин негадир китобхонлар билан муаллифлар жуда оз мулоқот қиладилар. Бу ҳар икки томон учун фойдали ва мақтанарли ҳол эмас.
Бир куни автобусда Қибрайга кетаётган эдим. “Яланғоч”да ёнимдаги бўш жойга ёшгина йигитча келиб ўтирди. У эринибгина қўлидаги қалин журнални варақлади. У Кортасарнинг ўзбек тилига янги ўгирилган “Автобусда” деган ҳикоясини ўқирди. Қовоқлари, киприклари пир-пир учарди.
-Кортасарни ўқияпсизми? Таржима қилишибдими?-деб сўрадим ундан. У менга бошини кўтариб қаради. Мени танигандай бўлиб овози чиқар-чиқмас салом берди.
— Уйда уч марта ўқидим. Мана, кўчага олиб чиқиб яна ўқияпман. Мен Маъсума холанинг узоқроқ жияни бўламан. Сизни ҳам танигандай бўляпман. Лекин бу қанақ ҳикоя, ўлай агар, ҳеч тушунолмаяпман. Шунақа ҳам мавҳум бўладими ҳикоя?
Йигитчанинг бу гапидан кейин Кортасар ҳикояси ҳақида ўйладим. Ҳикоядаги автобус ва унинг йўловчилари қабристонга кетишяпти. Уларнинг ҳаммаси қабрга қўйиш учун гул кўтариб олишган. Фақат ёшгина қиз билан нотаниш йигитчанинг қўлидагина гул йўқ. Фақат шу икковигина мозорга эмас, ўз юмушлари билан автобусга чиқишган. Автобусдагиларнинг бари шу қизгина ва йигитчадан кўз узишмайди. Ҳайдовчи ва кондуктор ҳам худди сенлар қаёқдан келиб қолдиларинг дегандай уларга ташланмоқчи бўлиб таҳдид қилишади. Уларнинг кўзига мозорга бормайдиган, хонадонидан ўлик чиқмаган одам жуда ғалати ғайритабиий фавқулодда бир нарса бўлиб кўрианди. Аргентинада худди барча йўловчи автобуслар фақат қабристонга бориши керакдай, у ерда манзил фақат қабристондай. Ёш йигит билан қиз эса бақрайган, еб қўядигандай тикилган, таҳдидли назарлардан юраклари қўрқинч ва саросонликка тушади, автобусдан баъзўр қочиб қутуладилар. Ёзувчи ўта таҳдидли фавқулодда вазиятни шундай ҳеч нарсани тушунтирмай мавҳум бир тарзда тасвирлайди. Аргентинадаги хунта давридаги аҳволдан бехабар одам бу вазиятни тушунмаслиги табиий. Лекин ёзувчи ғайритабиий таҳдид вазиятини ва унинг одамлар юрагидаги қўрқинчни жуда усталик билан тасвирлаган…
Мен йигитчадан сўрадим:
-Буни тушунмаслигингиз табиий. Лекин ҳикояда тасвирланган қўрқинч юрагингизда из қолдиргани аниқ. Бўлмаса уни учинчи маротаба ўқиб ўтирмасдингиз. Аммо сиз бундан соддароқ “Гулливернинг саёҳатлари”ни ўқиганмисиз?
-Йўқ. Шундай китоб борми?
-“Робинзон Крузо”ничи?
-Ўқимаганман. Нима ҳақида у китоб?
-Бўлмаса, “Барон Мюнхаузеннинг бошидан кечирганлари”ни ўқигандирсиз?
-Йўқ. Сизда борми у китоб?
Мен Қибрайга келиб қолдим. Ёзувчилар боғида тўхтатиб юборинг, дедим.
— “Дача писателей”ми?-деб қайталаб сўради автобус ҳайдовчи.
Мен индамадим. Лекин у тушунган экан, “Дача писателей”да тўхтатди, ҳайтовур. Ёш йигит “Улуғбек”ка бораётган экан, ўтиб кетди. У ҳамон қўлидаги журнални фаромуш варақларди.
Энди ўзингиз айтинг: ёзувчи, таржимон ўзининг ўқувчисини ўйламаслиги ҳеч мумкинми? Ахир биз ким учун ёзамиз?
Иброҳим Ғафуров
Ўзбекистон Қаҳрамони
"
Таржима масъулияти деганда…
" номли суҳбатдан

#kayfiyat
Kitoblarsiz yashab bo'lmaydi. Har qalay, men yasholmasam kerak.
Chexiyaga ko'chib o'tayotganimizda, eng avval qaysi kitoblarni o'zim bilan ovolishim kerakligi haqida o'ylaganim rost. To'rt jonning qishlik-yozlik kiyimlarining o'zi to'rt chemadan bo'lishi aniq edi. Qolgan yuk xaltalar nima bilan to'lgani esimda yo'q. Lekin ular orasida men anchadan beri o'qishni reja qilib yurganim, ish sabab o'qiyolmaganim kitoblar bor edi.
Oradan to'qqiz oy o'tdi. Muharrirlik qilgan kitoblarimni ham qo'shib hisoblaganda, o'nga yaqin kitob o'qibman. Har oyga bitta kitob to'g'ri keladi. Yomon emas, deyapman, o'z ko'nglimni o'zim ko'tarib. Lekin o'qilmay qolgan kitoblarim menga go'yo xo'mrayib qarayotgandek.)
Yozda O'zbekistonga qaytgach, yana bir talay kitoblar olib kelaman. Ro'yxat tayyor. Bu kitoblarni o'qishga umr yetsa bas. Kitoblarsiz yashab bo'lmaydi, axir. Har qalay, men yasholmayman.

#tez_kunda
#yangi_kitob
Borliqdagi jamiki narsalarning mohiyatida o'tmishning takrori yotadi.
Haruki Murakami

Oxirgi ikki yilda ancha o'sdim. O'zimga ham sezilyapti. Bari Gyugo bilan boshlangandi. Jan Valjan ongidagi evrilish menga turtki bergandi.
Kafka bilan insonni anglashga, tushunishga harakat qildim. Gyote bilan insonga hamdard bo'lishni o'rgandim. Dostoyevskiyda insonga bo'lgan cheksiz muhabbatni ko'rdim, his qildim. Bulgakov bilan insonni gunohlardan xalos etdim.
Bu go'yoki uzun yo'l edi...

#ijodni_anglash
Insonni inson bo'lgani uchun ham sevmoq kerak. Aynan insonga muhabbatgina yozuvchini eng yuqori maqomga olib chiqa oladi.

Qurbon hayitingiz muborak bo'lsin!
🕌
📿