የኡስታዝ ሱልጣን ኸድር የትምህርት መድረክ (official)
ይህ እያጠለለ የሚገኘው በላእ ቀውስ ከኛ የሚገፈተረው ፦ አቅመ ደካማዎች
በተለይ ደግሞ ችግራቸውን ዋጥ አድርገው፣ ክብራቸውን ጠብቀው የሚኖሩትን ሰዎች በማሰብ ነው።
በአስቸጋሪ ወቅት ውስጥ ስንሆን የምናደርገው ትንሿም ደግነት ለሌሎች ትልቅ ተስፋ፣ ለእኛ ደግሞ የውስጥ ሰላም እና በረከት ይሆናል። እንዲህ አይነት የርህራሄ ተግባራትን በስፋት ለማከናወን የሚረዱ አንዳንድ ነጥቦች እነሆ፦
## የርህራሄ እና የድጋፍ መንገዶች
*
ተደብቀው የሚቸገሩትን መለየት፦
ብዙ ጊዜ በዝምታ የሚሰቃዩ ሰዎች ጎረቤቶቻችን፣ የድሮ ጓደኞቻችን ወይም በቅርብ የምናውቃቸው ሰዎች ሊሆኑ ይችላሉ። ሁኔታቸውን በብልሃት በመከታተል (ለምሳሌ የፍጆታ ዕቃዎችን በመጋራት) ክብራቸውን ሳይነካ መርዳት ይቻላል።
*
የቤት ኪራይ ድጋፍ፦
ለተወሰኑ ወራት የቤት ኪራይ መሸፈን ወይም ከቤት ባለቤቶች ጋር በመነጋገር እንዲቀነስላቸው ማድረግ ትልቅ ሸክምን ያቃልላል።
*
የዕለት ጉርስ ዋስትና፦
ደረቅ ምግቦችን (ዱቄት፣ ዘይት፣ ጥራጥሬ) በየቤታቸው ማድረስ ለቤተሰብ መረጋጋት ቁልፍ ነው።
*
አቅመ ደካሞችን መንከባከብ፦
ፈተናዎች የሚገፈተሩትና ቀውሶች የሚታለፉት እንዲህ ባለው እርስ በርስ የመረዳዳትና የመተሳሰብ ሰንሰለት ነው።
>
የአላህ መልክተኛ (ﷺ
) እንዲህ ብለዋል፦
> "ድል የምትጎናጸፉትም ሆነ ሲሳይ (ሪዝቅ) የሚሰጣችሁ በደካሞቻችሁ የተነሳ ብቻ ነው።"
>
> አቅመ ደካሞች ልቦቻቸው በዱንያ ጌጣጌጥ ከመሰቀል የጠሩ በመሆናቸው፤ በዱዓቸው ላይ እጅግ ቅን (ኢኽላስ ያላቸው) እና በአምልኮታቸውም ላይ ይበልጥ ተናናሽ ናቸው።
>
ግጥም
👌
ቁርኣን…
## ሰዎችን በማማትና ወሬ በማመላለስ ለተጠመዱ!
*
ኻሊድ ኢብኑል ወሊድ፦
አንድ ሰው ወደ ኻሊድ ኢብኑል ወሊድ መጥቶ ፦"እገሌ እርሶን ሲሳደብ ሰማሁ" አላቸው። ኻሊድም፦ "እሱ የራሱ የሥራ መዝገብ ነው፤ በፈለገው ነገር ይሙላው!" በማለት መለሱለት።
አንድ ሰው ወደ ወህብ ኢብኑ ሙነቢህ ጋር መጥቶ ፦"እገሌ ሰደቦት" አላቸው።
ወህብም፦ "ሸይጣን ከአንተ ውጪ ሌላ መልዕክተኛ አላገኘም?" አሉት።
*
በቀስት የተመሰለ ምሳሌ፦
አንድ ሰው ለሌላው ሰው "እገሌ ሰደበዎት!" ሲላቸው፣ እንዲህ ብለው መለሱለት፦ "እሱ እኔን በቀስት ወረወረኝ ግን አልመታኝም(ስቶኛል)፤ አንተ ግን ያን ቀስት (ነቅለህ) ልቤ ውስጥ ተከልከው"።
አንድ ሰው ወደ ኢማሙ አሽ-ሻፊዒ መጥቶ "እገሌ በመጥፎ ያነሳሃዎታል!" አላቸው። ኢማሙም፦ "እውነቱን ከሆነ አንተ ወሬ አመላላሽ ነህ፣ ውሸትህን ከሆነ ደግሞ አንተ አመጸኛ (ፋሲቅ) ነህ" አሉት። ሰውየውም አፍሮ ሄደ።
አላህ ከከንቱ ወሬና ከሰው ስም ማጥፋት ይጠብቀን።
ሸይኹል ኢስላም ኢብኑ ተይሚያ (አላህ ይዘንላቸውና) እንዲህ ብለዋል፦
*"ይህ ኡመት(ሙስሊሙ) — ምስጋና ለአላህ ይሁንና — በአጠቃላይ አይሸነፍም፤ ይልቁንም በውስጡ እስከ ቂያማ ቀን ድረስ በሀቅ ላይ የምትጸና እና አሸናፊ የሆነች ጭፍራ (ቡድን) የአላህ ፈቃድ ከሆነ እስከመጨረሻው መኖሯ አይቀሬ ነው።"*
📓
[ጃሚዕ አል-መሳኢል 6/269]
#ኢስላምና_ሱና
በነዚህ ቀውሶች ጥላ ሥር ለሚገኝና ለተጨነቀ ልብ ሁሉ የተስፋ ስንቅ፤ የአላህ መልእክተኛ (ﷺ) በችግርና በጦርነት ወቅት የነበራቸው መመሪያ (هدي)፦
##
1. በማዕበል ውስጥ ያለ ፅኑ እምነት (የቀልብ መረጋጋት)
ነቢዩ (ﷺ) በጭንቅ ወቅት ከማንም በላይ በተስፋ የተሞሉ ነበሩ። በአህዛብ ዘመቻ ወቅት ጠላት መዲናን ከየአቅጣጫው ከብቦ፣
ልቦች በጭንቅ ጉሮሮ ላይ በደረሱበት ያን መከራ ወቅት፤ እርሳቸው ግን የፋርስና የሮም ግዛቶች እንደሚከፈቱ ለሶሃቦቻቸው ያበስሩ ነበር።
*
ትምህርቱ፦
ቀውስ የመንገዱ መጨረሻ ሳይሆን ለአዲስ ድል መጀመሪያ ነው። የመከራውን ትልቅነት ሳይሆን የፈጣሪን ችሎታ ተመልከት።
##
2. "አላሁ አክበር.. ኸይበር ጠፋች!"
ነቢዩ (ﷺ) የኸይበር ግንብ ላይ በደረሱ ጊዜ ተስፋ በመቁረጥ አልጀመሩም፤ ይልቁንም በአላህ ታላቅነትና በድል እርግጠኝነት "ተክቢራ" በማድረግ እንጂ።
"
አላሁ አክበር!"
የሚለው ቃል መፈክር ብቻ ሳይሆን አላህ ከማንኛውም ጭንቀት፣ ከማንኛውም ጠላት፣ ከማንኛውም የኢኮኖሚም ሆነ የፖለቲካ ቀውስ በላይ ታላቅ መሆኑን ማወጃቸው ነው
።
*
ብስራት
፦
ሁልጊዜም ብርሃን የሚመጣው ጨለማው ሲበረታ
ነው።
##
3. የነቢዩ (ﷺ) የችግር ጊዜ ስልቶች
*
የስሜት መረጋ
ጋት፦
ነቢዩ (ﷺ) በወሬና በድንጋጤ አይታወኩም ነበር፤ ይልቁንም ሶሃቦቻቸውን ሰብስበው በማማከር የትዕግስትን መንፈስ ይዘሩባቸው
ነበር።
*
ሰበብ ማድረስና በአላህ መመካት፦
በስደት (ሂጅራ) ወቅት ሁሉንም ቁሳዊ ጥንቃቄዎች አድርገዋል (እቅድ፣ ተተኪ፣ ምስጢር መጠበቅ)፤ ከዚያም በተረጋጋ ልብ
"አላህ ሶስተኛቸው የሆኑ ሁለት ሰዎችን ምን ይመስሉሃል?"
በማለት ፍጹም መመካታቸውን ገልጸዋል።
*
እርህራሄና መረዳዳት፦
በችግር ወቅት መተሳሰብን ያበረታቱ
ነበር። "
አሽዐሪዎች በጦርነት ወቅት ስንቅ ሲያልቅባቸው ያላቸውን ሁሉ በአንድ ጨርቅ ላይ ሰብስበው እኩል ይከፋፈ
ሉ ነበር"
በማለት የጋራ መረዳዳትን ያስተምሩ ነበር።
##
4. ለተጨነቀው ልብህ መልዕክት
*
የአላህን አብሮነት አስታው
ስ፦
ዩኑስን
በአሳ ነባሪ ሆድ ውስጥ ያዳነ፣ መሐመድን (ﷺ) በአህዛብ ቀን የረዳ ጌታ ዛሬም አለ፣
አልተቀየረም።
*
ኢስቲግፋር (ምሕረት መለመን)፦
የደህንነ
ት ቁልፍ ነው፤
"አላህ እነርሱ ምሕረትን የሚለምኑ ሲሆ
ኑ አይቀጣቸውም"።
*
መልካምን መጠበቅ፦
ሁልጊዜም "አላህ ከዚህ በኋላ አዲስ ነገርን (መውጫን) ያመጣ ይሆናል" በል።
>
"ድል በትዕግስት ላይ ነው፤ ከጭንቀት በኋላ መውጫ አለ፤ ከችግርም ጋር
ምቾት አለ።"
>
ልክ ከረጅም ትዕግስት በኋላ ኸይበር እንደተከፈተች ሁሉ፣ የአንተም የጭንቀት ደመና ተገፎ የልብህ ደስታና የኡማው ድል በቅር
ቡ እንደሚመጣ እመን።
>
በአሁኑ ወቅት በእስራኤል፣ በኢራን እና በአሜሪካ መካከል ያለው ውጥረት ባለበት ሁኔታ፣ ለዳዒዎች እና ለዑለሞች የሚሆን ጥቆማ!
##
ለእምነት መሪዎች ጥሪ፦ በፈተና ወቅት የተስፋ እና የጽናት ሚና
አ
ሁን ባለው ቀውስ እና አለም ላይ ባለው ጦርነት ምክንያት የሰዎች ልብ በጭንቀትና በፍርሃት ተሞልቷል። በዚህ ወሳኝ ወቅት የዳዒዎች እና የዓሊሞች ሚና ህዝቡን ወደ አላህ ማስጠጋት እና የሰላም ምንጭ መሆን ነው።
###
1. ተስፋን መዝራትና ከማስፈራራት መቆጠብ
የ
አላህ መልእክተኛ ﷺ እንዲህ ብለዋል፦ **"
ሰዎች ጠፉ፣ የሚል ሰው፣ እራሱ ከሁሉ በላይ ጠፊ ነው"**።
ስለሆነም፦
*
ሰዎችን ተስፋ ከሚያስቆርጥና ስነ-ልቦናቸውን ከሚሰብር ንግግር መቆጠብ ያስፈልጋል።
*
የአላህ እዝነት ሰፊ መሆኑን እና ሁሌም ቢሆን ከችግር በኋላ መውጫ መኖሩን ማብሰር ይገባል።
###
2. ስለ ኢኮኖሚ መጨነቅንና ሽብርን ማቆም
የ
ምግብ ዋጋ መናር ወይም የኑሮ መወደድ ሰዎችን ለከፋ ጭንቀት እንዳይዳርጋቸው ማስተማር ያስፈልጋል።
*
رزاق (ሲሳይን ሰጪ)
አላህ ሱብሓነሁ ወተዓላ መሆኑን ማስታወስ፦ ሰማይና ምድር ሳይፈጠሩ የሰው ልጅ ሲሳይ የተወሰነ (የተቀደረ)መሆኑን በመግለጽ ልቦችን ማረጋጋት።
*
አላህ የወሰነው ነገር ከመከሰት አይቀርም፤ ስለዚህ ከመጠን በላይ መጨነቅ ምንም አይቀይርም፣ ይልቁንም ጤናንና እምነትን ይጎዳል።
###
3. ዜና ከመከታተልና ከጭንቀት መራቅ
በ
የደቂቃው የጦርነትና የፖለቲካ ዜናዎችን መከታተል ነፍስን ያጨንቃል።
* ሰዎች ጊዜያቸውን በአላህ ዚክር እና ለራሳቸው በሚጠቅም ስራ ላይ እንዲያውሉ ማሳሰብ።
*
በማይቀየር ነገር ላይ ከመብሰልሰል ይልቅ ነገሮችን ለፈጣሪ መስጠት (ተፍዊድ) እንደሚገባ ማስተማር።
###
4. ወደ አላህ መመለስ (ተውባ) እና ዱዓ
ማ
ንኛውም በላዕ (ፈተና) የሚመጣው በወንጀል ምክንያት እንደሆነና የሚነሳውም በተውባ መሆኑን ማሳሰብ።
*
"ከወንጀል በስተቀር በላዕ አይወርድም፣ በተውባ እንጂ አይነሳም" የሚ
ለውን መርህ ወይም ብሂል ማስተማር።
*
ወደ አላህ መተናነስ (ተዶሩዕ) እና በዱዓ መበርታት የመከራ መከለያ መሆኑን መግለጽ።
###
5. ምስኪኖችንና ደካሞችን መርዳት
በ
ችግር ወቅት ረዳት የሌላቸውን መፈለግና መርዳት የሲሳይ (ርዝቅ) በሩን ይከፍታል።
* ነቢዩ ﷺ እንዲህ ብለዋል፦ **"
በደካሞቻችሁ እንጂ አትረዱም፣ ሲሳይንም አታገኙም"**።
* ሰዎች እርስ በርሳቸው እንዲረዳዱ፣ ጎረቤት ጎረቤቱን እንዲጠይቅና ያለውን እንዲያካፍል ማበረታታት። ይህም የአላህን እዝነት ያወርዳል።
###
ማጠቃለያ ለዱዓት፦
ውድ መሻይኾች ሆይ! ንግግራችሁ የሰላምና የፍቅር ይሁን። ህዝቡን ከአላህ ጋር አገናኙት። ነገሮችን የሚያስተካክለው፣ የሚያስተዳድረውና የሚመግበው አላህ ብቻ መሆኑን ሲረዱ የሰው ልጅ ጭንቀት ይቀንሳል።
"ወደ አላህ ሽሹ!"
(ففروا إلى الله() የሚለው መመሪያ አሁን ተግባራዊ መሆን ያለበት ትልቅ መፍትሄ ነው።
#
# ሰርግ፦ በደስታና የአላህን ትዕዛዝ መጣስ መካከል!
ሰርግ በኢስላማዊ እይታ የደስታ መግለጫ፣ ትዳርን ይፋ የማድረጊያና የተባረከ ተግባር ነው። ሆኖም ግን፣ በአሁኑ ጊዜ የብዙዎች ሰርግ ከታለመለት የደስታና የሱና መንገድ ወጥቶ፣ የበርካታ ወንጀሎችና የአላህን ትዕዛዝ መጣሻ መድረክ እየሆነ መጥቷል።
### 1.
የአላህን ድንበር መተላለፍ፦ ሙዚቃና ቅልቅል
በዛሬው ጊዜ በሚደረጉ ሰርጎች ላይ በዋነኝነት የሚታየው
የሙዚቃና የከበሮ ጩኸት
ነው። ይህ ተግባር በቤቱ ላይ ሊሰፍን የሚገባውን የአላህ እዝነትና ሰኪና (እርጋታ) የሚያርቅ ነው። ከዚህም በተጨማሪ በወንዶችና በሴቶች መካከል የሚታየው
ያልተገደበ ቅልቅል (ኢኽቲላጥ)
ለፈተና በር የሚከፍትና የሰውን ልጅ ውበት የሆነውን ሀያእ (እፍረት) የሚገፍ ተግባር ነው።
### 2.
የመመካትና የማባከን በሽታ
ሰርግ ሰዎችን መመገቢያና ማስደሰቻ መሆኑ ቀርቶ
የፉክክርና የመመኪያ አደባባይ
ሆኗል። በልብስ፣ በምግብና በጌጣጌጥ መፎካከር፣ እና ለከንቱ ውበት ተብሎ የሚፈስ የገንዘብ ብክነት እጅግ አሳሳቢ ሆኗል። አላህ (ሱብሓነሁ ወተዓላ) በቁርአኑ፦ *"አታባክኑ፣ እርሱ አባካኞችን አይወድምና"* ይላል።
### 3. "
በልብህ የሚመላለስ ጥርጣሬ"፦
የደጋግ ሰዎች መራቅ
በእነዚህ ሰርጎች ላይ ትልቁ የጥፋት ማሳያ
ታዋቂ ኡለማዎችን፣ መሻይኾችንና ደጋግ ሰዎችን (አህሉ ሳላህ)
አለመጥራት ነው። ይህ ድርጊት በራሱ ሰርጉ ላይ ጥፋት እንዳለ በውስጠ-ታዋቂነት ማመን ነው። የሰርጉ ባለቤቶች በሚፈጸመው ድርጊት አሊሞችና መሻይኾች ቢገኙ እንደሚታዘቡና እንደሚቃወሙ ስለሚያውቁ ሆን ብለው ያገሏቸዋል።
የአላህ መልእክተኛ ﷺ እንዲህ ብለዋል፦
"ወንጀል ማለት በልብህ ውስጥ የሚመላለስና (የሚረብሽህ)፣ ሰዎችም እንዲያውቁብህ የማትፈልገው ነገር ነው"
።
አንድ ሰው የሰርጉን ሁኔታ ደጋግ ሰዎች እንዲያዩት ካልፈለገ፣ ታዲያ ሰርጉን በሚያየውና በሚቆጣጠረው አላህ ፊት እንዴት አይታፈርም? በወንጀል የሚጀመር ትዳርስ እንዴት በረካ ይኖረዋል?
### 4.
በረካን ማጣትና የትዳር መጀመሪያ
ትዳር ከአላህ የተሰጠ ትልቅ ጸጋ ነው። ለጸጋ የሚሰጥ ምላሽ ደግሞ ለጸጋው ባለቤት (ለአላህ) ምስጋና ማቅረብ እንጂ እርሱን ማመጽ አይደለም።
በወንጀልና በአመጽ የተጀመረ ትዳር እንዴት ስኬትና ሰላም ሊኖረው ይችላል?
እውነተኛ በረካ የሚገኘው በአላህ ታዛዥነት እንጂ በእርሱ ትዕዛዝ ጥሰት ውስጥ አይደለም።
###
ማጠቃለያ
እውነተኛ ደስታ አላህን በማመጽ አይገኝም።
ማህበራዊ ልማዶቻችንን መፈተሽና ሰርጎቻችንን የክብር፣ የሀያእ እና የጥሩ ስነ-ምግባር መገለጫ ማድረግ ይኖርብናል። ደጋግ ሰዎች ተገኝተው ዱዓ የሚያደርጉበትና አላህ የሚወደው ሰርግ እንዲሆን መጣር የሁላችንም ኃላፊነት ነው።
ራስህን ለማሻሻል ጥረት አድርግ፣ በዚህች ዓለም ላይ ትልቁ ጭንቀትህና ዓላማህ ነፍስህን ወደ አላህ (ሱብሓነሁ ወተዓላ) ታዛዥነት መምራት ይሁን። ነፍስህ እምቢ ብትልህና ብታስቸግርህ እንኳ ግራት፣ አስታውሳት፣ ወደ ቀጥተኛው መንገድም ምራት።
ነፍስ በተፈጥሮዋ ወደ እረፍት፣ ወደ ኋላ ማፈግፈግና ወደ መዘናጋት ታደላለች፤ እውነተኛ ስኬት ግን ነፍስህን በፈለገችው ዝንባሌ ላይ አለመልቀቅህ ነው።
የአላህ መልእክተኛ ﷺ እንዲህ ብለዋል፦
"እውነተኛው ታጋይ (ሙጃሂድ) ማለት ነፍሱን ለአላህ ታዛዥነት የገራና የታገለ ነው"
ይህ ማለት እውነተኛው ትግል ሁልጊዜም በጦር ሜዳ ላይ ብቻ አይደለም፤ ከሁሉ የከበደው ውጊያ አላህን ለመታዘዝ ነፍስህ ላይ ድል መቀዳጀትህ ነው።
ወደ አላህ የሚወስደውን መንገድ ያወቀ ሰው መዘናጋት አይገባውም። ዛሬ ነፍስህን ካልታገልክና ካላረምክ.. ታዲያ መቼ ሊሆን ነው?
قال الربيع بن خثيم -رحمه الله- : " كل ما لا يراد به وجه الله يضمحل " .
📚
•سير أعلام النبلاء ٤/٢٥٩.