Turakulov Economics
Jamaykaniki ham zo'r chiqibdi... Mana bunday qilib kunlik kiyib yurish uchun PR ham qilishayotgan ekan!
@v_turakulov
O'shanda Nike tayyorlagan Nigeriya formasi rasmiy savdoga chiqishidan oldin 3 million dona oldindan buyurtmaga ega bo'lgan ekan. Narxi 90 dollardan! Do'konlarda bir necha daqiqada sotilib bitgan, keyin qayta sotuvda narxi 3 baravar oshgan ekan. Hozir bu forma London'dagi V&A muzeyi doimiy fondida saqlanadi. Daxshat, a!
Muhim nuqta: o'sha yili Nigeriya FIFA reytingida yuqori o'rinlarda emas edi ekan. Demak, formaning muvaffaqiyati jamoa natijasiga emas, naqshning o'ziga bog'liq bo'lgan: bir qarashda «bu Afrika, bu Nigeriya» deydi, izoh kerak emas.
Rasmda 2026 yilniki!
O'zbekiston uchun xulosa: bizning formamizda ham xuddi shu effekt kerak, naqsh o'zi gapirishi kerak edi, press-relizdagi izoh emas.
Izohda
rasmni ochib qo'yamiz: ChatGPT ga o'z dizayningizni tashlangchi!
O‘zbekistonning JChdagi asosiy libosi ESPN reytingida oxirgi uchtalikka kiribdi. Haqiqatan qandaydir formaning ham viqori bo'lar ekan, balki bu dizayn emas formadagi ruhiyatdir. Masalan, Mac City formasidagi 𝗞𝗵𝘂𝘀𝗮𝗻𝗼𝘃 va milliy jamoa formasidagi ˣᵘˢᵃⁿᵒᵛ o'rtasida…
O‘zbekistonning JChdagi asosiy libosi ESPN reytingida oxirgi uchtalikka kiribdi.
Haqiqatan qandaydir formaning ham viqori bo'lar ekan, balki bu dizayn emas formadagi ruhiyatdir. Masalan, Mac City formasidagi
𝗞𝗵𝘂𝘀𝗮𝗻𝗼𝘃
va milliy jamoa formasidagi
ˣᵘˢᵃⁿᵒᵛ
o'rtasida farq bor!
O'zi bu bo'yicha tender o'tkazilganmidi?!
Chet elda o‘qib qaytganlar ko‘pincha o‘z yurtining iqtisodiy sakrashida muhim rol o‘ynagan.
Bugun ikkita yangilikni ko'rib qoldim. British Airlines Starlink internetini o'z samolyotlariga "o'rnatishni" to'xtatib qo'yibdi. Low-cost aviakompaniya bo'lmish Wizz Air esa aksincha, Starlinkni o'rnatayotgan ekan.
Yaqinda ikkalasida ham uchgan edim. British Airlinesdagi pullik internet juda sekin ishlab har 5-10minutda o'chib qolayotgan edi.
Borgan sari, 2027 yilning o'zida, bortida Starlink interneti bo'lmagan aviakompaniya juda kam qolsa kerak. Qolsa ham men ularni iloji boricha maksimal darajada chetlab o'tishga harakat qilaman. Ayniqsa uzoq masofadagi reyslarda.
@uzbekonomics
Chet elda o‘qib qaytganlar ko‘pincha o‘z yurtining iqtisodiy sakrashida muhim rol o‘ynagan.
Koreyslar AQSH va Germaniyada o‘qib, qaytgach zamonaviy sanoat poydevorini qo‘yishdi. Chililik yoshlar Chicago’da iqtisodiy nazariyani o‘rganib, keyinchalik “Chicago Boys” sifatida butun Lotin Amerikasi iqtisodiy siyosatiga ta’sir ko‘rsatgan. Hindistonda ham shunga o‘xshash jarayon bo‘lgan: Apple, Google, Microsoft kabi kompaniyalarda tajriba orttirgan hind mutaxassislari qaytib, Bangalorni “Hindistonning Silicon Valley”siga aylantirishda katta rol o‘ynashgan.
Shuning uchun Koreyada o‘qiyotgan o‘zbek yoshlaridan umidimiz katta
(?)
Lekin yaqindagi safarim taassurotlaridan va kelayotgan xabarlarni tahlil qilsam, bir haqiqat ko‘rinadi: ayrim yoshlarimiz hali ham vaqtini asosiy narsaga emas, ikkinchi darajali narsalarga sarflayaptilar. Shuning uchun ba'zi kichik va amaliy maslahatlar ulashgim keldi.
@v_turakulov
Adam Tooze yaxshi yozibdi:
"Yaxshi analogiya quyidagicha: tasavvur qiling, Saudiya Arabistoni neft quduqlarini 80 foiz chegirma bilan sotishni boshladi va siz ularni qandaydir tarzda uyingizga olib kelishingiz mumkin. Bu kelishuvni rad etgan har qanday rahbarni g‘irt ahmoq deb atagan bo‘lardingiz.
Xitoy quyosh panellari bilan deyarli shunday qilmoqda.
Odamlar aynan shuni tushunmayapti: Xitoyda raqobat shunchalik kuchli va taklif shunchalik ko‘pki, "involyutsiya" deb ataladigan hodisa, quyosh panellarini sotib olganingizda aynan siz, mijoz sifatida, subsidiya olasiz. Bu tom ma’noda Xitoy sizning energiyangiz uchun to‘layapti.
Bu xuddi neft quduqlariga o‘xshaydi, chunki o‘rnatilganidan keyin hech qanday bog‘liqlik qolmaydi. Siz uni bir marta sotib olasiz va o‘ttiz yil davomida (quyosh panelining o‘rtacha xizmat muddati) o‘z quyoshingizdan energiya olasiz, xuddi neft qudug‘i o‘z yeringizdan energiya olgani kabi. Bu siz sotib olishingiz mumkin bo‘lgan eng suveren energiya aktivlaridan biridir.
Buni ko‘rganingizda oqilona javob iloji boricha ko‘proq va tezroq sotib olishdir. Ayniqsa, siz Yevropada bo‘lib, energiya ta’minoti bilan bog‘liq katta muammolarga duch kelganingizda (va himoya qilish uchun o‘z quyosh sanoatingiz bo‘lmaganda).
Yo‘q, biz "ortiqcha taklif" deb baqirib, tariflarni oshiryapmiz. Biz geosiyosiy muammolar bilan shu qadar bandmizki, energetika tarixidagi eng yaxshi bitimni olmayapmiz."
Bu gaplarga to'liq qo'shilgan holda, aytish joizki, O'zbekiston ham o'z energetik suvereniteti uchun, erkingligi uchun va umuman barqaror iqtisdotiyoti uchun, bu darajada arzon quyosh panellarni Xitoylik soliqto'lovchilardan olishi kerak.
https://www.ft.com/content/b6cac184-75a4-47ab-94c5-5eb8c92cd407?sharetype=blocked
...va iste'mol narxlari ham oshgan.
Yuqoridagi rasmda esa ishlab chiqarish uchun qurilishga sarflamalarni qulayotgani aks etgan edi.
Iqtisodchilar bu haqida ogohlantirishgan, lekin afsus!
Nima demoqchiman: Trumpning bojlari birdaniga bo'lgani uchun birdaniga oqibatlarini ko'rsatdi. O'zbekistonda ham shu. Shunchaki bizda "bojxona tariflaridan oldingi davr" deya solishtirish uchun imkoniyat yo'q, xolos. Lekin nima bo'lganda ham tariflarning manfiiy ta'siri o'sha-o'sha! U sekin bo'ladimi yoki birdaniga bo'ladimi, farqi yo'q.
@v_turakulov
Trump kelganda boshqa davlatlarga kiritgan import bojlarini eslaysizmi?!