
Бухоро ёхуд Мовароуннаҳр тарихи
Кувайтлик машҳур хонанда ва қори Шайх Мишарий Рошид ал-Афасий Эронни лаънатловчи янги қўшиқ айтиб чиқди. Қуръони каримнниг “Масад” сурасига татаббуъ тарзида айтилган бу қўшиқда “Таббат ядайн Ирон валли маъ Ирон...” (“Эрон ва унинг тарафдорларининг икки қўли қурисин”) сўзлари нақорат тарзида ишлатилган. Маълумки, “Масад” сурасида Пайғамбаримиз (с.а.в.)нинг амакилари ва ислом душмани бўлган Абу Лаҳаб лаънатланган “таббат ядаа Аби Лаҳабив ва табб” (Абу Лаҳабнинг қўллари қурисин ва қуриди ҳам) ояти билан бошланган эди. Яхши қори эди...
Buxoro yaqinidagi Torob qishlog‘idan chiqqan milliy ozodlik kurashchisi Mahmud Torobiyga Dushanbe shahrida tojik xalqining qahramoni sifatida oʻrnatilgan yodgorlik.
Бухоронинг сўнгги амири Саййид Олимхоннинг 1911 йил ноябрь ойида Қримда тушган сурати.
Бир пайтлар дунёнинг катта қисми “ленинизм” аталмиш касалликка чалинган, 22 апрель - “пролетариат доҳийси”нинг туғилган куни салкам етмиш йил бизнинг юртимизда ҳам кенг нишонланган. Мазкур плакат Ўзбекистонда 1924-1929 йиллар оралиғида чоп этилган бўлиб, унда “доҳий”нинг қисқача ҳаёт йўли ёритилган, “Ленин йўқ, аммо ленинизм бор” шиори билан якунланган.
Бугун Заҳириддин Муҳаммад Бобурнинг ҳинд заминидаги илк катта ғалабасини таъминлаган Панипат жангига 500 йил тўлди. 1526 йилнинг 21 апрель куни Бобур Панипат шаҳри яқинида ўзининг 12 минг атрофидаги қўшини билан Деҳли султонлигининг сўнгги вакили Иброҳим Лодийнинг 100 мингга яқин лашкари устидан ғалаба қозонади. Худди шу куни Ҳиндистонда янги сулола – Бобурийдар давлатининг тамал тоши қўйилган эди. Бу сулола 1858 йилгача – 332 йил давомида Ҳиндистоннинг катта қисмида ҳукмронлик қилди.
Бугун дунё бўйлаб “Буюк мўғуллар империяси” деб донг таратган Бобурийлар ҳар доим ўзларини мўғул эмас, турк (туркий) эканлиги билан фахрланган. Заҳириддин Муҳаммад Бобур 1525 йил Ҳиндистондаги Биёна вилояти амири Низомхонга битган форсий тўртлиги (чунки Низомхон турк эмасди ва туркий тилни билмасди) унинг қанчалик қатъият ва иқтидор эгаси эканини кўрсатади:
Бо турк ситеза макун эй мири Биёна,
Чолокию мардонагии турк аён аст,
Гар зуд наёи-ю насиҳат накуни гўш,
Онжо ки аён аст, чи ҳожат ба баён аст.
(Турк билан ўйнашма, Биёна мири,
Туркнинг мардлигию қудрати аён,
Насиҳатга қулоқ тутмасанг келиб,
Не бўлишин қилиб ўтирмай баён).
Бухоро амирлигининг сўнгги ҳукмдори Саид Олимхоннинг болалиги. 1893 йил Санкт-Петербургдаги Николаев Кадетлар корпусида ўқиб юрган пайтида туширилган сурат.
Буюк муҳаддис Имом Бухорий зиёратгоҳи 56 йил аввал шундай кўринишда бўлган экан. 1970 йилда Ўзбекистонда ўтказилган "Тинчлик учун курашда бирлик ва ҳамкорлик" халқаро мусулмонлар конференциясига дунёнинг 20 дан зиёд мамлакатларидан меҳмонлар ташриф буюришган. Иштирокчилар анжуман доирасида Самарқанд вилоятидаги Имом Бухорий қабрини зиёрат қилишган.
Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази "дунёдаги энг йирик ислом цивилизацияси музейи" сифатида "Гиннеснинг рекордлар китоби"га киритилди. Guinness World Records қўмитаси расмий вакили Шейда Субаши Марказга махсус сертификат топширди.
Temuriylar tarixi davlat muzeyida Sohibqiron Amir Temurning qosh tolalari saqlanadi. Bu qoshlar 1941 yil 21 iyunda Amir Temur qabri ochilgan paytda olingan. Jasad qoldiqlari keyinchalik qayta dafn qilingan, ammo qosh tolalari saqlab qo'yilgan ekan.