Homidjon Ishmatbekov

‏﴿ربِّ إني لما أنزلت إليَّ من خير فقيرٌ﴾
«Парвардигорим, албатта, мен Сен менга туширадиган ҳар бир яхшиликка муҳтождирман» (Қасас сураси, 24-оят).
Ибн Ошур айтадилар: «Ушбу жумла ўз ичига ҳам шукрни, ҳам санони, ҳам дуони қамраб олгандир. Аллоҳ таоло бу (дуо) сабабли Мусо алайҳиссаломга жуфти ҳалол, бошпана ва иш (ризқ) ато этди».
Банда билан Парвардигори ўртасидаги энг яқин (қисқа) йўл — У Зотга муҳтожлигини изҳор қилишдир...
Ифтиқор (الافتقار): Бу фақат моддий камбағаллик эмас, балки маънавий жиҳатдан Аллоҳнинг лутфисиз ҳеч ким эканлигини ҳис қилиш, ҳар бир сонияда Унинг ёрдамига интизор бўлиш демакдир.
https://t.me/tuhur

Баъзи ҳакимлардан ривоят қилинади: «Тўрт нарса хунукдир, лекин тўрт нарса ундан ҳам хунукроқдир:»
Ёшларнинг гуноҳ қилиши хунук (ёмон), лекин кексаларнинг гуноҳ қилиши ундан ҳам хунукроқдир.
Жоҳил (илмсиз) кишининг дунё билан (ҳаддан ташқари) машғул бўлиши хунук, лекин олимнинг дунёга берилиши ундан ҳам хунукроқдир.
Ҳамма одамлар учун тоат-ибодатда ялқовлик қилиш хунук, лекин олимлар ва илм толибларининг ялқовлик қилиши ундан ҳам хунукроқдир.
Бойларнинг кибр қилиши хунук, лекин камбағалларнинг кибр қилиши ундан ҳам хунукроқдир.
Ибн Ҳажар Асқалоний - Мунаббиҳот.
https://t.me/tuhur

Ҳазрати Усмон розияллоҳу анҳу айтдилар:
«Ким беш вақт намозни ўз вақтида адо этиб, уни мунтазам (давомли) ўқиса, Аллоҳ таоло уни тўққизта каромат (иззат-икром) билан мукофотлайди:»
Биринчиси: Аллоҳ уни яхши кўради.
Иккинчиси: Бадани соғлом бўлади.
Учинчиси: Фаришталар уни қўриқлайдилар.
Тўртинчиси: Хонадонига барака тушади.
Бешинчиси: Юзида солиҳларнинг белгиси (нури) намоён бўлади.
Олтинчиси: Аллоҳ унинг қалбини мулойим қилиб қўяди.
Еттинчиси: Сирот кўпригидан чақмоқ каби тез ўтиб кетади.
Саккизинчиси: Аллоҳ уни дўзахдан қутқаради.
Тўққизинчиси: Аллоҳ уни хавф-хатар ва ғам-ғусса кўрмайдиган зотлар билан (жаннатда) қўшни қилади.
https://t.me/tuhur

«Ла ҳавла ва ла қуввата илла биллаҳ» калимасини кўп айтиш улуғ ибодатдир. Агар уни ўзингизга лозим тутсанг, Аллоҳ сизнинг басиратингизни (қалб кўзингизни) нурафшон қилади, тўғри йўлга илҳомлантиради, қалбингизни собитқадам, фикрингизни тўғри, азиматингизни (ғайратингизни) кучли, нафсингизни азиз, ишларингизни мунтазам, ғамларингизни кушойиш, эҳтиёжларингизни раво, кўксингизни кенг қилади, сизга зафар эшикларини очиб, Ўзи мададкор бўлади.
Зеро, биз Аллоҳ билан кучлимиз, Аллоҳ билан соғаямиз ва Аллоҳ билан хотиржам бўламиз.
Бизнинг Аллоҳдан ўзга ҳеч қандай куч-қувватимиз йўқдир.
https://t.me/tuhur

Дунё лаззати ва умр мазмуни
Ривоят қилишларича, бир кишининг намоз ўқимайдиган биродари бор эди. Бир куни у ўша биродарини намозга ундаш учун насиҳат қилмоқчи бўлди ва шундай деб гап бошлади:
— Дўстим, сиз Африкада шердан қочган киши ҳақидаги воқеани эшитганмисиз?
Биродари:
— Йўқ, сўзлаб беринг-чи, — деди.
Дўсти ҳикояни бошлади:
«Бир киши Африканинг гўзал табиатли чакалакзорларида сайр қилиб юрарди. У ерда дарахтлар шу қадар баланд ва зич эдики, ҳатто қуёш нурини ҳам тўсиб турарди. Мусофир қушларнинг сайрашидан завқланиб, гулларнинг муаттар ҳидидан баҳра олиб кетаётган эди. Шу пайт тўсатдан орқасидан қаттиқ югурган овоз эшитилди. Овоз борган сари яқинлашиб келарди.
Одам орқасига қараб, даҳшатдан қотиб қолди: унга қараб жуда улкан ва важоҳатли шер югуриб келарди. Шер шу қадар оч эдики, қоринлари ичига кириб кетганди. Одам жон ҳолатда қоча бошлади, шер эса изма-из келарди. Шу пайт рўпарасидан бир эски қудуқ чиқди ва у ўйлаб ўтирмай ўзини қудуққа отди. Қудуқнинг арқонига маҳкам ёпишиб, осилиб қолди.
Бироз вақт ўтиб, нафасини ростлаб, шернинг наъраси пасайгач, пастга қаради. Қудуқнинг тубида жуда улкан аждарҳо (илон) ва чаёнлар ётганини кўриб, даҳшатга тушди. Қандай қутилиш ҳақида ўйлаётганда, тепадан иккита сичқон — бири оқ, бири қора — арқон бўйлаб тушиб келаётганини ва арқонни кемира бошлаганини кўрди.
Одам қўрқувдан арқонни силкита бошлади. Силкиниш натижасида у қудуқ деворларига урила бошлади. Шунда деворнинг бир четида нимадир юмшоқ ва ёпишқоқ нарсага қўли тегди. Қараса, бу тоғ асалариларининг асали экан. У бармоғи билан асалдан тотиб кўрди. Асал шу қадар ширин эдики, унинг лаззатига берилиб, тепадаги шерни ҳам, пастдаги илонни ҳам, арқонни кемираётган сичқонларни ҳам унутди. Шу пайт тўсатдан арқон узилди ва одам қудуқ тубига қулади... Шу билан умри тугади».
Биродари буни эшитиб:
— Хўш, қиссадан ҳисса нима? — деб сўради.
Дўсти деди:
— Биродар, ўша одам — Сизсиз! Орқадан қувиб келаётган шер — Ўлим фариштасидир. Ичи тўла илон ва чаён бўлган қудуқ — Қабрингиздир. Сиз осилиб турган арқон — Умрингиздир. Арқонни кемираётган оқ ва қора сичқонлар эса — Кеча ва Кундуздир, улар ҳар лаҳза умрингизни қисқартирмоқда...
Дўсти сўради:
— Унда асал нима?
У жавоб берди:
— Асал — бу Дунё лаззатларидир. У шу қадар ширин туюладики, Сизга охиратни, ўлимни ва ҳисоб-китобни унуттириб қўяди. Дўстим, қолган умрингизда яхши амаллар қилинг, Аллоҳ ўтган гуноҳларингизни мағфират қилсин.
Шунда дўсти: «Тўғри айтдингиз», деди. Эртаси куни дўсти биродарини умрида биринчи марта масжидда кўрди. Буни кўрган дўсти жуда суюниб, Аллоҳга ҳамдлар айтди.
Бу — ҳаммамизнинг қиссамиздир. Ибрат олувчилар борми? Дунё лаззати бизни асосий мақсаддан чалғитиб қўймасин.
https://t.me/tuhur

Аллоҳ таоло шундай марҳамат қилади: «Аллоҳдан мағфират сўранг! Албатта, Аллоҳ мағфират қилувчи ва раҳмли зотдир» (Нисо сураси, 106-оят). Бу хитоб Набий соллаллоҳу алайҳи ва салламга қаратилган бўлса-да, у зот орқали бутун умматга, уларнинг ҳар бир аъзоси ва ҳолатига йўналтирилгандир.
Тасаввур қилинг, Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло шахсан сизга хитоб қилиб: «Аллоҳдан мағфират сўранг!» демоқда. Демак, истиғфорнинг шаъни улуғдир. Зеро, агар гуноҳлар бўлса, Аллоҳ уларни афв этади, агар гуноҳ бўлмаса, бу бандаликни изҳор қилиш ва даражаларнинг кўтарилишидир. Истиғфор ёмонликларга каффорат, ёки даражаларга юксалишдир.
Истиғфорнинг ҳам дунёда, ҳам охиратда ўз асарлари (натижалари) бор. Ривоят қилинишича, бир киши шайхнинг ҳузурига келиб, фарзанд кўрмаётганидан шикоят қилди. Шайх унга: «Аллоҳга истиғфор айт», деди. Бошқа биров келиб, ерларига ёмғир ёғмай, қурғоқчилик бўлаётганидан арз қилди. Унга ҳам: «Аллоҳга истиғфор айт», деди. Учинчи киши яна бошқа бир муаммо билан келганида, унга ҳам худди шу жавобни берди. Шунда одамлар: «Ҳамма дарднинг давоси истиғформи?» деб сўрашди. Шайх уларга Аллоҳ таолонинг ушбу оятларини тиловат қилиб берди:
«Бас, дедимки: «Роббингиздан мағфират сўранг, албатта У ўта мағфиратлидир. У зот устингизга осмондан барака (ёмғирини) юборади. Ва сизга молу мулк, бола-чақа билан мадад беради ва сизларга боғу роғлар ҳамда анҳорларни беради. Сизларга нима бўлдики, Аллоҳнинг улуғворлигини (қўрқинчини) умид қилмайсиз?» (Нуҳ сураси, 10-13 оятлар).
Бу истиғфорнинг дунёвий, ҳис қилинадиган натижалари борлигига, шунингдек, қалб нури ва софлигига оид имоний таъсирлари ҳамда охиратдаги самараларига — Аллоҳнинг авфи, ёзиладиган ҳасанотлар ва ўчириладиган гуноҳларга далилдир: «Албатта, яхшиликлар ёмонликларни кетказади» (Ҳуд сураси, 114-оят). Шу билан банда Аллоҳнинг раҳмати ва мағфиратининг кенглигида бўлади.
Шу сабабдан ҳам истиғфор қалб нури ва дуолар ижобат бўлишининг омилларидан биридир. Истиғфор Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва салламнинг доимий суннатларидан бўлган. Шунинг учун ҳам аҳлуллоҳлар (Аллоҳнинг дўстлари) бизни кундалик вазифамизни (вирдни) истиғфор билан бошлашга, ҳар куни эрталаб ва кечқурун юз мартадан истиғфор айтишга йўналтирадилар.
Ҳадиси шарифда келганидек: «Ким истиғфорни лозим тутса, Аллоҳ унга ҳар қандай ғамдан кушойиш, ҳар қандай торликдан чиқиш йўлини (махраж) беради ва уни ўзи ўйламаган томондан ризқлантиради».
Демак, ким дунёни хоҳласа — истиғфор айтсин, ким охиратни хоҳласа — истиғфор айтсин!
Профессор, доктор Али Жума
https://t.me/tuhur

Ҳазрати Абу Бакр разияллоҳу анҳу вафотлари олдидан Умарни халифа этиб тайинламоқчи бўлганларида, баъзилар: «Сиз бизнинг устимизга жуда қаттиққўл одамни тайинлаяпсиз», деб маломат қилишди. Шунда Абу Бакр розияллоҳу:
«Мени Аллоҳ билан қўрқитаяпсизми? Агар Раббим қиёмат кунида: "Нега Умарни бошлиқ қилдинг?" деб сўраса, мен: "Ё Раббим, уларнинг ичидаги энг раҳм-шафқатлисини уларга бошлиқ қилдим", дейман. Бу менинг у ҳақдаги билганим. Агар у кейинчалик ўзгарса, мен ғайбни билмайман», дедилар.
Мана бу Умар ибн Хаттобнинг адолати ва раҳм-шафқатига гувоҳлик беради. Аллоҳ у зотдан рози бўлсин!
https://t.me/tuhur

Ислом оламининг буюк сиймоси, адолат тимсоли ҳазрати Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳунинг ибратли ҳаётлари ва юксак тақволаридан намуналар
Умар ибн Хаттоб шундай деган эдилар:
«Агар Аллоҳ таоло бандалари орасидан фақат бир кишини азоблаши ҳақида ваҳий нозил қилганида, ўша мен бўлсам керак, деб қўрқардим. Агар бандалари орасидан фақат бир кишига раҳм қилиши ҳақида ваҳий нозил қилганида, ўша мен бўлишни умид қилардим».
Ҳазрати Умар мана шундай қўрқув ва умид (хавф ва ражо) орасида яшаганлар.
Бир гал эса: «Қани эди, Умарнинг онаси Умарни туғмаса эди, қани эди Умарнинг онаси туғмас бўлиб қолса эди!» деб йиғлаганлар.
Бир куни Умар разияллоҳу анҳу карвонни қўриқлаб турганларида бир гўдакнинг йиғисини эшитиб қолдилар. Онасига бориб: «Уни эмиз», дедилар. Аёл эмизди, лекин бола яна йиғлади. Иккинчи бор бориб: «Уни эмиз», дедилар. Бола учинчи марта йиғлаганда, Умар: «Эй ёмон она, болангни эмизсангчи!» дедилар. Шунда аёл: «Сизга нима? Мен уни сутдан айиряпман», деди. Умар: «Нима учун?» деб сўрадилар. Аёл: «Чунки Умар бола сутдан чиқмагунча нафақа (суюнчи пули) бермайди», деб жавоб берди. Буни эшитган Умар пешонасига уриб: "Шўринг қурсин, ибн Хаттоб! Мусулмонларнинг қанча боласини ўлдирдинг экан-а?», дедилар. Яъни, ўзларини қотил деб ҳисобладилар, чунки онаси нафақа олиш илинжида гўдакни сутдан маҳрум қилган эди. Шундан сўнг дарҳол барча мусулмон болалари учун туғилган кунидан бошлаб нафақа тайинлаш ҳақида фармон бердилар.
Бир гал Умар жамоатга намоз ўқиб бериш учун масжидга кирдилар. Намозда йиғлаганларидан бирор киши қироатларини тушуна олмади. У зот: «Ё Раббим, тавбамни қабул қилдингми — ўзимни табриклайми ёки рад этдингми — таъзия билдирайми?» деб дуо қилардилар.
Озарбайжондан келган элчи тунда келгани учун халифанинг эшигини қоқишга истиҳола қилиб, масжидга борди. Қараса, бир киши йиғлаб намоз ўқияпти. Элчи: «Сиз кимсиз, Аллоҳни сизга раҳмати бўлсин?» деб сўради. У: «Мен Умарман», деб жавоб бердилар. Элчи ҳайратланиб: «Субҳаналлоҳ! Сиз мўминлар амири бўла туриб шу ердамисиз? Мен тунда безовта қилмай дегандим. Эй мўминлар амири, сиз тунда ухламайсизми?» деди. Шунда Умар розияллоҳу анҳу:
«Агар тунда ухласам, Роббимни ҳузурида ўз жонимни бой бераман. Агар кундузи ухласам, халқимнинг (раиятимнинг) ҳаққини зое қиламан», деб жавоб бердилар. Бомдод намозидан сўнг Умар меҳмонни уйларига олиб бордилар. Аёллари Умму Кулсумга: «Меҳмонимиз учун егулик нима бор?» дедилар ва меҳмондан сўрадилар: «Бизникида овқатланасизми ёки камбағал мусулмонлар биланми?»
Меҳмон халифанинг уйида бўлгани учун албатта шу ерни танлади. Бироқ халифанинг уйида фақат нон ва туз бор эди, камбағал мусулмонлар эса гўшт ейишарди. Умар: Эй Умму Кулсум, борингни олиб кел, дедилар. Нон ва туз олиб келинди. Уни еб бўлгач, Умар Аллоҳга ҳамд айтдилар. Сўнгра, элчига нима хизмат билан келдингиз?-деб сўрадилар. Элчи: Озарбайжондаги волийингиз сизга совға бериб юборган, шуни олиб келдим, деди ва совғани — бир турдаги ширинликни тақдим этди. Умар ундан бир бўлакни тотиб кўриб: «Буни оддий мусулмонлар ҳам ейдими?» деб сўрадилар. Элчи: «Йўқ, бу фақат хос кишилар учун», деди. Умар дарҳол ширинликни оғизларидан чиқариб ташладилар ва волийга шундай мактуб ёздилар:
«Агар мусулмонлар еган нарсани емасанг, уларнинг иши қандай сени ташвишга солади? Умарнинг қорнига мусулмон камбағаллари татимаган нарсани ейиш ҳаромдир!»
Совғани олда, Масжиди Набавийдаги фақирларга бер, дедилар.
Бир куни Умар семиз туяларни кўриб: «Булар кимники?» деб сўрадилар. «Ўғлингиз Абдуллоҳники», дейишди. Ўғлини чақиртирдилар. Абдуллоҳ келганида отасининг ғазабини кўрди. Умар: «Бу туялар кимники?» дедилар. Абдуллоҳ: «Меники, ўз пулимга сотиб олиб, семиртириш учун яйловга чиқаргандим. Бунинг нимаси гуноҳ?» деди. Шунда Умар разияллоҳу анҳу:
«Одамлар яйловда: "Мўминларнинг амирини ўғлининг туяларига қаранглар, сув беринглар" деб сенинг туяларингни боқишган. Шунинг учун сенинг туяларинг семириб кетган! Бор, буларни сот, ўз сармоянгни ол-у, қолган фойдани мусулмонлар байтулмолига (ғазнасига) топшир!» дедилар.

Бизга ризқ берувчи Зот Аллоҳдир, лекин У ризқни тўғридан-тўғри оғзимизга ёки қучоғимизга ташлаб қўймайди. Бизнинг вазифамиз — ҳаракат қилиш, Аллоҳнинг иши эса — муваффақ қилиш (тавфиқ бериш)дир.
«Унинг (ернинг) турли жойларида юринглар ва Унинг ризқидан енглар» (Мулк сураси, 15-оят).
Ҳатто сурункали ва оғир дардга чалинган Айюб алайҳиссаломга ҳам Раббиси шундай деган эди:
«Оёғинг билан (ерни) теп! Мана бу чўмиладиган муздек сув ва ичимликдир» (Сод сураси, 42-оят).
Ҳатто тўлғоқ азобида турган Биби Марямга ҳам Аллоҳ таоло:
«Хурмо шохини ўзингга қараб силкит, у сенга янги пишган хурмоларни тўкади», — деди (Марям сураси, 25-оят).
Пок ва Муқаддас Зот хурмони унинг қучоғига шунчаки ташлаб қўймади. Балки энг қийин лаҳзада — тўлғоқ азобида бўлишига қарамай, унга:
«Хурмо шохини ўзингга қараб силкит», — деб буюрди.
Демак, ҳаракат қилиш ва интилиш — матлубдир.
https://t.me/tuhur

Ҳазрати Умар ибн Хаттоб розияллоҳу анҳуга бир кишининг кўп хамр (май) ичаётгани ҳақида хабар етди. Шунда у зот у кишини шарманда қилмадилар, номини ошкор қилмадилар ва лаънатламадилар ҳам...
Балки унга қисқа, аммо маъноси улкан бир мактуб ёздилар:
«Мен сени Ундан ўзга илоҳ бўлмаган Аллоҳга ҳамд айтишга чақираман. У гуноҳни мағфират қилувчи, тавбани қабул этувчи, азоби қаттиқ ва эҳсони кенг Зотдир. Ундан ўзга илоҳ йўқ ва қайтиш Унинг ҳузуригадир».
Ҳалиги киши мактубни қайта-қайта ўқир экан, тинмай йиғлади, қалби ларзага келди, гуноҳининг нақадар оғирлигини англади ва Аллоҳга чин дилдан тавба қилди.
Бу хабар Ҳазрати Умарга етганда, атрофидагиларга дедилар:
«Агар бир биродарингизни тойилганини кўрсангиз, мана шундай йўл тутинглар. Уни тўғри йўлга йўлланглар, Аллоҳ таолога тавба қилишини сўраб дуо қилинглар ва унга қарши шайтонга ёрдамчи бўлманглар».
Хулоса шуки... Дин инсонларни шарманда қилиш ёки йиқилганларнинг сонини кўпайтириш учун келмаган. Балки дин — қалби синиқларни тиклаш, қайтиш эшигини очиш ва гуноҳкорни янада пастга уриш учун эмас, балки уни қутқариш учун қўлидан тутиш учун келгандир.
Қанчадан-қанча қаттиқ сўзлар борки, тавба эшигини ёпиб қўйган ва қанчадан-қанча раҳм-шафқат билан айтилган сўзлар борки, бир қалбнинг ҳидоятига сабаб бўлган...Аллоҳ таоло: «Одамларга яхши гаплар айтинг» деган (Бақара сураси, 83-оят).
Зеро, биргина ширин сўз бир инсонни қутқариб қолиши ва биргина ёмон сўз эса янги бир шайтонни пайдо қилиши мумкин.
Эй Аллоҳим! Бизни яхшилик эшигининг калитлари, ёмонлик эшигининг қулфлари қилгин... Бандаларингга қарши бизни шайтонга ёрдамчи қилиб қўймагин.
https://t.me/tuhur