Abdusattor

Oldin Maksam Chirchiq zavodida ishlab yurgan paytim 800 ming so’m oylik olardim. Keyin qo’shimcha ish topib uyoqdan 2 mln so’m daromad olishni boshlaganman. O’sha vaqtda endi umuman pulga muhtoj bo’lmayman, rostdan ham boyishni boshladim deb o’ylaganman.
Bo’lmasa bor yo’g’i oyiga 2 mln 800 ming topganman. O'sha vaqtdan beri daromadim yildan yilga ortaverdi va nafaqat 2 mln 800 balki oyiga 50-60 mln topsam ham boy bo'lolmasligimni tushunganman.
Chunki shaxsan men pul sarflashda ancha qo'li ochiq inson bo'lganman. 10 mln topsam 10 mlnga yashaganman 20 mln topsam 20 mlnga. Lekin bu juda ham notog'ri yondashuv bo'lgan.
Daromad ortgan sari yashash standarti ham ortadi lekin ular bir biri bilan teng bo'lmasligi kerak. Bugun 10 mlnga yashab turib 20 mln topishni boshlash bilan 20 mlnga yashamaslik kerak. Doim ma'lum bir mablag'ni alohida ajratish kerak.
Va men pul yig'ish uchun eng yaxshi variant deb
Imanum'ni
bilaman. Chunki Imanum investitsiya uchun juda qulay va zamonaviy yechim taklif qiladi. Buning ustiga yig'ilayotgan mablag' Islom moliyasi asosida ko'payib boradi.
Misol uchun shaxsan o’zimning
Imanum’ga
3 yil oldin kiritgan sarmoyam shu 3 yilda 70%’dan ko’p ortdi. Albatta bu sarmoyam unchalik katta summa emas edi lekin shu mablag’ qaysidir ikkilamchi xarajatga ishlatilish o’rniga yildan yilga ko’paydi. Manashuning o’zi pul yig’ishga bo’lgan motivatsiyani yanada oshiradi.

Hech o'ylab ko'rganmisiz biz haqiqatan ham shunchalik ko'p ishlayapmizmi yoki band bo'lib ko'rinishni xohlaymizmi?
21-asrda bandlik ijtimoiy status ramziga aylanib qolgan. Jamiyatda kim ko'p ishlasa va band bo’lsa o'sha muvaffaqiyatli degan yangicha stereotip bor.
Tarixga qaraydigan bo'lsak, muvaffaqiyat belgisi bo'sh vaqtning ko'pligi bo'lgan. Boylar va aristokratlar ishlamas, sayr qilar, kitob o'qir va san'at bilan shug'ullanardi. Ishlash quyi tabaqaga xos bo'lgan majburiyat hisoblangan.
Tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, insonlar o'zlari ishlayotgan vaqtni oshirib ko'rsatishni yoqtiradi. Masalan, haftasiga 80 soat ishlayman deydigan insonlarning haqiqiy samarali ish vaqti o'lchanganda, u ko'pincha 50-55 soatdan oshmasligi aniqlangan.
Qolgan vaqt qayerga ketadi? Albatta o'zini band qilib ko'rsatishga. Amalda 5 daqiqada hal bo'ladigan masalani 1 soatga cho'zish va hakazo. Va bularning hammasi hayotga ortiqcha bosim beradi.
Buning yana bir sababi FOMO ya'ni nimadandir qolib ketish qo'rquvi. Ijtimoiy tarmoqlarni ochganimizda hamma nimadir qilyapti: kimdir yangi loyiha boshlagan, kimdir kitob yozgan, kimdir tunda ham ishlayapti. Buni ko'rib miyamizda "Men ortda qolyapman, sezilarli biror narsa qilishim kerak" degan sun'iy poyga hissi uyg'onadi.
Zamonaviy dunyo bizga "To'xtasang yutqazasan" degan g'oyani singdiryapti. Aslida 24/7 rejimida bosim bilan yurish oddiy holat emas. Haqiqiy hayot o'z vaqtiga, sog'ig'iga va hayot sifatiga egalik qilib yashalishi kerak.

Biz aqli va bilimi yuqori insonlar kamroq xato qiladi deb o'ylaymiz. Lekin mantiq va neyropsixologiya boshqa narsani ko'rsatadi.
AQSh psixologlari buni "Intellektual xatolik" (IQ Trap) deb ataydi. Yuqori IQ'ga ega insonlar ham oddiy odamlar kabi mantiqsiz va noto‘g‘ri qarorlar qabul qiladi. IQ ma'lumotni qayta ishlash tezligi xolos, u qarorlarning to‘g‘riligiga kafolat bermaydi.
Oddiy inson noto‘g‘ri qaror qabul qilsa, buni tezda sezishi mumkin. Lekin o‘ta aqlli va bilimli inson o‘zining noto‘g‘ri fikrini shunday kuchli mantiq va dalillar bilan oqlab beradiki, hatto o‘zi ham o‘z yolg‘oniga chin dildan ishonib qoladi. Chunki o'zining xato fikrini oddiy insondan ko'ra ancha ishonchli, mantiqli va chiroyli dalillar bilan oqlab bera oladi.
Biror bir sohada chuqur bilimga ega bo‘lish "Men hammasini bilaman va adashmayman" degan illyuziyani beradi. Bu narsa insonni yangi signallar yoki ogohlantirishlarni mensimaslikka olib keladi.
Jamiyat "u dotsent, olim yoki mashhur ekspert, demak u adashmaydi" deb o‘ylaydi. Natijada ularning hatto ochiq-oydin xatolari ham yillar davomida tanqid qilinmaydi va tizimli krizislarga olib keladi.
Masalan butun dunyo tibbiyot ekspertlarining tavsiyasi bilan sog’lom ovqat deb yog‘siz shakar va uglevodli ovqatlar targ’ib qilingan. Natijada so‘nggi 40-50 yil ichida butun dunyo bo‘ylab semizlik va 2-tur diabet epidemiyasi yuzaga kelgan. Lekin 50 yildan keyin qora ro’yxatdagi zaytun yog‘i, yong‘oqlar, avokado kabi mahsulotlar
foydali ekanligi tan olindi.
Biror bir shaxsning ilmiy unvoni, lavozimi yoki mukofotlari uning fikrini avtomatik ravishda "haqiqat"ga aylantirib qo‘ymaydi. Jamiyat har qanday ekspertning fikrini shaxsiga qarab emas, faqat tekshirilgan dalillar, takroriy tajribalar va ochiq tanqidiy fikrlash orqali qabul qilishi kerak.

Кўпчилик имконият кутади. Кимдир эса лойиҳаси билан ундан фойдаланади.
Ҳозир Ўзбекистонда технологик ва AI-стартаплар учун жами 6 млн долларлик икки танловга аризалар қабул қилинмоқда.
President Tech Award
’да жамоа ўз лойиҳасининг босқичига қараб учта трекдан бирини танлайди: прототип учун «Инкубация», биринчи сотувлар учун «Акселерация» ва инвестицияга тайёр стартаплар учун Best Startup Project.
📅
«Инкубация» ва «Акселерация»га аризалар 10 августгача, Best Startup Project’га 31 августгача қабул қилинади.
President AI Award
эса фақат сунъий интеллектга асосланган тайёр лойиҳалар учун. Камида прототип бўлиши шарт. Бешта йўналишда 15 та ғолиб аниқланиб, уларга 40 мингдан 100 минг долларгача инвестиция ажратилади.
📅
President AI Award
учун дедлайн — 1 август.
Лойиҳа тайёр бўлса, ортиқча кутишнинг кераги йўқ.
🌐
Аризалар
awards.gov.uz
орқали бепул қабул қилинади.

Bizga berilgan ne’matlarni negadir tabiiy hol deb qabul qilamiz. Qulog’imiz eshitishi kerak, ko’zimiz ko’rishi kerak, tilimiz tam bilishi kerak. Bularning hammasi har doim soatdek ishlashga majbur deb o’ylaymiz.
Falsafiy nuqtai nazardan, ne'matning qiymatini uning yo’qligi belgilaydi. Ya’ni biz ne’matlarning qadrini faqat uning aksi bilan solishtirgandagina tushunib yetamiz. Ko'zning ko'rishi oddiy holat emas, zulmat bo'lmasligining o'rnini bosib turgan juda katta hodisa.
Dunyodagi trillionlab atomlar va murakkab biologik tizimlar (nervlar, miya qobiqlari, linzalar) shunday uyg'unlikda ishlashi kerakki, oqibatda "ko'rish" hodisasi sodir bo'ladi. Mantiqan olganda, biologik tizimning buzilishi yoki ishlamaslik ehtimoli uning ishlash ehtimolidan bir necha barobar yuqori. Ya’ni ko’rish mexanizmi labaratoriyada ishlab chiqilganda insonlarning yarmidan ko’pi dunyoni ko’rolmas edi.
Zamonaviy faylasuflar insonning eng katta xatosi borliqni kafolatlangan deb bilishida deyishadi. Xuddi kechasi yotganimizda ertalab uyg’onishimiz kafolatlangandek uyquga ketamiz, har safar nafas olganimizda nafasni qaytib chiqara olmay qolishimiz mumkinligi hayolimizga ham kelmaydi.
Natijada o’zimizga hayot davom etishi shart va u xavfsiz degan sun'iy poydevor qurib olamiz.
Zamonaviy shovqinli dunyo va bizdan doim tezlik talab qiladigan hayotimizdan biroz bo’lsa ham chalg’ish insonga yengillik beradi. Erishishimiz kerak bo’lgan narsalar haqida emas, o’zizmida bor narsalar haqida to’xtab, o’ylab, shukur qilish bizni ruhan yengilroq insonga aylantiradi.
Biz 1 yil oldin ajoyib tajriba o’tkazganmiz. 72 soat qorong’ulikda umuman yorug’liksiz yashaganman. Hissiyotlarim, yolg’izlik, qorong’ulik barchasidan chiqargan xuloasalarimni
YouTube kanalimizga video qilib joylaganmiz
.
Maqsad klubimizga esa 72 soatlik chellenjning har bir kechasini alohida video qilib joylab borganmiz. Manashu chellenjimizni ko’rib o’z fikrlaringizni izohlarda yozib qoldirishingiz mumkin.

Insonlar o'z muvaffaqiyatlarini doim atrofidagilar bilan solishtirib baholaydilar.
Tasavvur qiling, siz oyiga $1 000 ishlab topasiz va uyingiz bor. Siz baxtlimisiz? Baxt sizning shaxsiy ehtiyojlaringizga emas, atrofingizda kimlar yashashiga bog'liq.
Agar sizning barcha tanishlaringiz oyiga $500 topsa, siz o'zingizni aniq baxtli his qilasiz. Agar o'sha davradagilar oyiga $5 000 topishni boshlasa, sizning daromad va xarajatlaringiz o’zgarmasa ham o’zingizni "omadsiz va kambag'al" seza boshlaysiz.
Ilgari odamlar o'zini faqat qo'shnisi yoki sinfdoshi bilan solishtirgan bo'lsa, bugun ijtimoiy tarmoqlar tufayli butun dunyo bilan solishtiryapti.
Ertalab uyg’onib ishga ketayotgan odam Instagramda qaysidir blogger sayohatda yurganini yoki otasiga “OTAMGA” degan yozuv bilan mashina sovg’a qilganini ko’radi.
Natijada u o’zini hayotda yutqizgandek his qiladi. Hamma hayotini shunaqa yashayaptiyu bitta u 9 dan 6 gacha ishga borib keladi.
Lekin raqamlarga qarasak, dunyo miqyosida odatiy mehnat qiladiganlar, shifokorlar, muhandislar, o'qituvchilar, dasturchilar, tadbirkorlarning 90-95% jamiyatda o’rta va yuqori sinfga chiqa oladi. Blogger bo'lib, millionlab pul topadiganlar foizi esa 0.1%’ga ham yetmaydi.
Biz o’sha 95% insonlarni Instagramda ko’rmaymiz. Biz faqat 0.1% bloggerning sayohatlarini ko’ramiz va miyamiz beixtiyor "Hamma shunday yashayapti, faqat men orqada qolyapman" degan noto'g'ri xulosaga keladi.
Yana bir tadqiqot shuni ko'rsatadiki, odamlar o'z hayotlarining eng yomon va qiyin kunlarini boshqalarning eng baxtli va ideal daqiqalari bilan solishtiradi.
Siz o'zingizning charchoqlaringiz, qarzlaringiz, muamolaringizni aniq bilasiz. Lekin bloggerning kameraga kulib turgan 1 daqiqalik videosi ortida nimalar borligini bilmaysiz.

Atrofingizdagi odamlar nimani "normal" deb hisoblasa, sizning miyangiz ham shuni normal qabul qiladi.
Inson har safar "Bu vaziyatda o'zimni qanday tutishim kerak?" deb o'ylamaydi, shunchaki atrofga qaraydi va ko'pchilik qilayotgan ishni "xavfsiz va normal" deb qabul qiladi.
Agar atrofingizda ko’p so’kinadigan, shaxsiy chegaralarni bilmaydigan insonlar bo’lsa, boshida so'kinish quloqqa yoqimsiz eshitiladi. Lekin kuniga 20-30 marta eshitilavergach, miya buni oddiy hol deb qabul qila boshlaydi.
Natijada beixtiyor ularga o’xshab qolasiz. Xalqimiz “Qozonga yaqin yursang qorasi yuqadi” deb bekorga aytmagan. Bu kabi iboralarning amaliy isboti bo'lmasa avloddan-avlodga o’tmaydi.
O’smirlik vaqtingizda otangiz manabu bola bilan do’stlashma deganini eslang. Ko’pchilik bu gapga qarshi chiqadi. Lekin yillar o’tganidan keyin otangiz to’g’ri aytganini tushunasiz.
Odatda o’smirlik vaqtida otasi kimni ko’rsatib do’stlashma degan bo’lsa, o’sha insonlar katta hayotda jamiyatda o’rnini yo’qotib qo’ygan bo’ladi yoki qamalib ketgan bo’ladi.
Otalar buni oldindan qanday bilishadi? Ota hayoti davomida xuddi o'sha o'smir do'stingizga o'xshash o'nlab insonlarni ko'rgan, maktabda, mahallada, universitetda yoki ishxonada. Ularning hayoti qanday davom etganini ham biladi.
Otalar kelajakni ko’rmaydi ular shunchaki o'zining hayotiy tajribalari va yillar davomida yig'ilgan ijtimoiy ekspertizasi orqali o'sha bolaning xulq-atvor trayektoriyasini taxmin qiladi.

Yaqinda IMAN loyihasining katta tadbiriga bordim va u yerdagi yangiliklardan xursand bo’ldim. Tadbir O’zbekistondagi Islom moliyasi tizimi uchun katta bir burilish nuqtasi bo‘ldi.
Tadbirdan olgan muhim va qiziqarli xulosalarimni sizlar bilan bo‘lishmoqchiman:
1. Murad Buildings va Cambridge loyihalariga qonuniy sheriklik
Endi
IMANUM
ilovasi orqali yurtimizdagi eng yirik va ishonchli brendlari Murad Buildings qurilish loyihalari hamda Cambridge o‘quv markazlari tarmog‘iga mutlaqo qonuniy va halol tarzda sherik bo‘lishimiz mumkin. Bu oddiy odamlar uchun ham, o‘z jamg‘armasini to‘g‘ri yo‘naltirmoqchi bo‘lganlar uchun ham ulkan imkoniyat.
2. O‘zbekistondagi birinchi Islomiy Neo bank!
IMAN jamoasi O‘zbekistonda birinchi islomiy neo bankni ishga tushirganini e’lon qildi. Raqamli bank tizimining halol moliya prinsiplari bilan birlashishi jarayonlarni yanada tezlashtiradi va osonlashtiradi.
Har qanday biznesning kengayishi va o‘sishi uchun albatta qo‘shimcha mablag‘ kerak bo‘ladi. IMAN esa aynan shu yerda ko‘prik vazifasini o‘tayapti: investorlardan yig‘ilgan mablag‘larni tizimli va qonuniy taqsimlab, ham tadbirkorga, ham investorga o‘zaro foyda keltiradigan halol ekotizim yaratmoqda.
Yurtimizda bunday islomiy investitsiya tizimlarining rivojlanishi iqtisodiyotimiz uchun juda katta qadamdir. IMAN jamoasiga ushbu xayrli va mas’uliyatli yo‘lda omad tilayman.
Tadbirning to'liq videosini
IMAN YouTube kanalida
ko'rishingiz mumkin.

Sarvar Karimov bolaligida zerikkanida uning qo'lida smartfon yoki cheksiz video ko’rish imkoni bo'lmagan. U zerikishning eng cho'qqisiga chiqqan va miya chorasizlikdan kitob o'qishdek qiyin va intellektual mehnat talab qiladigan jarayonni boshlashga rozi bo'lgan.
Bugungi zamonaviy dunyoda zerikishning umuman iloji yo’q. Hozir biz zerikish boshlanishi bilan atigi 3-5 soniya ichida telefonni qo'lga olamiz. Miyada mantiqiy zanjir buziladi. Ya’ni:
Zerikish paydo bo'ladi → Miya qidiruvga tushadi → Ijodiy izlanish o'rniga TikTok/Instagram ochiladi → Miya soxta va arzon dofamin oladi.
Natijada, zerikish o'zining ijobiy triggerlik funksiyasini yo'qotadi. Inson yangi narsa yaratmaydigan, faqat boshqalarning kontentini iste'mol qiladigan raqamli qulga aylanadi.
Haftada bir kun bo’lsa ham hech narsa qilmang. O’zingizni zerikishga majburlang. Hech qanday ijtimoiy tarmoqlar, Reels'lar, yangiliklar yoki cheksiz xabarlar kerak emas. Hatto "foydali" deb hisoblanadigan podkastlar yoki audio kitoblarni ham yoqmang. Shunchaki mazza qilib zeriking.
Atrofdagi boshqa odamlarning fikrlari, blogerlarning hayoti va keraksiz axborotlar shovqini to’xtagach, nihoyat o‘zingizning shaxsiy fikrlaringiz, maqsadlaringiz va orzularingiz yuzaga chiqadi.

Raqamli qullar. Nosog’lom jamiyat
YouTube videomizda zerikish haqida alohida blok bor. Unda biz hozirgi davrda zerikmay qo’yganligimiz haqida gapirganman.
Yaqinda bir podkast ko’rdim va unda rejissyor Sarvar Karimov yoshligida shammollab, uydan ko’chaga chiqmay zerikkanidan kitob o’qishni boshlagani haqida gapirdi. Shu bilan kitob o’qish odati shakllanganini aytdi. Bu voqeada zerikish bizning hayotimizda nimalargadir trigger bo’lib berishini yaqqol ko’rsak bo’ladi. U yaxshi narsa bo’lishiyam, yomon narsa bo’lishiyam mumkin.
Miyamiz tabiatan bo'shliqni yoqtirmaydi. Qachonki tashqaridan qiziqarli narsalar kelishi to'xtasa, ichki bezovtalik boshlanadi. Mening yoshimdagilarning aksariyati yaxshi eslasa kerak. Yoshligimizda daraxt shoxlaridan hayolimizda pistolet, qilich yoki shunga o’xshagan narsalar tasavvur qilib o’ynar edik.
U oddiy shoxligini hamma yaxshi bilardi lekin zerikmaslik uchun biz unga boshqa ko’z bilan qarashga, tasavvur qilishga majbur bo’lganmiz. Hech kim kelib bu shox endi sen uchun qilich bo’ladi deb bermagan. O’zimiz filmlarda ko’rgan narsalarimizni jonlantirishga harakat qilganmiz.
Inson zerikmaslik uchun hamma narsa qilishga tayyor. Agar insoniyat umuman zerikmaganida edi, biz hozir ham g'orlarda yashayotgan bo'lardik. Zerikish odamni yangi yerlarni kashf qilishga, yangi narsalar yasashga va rivojlanishga majbur qilgan.