To‘g‘ri yozamiz — mutaxassis blogi (lotin)

So‘zgar podkastining navbatdagi soni
Bu safar ko‘pchilik talaffuzda adashadigan “tuproq” so‘zi haqida.
🎧
Keyingi audiolarda qaysi mavzularga to‘xtalishimizni istaysiz? Izohlarda takliflaringizni yozib qoldiring
👇
#сўзгар
@xatoliklar
@xatoliklar_lotin

Дўстлар, чой ишлаб чиқариш бўйича кичик бир сўровномамиз бор эди.
Сўровномада ўзингизга ёққан ёки татиб кўришни истаган чой қадоғини танлаб беринг. Атиги 1 дақиқа вақтингиз кетади
👇
https://forms.gle/gxxB3ERpixPkDaBT6

“Boshingni sapchadek uzib tashlayman” — sapcha nima?
Badiiy asarlar va xalq dostonlarida qahramonlarning kuch-qudratini tasvirlashda bu ibora tez-tez uchraydi. Xo‘sh,
sapcha
o‘zi nima?
🍈
Sapcha — qovunning palakda tugib, endigina kattalasha boshlagan xomagi.
Nega bosh aynan sapchaga o‘xshatilgan?
Kichik xomak — sapchaning bandi juda nozik bo‘ladi. Uni uzib olish uchun hech qanday kuch talab etilmaydi, salgina tegib ketsa ham palakdan osongina uzilib tushaveradi.
Yozuvchilar va xalq baxshilari qahramonning kuchi va shiddatini bo‘rttirib (mubolag‘a san’ati orqali) ko‘rsatish uchun aynan shu tashbehdan foydalanishgan. Polvon uchun dushmanning boshini tanasidan judo qilish go‘yoki palakdan jajjigina sapchani yulib olishdek oson, arzimas va zahmatsiz ish ekanligi ifodalangan.
@xatoliklar
@xatoliklar_lotin

🌙
Ayyom muborak
Bu — Hayit tabriklarida eng ko‘p ishlatiladigan jumlalardan biri
.
Ba’zilar “Ayyom so‘zi ko‘plikni bildiradi, hayit esa 1 kun, demak, bu xato” deydi. Keling, bu holatni qisqacha tahlil qilamiz.
Hayit o‘zi necha kun?
—
Ramazon hayiti (Iyd al-Fitr)
Islom shariatida faqat 1 kun (Shavvol oyining 1-kuni) hisoblanadi. Xalqimiz orasida 3 kun davomida yo‘qlovlar qilish odati shakllangan bo‘lsa-da, diniy jihatdan bayram bir kundir.
—
Qurbon hayiti (Iyd al-Adha)
Bu bayram esa diniy nuqtai nazardan haqiqatan ham 3-4 kun (Zulhijjaning 10-kuni va undan keyingi 3 ta “Tashriq” kunlari) davom etadi.
Xo‘sh, unda Ramazon hayitida “Ayyom muborak” deyish xatomi?
Arab tili grammatikasi bo‘yicha qarasak: “Ayyom” (أيام) — “yavm” (يوم — kun) so‘zining ko‘pligi, ya’ni “kunlar” degani. Ramazon hayiti 1 kun bo‘lgani uchun arabiy talqinga ko‘ra “kunlar muborak” deyish mantiqsizdek tuyulishi mumkin.
Ammo o‘zbek tilida bu so‘z ko‘plik ma’nosini yo‘qotgan va yakka hodisa — bayramni anglatadigan mustaqil so‘zga aylangan. Tilimizda arabcha ko‘plik shaklida kirib kelib, birlik ma’nosida ishlatiladigan so‘zlar juda ko‘p:
• Ashyo (“shay” — narsaning ko‘pligi);
• Sharoit (“shart”ning ko‘pligi);
• Axborot (“xabar”ning ko‘pligi);
• Avliyo (“valiy” — do‘stning ko‘pligi).
Demak, Hayit 1 kun yoki 3 kun bo‘lishidan qat’i nazar, o‘zbek tilida “Ayyom muborak!” deyish mutlaqo to‘g‘ri. Hech ikkilanmay shu tarzda tabriklayvering.
Ayyom muborak!
@xatoliklar_lotin
@xatoliklar

Kanalimiz endi ovozli formatda
Nurmuhammad aka Isroilov tashabbusi bilan Avtoradio ko‘magida yangi formatdagi loyihaga qo‘l urdik — “So‘zgar”.
Endi ona tilimizga oid keng tarqalgan xatolar, so‘zlarning kelib chiqish tarixi (etimologiyasi), qiziqarli ibora va maqollarning mazmun-mohiyati qisqa, tushunarli va jarangdor audio formatda yoritib boriladi.
Ularni sekin-asta kanalimizga ham joylab boramiz.
🎧
Keyingi audiolarda qaysi mavzularga to‘xtalishimizni istaysiz? Izohlarda takliflaringizni yozib qoldiring
👇
#soʻzgar
@xatoliklar_lotin
@xatoliklar

"Boshqa har qanday joyda xato qilsang qilaver, lekin elchixona peshlavhasida emas" , deydigan odam bormi? Oʻzbekiston Respublikasining Buyuk Britaniyadagi Elchixonasi ekan. Tez orada toʻgʻrilab qoʻyishadi degan umiddamiz. Elchihona
❌
Elchixona
✅
Oʼ
❌
Oʻ…