
Abdusattor
Bir necha oy oldin odamlar kumush olib ancha mablag’ini yo’qotgan edi. Investitsiya uchun eng ishonchli deyiladigan oltin va kumush narxi ham birdan ortib yana tushib ketgandi.
Hatto oltin va kumush narxida katta sakrashlar bo'lganda eng ishonchli va stabil investitsiya uy bo'lib qolaverdi. Lekin uy-joyga investitsiya qilish uchun kamida 15-20 ming dollar kerak bo’ladi.
Uy-joyga har oy oz miqdordan investitsiya qilolmaysiz. Pulingizni ma’lum bir muddat yig’ib keyin uy olishingiz kerak bo’ladi. Shu vaqt ichida esa inflyatsiya hisobiga ham mablag’ yo’qotasiz va uy-joylar ham vaqt o’tgan sari qimmatlashaveradi. Xuddi quvlashmachoq o’ynayotgandek bo’lasiz.
IMAN loyihasi uy-joyga investitsiyaning yangi imkoniyatini taklif qiladi. IMAN’ning Kvadrat taklifi orqali siz O’zbekistondagi eng ishonchli loyihalardan uylarning kvadrat metrini sotib olsangiz bo’ladi.
Aytaylik siz uy uchun pul yig’moqchisiz va pulingiz hozircha 10 kvadratga yetadi deylik. Lekin hech qaysi quruvchi sizga 10 kvadrat metr sotmaydi. Pulingizni dollarda saqlasangiz ham inflyatsiya va uylarning narxi o’sishini hisobga olsak uy sotib olishingiz ko’p vaqt oladi.
IMAN Kvadrat siz kabi investorlardan sarmoya yig’ib quruvchilardan yaxlit kvartira sotib oladi. O’sha kvartiraning qaysidir kvadratiga esa siz egalik qilasiz. Aytaylik oz-ozdan IMAN Kvadrat orqali uylarning kvadratiga investitsiya qildingiz. Va investitsiyangiz siz xohlagan uy qiymatiga masalan 40 kvadrat metrga yetganida ulushingizni sotib sarmoyangizni naqtlashtirasiz va o’zingizga uy sotib ololasiz.
Bu taklifning shartlari haqida IMAN veb-sayti va
IMANUM
ilovasidan batafsil ma’lumot olishingiz mumkin.
Inson hayoti davomida 1 marta uy sotib oladi. Kimdir 10-15 yil pul yig’sa, kimdir eskiroq uyini sotib yangi qurilayotgan uy olmoqchi bo’ladi.
Butun dunyoda uy olish uzoq vaqt talab etiladigan jarayon. Masalan hozir AQShda uy sotib olish uchun o’rtacha 9 yildan 10 yilgacha vaqt ketadi. Yevropada ham shunga o’xshash ko’rsatgichlar bor. Bu davlatlarda narxlar juda qimmatligi sababli aholining ko'pi uy sotib olmaydi, butun umr ijarada yashaydi.
🇺🇿
O
’
zbekistonda ham
oxirgi
10-15 yilda urbanizatsiya sababli Toshkentdagi uy narxlari kosmik darajada o'sdi. Poytaxtda ikkilamchi bozorda 1 kvadrat metrning o'rtacha narxi $1,100 dan oshadi. Eng kichkina 1 xonali uy olaman desangiz ham kamida 20-25 ming dollar pul kerak bo’ladi.
Buning ustiga agar yangi qurilayotgan uylardan olmoqchi bo’lsangiz, aldanib qolish riskini ham bo’yningizga olasiz. Chunki asosiy holatda siz havoga pul to’laysiz va kompaniya sizning pulingizga uy quradi.
Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi raqamlariga ko’ra eng qimmat uylar Toshkentda bo’lsa eng arzoni Qoraqalpog’iston ekan.
Saytlar yoki ilovalarni (masalan, soliq, bank, davlat xizmatlari saytlari) insonlar yaratgan va insonlar foydalanishi uchun mo’ljallangan. Negadir ba’zi insonlar shu ilovalarni ham qanday ishlatishni bilmayman deb nolishadi.
Biror bir ilova yoki sayt tavsiya qilsam fidbek botga ro’yxatdan o’tolmayapman degan xabarlar ko’p keladi. Tushunaman yoshi katta, texnologiyadan uzoq odamlar bunday desa. Lekin har kuni Instagram, TikTok ishlatadigan odam ham ozgina bosh qotirib yozilgan narsalarni o’qishni xohlamaydi. Axir osha ilova inson foydalanishi uchun yaratilganku. Masalan MyGov ilovasiga kirib yashash joyingiz ma’lumotnomasi oling desam 10 ta odamdan 2 tasi ilovadan foydalanishni fundamentini tushunmasa, 5 tasi shunchaki o’qib ham ko’rmasdan buni men qilolmayman siz qilib bering deydi.
Aslida bu ozgina diqqat, o‘qish va mantiqiy fikrlashni talab qiladi. Miyaga og‘irlik tushishi bilan kimdandir yordam kutish juda ham achinarli.
Bir tarafdan bu mas’uliyatni olmaslik hisoblanadi. Agar ilovadan o‘zi foydalanib xato qilib qo‘ysa, inson aybni o‘zidan ko‘radi. Lekin yonidagidan so‘rasa yoki ishni kimgadir topshirsa, mas'uliyat hissi kamayadi. Xato bo‘lsa, o‘zing qilib beruvding-ku deyish osonroq. Bu mustaqil hayotga tayyor emaslikni ko’rsatadi.
Tasavvur qiling, siz uzoq kutilgan katta natijaga erishdingiz. Imtihondan o'tdingiz, mashina sotib oldingiz yoki katta loyihani yakunladingiz. O'sha paytda o'zingizni xuddi dunyo cho'qqisida turgandek his qilasiz. Lekin oradan bir necha kun o'tib, ichingizda tushunarsiz bo'shliq, zerikish va hatto yengil depressiya paydo bo'ladi.
Miyamizda dofamin xuddi tarozi kabi ishlaydi. Bu tarozoning bir pallasida rohat, ikkinchi pallasida esa og'riq turadi. Oltin qoida bu tarozini doim tenglikda ushlab turish.
Siz muvaffaqiyatga erishganingizda, miyangizga ulkan miqdorda dofamin quyiladi. Rohat pallasi keskin pastga bosiladi. Siz eyforiya holatiga tushasiz.
Lekin miya buni favqulodda holat deb qabul qiladi. U muvozanatni saqlash uchun rohat pallasiga qarshi og'irlik tashlashi kerak. Shuning uchun u tarozining og’riq pallasini xuddi shu kuch bilan pastga bosadi. Agar muvozanat ushlanmasa siz aqldan ozasiz.
Eski zamonlarda odamlar dofaminni qiyinchilik bilan topishgan. Ov qilishgan, mehnat qilishgan, kutishgan. Bugun biz dofamin daryosida suzamiz.
Evolyutsiya nuqtai nazaridan, dofamin sizga muvaffaqiyatga erishib bo'lganingizdan keyin uzoq vaqt zavq berish uchun yaratilmagan. Uning vazifasi sizni o'sha maqsadga yetib borguncha harakatlantirish. Maqsadga erishildimi? Bo'ldi, dofamin o'z vazifasini bajardi va "nol" nuqtasiga qaytadi.
Agar g'alaba qozonganimizdan keyin dofamin doim yuqori bo'lib qolganida, insoniyat rivojlanishdan to'xtagan bo'lardi. Miya sizni och qoldiradi, zeriktiradi, toki siz keyingi maqsad sari harakatlanishingiz uchun.
Biz o'z dofamin tizimimizni shu darajada charchatib yuborganmizki, hatto hayotimizdagi real, haqiqiy muvaffaqiyatlar ham bizga uzoq muddatli baxt bera olmaydi. Biz "arzon dofamin" orqali tarozining rohat pallasini tinmay bosib turibmiz, natijada miya muvozanat uchun og’riq pallasini doimiy faol holatda ushlayapti. Shuning uchun hozirgi davrda tushkunlik va hayotdan qoniqmaslik hissi har qachongidan yuqori.
📹
Zamonaviy dunyodagi dofamin haqida YouTube’dagi “
Raqamli qullar
” videomizda to’xtalganmiz. Ko’rishingizni tavsiya qilaman.
360 km –> 450,000 qadam –> 30 kun
Har kuni 15 ming qadam yurish chellnjimiz tugadi. 30 kunlik chellenj ichida 450 ming qadam piyoda bosib o’tdim. Bu Toshkentdan Andijongacha masofa degani.
30 kun davomida ancha vazn yo’qotdim, jismoniy chidamlilik ortdi, uyqum yaxshilandi va kun davomida ancha tetik yuradigan bo’ldim.
Chellenjni kuzatganlar bo’lsa har kuni yaxshi sharoit yoki ajoyib havo kutmadim. Yomg‘ir yog‘sa ham, charchoq bo‘lsa ham, odamlarga bergan va’dam tufayli yurishga chiqdim chiqdim. Ba’zida ishlar, uchrashuvlar bilan bo’lib kech soatlargacha yurolmasam soat 12:00 dan o’tkazmasdan tezt-tez yurib kunlik chellenjni qilishga harakat qildim.
Men tushungan yana bir narsa shu 30 kun ichida hayotimdan, ishimdan yoki oilamdan hech narsani yo‘qotmadim. Demak har kuni yurish uchun menda doim vaqt bo‘lgan. Shunchaki hayotimdagi ijtimoiy tarmoqlar, reels ko‘rish yoki boshqa ikkilamchi narsalarga ketkazilgan 1.5-2 soatlik vaqtni olib va uni boshqa narsaga yo’naltirdim.
Aytmoqchi bo’lgan gapim shuki, biz biror bir mashg’ulotni boshlashni, vaqt yo‘qligidan emas, vaqtni boshqarolmaganimizdan kechiktiramiz.
Bundan oldin
qilgan chellenjimiz
haqida YouTube’ga video joyladik. Bu chellenj haqida ham tez orada yangi video tayyorlaymiz.
7 kun faqat 3 ta mahsulot yeyman
🐓
🥦
🍚
Kecha Instagramda 7 kun davomida tovuq, brokkoli va guruch yeyish chellenjini e’lon qilgandim. O’zi bu chellenjni boshlashdan maqsad nima? Shu haqida qisqacha yozmoqchiman. Har safar sog’lom ovqatlanish haqida gapirsam…
Qurbon Hayiti muborak bo'lsin!
Barchani Qurbon Hayiti bilan tabriklayman. Oilangizga baxt, sog'lik-salomatlik, ishlaringizga rivoj va qalbingizga xotirjamlik tilab qolaman.
Keyingi Hayit ayyomlariga yanayam barakali va sihat salomatlik bilan yetib olish barchamizga nasib qilsin. Alloh taolodan barchaning ezgu niyatlari amalga oshishini so'rab qolamiz.
Yana bir marta Qurbon Hayit bayramingiz bilan tabriklayman!
Davomiylik va taslim bo’lmaslik
Sport, kitob o‘qish va til o‘rganish kabi har qanday ishni boshlashdan oldin hayajon va motivatsiya uzog’i 1 haftaga boradi. Bir haftadan keyin o’sha ishni qilishdan boshidagidek hayajon ololmaymiz. Shu nuqtada ko’pchilik boshlagan ishini tashlab qo’yadi.
Dunyodagi eng yirik yugurish va sport ilovasi Strava millionlab foydalanuvchilarning ma’lumotlarini tahlil qilib chiqqan. Unga ko’ra yanvar oyida yangi maqsadlar bilan yugurishni boshlagan odamlarning eng katta qismi yanvarning ikkinchi haftasida yugurishni tashlab yuboradi. Bu kun dunyoda "Quitters' Day" (Taslim bo‘lganlar kuni) deb nom olgan. Ya’ni, ko‘pchilikning kuchi bor-yo‘g‘i 10-12 kunga yetadi.
Bugun har kuni yurish chellenjimizning 23-kuni. To’g’risi shaxsan o’zim ham birinchi 10 kunlikda yetarlicha noqulaylikka duch keldim. Ya’ni ish, oila, shaxsiy hayot va ularning ustiga har kuni 1 soatdan ortiq piyoda yurish. Tashqaridan oson ko’rinadi lekin unday emas.
Bir tarafdan o’zimga bergan va’dam turibdi. Chellenjni tugatmasam vijdonim oldida koim bo’laman? Ikkinchi tarafdan odamlarga e’lon qilib bo’lganman.
Balki vijdonimga nimadir bahona topib aldarman lekin chellenjni to’xtatsam odamlar oldida qanaqa odam bo’laman? Manashu fikrlar qaysidir ma’noda chellenjni to’xtatmasligimga yordam berdi.
Ya’ni odam o‘ziga bergan va’dasidan oson voz kechadi. Chunki ichki dialogimizda biz o‘zimizga eng mehribon advokatmiz, har qanday dangasalikka bitta chiroyli bahona topib, o‘zimizni sekin kechirib yuboramiz (Bugun havo sovuq, Charchadim, Shusiz ham hayotimda muammo tiqilib yotibdi va h.k.).
Lekin va’da atrofdagilarga, do’stlarga e’lon qilingandan keyin o‘yin qoidalari o‘zgaradi. Ommaviy va’da effekti tadqiqotiga ko‘ra, agar inson shunchaki maqsad qo’ysa, unga erishish ehtimoli bor-yo‘g‘i 10-25%’ni tashkil etadi. Lekin u o‘z maqsadi va chellenjini boshqalarga e’lon qilsa, muvaffaqiyat ehtimoli 95% gacha ko‘tarilar ekan.
Nega? Chunki inson ijtimoiy mavjudot. Biz uchun ijtimoiy status, guruh ichidagi obro‘ va ishonchlilik gormonlar darajasida hayot-mamot masalasi degani.
Mantiq shu:
Agar siz chellenjni yashirin, hech kimga aytmay qilganingizda, to‘xtatsangiz faqat "sog‘liq" degan mavhum narsani yo‘qotgan bo‘lardingiz (bunga miya oson ko‘nikadi).
E’lon qilganingizda esa, siz odamlar oldidagi ishonch, so‘zida turish va qat’iyatli inson degan reputatsiyani yo‘qotish xavfi ostida qolasiz. Miya bu yo‘qotishni juda og‘riqli qabul qiladi va sizni majburlab bo‘lsa ham ko‘chaga, yurishga olib chiqadi.
Oxirgi marta qachon qog’ozga uzun matn yozgansiz?
Shaxsan men oxirgi marta qachon qo’lim bilan uzunroq matn yozganimni eslolmayman.
Ba’zi davlatlarda o‘tkazilgan so‘rovnomalarga ko‘ra, yoshi kattalarning qariyb 40%’ga yaqini oxirgi marta qachon qo‘lda
yozganini eslay olmaydi.
Odamlarning 83%’dan ortig‘i endi hech qachon qog‘ozga xat
yozmaydi
, buning o‘rniga Telegram va WhatsApp kabi messenjerlardan foydalanadi.
2024-yil Norvegiyalik neyrobiolog Odri van der Meer 36 nafar talabaga datchikli maxsus qalpoq kiygizib, qiziq tajriba o‘tkazgan ekan. Talabalar ekranda chiqqan so‘zlarni qo‘lda va klaviaturada yozishgan.
Qo‘lda yozilganda miyaning xotira, his-tuyg‘u va yangi ma’lumotlarni qabul qilish markazlari bir vaqtning o‘zida faol ishlashni boshlagan. Ya’ni miya to‘liq quvvat bilan ishlagan.
Klaviaturada esa miyaning bu aloqa tarmoqlari deyarli o‘chgan, miya jimjit bo‘lib qolgan.
Nega bunday bo‘ladi?
Qo‘lda yozganingizda, har bir harfni, masalan, A, B, D) yozish uchun barmoqlaringiz, bilagingiz va ko‘zingiz minglab mayda harakatlarni bajaradi. Miya har safar harf shaklini yaratish uchun murakkab matematik hisob-kitob qiladi.
Klaviaturada yozganingizda esa, A harfini bossangiz ham, Z harfini bossangiz ham barmog‘ingiz bir xil harakatni bajaradi. Miya uchun hech qanday yangi vazifa yoki qiyinchilik bo‘lmaydi.
Bir tadqiqotda ma’ruzani noutbukda yozib borgan va daftarga qo‘lda yozgan talabalarni solishtirishgan.
Noutbukdagilar ma’ruzachining gapini shundoq, so‘zma-so‘z yozib olishgan, lekin ma’nosini tushunishmagan. Miya shunchaki mexanik ko‘chirish bilan band bo‘lgan.
Qo‘lda yozganlar esa ulgurishmagani sababli, gaplarni eshitib, tahlil qilib, eng muhim joylarini o‘z so‘zlari bilan yozishga majbur bo‘lishgan. Aynan shu tanlash va qisqartirish jarayonida haqiqiy o‘rganish sodir bo‘lgan.
Ya’ni siz biror narsani eslab qolishni xohlasangiz, aytaylik o’qigan kitobingizdan olgan xulosalaringizni telefon yoki kompyuterdan ko’ra qo’lda yozish samarali bo’ladi.