Zebiniso Ahmedova — psixolog. psixiatr blogi

БОЛАЛАР НЕВРОЗИ
Болангизда қуйидаги белгилар борми?
• Кўп йиғлайди
• Қўрқув, кечаси бир ўзи ухлай олмайди
• Ота-онадан ажрагиси келмайди
• Дудуқланиш, хаяжонда қўли, танаси қалтираши
• Тирноғини тишлайди, уялиш кучли
• Энкопрез (ички кийимини булғаб қўйиш) кузатилади, энурез сийиб қўяди
• Овқат емайди, танлайди, иштахаси йўқ
• Ўртоқлари йўқ
• Тез хафа бўлади
• Уйқуси безовта
• Сабабсиз қорин ёки бош оғриғидан шикоят қилади
Бу ҳолатларнинг барчаси ҳам шўхлик ёки эркалик эмас.
Болалар неврози — бу бола психикасининг узоқ давом этган руҳий босим, қўрқув, стресс ёки ички зиддиятларга берган жавобидир.
Кўпинча қуйидаги омиллар сабаб бўлади:
• Оиладаги жанжаллар
• Қаттиқ жазолаш
• Ота-она ажралиши
• Мактаб ёки боғчадаги муаммолар
• Қўрқитиш ва таҳдидлар
• Эмоционал эътибор етишмаслиги
Невроз ўз вақтида аниқланиб, тўғри ёндашув қўлланилса, бола тўлиқ тикланиши мумкин.
Боланинг хулқидаги ўзгаришларни «ўтиб кетади» деб қолдирманг.
📍
PSIXOMED24
👩‍⚕️
Зебинисо Ахмедова
Психиатр • Психотерапевт • Нарколог
🌐
doktorzebiniso.uz
📱
+998 95 166 26 62
Instagram:
@zebiniso_ahmedova
YouTube:
@psixolog_zebiniso
Telegram:
@zebinisopsixolog
📍
Тошкент шаҳри, Чилонзор 3, 45/3
#болаларневрози
#болаларпсихологияси
#болаларпсихиатри
#психотерапия
#зебинисоахмедова
#psixomed24
#боласаломатлиги
#руҳийсаломатлик
#дудуқланиш
#энкопрез
#болаларстресси

Tekin videolarimizning o’zidan olingan natija
😍
😍
😍
Siz ham bepul yordam olishni xohlasangiz hoziroq
@ZebinisoAdminPro
ga murojaat qiling!
🌐
doktorzebiniso.uz
📱
+998 95 166 26 62
Instagram:
@zebiniso_ahmedova
YouTube:
@psixolog_zebiniso
📍
Тошкент шаҳри, Чилонзор 3, 45/3

🧠
ПСИХИАТР ИЗОҲИ
Энг қўрқинчли руҳий ҳолатлардан бири — психоз.
Менга баъзан яқинлари беморни олиб келишади ва шундай дейишади:
“Доктор, у хонада ҳеч ким бўлмаса ҳам ким биландир гаплашяпти.”
“Тунда кимдир чақиряпти деб уйдан чиқиб кетмоқчи бўлди.”
“Биз кўрмаётган одамларни кўряпман деяпти.”
Психозда инсон йўқ нарсани кўриши, йўқ овозларни эшитиши мумкин.
Лекин энг хавфли жиҳати бу эмас.
Энг хавфлиси — инсон ўз бошидан кечираётган ҳолатни касаллик деб қабул қила олмайди.
У:
“Сизлар кўрмаяпсизлар, мен кўряпман!”
дейди.
“Улар мени кузатишяпти.”
“Мени ўлдиришмоқчи.”
“Менга овозлар буйруқ беряпти.”
дейиши мумкин.
Яъни мия нореал дунёга кириб кетади ва инсон бу воқеаларни ҳақиқат деб қабул қилади.
Айрим ҳолатларда эшитилаётган овозлар беморга ўзига ёки бошқаларга зарар етказиш ҳақида буйруқ ҳам бериши мумкин.
Шунинг учун психоз шунчаки асабийлик ёки стресс эмас.
Бу шошилинч эътибор талаб қиладиган ҳолат.
Кўп ҳолатларда психозда миянинг дофамин тизими ҳаддан ташқари фаоллашади. Замонавий психиатрияда бу ҳолатни назорат қилиш ва даволаш усуллари мавжуд.
Қуйидаги белгиларни кўрсангиз вақтни ўтказманг:
• Йўқ овозларни эшитиш
• Йўқ одамларни кўриш
• Асоссиз шубҳа
• Таъқиб қилишяпти деган фикрлар
• Ғалати ва тушунарсиз гапириш
• Реалликни баҳолашнинг бузилиши
Психоз қанча эрта аниқланса, тикланиш имконияти шунча юқори бўлади.
📍
PSIXOMED24
👩‍⚕️
Зебинисо Ахмедова
Психиатр • Психотерапевт • Нарколог
🌐
doktorzebiniso.uz
📱
+998 95 166 26 62
Instagram:
@zebiniso_ahmedova
YouTube:
@psixolog_zebiniso
Манбалар:
American Psychiatric Association (DSM-5-TR)
https://www.psychiatry.org
NIMH – Psychosis
https://www.nimh.nih.gov/health/publications/understanding-psychosis
WHO – Schizophrenia
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/schizophrenia

🌸
КЛИМАКС
:
БУ
ШУНЧАКИ
«
ҚАРИШ
»
ЭМАС
,
БАЛКИ
МИЯНИНГ
ҚАЙТА
МОСЛАШИШИДИР
#Климакс
#Психофармакология
#АёлларСоғлиғи
#Нейромедиаторлар
Аёллар орасида «Климакс бошланди, демак қарияпман» деган нотўғри тушунча бор. Аслида эса климакс — фақатгина тухумдонлар фаолиятининг тўхташи ёки ҳайз кўрмаслик эмас.
Бу — аёл организми ва энг биринчи навбатда марказий
нерв
тизимининг
жиддий
гормонал
ўзгаришларга
қайта
мослашиш
(
нейроадаптация
)
жараёнидир
.
🧠
Мия кимёсида нима ўзгаради?
Аёл кишининг гўзаллиги, ёшлиги ва энг муҳими — эмоционал барқарорлиги эстроген гормонига чамбарчас боғлиқ. Климакс даврида эстроген ва прогестерон миқдори кескин камаяди. Бу эса миядаги энг муҳим нейромедиаторлар (кимёвий хабарчилар) занжирини бузиб юборади:
Серотонин
↓ (кайфият ва хотиржамлик медиатори) сусаяди.
ГАМК
↓ (мияни тинчлантирувчи асосий тормоз тизими) пасаяди.
Норадреналин
дисбаланси (стресс ва ҳароратни бошқарувчи тизим) гиперактив бўлиб қолади.
Дофамин
ўзгариши (мотивация ва қувват манбаи) кузатилади.
Айнан мана шу «кимёвий бўрон» туфайли аёл киши ўзини таний олмай қолади: сабабсиз йиғлайди, жаҳли тез чиқади, ухлай олмайди ёки танасида тушунарсиз оғриқлар сезади.
📋
Клиникада климакснинг қандай турлари (ниқоблари) бор?
Шунинг учун аёл:
• ўзини таний олмай қолиши
• сабабсиз йиғлаши
• жаҳли тез чиқиши
• юраги тез уриши
• уйқуси бузилиши
• “ичидан тўлиб кетиши”
мумкин.
━━━━━━━━━━━━━━━
🧠
КЛИМАКСНИНГ ЭНГ КЎП УЧРАЙДИГАН 7 ТА НИҚОБИ
1️⃣
ХАВОТИРЛИ КЛИМАКС
• ички бетоқатлик
• юрак тез уриши
• “ўзимни йўқотаман” ҳисси
• хавотир
━━━━━━━━━━━━━━━
2️⃣
ДЕПРЕССИВ КЛИМАКС
• энергия йўқ
• ҳеч нарса қизиқ эмас
• йиғлоқилик
• апатия
━━━━━━━━━━━━━━━
3️⃣
ПРИЛИВЛИ КЛИМАКС
• бирдан қизиб кетиш
• терлаш
• юз қизариши
• тунги безовталик
━━━━━━━━━━━━━━━
4️⃣
УЙҚУСИЗЛИКЛИ КЛИМАКС
• кечаси кўп уйғониш
• мия “ўчмаслиги”
• чарчоқ
━━━━━━━━━━━━━━━
5️⃣
АГРЕССИВ-ТАЪСИРЧАН КЛИМАКС
• тез жаҳл
• бақириш
• овозга сезгирлик
• асабийлик
━━━━━━━━━━━━━━━
6️⃣
СОМАТИЗАЦИЯЛИ КЛИМАКС
• танада оғриқ
• бош айланиш
• “оғир касалман” ҳисси
━━━━━━━━━━━━━━━
7️⃣
КОГНИТИВ КЛИМАКС
• эсдан чиқариш
• диққат сусайиши
• “мияда туман”
⚠️
Муҳим:
Ҳар бир аёлда климакс турлича кечади.
Кимдадир:
• хавотир
Кимдадир:
• депрессия
Кимдадир:
• уйқусизлик
устун бўлади.
Шунинг учун ҳаммага бир хил дори ёки бир хил ўсимлик препарати ёрдам бермайди.
📍
PSIXOMED24
👩‍⚕️
Зебинисо Ахмедова
Психиатр • Психотерапевт • Нарколог
🌐
doktorzebiniso.uz
📱
+998 95 166 26 62
Instagram:
@zebiniso_ahmedova
YouTube:
@psixolog_zebiniso
📍
Тошкент шаҳри, Чилонзор 3, 45/3

https://www.youtube.com/live/h0AUGM5ppRY?si=dLQLlh8nYDuRSQVq

🧠
СИЗ “ЧАРЧАДИМ” ДЕЯПСИЗ…
ЛЕКИН МИЯНГИЗ БОШҚА НАРСА ДЕЯПТИ
Кўпчилик бу ҳолатни шундай таърифлайди:
* *“Ҳеч нарсага ҳавасим йўқ…”*
* *“Кучим қолмади, доим ҳолсизман…”*
* *“Ўйлайман, режа тузаман, лекин бошлай олмайман…”*
* *“Уйқудан турсам ҳам, худди ухламагандек чарчоқ…”*
* *“Оддий, кундалик ишлар ҳам оғир юкдек туюляпти…”*
Кўпинча атрофдагилар, ҳатто инсоннинг ўзи ҳам буни
“дангасалик”
ёки
“иродасизлик”
деб ҳисоблайди.
Лекин аслида муаммо характерда эмас. Муаммо —
биокимёвий чарчоқда.
Миямиздаги асосий нейромедиаторлар (кимёвий моддалар) баланси бузилганда, нерв тизими шундай сигнал беради:
###
🔻
ДОФАМИН ТАНҚИСЛИГИ (Мотивация маркази)
* Истак ва қизиқишлар йўқолади.
* Олдин қувонч келтирган нарсалар бефарқ бўлиб қолади.
* Ишларни доимий равишда “эртага”га суриш (прокрастинация) кучаяди.
###
🔻
СЕРОТОНИН ТАНҚИСЛИГИ (Кайфият ва хотиржамлик маркази)
* Сабабсиз ички хавотир ва безовталик пайдо бўлади.
* Ҳеч бир ютуқ ёки воқеадан хурсанд бўла олмаслик ҳисси келади.
* Эмоционал бўшлиқ ва тушкунлик қамраб олади.
###
🔻
НОРАДРЕНАЛИН ТАНҚИСЛИГИ (Энергия ва диққат маркази)
* Жисмоний ва руҳий энергия кескин тушиб кетади.
* Диққатни жамлаш қийинлашади, фикрлар тарқоқлашади.
* Мия худди “туман” ичида қолгандек бўлади, қарор қабул қилиш оғирлашади.
>
Муҳим хулоса:
Ўзингизни айблашдан тўхтанг. Мия ҳам худди жисмоний аъзолар каби чарчайди ва унга ёрдам керак. Бу ҳолатни вақтида англаш ва ундан чиқиш йўлини топиш соғлиқ учун энг тўғри қадамдир.
📍
PSIXOMED24 Клиникаси
👩‍⚕️
Зебинисо Ахмедова
*Психиатр • Психотерапевт • Нарколог*
🌐
Сайт:
doktorzebiniso.uz
📱
Телефон:
+998 95 166 26 62
📸
Instagram:
@zebiniso_ahmedova
🎥
YouTube:
@psixolog_zebiniso
📍
Манзил:
Тошкент шаҳри, Чилонзор 3-квартал, 45/3

9-синф ўқувчиси бўлган қиз кейинги вақтларда дарсларга бормай қўйди, уйдан қочадиган, жанжалкаш ва гапга кирмайдиган бўлиб қолди. Болалигидан инжиқ бўлгани айтилса-да, 14 ёшидан кейин унинг хулқи кескин ўзгарган: онаси билан тез-тез жанжаллашган, ҳатто муштлашиш ҳолатлари ҳам бўлган.
2025 йил декабрь ойида навбатдаги жанжалдан кейин уйдан қочиб кетиб, бир сутка бедарак кетган. Кейинчалик асоциал муҳитга аралашиб, турли йигитлар билан юра бошлаган. Шу сабабли биринчи марта психиатрия шифохонасига ётқизилган.
Аммо даволанишдан кейин ҳам вазият ўзгармаган. Уйдан яна қочиш, онасига қулоқ солмаслик, қаердандир катта миқдорда пул топиш ҳолатлари давом этган. Ҳатто фоҳишалик бўйича жиноят иши ҳам қўзғатилган.
Қиз топилиб онаси ҳамроҳлигида яна шифохонага олиб келинди.
Бу ҳолат — шунчаки “тарбиясизлик” эмас.
Бундай хулқ ортида нималар ётади? Ушбу кейсни психиатр сифатида тахлили:
🔴
ЎСМИРЛАРДА БИПОЛЯР АФФЕКТИВ БУЗИЛИШ (БАБ): БУ ШУНЧАКИ “ТАРБИЯСИЗЛИК” ЭМAС!
Кўпчилик Биполяр бузилишни фақат катталардагидек тушунади: кайфиятнинг ҳаддан ташқари кўтарилиб кетиши, тинмай кулиш ва энергия оқиб келиши.
Лекин
ўсмирларда БАБ мутлақо бошқача ниқоблар остида яширинади!
У кўпинча қувноқлик эмас, балки аламзадалик ва агрессия билан намоён бўлади.
###
🔍
Ўсмирларда БАБ қандай кўринади?
*
🤬
Жуда тез жаҳл чиқиши
ва арзимаган нарсага портлаш
*
🏃‍♀️
Уйдан қочиб кетиш,
оилавий қоидаларни бузиш
*
⚔️
“Ҳаммага қарши” бўлиб қолиш
(айниқса онага нисбатан агрессия, ҳатто муштлашишгача бориш)
*
🎒
Дарсларни ташлаб қўйиш,
ўқишдан совуш
*
🌙
Тунлари ухламаслик,
лекин кундузи чарчоқ ҳис қилмаслик
*
⚡
Импульсив хулқ-атвор:
қаердандир катта пул топиш, пулларни назоратсиз сарфлаш
*
🌪️
Хавфли ва асоциал муҳитга кириб кетиш,
эрта сексуал ҳаёт бошлаш
*
🎢
Кайфиятнинг кескин алмашиши:
бир кун ўзини дунёдаги энг кучли инсон ҳис қилиш, кейин эса қаттиқ тушкунликка (депрессияга) тушиш
❓
НЕГА СAБAБИНИ AДAШТИРИБ ЮБОРИШАДИ?
Афсустки, ота-оналар ва атрофдагилар бундай хулқ-атворни кўрганда кўпинча:
❌
*“Ўтиш даври-да”*
❌
*“Эркалик қиляпти”*
❌
*“Тарбиясиз бўлиб кетди”*
❌
*“Характери жуда оғир”* — деб баҳолашади.
>
⚠️
Бу катта хато!
Ҳар доим ҳам бундай кескин ўзгаришлар тарбиясизликдан бўлмайди. Бунинг ортида жиддий руҳий касаллик — биполяр спектр бузилиши ётиши мумкин.
🧠
НЕГА ЎСМИРЛАРДА КAТТAЛAРДAГИДЕК ЭМAС?
Чунки ўсмирлик даврида миянинг қарор қабул қилиш ва оқибатини баҳолаш қисми ҳали тўлиқ шаклланиб улгурмаган бўлади. Ички эмоционал назорат жуда паст.
Шу сабабли, катталардаги соғлом
“эйфория” (қувноқлик) ва энергия
ўсмирларда қуйидагича акс этади:
* Доимий ғазаб ва конфликтлар
* Хавфни ҳис қилмасдан таваккал қилиш
* Ўз хатти-ҳаракатларига критик (соғлом) баҳо бера олмаслик
📢
ОТA-ОНAЛAР УЧУН МУҲИМ ЭСЛAТМA
Албатта, ҳар бир жаҳлдор ёки қайсар ўсмирда БАБ бўлавермайди. Аммо фарзандингизда
уйқу кескин камайган бўлса-да чарчамаса, хавфли ҳаракатларга мойиллиги ортса ва кайфияти кун давомида бир неча бор кескин ўзгарса
— буни шунчаки характер деб эътиборсиз қолдирманг.
Бундай вазиятда педагогик жазо чоралари ёки уришишлар вазиятни фақат оғирлаштиради. Тўғри ташхис ва ўз вақтида кўрсатилган тиббий-психологик ёрдамгина ўсмирни ҳаётини ҳалокатдан қутқариб қолиши мумкин.
📍
PSIXOMED24 клиникаси
👩‍⚕️
Зебинисо Ахмедова
*Психиатр • Психотерапевт • Нарколог*
🌐
doktorzebiniso.uz
📱
+998 95 166 26 62
📱
Telegram:
@zebinisopsixolog
📸
Instagram:
@zebiniso_ahmedova
🎥
YouTube:
@psixolog_zebiniso
📍
Манзил: Тошкент шаҳри, Чилонзор 3, 45/3
*Манбалар: NIMH (National Institute of Mental Health), AACAP, NCBI.*

https://www.instagram.com/reel/DYgPhMaoTxe/?igsh=ZmJqaGxwNW82YjF2

ДАНГАСАЛИКНИНГ 10 ТУРИ
Баъзан инсон бошқалар кўз ўнгида ҒИРТ ДАНГАСА бўлиб қолади. Бирор ишни бажаришга истак, хоҳиш, куч йўқ.
Ўша “БОШҚАЛАР” бизни"ялқов" деб айблашади, аслида эса муаммо иродада эмас,мияда бўлади. Ҳар бир "дангасалик" ортида миянинг ўзига хос ҳимоя реакцияси ётади.
1. Эмоционал дангасалик**
Инсон ишни бошлай олмайди, чунки ичида ҳиссий оғирлик бор.
*Белгилари:Ички бўшлиқ, ҳавас сўниши, энергия танқислиги.
Сабаби:Депрессив ҳолатлар, эмоционал куйиш ёки сурункали стресс.
2. Хавотирли дангасалик
Ишни кечиктириш (прокрастинация) сабаби — хато қилишдан ёки натижа идеал бўлмаслигидан қўрқиш.
Белгилари:Ҳаддан ташқари кўп ўйлаш, перфекционизм, "кейин қиламан" дейиш.
Сабаби:Хавотир бузилишлари, ОКР.
3. Дофамин чарчоғи
Мия рақамли оламдаги тезкор стимулларга (Instagram Reels, TikTok, қимор ўйинлари) ўрганиб қолади ва оддий меҳнат "зерикарли" бўлиб туюлади.
Белгилари: Диққатни жамлай олмаслик, тез зерикиш, доимий янгилик қидириш.
4. Қарор қабул қилиш чарчоғи
Мия кун давомида ҳаддан ташқари кўп танлов қилишдан чарчайди ва охири "энергия тежаш" режимига ўтади.
Белгилари:Иккиланиш, оддий танловда ҳам қийналиш.
Кимларда учрайди:Раҳбарлар ва масъулияти юқори бўлган инсонларда.
5. Пассив-агрессив (яширин ғазаб) дангасалик
Инсон ичида кимгадир ёки нимагадир нисбатан қаршилик ҳис қилса, унинг мияси "пассив протест" чақиради.
Белгилари: Атайлаб секин ишлаш, доимий кечикиш, ишга нисбатан ички нафрат.
6. Физиологик (тана) чарчоғи
Бу ерда муаммо характерда эмас, балки организмнинг биологик ресурсларида.
Белгилари:Эрталаб туришга қийналиш, танадаги оғирлик, уйқучанлик.
Сабаби:Витамин етишмовчилиги, гормонал бузилишлар, анемия.
7. Экзистенциал (маъно йўқолган) дангасалик
Инсон "Бу иш менга нима беради?" ёки "Нега яшаяпман?" деган саволга жавоб тополмаса, мия энергия бермай қўяди.
Белгилари:Илҳом йўқлиги, мақсадсизлик, бефарқлик.
8. Ўрганилган ожизлик
Кўп марта ҳаракат қилиб, муваффақиятсизликка учраган инсоннинг мияси "барибир фойдаси йўқ" деган хулосага келади.
Белгилари:Тезда таслим бўлиш, пассивлик, янги уринишлардан қочиш.
9. Травматик "қотиб қолиш" (Freeze)
Асаб тизими кучли руҳий зарбадан сўнг "музлаш" ҳолатига тушиб қолади.
Белгилари:Қимирлагиси келмаслик, ҳаракатни бошлай олмаслик, ички карахтлик.
Сабаби:ПТСР (травмадан кейинги стресс бузилиши).
10. Ҳақиқий дангасалик (интизом йўқлиги)
Бунда касаллик ёки травма йўқ, шунчаки шахсда масъулият ва мақсад шаклланмаган.
Белгилари:Режимнинг йўқлиги, мақсадсиз ҳаёт.
Ечими:Психотерапия эмас, одатларни ўзгартириш ва интизом.
Хулоса:Агар сиз ўзингизни доим айбласангиз, бу ҳолат фақат ёмонлашади. Аввал "дангасалигингиз" илдизини топинг. Балки сизга дам олиш ёки мутахассис ёрдами керакдир?
Мурожаат учун:
📍
PSIXOMED24 клиникаси
👩‍⚕️
Зебинисо Ахмедова-Психиатр, Психотерапевт, Нарколог
🌐
doktorzebiniso.uz
📱
**+998 95 166 26 62
📱
Instagram:
@zebiniso_ahmedova
📺
**YouTube:
@psixolog_zebiniso
📍
Манзил:
Тошкент шаҳри, Чилонзор 3-мавзе, 45/3.

УЙҚУСИЗЛИКНИНГ 12 ТУРИ
Уйқусизлик фақат “ухлай олмаслик” эмас.
Унинг турлари бор.
Ҳар бири турли сабаб, ҳиссиёт ва мия фаолияти билан боғлиқ.
1. Пресомник уйқусизлик
Ухлаш қийин бўлади.
Одам ётса ҳам мия “ўчмайди”.
Белгилари:
Узоқ вақт ухлай олмаслик
Ўйлар тўхтамаслиги
Хавотир
Тананинг таранглиги
Кўп учрайди:
Хавотир
Стресс
ОКР
ПТСРда
2. Интрасомник уйқусизлик
Тез-тез уйғониб кетиш.
Белгилари:
Тунда кўп уйғониш
Чуқур уйқу йўқлиги
Майин товушдан ҳам уйғониш
Кўп учрайди:
Хавотир
Депрессия
Гипераруал ҳолатларда
3. Постсомник уйқусизлик
Жуда эрта уйғониш ва қайта ухлай олмаслик.
Белгилари:
Соат 3-5 ларда уйғониш
Чарчоқ
Эрталаб кайфият тушиши
Кўпинча:
Депрессияда
Эндоген депрессияда
4. Психофизиологик уйқусизлик
Инсоннинг ўзи уйқудан қўрқа бошлайди.
Фикр:
“Яна ухлай олмайман”
Натижа:
Тана таранглашади
Адреналин ошади
Мия уйқуга қарши ишлайди
5. Парадоксал уйқусизлик
Одам “умуман ухламадим” деб ўйлайди.
Аслида эса ухлаган бўлади.
Кўпинча:
Тревож инсонларда
Назоратга мойил одамларда
6. Ўткир уйқусизлик
Қисқа муддатли.
Сабаблари:
Стресс
Имтиҳон
Ажралиш
Қўрқув
Қайғу
Одатда:
Бир неча кун ёки ҳафта давом этади
7. Сурункали уйқусизлик
Узоқ давом этади.
Белгилари:
Ҳафталаб ёки ойлаб ухлолмаслик
Чарчоқ
Асабийлик
Хотира пасайиши
8. Адаптацион уйқусизлик
Ҳаётдаги ўзгаришларга мия мослаша олмаганда пайдо бўлади.
Масалан:
Кўчиш
Янги иш
Сафар
Вақт зонаси ўзгариши
9. Идиопатик уйқусизлик
Аниқ сабаб топилмайди.
Кўпинча:
Болаликдан бошланади
Узоқ йиллар давом этади
10. Дорига боғлиқ уйқусизлик
Айрим препаратлар уйқуни бузиши мумкин.
Масалан:
Стимуляторлар
Кофеин
Никотин
Айрим антидепрессантлар
Гормон препаратлари
11. Ситуатив уйқусизлик
Аниқ бир воқеадан кейин пайдо бўлади.
Масалан:
Жанжал
Хиёнат
Йўқотиш
Қарз
Иш босими
12. Ноаниқ уйқусизлик
Уйқу бузилган, лекин сабаби ҳали аниқ эмас.
Қўшимча текширув ва кузатув талаб қилинади.
УЙҚУСИЗЛИКДА МИЯДА НИМА БЎЛАДИ?
Кўп ҳолатда:
Норадреналин ↑
Кортизол ↑
ГАМК ↓
Серотонин ↓
Натижа:
Мия “хавф режими”да қолади
Тана дам ололмайди
Уйқу юзаки бўлиб қолади
УЙҚУСИЗЛИКНИНГ ХАВФЛАРИ
Узоқ давом этса:
Депрессия
Хавотир
Паник атака
Қон босими ошиши
Хотира пасайиши
Иммунитет тушиши мумкин
📍
PSIXOMED24
👩‍⚕️
Зебинисо Ахмедова
Психиатр • Психотерапевт • Нарколог
Инстаграмм:
@zebiniso_ahmedova
You tube:
@psixologzebiniso
🌐
doktorzebiniso.uz
📱
+998 95 166 26 62
📍
Тошкент шаҳри, Чилонзор 3, 45/3